# Accounting Grade 12 NSC Supplementary 2018 QP (Afr)

> Grade 12 Accounting question paper from the NSC Supplementary Exam 2018 (Afrikaans), 18 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2018-afr/0d471927-ae1f-4bc0-a6b6-9391dae1d5bd
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 18

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC Supplementary 2018 QP (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2018-afr/0d471927-ae1f-4bc0-a6b6-9391dae1d5bd)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018. Question paper, 18 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                NASIONALE
                            SENIOR SERTIFIKAAT

                                  GRAAD 12

                               REKENINGKUNDE

                           FEBRUARIE/MAART 2018

PUNTE: 300

TYD: 3 uur

       Hierdie vraestel bestaan uit 18 bladsye en 'n 16 bladsy-antwoordeboek.

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                               2                          DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                          NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

Lees die volgende instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig.

1.       Beantwoord AL die vrae.

2.       'n Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet
         beantwoord.

3.       Toon AL die bewerkings om deelpunte te verdien.

4.       Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

5.       Jy mag 'n donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te beantwoord.

6.       Alle bewerkings moet tot EEN desimale punt getoon word, waar van
         toepassing.

7.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                               3                          DBE/Feb.–Mar. 2018
                                          NSS

8.       Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n riglyn wanneer jy die vraestel
         beantwoord. Probeer om NIE daarvan af te wyk NIE.

                               VRAAG 1: 40 punte; 25 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Finansiële rekeningkunde
                                      Debiteureversoening
         Debiteureversoening en BTW   BTW-berekeninge
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Interne beheer en etiek

                              VRAAG 2: 35 punte; 20 minute
         Onderwerp:                  Hierdie vraag integreer:
                                     Bestuur van hulpbronne
         Voorraadwaardasie en        EIEU en geweegdegemiddelde-waardasie-
         Interne Beheer              metodes
                                     Interne beheer

                                VRAAG 3: 45 punte; 25 minute
         Onderwerp:                    Hierdie vraag integreer:
                                       Bestuursrekeningkunde
                                       Produksiekostestaat
         Vervaardiging                 Gelykbreekontleding
                                       Bestuur van hulpbronne
                                       Interne beheer

                               VRAAG 4: 65 punte; 40 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Finansiële rekeningkunde
                                      Begrippe
         Balansstaat en Ouditverslag  Balansstaat en notas
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Ouditproses

                                VRAAG 5: 70 punte; 45 minute
         Onderwerp:                    Hierdie vraag integreer:
                                       Finansiële rekeningkunde
                                       Kontantvloeistaat
         Vaste Bates, Kontantvloei en
                                       Vertolking van finansiële inligting
         Vertolking
                                       Bestuur van hulpbronne
                                       Vaste bates

                              VRAAG 6: 45 punte; 25 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Bestuursrekeningkunde
                                      Berekeninge
         Geprojekteerde Inkomstestaat Vertolking van begrotingsinligting
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Interne beheerprosesse
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                   4                                DBE/Feb.–Mar. 2018
                                              NSS

VRAAG 1: DEBITEUREVERSOENING EN BTW                                     (40 punte; 25 minute)

1.1      DEBITEURE-OUDERDOMSANALISE
         Die inligting hieronder het betrekking op Witbank Hardeware.
         GEVRA:
         1.1.1          Verduidelik waarom die debiteure-ouderdomsanalise as 'n
                        doeltreffende interne beheermaatreël beskou word. Noem EEN
                        punt.                                                                           (2)
         1.1.2          Verduidelik TWEE verskillende probleme wat deur die debiteure-
                        ouderdomsanalise uitgelig word. Verskaf in ELKE geval die naam
                        van 'n debiteur en syfer(s).                                                    (6)
         INLIGTING:
         A.      Debiteure word 30 dae gegun om hulle rekeninge te vereffen.
         B.      Debiteure-ouderdomsanalise op 31 Oktober 2017:
                              KREDIET-      BEDRAG           HUIDIGE      30       60       90
           DEBITEURE
                               LIMIET     VERSKULDIG         MAAND       DAE      DAE      DAE
          Z Zulu                  6 000          5 000          2 100    2 900
          P Botha                 3 500          4 200          3 800      400
          M Valley                7 000          1 450            500                     950
          S Walker               13 000         12 500          1 000    3 000    4 500 4 000
          O Klein                 3 000          3 000          1 900             1 100
                                                26 150          9 300    6 300    5 600 4 950
                                                    100%         36%      24%      21%     19%

1.2      DEBITEUREVERSOENING
         Inligting uit die rekords van Amber Handelaars vir November 2017 word
         voorgehou. Enkele foute en weglatings is opgemerk. Sien inligting B.
         GEVRA:
         1.2.1          Bereken die korrekte Debiteurekontrolesaldo op 30 November 2017.
                        Toon syfers en dui '+', '–' of 'Geen verandering nie' by ELKE
                        aansuiwering aan.                                                               (7)
         1.2.2          Bereken die korrekte        totaal    van   die     debiteurelys       op
                        30 November 2017.                                                               (10)
         INLIGTING:
         A.      Saldo's op 30 November 2017 voor foute en weglatings:
                 (i)     Debiteurekontrole, R25 700
                 (ii)    Debiteurelys:
                                                             DEBIET          KREDIET
                          L Nkosi                               R5 700
                          S Muller                             R11 100
                          M Welthagen                                               R1 900
                          B Sandleni                           R15 900
                                                               R32 700              R1 900

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     5                          DBE/Feb.–Mar. 2018
                                                NSS

         B.      Foute en weglatings:
                 (i)      Die totaal van die Debiteurejoernaal is met R2 700 te min bereken.
                 (ii)     Rente van R350 moet op die agterstallige rekening van S Muller
                          gehef word.
                 (iii)    'n Bedrag van R3 100, ontvang van L Nkosi, is foutief as R1 300 in
                          die Kontantontvangstejoernaal geboekstaaf en as sulks na die
                          Algemene Grootboek en die Debiteuregrootboek oorgeboek.
                 (iv)     Handelsvoorraad deur B Sandleni teruggestuur, is na die verkeerde
                          kant van sy Debiteuregrootboekrekening oorgeboek, R1 200.
                 (v)      Geen inskrywing is gemaak vir 'n kredietverkoopfaktuur wat aan
                          M Welthagen uitgereik is nie, R1 500.
1.3      BTW
         Die inligting het betrekking op Aqua Winkels vir die BTW-tydperk geëindig
         31 Julie 2017. Nomvula Sithole is die eienaar van die onderneming. Alle
         goedere verkoop, is onderhewig aan 14% BTW.
         GEVRA:
         1.3.1           Bereken die BTW-bedrag wat op 31 Julie 2017 óf ontvangbaar van is
                         óf aan SAID betaalbaar is.                                                   (11)
         1.3.2           Nomvula het goedere        met    'n   merkprys   van   R35 000      by
                         Beta Verskaffers bestel.
                         Die verkoopsdirekteur van Beta Verskaffers, Jim Frow, het
                         aangebied om hierdie goedere vir R15 000 aan Nomvula te verkoop,
                         op voorwaarde dat hulle nie 'n faktuur hoef uit te reik nie.
                         Lewer kommentaar op die aanbod wat Jim gemaak het. Noem TWEE
                         punte.                                                                       (4)
         INLIGTING:
         A.      Bedrag op 1 Julie 2017 deur SAID verskuldig, R27 200.
         B.      Bedrae uit die Joernale op 31 Julie 2017:
                                                             BTW         BTW-     BTW
                             BESONDERHEDE
                                                          UITGESLUIT    BEDRAG INGESLUIT
                 Totale verkope                              R495 000    R69 300 R564 300
                 Aankope van voorraad                         159 000     22 260  181 260
                 Voorraad deur debiteure teruggestuur          15 000          ?   17 100
                 Oninbare skulde                                    ?          ?   34 200
         C.      Die volgende transaksies is nie in berekening gebring nie:
                        Voorraad deur eienaar geneem, kosprys R9 000 (BTW uitgesluit).
                        BTW op korting wat van verskaffers ontvang is. Totale korting
                         ontvang, beloop R33 630.

                                                                                                      40
Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  6                        DBE/Feb.–Mar. 2018
                                             NSS

VRAAG 2: VOORRAADWAARDASIE EN INTERNE BEHEER
                                                                 (35 punte; 20 minute)

2.1      Kies die korrekte woord(e) uit dié wat tussen hakies gegee word.
         Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommer (2.1.1–2.1.3) in die
         ANTWOORDEBOEK neer.

         2.1.1       Goedere aangekoop word in die deurlopende voorraadstelsel as 'n
                     (bate/uitgawe) vir die onderneming geboekstaaf.                            (1)

         2.1.2       Die (spesifieke-identifikasie/geweegdegemiddelde)-voorraadwaardasie-
                     metode is die geskikste vir unieke produkte met hoë waarde.                (1)

         2.1.3       Koste van verkope word gewoonlik aan die einde van die finansiële
                     jaar in die (periodieke/deurlopende) voorraadstelsel bereken.              (1)

2.2      MONGI HANDELAARS

         Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Mongi Handelaars.
         Die onderneming verkoop een soort plastiektafel. Hulle finansiële jaar eindig
         op 31 Desember. Die onderneming gebruik die EIEU-metode om hulle voorraad
         te waardeer. Hulle gebruik die periodieke voorraadstelsel.

         GEVRA:

         2.2.1       Bereken die waarde van die slotvoorraad op 31 Desember 2017
                     volgens die EIEU-metode.                                                   (6)

         2.2.2       Bereken die volgende vir die jaar geëindig 31 Desember 2017:

                        Koste van verkope
                        Bruto wins                                                             (8)

         2.2.3       Die eienaar oorweeg dit om die voorraadwaardasiemetode na die
                     geweegdegemiddelde-metode te verander.

                        Bereken die waarde van die eindvoorraad op 31 Desember 2017
                         deur die geweegdegemiddelde-metode te gebruik.                         (6)
                        Wat sal die effek op die bruto wins wees indien die eienaar na
                         hierdie waardasiemetode verander? Verskaf syfers.                      (3)

         INLIGTING:

         A.      Voorraad:

                                           GETAL           PER           TOTALE
                         DATUM
                                          EENHEDE        EENHEID         WAARDE
                 1 Januarie 2017            540            R350          R189 000
                 31 Desember 2017           440             ?               ?

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                    7                            DBE/Feb.–Mar. 2018
                                               NSS

         B.     Aankope en terugsendings in 2017:

         Aankope:
                     GETAL                            VRAGGELD         TOTALE   TOTALE
                                PER       TOTALE
         DATUM        EEN-                               PER            VRAG- AANKOOP-
                              EENHEID    AANKOPE
                     HEDE                              EENHEID          GELD    KOSTE
         31 Mrt.       550     R370       R203 500                     R13 750   R217 250
         30 Jun.       900     R380       R342 000                     R22 850   R364 850
         30 Sep.       500     R350       R175 000              R25    R12 500   R187 500
         30 Nov.       300     R400       R120 000              R30      R9 000  R129 000
         Totale       2 250               R840 500                     R58 100   R898 600

         Terugsendings:
                    GETAL
                                 PER           TOTALE           VRAGGELD          TOTALE
         DATUM       EEN-
                             EENHEID TERUGSENDINGS PER EENHEID VRAGGELD
                     HEDE
         5 Jul.       50          R380              R19 000          0               0
         Hierdie terugsendings is van die aankope van Junie 2017. Daar is geen terugbetaling
         van vraggeld nie.

         C.     Verkope:

                2 300 eenhede teen R600 elk = R1 380 000

2.3      INTERNE BEHEER

         Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Leno Meubileerders. Hulle
         verkoop tafels, stoele en beddens slegs vir kontant. Die eienaar is
         bekommerd dat die syfers verskaf, swak interne beheer en besluitneming
         toon.

         Identifiseer EEN probleem vir elke produk. Haal syfers aan. Gee in ELKE
         geval raad oor hoe om die probleem op te los.                                               (9)

         INLIGTING:

         Inligting uit die rekords vir die finansiële jaar:

                                                     TAFELS           STOELE      BEDDENS
          Aanvangsvoorraad (eenhede)                    50              209         300
          Eenhede aangekoop                            670             2 390        380
          Eenhede verkoop                              600             2 400        480
          Eenhede volgens fisiese telling by
                                                       90              199            200
          jaareinde
          Verkoopprys per eenheid                     R1 500           R800         R3 000
          Totale verkope (bedrae werklik
                                                     R900 000     R1 800 000      R1 440 000
          gedeponeer)

                                                                                                      35

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     8                              DBE/Feb.–Mar. 2018
                                                NSS

VRAAG 3: VERVAARDIGING                                                   (45 punte; 25 minute)

3.1      GLAMOUR ROKSKEPPINGS

         Glamour Rokskeppings vervaardig een soort damesrok. Die finansiële jaar
         het op 28 Februarie 2017 geëindig.

         GEVRA:

         3.1.1       Stel die Produksiekostestaat            op    vir    die    jaar      geëindig
                     28 Februarie 2017.                                                                    (21)

         3.1.2       Bereken die netto wins vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017.                       (7)

         INLIGTING:

         A.      Voorraadsaldo's,      onder     andere,    geneem       uit    die     Algemene
                 Grootboek:

                                                      28 FEBRUARIE 2017         1 MAART 2016
                 Goedere-in-bewerking-voorraad                        ?               R76 000
                 Klaarproduktevoorraad                         R190 000              R110 000

         B.      Inligting geneem uit die finansiële rekords op 28 Februarie 2017:

                 Administrasiekoste                                                       R259 010
                 Grondstofkoste/Direkte materiaalkoste                                      918 550
                 Fabrieksbokoste                                                            227 240
                 Verkoop- en verspreidingskoste                                             410 000
                 Netto lone aan fabriekwerkers betaal (direkte arbeid)                      753 300
                 SAID: LBS                                                                   48 600
                 WVF-aftrekkings                                                                1%
                 Verkope                                                                          ?
                 Koste van verkope                                                        1 860 000

         C.      Die volgende inligting is nie in berekening gebring nie:
                    'n Probleem met betrekking tot die waardasie van die eindvoorraad
                     van grondstowwe is geïdentifiseer: 5 000 meter materiaal voorhande,
                     met 'n eenheidskoste van R2,75 per meter, is foutiewelik as R3,80
                     per meter geboekstaaf. Dit moet reggestel word.
                    Huuruitgawe is uit die bostaande syfers weggelaat. Totale huur wat
                     vir die finansiële jaar betaal is, het R87 100 beloop. Die huur vir
                     Maart 2017 is vooruit betaal. Die huur is op 1 Desember 2016 met
                     R650 verhoog. 80% van hierdie uitgawe moet aan die fabriek
                     toegeken word en die res moet as 'n kantooruitgawe beskou word.
                    Die werkgewer dra 1% namens die werknemers tot WVF by.

         D.      Die onderneming gebruik 'n winsopslagpersentasie van 75% op kosprys.
                 Spesiale kortings van R85 000 is gedurende die finansiële jaar aan
                 kontantklante gebied wat op grootmaat aangekoop het.

Kopiereg voorbehou                                                                    Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 9                              DBE/Feb.–Mar. 2018
                                            NSS

3.2      LIGHTING SOLUTIONS

         George Mkize is die eienaar van Lighting Solutions, 'n vervaardigings-
         onderneming wat een soort energiebesparende gloeilamp vervaardig.
         Die finansiële jaar het op 31 Desember 2017 geëindig.
         LET WEL:
            Produksie word gebaseer op bestellings ontvang; daarom is daar geen
             saldo's vir goedere-in-bewerking nie.
            Die huidige inflasiekoers is 8%.
         GEVRA:
         3.2.1       Bereken die fabrieksbokoste per eenheid vir die jaar geëindig
                     31 Desember 2017.                                                              (2)
         3.2.2       Verduidelik waarom George nie bekommerd sal wees oor die
                     toename van 28,1% in die totale veranderlike koste van R936 000
                     na R1 200 000 nie.                                                             (3)
         3.2.3       Gee TWEE redes vir die toename               in   die    verkoop-     en
                     verspreidingskoste per eenheid.                                                (2)
         3.2.4       George wil weet of die produksievlak vir hierdie finansiële jaar
                     bevredigend is.
                        Bereken     die   gelykbreekpunt vir   die   jaar  geëindig
                         31 Desember 2017.                                                          (4)
                        Lewer kommentaar op die produksievlak vir 2017. Noem TWEE
                         punte. Haal syfers aan.                                                    (4)
         3.2.5       Lighting Solutions oorweeg dit om grondstowwe in te voer omdat dit
                     goedkoper en van 'n hoër gehalte is. Noem TWEE aspekte wat hulle
                     moet oorweeg voordat hulle hul besluit finaliseer.                             (2)
         INLIGTING:
         Inligting uit die rekords van Lighting Solutions op 31 Desember:
                                                     2017                      2016
                                                       EENHEIDS-                 EENHEIDS-
                                            TOTAAL                     TOTAAL
                                                         KOSTE                     KOSTE
                                               (R)                       (R)
                                                            (R)                     (R)
      Vaste koste:                            575 000         11,50     428 400       10,20
         Fabrieksbokoste                      395 000     (3.2.1)       310 800         7,40
         Administrasiekoste                   180 000                   117 600         2,80
      Veranderlike koste:                   1 200 000         24,00     936 600       22,30
         Direkte materiaalkoste               435 000           8,70    344 400         8,20
         Direkte arbeidskoste                 560 000         11,20     441 000       10,50
         Verkoop- en verspreidingskoste       205 000           4,10    151 200         3,60

      Verkoopprys per eenheid                       R45,00                      R41,50
      Getal eenhede vervaardig en verkoop           50 000                      42 000
      Gelykbreekpunt (eenhede)                        ?                         22 313

                                                                                                     45
Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 10                            DBE/Feb.–Mar. 2018
                                             NSS

VRAAG 4: BALANSSTAAT EN OUDITVERSLAG                                (65 punte; 40 minute)

4.1      Kies 'n beskrywing in KOLOM B wat by die term in KOLOM A pas.
         Skryf slegs die letter (A–E) langs die vraagnommer (4.1.1–4.1.5) in die
         ANTWOORDEBOEK neer.

                       KOLOM A                                 KOLOM B
          4.1.1      Inkomstestaat           A     'n verduideliking van die
                                                   bedrywighede van die maatskappy
          4.1.2      Balansstaat                   gedurende 'n finansiële jaar

          4.1.3      Kontantvloeistaat       B     toon of die aandeelhouers op die
                                                   finansiële state kan staatmaak, of nie
          4.1.4      Direkteursverslag
                                             C     toon die wins/verlies van die
          4.1.5      Onafhanklike                  maatskappy vir die jaar
                     ouditeursverslag
                                             D     toon die uitwerking van die bedryfs-,
                                                   finansierings- en beleggingsaktiwiteite
                                                   op die kontantmiddele

                                             E     toon die netto waarde van die
                                                   maatskappy
                                                                                     (5 x 1)       (5)

4.2      ORBIT BPK.

         Verwys na die inligting uit die rekords van Orbit Bpk. vir die finansiële jaar
         geëindig 30 Junie 2017.

         GEVRA:

         4.2.1       Stel die volgende notas tot die Balansstaat op:

                     (a)   Gewone aandelekapitaal                                                  (8)

                     (b)   Behoue inkomste                                                         (11)

         4.2.2       Voltooi die Balansstaat op 30 Junie 2017. Waar notas nie gevra
                     word nie, toon ALLE bewerkings tussen hakies.                                 (28)

         4.2.3       Die HFB (hoof- finansiële beampte), Barry Wright, het die
                     maatskappy oortuig om gedurende die volgende finansiële jaar
                     'n verdere 400 000 aandele by 'n nabye familielid terug te koop.
                     Barry besit tans 1 904 400 aandele in hierdie maatskappy, wat 46%
                     van die uitgereikte aandele is.

                     As 'n aandeelhouer, verduidelik jou bekommernis oor die
                     voorgestelde terugkoop van aandele. Verskaf berekeninge om jou
                     bekommernis te ondersteun.                                                    (6)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                      11                            DBE/Feb.–Mar. 2018
                                                  NSS

         INLIGTING:

         A.     Uittreksel uit die boeke op 30 Junie 2017:

                Vaste/Tasbare bates (drawaarde)                                                ?
                Vaste deposito: Marokko Bank                                             380 000
                Gewone aandelekapitaal (1 Julie 2016)                                  3 150 000
                Behoue inkomste (1 Julie 2016)                                           874 000
                Bank (gunstig)                                                           250 700
                Lening: Helping Bank                                                     302 400
                Handelsvoorraad                                                          478 000
                Debiteurekontrole                                                        317 000
                Krediteurekontrole                                                       239 800
                Inkomste vooruit ontvang                                                   6 600
                SAID: Inkomstebelasting (voorlopige betalings)                           390 000
                Dividende op gewone aandele (tussentydse dividende)                      630 000

         B.     Aandelekapitaal:

                     Die onderneming het 'n gemagtigde aandelekapitaal van 6 000 000
                      aandele.
                     70% van die aandele is reeds op 1 Julie 2016 uitgereik.
                     60 000 gewone aandele is op 1 Desember 2016 by 'n ontevrede
                      aandeelhouer teruggekoop. Die maatskappy het R3,50 per aandeel
                      betaal. Dit is op 1 Desember 2016 betaal en geboekstaaf.

         C.     'n Finale dividend van 22 sent per aandeel is op 30 Junie 2017 verklaar.
                Slegs aandele in die aandeleregister kwalifiseer vir finale dividende.

         D.     Die volgende aansuiwerings is nog nie in berekening gebring nie:
                     Voorsiening vir oninbare skulde is op 5% van die uitstaande
                      debiteure vasgestel.
                     Versekering het 'n jaarlikse premie van R31 800 ingesluit, wat vir die
                      tydperk 1 Oktober 2016 tot 30 September 2017 betaal is.

         E.     Die leningstaat van Helping Bank toon die volgende:

                    Saldo op 1 Julie 2016                                             R480 000
                    Terugbetalings gedurende finansiële jaar (rente ingesluit)        R177 600
                    Rente gekapitaliseer                                               R57 600
                    Saldo op 30 Junie 2017                                                   ?

                R40 000 van die lening sal in die volgende finansiële jaar terugbetaal
                word.

         F.     Inkomstebelasting vir die jaar het R408 800 beloop. Dit is op 28% van
                die reggestelde netto wins bereken.

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  12                          DBE/Feb.–Mar. 2018
                                              NSS

4.3      OUDITVERSLAG: DF ONDERNEMINGS BPK.

         GEVRA:

         4.3.1       Kies die korrekte woord(e) uit dié wat tussen hakies gegee word.
                     Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommer (4.3.1(a)–4.3.1(b)) in
                     die ANTWOORDEBOEK neer.

                     (a)   Die ouditverslag word deur die (interne/eksterne) ouditeur
                           voltooi.                                                               (1)

                     (b)   Die (direkteure/aandeelhouers/ouditeurs) is vir die voorbereiding
                           van die finansiële state verantwoordelik.                              (1)

         4.3.2       Verwys na die ouditverslag hieronder.

                     (a)   Die   ouditverslag   hieronder      dui   'n   (gekwalifiseerde/
                           ongekwalifiseerde) mening aan.                                         (1)

                     (b)   Verduidelik waarom die aandeelhouers oor hierdie ouditverslag
                           bekommerd moet wees. Noem TWEE punte.                                  (4)

         INLIGTING:

           UITTREKSEL UIT DIE OUDITVERSLAG VAN DF ONDERNEMINGS BPK.

          Basis vir Kwalifisering van Mening
          Brondokumente vir uitgawes ten bedrae van R550 000 kon nie opgespoor
          word nie.

          Ouditmening
          Na ons mening, behalwe vir die gevolge van die onbevestigde uitgawes
          beskryf in die paragraaf Basis vir Kwalifisering van Mening, is die
          finansiële state 'n redelike voorstelling van die finansiële posisie van die
          maatskappy op 30 Junie 2017 en die resultate van hulle bedrywighede en
          kontantvloei vir die jaar geëindig, in ooreenstemming met die Internasionale
          Finansiële Verslagdoeningstandaarde, en op die wyse soos deur die
          Maatskappywet (Wet 61 van 1973) van Suid-Afrika voorgeskryf.

                                                                                                   65

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 13                           DBE/Feb.–Mar. 2018
                                             NSS

VRAAG 5: VASTE BATES, KONTANTVLOEI EN VERTOLKING
                                               (70 punte; 45 minute)

MAFOKO BPK.

Die gegewe inligting het betrekking op Mafoko Bpk. vir die finansiële jaar geëindig
28 Februarie 2017.

GEVRA:

5.1      Verwys na Inligting A en Inligting B.

         Bereken die ontbrekende bedrae aangedui deur (a) tot (c) in die Vastebate-
         nota.                                                                                    (15)

5.2      Bereken die volgende bedrae in die Kontantvloeistaat:

         5.2.1       Inkomstebelasting betaal                                                     (5)

         5.2.2       Dividende betaal                                                             (3)

         5.2.3       Netto verandering in kontant- en kontantekwivalente                          (4)

5.3      Voltooi die afdeling Kontantgevolge van Finansieringsaktiwiteite van die
         Kontantvloeistaat.                                                                       (10)

5.4      Bereken die volgende finansiële aanwysers op 28 Februarie 2017:

         5.4.1       Skuld-ekwiteit-verhouding                                                    (3)

         5.4.2       Verdienste per aandeel (in sent)                                             (3)

         5.4.3       Opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang (OOAB)                            (5)

5.5      Verduidelik waarom die direkteure gevoel het dat die 630 sent wat vir die
         terugkoop van die aandele aangebied is, 'n regverdige prys was. Haal TWEE
         finansiële aanwysers met syfers aan.                                                     (4)

5.6      Die direkteure het die dividenduitbetalingsbeleid vir die huidige finansiële jaar
         hersien.

         5.6.1       Bereken die persentasie verdienste wat as dividende vir elke jaar
                     verdeel is om hierdie verandering te toon.                                   (4)

         5.6.2       Gee EEN rede waarom die direkteure hierdie besluit geneem het.               (2)

         5.6.3       Verduidelik waarom die aandeelhouers dalk nie met die opbrengs
                     wat hulle verdien het, tevrede sal wees nie. Haal 'n finansiële
                     aanwyser of syfer(s) aan.                                                    (3)

5.7      Die Kontantvloeistaat toon enkele belangrike besluite wat die direkteurs
         geneem het.
         Behalwe vir die dividende, identifiseer DRIE goeie besluite. Verduidelik die
         effek van elke besluit op die maatskappy. Haal syfers aan.                               (9)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 14                            DBE/Feb.–Mar. 2018
                                             NSS

         INLIGTING:

         A.     Inligting uit die finansiële state op 28 Februarie:

                                                         2017                  2016
                                                           R                     R
                Waardevermindering                           ?                     ?
                Rente-uitgawe                          123 000               126 500
                Netto wins voor inkomstebelasting      422 500               157 500
                Netto wins na inkomstebelasting        295 750               113 400

                Vaste bates (drawaarde)               4 934 450             3 993 390

                Aandeelhouersbelang                   4 375 250             3 135 000
                Gewone aandelekapitaal                4 117 500             3 000 000
                Behoue inkomste                         257 750               135 000

                Niebedryfslaste                        750 000              1 300 000

                Voorrade (slegs Handelsvoorraad)       288 000               363 000
                Debiteure                              318 000               254 000
                Krediteure                             287 000               367 000
                Kontant- en kontantekwivalente           2 500               245 000
                Oortrokke bankrekening                  27 500                     -
                SAID: Inkomstebelasting                  5 200      (Kt.)      3 390    (Kt.)
                Aandeelhouers vir dividende             98 000                50 000

         B.     Vastebatenota:
                Vaste bates bestaan slegs uit Geboue en Toerusting.
                                                           GEBOUE           TOERUSTING
                Drawaarde (01/03/2016)                       2 866 990          1 126 400
                Kosprys (01/03/2016)                                            2 200 000
                Opgehoopte waardevermindering
                                                                                  (1 073 600)
                (01/03/2016)
                Bewegings:
                 Toevoegings                                  (a)                    300 000
                 Verkope                                                           (c)
                 Waardevermindering                                                (b)
                Drawaarde (28/02/2017)                                             1 058 520
                Kosprys (28/02/2017)
                Opgehoopte waardevermindering
                (28/02/2017)

                    Bykomende toerusting is op 1 Junie 2016 aangekoop.

                    Uitbreidings van die gebou is op 31 Augustus 2016 voltooi.

                    Ou toerusting is op 28 Februarie 2017 teen drawaarde verkoop.

                    Toerusting word teen 20% p.j. volgens die verminderdesaldo-metode
                     verminder.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  15                           DBE/Feb.–Mar. 2018
                                              NSS

         C.     Aandelekapitaal en dividende

                    Die maatskappy is met 'n gemagtigde aandelekapitaal van 1 000 000
                     gewone aandele geregistreer.

                    Op 1 Maart 2016 is 500 000 aandele reeds uitgereik. 'n Verdere
                     200 000 aandele is op hierdie datum uitgereik.

                    'n Tussentydse dividend van R70 000 is op 31 Augustus 2016 betaal.

                    25 000 gewone aandele is op 28 Februarie 2017 teen R6,30 per
                     aandeel uit die boedel van 'n oorlede aandeelhouer teruggekoop.
                     Die gemiddelde uitreikprys op hierdie stadium was R6,10.

                    'n Finale dividend is op 28 Februarie 2017 verklaar.

         D.     Finansiële aanwysers op 28 Februarie:

                                                                   2017           2016
                Skuld-ekwiteit-verhouding                              ?          0,4:1
                Verdienste per aandeel                                 ?        23 sent
                Dividend per aandeel                              24 sent       20 sent
                Opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang             ?          3,6%
                Opbrengs op totale kapitaal aangewend              11,4%          6,4%
                Netto batewaarde per aandeel                     648 sent      627 sent
                Markprys van aandele (die JSE)                   640 sent      630 sent
                Rentekoers op lenings                                12%           11%
                Rente op vaste deposito's                             9%            8%

                                                                                                   70

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  16                           DBE/Feb.–Mar. 2018
                                              NSS

VRAAG 6: GEPROJEKTEERDE INKOMSTESTAAT                                (45 punte; 25 minute)

Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Mabuso Outo-herstelwerk vir die
tydperk 1 Maart 2018 tot 30 April 2018. Die onderneming word deur Vusi Mabuso besit.
     Alle transaksies is streng kontant.
     Die finansiële jaar eindig op 30 April elke jaar.
     Die onderneming herstel voertuie waarvoor hulle diensfooie hef.
     Indien die herstelwerk nuwe onderdele vereis, word dit afsonderlik op elke klant se
      rekening gesit.
     Verbruiksgoedere word vir die herstel van voertuie gebruik. Hierdie items is gratis.
GEVRA:
6.1       Bereken die:
          6.1.1   Winsopslagpersentasie op onderdele gebruik in die Geprojekteerde
                  Inkomstestaat vir Maart 2018                                                         (3)
          6.1.2   % afname in die diensfooi-inkomste wat in April 2018 verwag word                     (3)
          6.1.3   Bykomende ruimte (in vierkante meter) wat die onderneming vanaf
                  April 2018 sal huur                                                                  (4)
          6.1.4   Rentekoers op die vaste deposito                                                     (5)

6.2       Lewer kommentaar op die beheer van voorraad en verduidelik hoe Vusi beoog
          om dit reg te stel. Haal syfers aan.                                                         (4)

6.3       Vusi oorweeg veranderinge aan die vaste bates wat deur die onderneming besit
          word.
          6.3.1   Vusi dink daaraan om die sakeperseel te koop eerder as om dit te huur.
                  Noem EEN voordeel en EEN nadeel van hierdie opsie.                                   (4)
          6.3.2   Vusi bied 'n gratis afleweringsdiens van onderdele aan klante, maar
                  beplan om hierdie diens op 31 Maart 2018 te staak.
                  Noem TWEE punte om hierdie besluit te staaf.                                         (4)
          6.3.3   Bereken die koste van die nuwe voertuig wat hy beplan om op
                  1 April 2018 aan te koop.                                                            (4)

6.4       Verwys na Inligting E.
          Jy word voorsien van die geprojekteerde en werklike syfers vir Februarie 2018.
          Haal syfers in jou verduideliking in ELKE geval hieronder aan.
          6.4.1   Verduidelik of Water en elektrisiteit goed beheer is, of nie.                        (3)
          6.4.2   Verduidelik of jy met Vusi se besluit saamstem om nie die volle
                  begroting vir Advertensies te gebruik nie.                                           (3)
          6.4.3   Verduidelik of Verbruiksgoedere goed beheer is, of nie.                              (4)
          6.4.4   Verduidelik hoe Vusi se besluit oor die winsopslagpersentasie op
                  onderdele die onderneming beïnvloed het.                                             (4)

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                17                            DBE/Feb.–Mar. 2018
                                            NSS

INLIGTING:

A.    Uittreksel uit die Geprojekteerde             Inkomstestaat    vir     die   tydperk
      1 Maart 2018 tot 30 April 2018:

                                                             MAART 2018        APRIL 2018
                                                                 R                 R
      Diensfooi-inkomste van klante                             150 000           136 500
      Wins op verkope van onderdele                               22 875            31 500
         Verkope                                                  53 375            76 500
         Koste van verkope                                      (30 500)          (45 000)
      Ander bedryfsinkomste
        Wins op verkoop van afleweringsvoertuig                      8 000                 0
      Bruto bedryfsinkomste
      Bedryfsuitgawes
         Huuruitgawe (sien B hieronder)                              6 000            9 200
         Water en elektrisiteit                                      5 200            5 200
         Motorvoertuiguitgawes                                       7 500            1 500
         Veiligheidsuitgawes                                         5 000            9 200
         Advertensies                                                4 700            4 700
         Verbruiksgoedere (gebruik vir hersteldiens)                30 000           30 000
         Herstel en instandhouding van toerusting                   15 000                0
         Waardevermindering op voertuie (sien D hieronder)           3 000            9 000
         Waardevermindering op toerusting                            1 500            1 500
         Handelsvoorraadtekort                                      14 000            2 000
      Bedryfswins
      Rente op vaste deposito (sien C hieronder)                     5 700             2 700
      Netto wins

B.    Huuruitgawe word op 'n vaste bedrag per vierkante meter bereken. Die
      onderneming sal 75 vierkante meter in Maart 2018 huur. Bykomende vloerruimte
      sal op 1 April 2018, as gevolg van uitbreiding, teen dieselfde tarief gehuur word.

C.    'n Vaste deposito van R450 000 sal op 31 Maart 2018 verval.

D.    Voertuie:

                                                    OPGEHOOPTE           WAARDE-
                                                      WAARDE-         VERMINDERINGS-
                ITEM            KOSPRYS
                                                   VERMINDERING:         KOERS EN
                                                     31/03/2018          -METODE
      Afleweringsvoertuig        R240 000             R108 000
                                                                     15% p.j. op kosprys
      Audi Q7                       ?                    0

      Die afleweringsvoertuig sal op 31 Maart 2018 verkoop word. Die Audi Q7-
      voertuig sal op 1 April 2018 aangekoop en deur die eienaar gebruik word.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 18                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                             NSS

E.    Syfers vir Februarie 2018 verskaf:

                                                   GEPROJEKTEER             WERKLIK
        Water en elektrisiteit (*sien nota
                                                            R     4 500       R     5 000
        hieronder)
        Advertensies                                              4 700             1 800
        Diensfooi-inkomste                                      150 000           127 500
        Verbruiksgoedere                                         30 000            36 450
        Verkoop van onderdele                                   128 700            97 200
        Koste van verkope                                        78 000            54 000
        Wins op verkoop van onderdele                            50 700            43 200
        Winsopslagpersentasie (op kosprys)                         65%               80%

      *LET WEL: Die water-en-elektrisiteitstarief     het       vanaf   1 Februarie   2018
                onverwags met 15% gestyg.
                                                                                                 45

                                                                                  TOTAAL:       300

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [ACCOUNTING GR12 AB SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/accounting-gr12-ab-sept2018-afrikaans/bb8fabf9-7043-4ec6-9cf8-5476cecd6602) — Accounting · QP · 2018 · Afr
- [Accounting Feb March 2017 Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2017-eng/1553532b-c4b5-4962-b321-ef37e71fb728) — Accounting · QP · 2017 · Eng
- [ACCOUNTING GR12 MEMO SEPT2018 English](https://www.hlayiso.com/library/accounting-gr12-memo-sept2018-english/5bfe8f07-1121-4aad-8146-327c580e81de) — Accounting · Memo · 2018 · Eng
- [Grade 12 NSC Accounting X5 Preparatory 2018 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-x5-preparatory-2018-answer-book/1421ebad-78d7-44c5-8bc8-32ed3600ed1b) — Accounting · Addendum · 2018
- [Grade 12 NSC Accounting X10 Afrikaans 2018 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-x10-afrikaans-2018-answer-book/69e260ea-abfd-4631-a19b-66d4d2e224a7) — Accounting · Addendum · 2018 · Afr
- [ACC-March-QP Memo-2018-internal](https://www.hlayiso.com/library/acc-march-qp-memo-2018-internal/7a81b54c-7d9a-4ebf-8ff4-080886741b1d) — Accounting · Memo · 2018

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [Acc P2 Memo ENg watermark](https://www.hlayiso.com/library/acc-p2-memo-eng-watermark/5c899e95-f3c2-4bf6-b539-ed8b1bcec50d) — Memo · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng
- [Accounting P2 (English ) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-english-june-2025-answer-book-1/73bffe7c-1c96-49bd-af78-abb8db8c6618) — Addendum · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (Afrikaans) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-afrikaans-june-2025-possible-answers/2f10559b-54d6-47f4-9fc2-b2efc62644c4) — Memo · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
