# Accounting Grade 12 NSC June 2017 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Accounting memorandum from the NSC June Exam 2017 (Afrikaans), 18 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2017-memo-afr/59015ad9-cc45-4ac1-a12a-50be58b76f99
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 18

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC June 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2017-memo-afr/59015ad9-cc45-4ac1-a12a-50be58b76f99)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC June Exam · 2017. Memorandum, 18 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
                                    REKENINGKUNDE

                                       MEI/JUNIE 2017
                                     NASIENRIGLYNE

PUNTE: 300

NASIENBEGINSELS:
1.  Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien 'n kandidaat nie punte op 'n ander plek in
    die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde-item-strafpunte vir misplaaste items nie). Geen
    dubbelpenalisering toegepas nie.
2.  Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die
    kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het.
3.  Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is.
4.  Indien 'n vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie
    syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). ). Let op: Indien bedrae vir komponente van bewerkings
    in memo aangedui word, dra dit nie ook by tot die metode punt vir die finale antwoord nie b.v. R715 500
    in V1.2.1 sal 2 punte in finale antwoord wees, nie 3 nie.
5.  Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om die
    punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is.
6.  Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te differensieer.
7.  Hierdie memorandum is nie vir verspreiding in die publiek nie, omdat sekere items dalk verkeerd
    gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae.
8.  Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as 'n negatiewe
    syfer getoon word nie.
9.  Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking
    ondersoek voor die punt toegeken word.
10. ‘Bewerking’ beteken ‘Kontrolleer bewerking. ‘Een deel korrek’ beteken ‘Bewerking & een deel korrek’.
    Letie op: Kontrolleer bewerking beteken moet +, –, x of ÷ per memo wees, maar sommige items kan +
    of – wees soos Voorsiening vir oninbare skulde aansuiwering / verkoop van bate. Let op waar gepas
    moet die gebruik van noemer en deler korrek toegepas word om punte te verdien.
11. Waar metodepunte toegeken word, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige item wat
    gedeeltelik foutief is nie. In sulke gevalle, moet nie die metode punt toeken nie. Dui deur middel van .
12. Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die memorandum verskaf.
13. Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding.

                        Hierdie Nasienriglyne bestaan uit 18 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            2                                                      DBE/2017
                                                 SSE – Nasienriglyne

VRAAG 1

1.1      WAAR OF ONWAAR
          1.1.1       Waar 
          1.1.2       Onwaar 
          1.1.3       Onwaar                                                                                                 3

1.2      MIZZY BOUTIQUE

         Gebruik die gegewe tabel om die regstellings aan te dui wat in die
         Debiteurekontrolerekening en debiteurelys aangebring moet word.

         Verskaf syfers en 'n plus(+)- of minus(–)-teken vir elke regstelling.

                                              Debiteurekontrole-                        Debiteurelys
                                                   rekening
             Saldo/Totaal op                           R37 710                             R39 490
            28 Februarie 2017
                   (a)                                + 7 440                            + 7 440 
                        (b)                                                              – 4 500 
                                                                                          +1 360   +1 360
                        (c)                                                             een punt   een punt
                                                                                         + 2 720 
                        (d)                          + 1 350                             + 1 350 
                        (e)                            – 450                               – 450 
                        (f)                           + 1 950                            + 1 950 
             Saldo/Totaal op                           R48 000                            R48 000
            28 Februarie 2017                                Vir beide totale;
                                              hoef nie dieselfde te wees nie                                                  13
         -1 oortollige items (maks -2) verwys na slegs (b) en (c)
         Geen teken aanvaar positief. Hakies aanvaar negatief; regmerk is vir bedrag en teken

Kopiereg voorbehou                                                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                         3                                                  DBE/2017
                                              SSE – Nasienriglyne

1.3      GLENDALE HANDELAARS

1.3.1    Verduidelik hoe 'n debiteure-ouderdomsanalise tot interne kontrole oor
         debiteure kan bydra.
         Enige EEN geldige punt.         Een punt vir onvolledige / onduidelike antwoorde

         •    Gee 'n aanduiding van debiteure wie se rekeninge agterstallig is.
         •    Die ontleding gee 'n duidelike idee van betroubare debiteur.
         •    Help die onderneming met die hersien van die kredietlimiete toegelaat aan
              debiteure.
         •    Help die onderneming wanneer om addisionele kredietverkope te weier
              totdat rekeninge betaal is.
                                                                                                                       2

1.3.2    Bereken die persentasie van totale skuld wat die kredietterme oorskry.

              16 640 twee punte
             14 560 + 2 080  x 100 = 40%  een deel korrek; moet as ‘n % bereken word
                 41 600
                 2 punte   1 punt   1 metode punt
         OF      35% + 5% = 40%                                                                                        4

1.3.3    Verduidelik EEN probleem (met syfers) met betrekking tot ELK van die
         volgende debiteure:
            DEBITEUR                 PROBLEEM  SYFERS  
                          Het die kredietlimiet van R10 000 oorskry / met R1 800
         D Pillay
                          / skuld R11 800 wat meer as die kredietlimiet is

                                    Oorskry kredietterme van 30 dae /

         W Patel                    Die R11 192 oorskry die kredietterme /
                                    Die saldo is vir 60 dae / 90 dae uitstaande.                                       4

1.3.4    Verduidelik TWEE probleme (met syfers) met betrekking tot debiteur
         D Gouws.

         TWEE geldige punte (met syfers). Probleme                         Syfers          
         •    Oorskry kredietterme/stadige betaler (5 448/13 450) 40,5% van sy rekening
              is meer as 30 dae
         •    Die onderneming laat hom toe om R4 100 meer te koop al betaal hy nie
              betyds nie.                                                                                              4

                                             TOTALE PUNTE

                                                       30

Kopiereg voorbehou                                                                                Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                               4                                                      DBE/2017
                                                    SSE – Nasienriglyne

VRAAG 2

2.1      BTW

2.1.1
          (a)        Inset BTW 
          (b)        Krediet
          (c)        Vermeerder 
          (d)        Salarisse 
                                                                                                                                 4

2.1.2                                          VERMEERDER DIE                              VERMINDER DIE
                        BTW-
          NR.                                  BEDRAG AAN SAID                            BEDRAG AAN SAID
                       BEDRAG
                                                 VERSKULDIG                                 VERSKULDIG
         (a)            224                                                                          X 
         (b)           1 218                             X 
         (c)         1 274                 Aanvaar enige syfer in plek van X                        X                        10
         X in beide kolomme (merk verkeerd); Indien syfer in ander kolom geplaas is, ken punte toe vir syfers
         Indien bewerkings getoon word vir BTW bedrag sonder antwoord ken slegs een punt toe
2.2      VOORRAADWAARDASIE

2.2.1    Gee 'n rede waarom die onderneming die geweegdegemiddelde-metode
         gebruik om die bandevoorraad te waardeer.

         Enige geldige verduideliking                Een punt vir onvolledige / onduidelike antwoorde

         Die produkte is baie eenders
         Die die hoeveelhede is hoog
         Daar is nie 'n groot variasie van die tipe produk nie.
         Daar is nie 'n groot variasie in die prys van die produk nie.
         Dit is ‘n maklike sisteem om te gebruik en is gepas vir bande.
                                                                                                                                 2

2.2.2    Bereken: Waarde van eindvoorraad op 28 Februarie 2017
                              931 500 ses punte
                                 927 550 drie punte
         847 800 twee punte                                 796 450 drie punte
                               (2 685 x 40) (79 x 300)
         27 650 + 820 150 + 107 400  – 23 700                                      x 280 
                         2 700 
                                (94 + 2 685 – 79)

         agt punte             een punt
         345            x       280

                = 96 600  een deel korrek; moet met eenhede vermenigvuldig word
                                                                                                                                 10

Kopiereg voorbehou                                                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                           5                                                         DBE/2017
                                                SSE – Nasienriglyne

2.2.3    Bereken: Koste van verkope

         (27 650 + 820 150 – 23 700 + 107 400)
                            931 500                                          – 96 600 
                                                                                           sien 2.2.2

         = 834 900  een deel korrek
                                                                                                                              3
         Bereken: Bruto wins

         968 000  – 834 900  = 133 100  een deel korrek
                                  sien hierbo
                                                                                                                              3
         Bereken: Gemiddelde voorraadhoudingstydperk (in dae)
                        62 125 drie punte
                                 sien 2.2.2
         ½  (27 650  + 96 600 ) x 365 = 27,2  dae een deel korrek
               834 900  sien hierbo       aanvaar 27 dae
         Gebruik van noemer en deler moet korrek wees                                                                         5

2.2.4    Behoort die eienaar tevrede te wees met die voorraadhoudingstydperk
         hierbo bereken? Verduidelik. Haal syfers aan. LET WEL: Die voorraad-
         houdingstydperk vir 2016 was 70 dae.

         Ja / Nee                                    afhangende van berekening hierbo; indien geen berekening geen punt;
                         moet ook nie verduideliking hieronder weerspreek nie b.v. 800 dae definitief Nee. 27 dae Ja of Nee

         Neiging/Verduideliking en syfers 

         •   Die voorraadhoudingstydperk verminder tot 27 dae / met 43 dae sien 2.2.3

         Antwoorde vir een punt:

         •   Verbeter verkope – kontantvloei
         •   Verhoed voorraadophoping
         •   Hou die nuutste voorraad aan
                                                                                                                              3

                                                TOTALE PUNTE

                                                          40

Kopiereg voorbehou                                                                                       Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                               6                                                         DBE/2017
                                                    SSE – Nasienriglyne

VRAAG 3

3.1
             3.1.1       fabrieksbokoste  aanvaar fabriek / bokoste
             3.1.2       Vaste koste 

             3.1.3       Verkoops- en verspreidingskoste 
                                              aanvaar verkoops- of verspreidingskoste
             3.1.4       minimum 
                                                                                                                                   4

3.2
3.2.1    Fabrieksbokoste-nota

         Indirekte fabrieksmateriaal (5 950 + 36 000 – 8 750)                                             33 200 
         Salarisse en lone (2 900 000 x 10%)                                                            290 000 
         Huuruitgawe (291 000 x 240/300)                                                                232 800 
         Versekering (49 200  x 12/15  x 4/10 )                                                        15 744 *
                             (49 200 – 9 840) of 39 360 twee punte
         Telefoon (28 800 x 20/40) / 57 600 X 20/80                                                       14 400 
         Diverse fabrieksuitgawes                                                                       189 856 
         Indien van die syfers hierbo in hakies getoon word, penaliseer slegs op hierdie metode
                                            punt; Indien alle syfers in hakies is ken die punte toe     776 000 *                 14
                                                                                                              * een deel korrek
3.2.2    Produksiekostestaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017

         Direkte materiaalkoste                                                                       2 743 000 
                                kontroleer bewerking; moet PK – DAK wees; moet positief wees

         Direkte arbeidskoste                                       (2 900 000 x 45%)                 1 305 000 
         Primȇre koste                      kontroleer bewerking; moet 4 824 000 – FBK wees           4 048 000 
         Fabrieksbokoste                                                          sien 3.2.1            776 000 
         Totale produksiekoste                                                                            4 824 000
         Goedere-in-bewerking aan begin                          kontroleer bewerking van syfers
                                                                                                          70 000 
                                                                                      hieronder

                                   kontroleer bewerking; moet KVPVKP + GIB aan einde wees             4 894 000 
         Goedere-in-bewerking aan einde                                           Ignoreer hakies      (94 000) 
         Koste van produksie van klaarprodukte (40 000 x 120)                                         4 800 000                  10
                                                        Verkeerde plasing ken punte toe maar -1 vir elke item misplaas (-2 maks)

Kopiereg voorbehou                                                                                          Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            7                                                       DBE/2017
                                                 SSE – Nasienriglyne

3.2.3    Infinity Hoede oorweeg dit om grondstowwe teen 'n laer prys as wat hulle
         tans daarvoor betaal, in te voer.
         Verskaf TWEE punte wat hulle moet oorweeg voordat hulle besluit.
         TWEE geldige punte  

         •    Wisselkoers wisseling
         •    Doeanebelasting veraderings in die toekoms
         •    Tydsverloop vir invoer & terugsendings
         •    Die kwaliteit van grondstowwe
         •    Moontlikheid van werksverliese
         •    Ondersteuning van plaaslike ondernemings / die uitwerkig op die ekonomie
         •    Vervoerkoste                                                                                                     4

3.3      SANYATI BAKKERY
                                 Sien soos per memo na; d.w.s. sien probleem & oplossing onafhanklik na
3.3.1                             PROBLEEM MET SYFERS                                    OPLOSSING
                                                                                          
                                  Direkte arbeid vermeerder                    Lei werkers op
                                  van R2,00 tot R3,20 (60%)                    Vaardigheids
         Oliebolfabriek
                                  of met R1,20                                 ontwikkelingsopleiding
         ('Doughnut
                                                                               Verhoog toesig
         factory')
                                                                               Kontroleer oortyd/hou toesig
                                                                               oor gewone tyd/stel doelwitte
                                  Direkte materiaalkoste                       Kyk uit vir goedkoper materiale
                                  vermeerder van R15,00 tot                    Koop in grootmaat
         Koekfabriek              R22,50 (50%) of met R7,50                    Gebruik plaaslike verskaffer
                                                                               (nader)
                                                                               Kontroleer vermorsing                           6

3.3.2    Verskaf berekeninge om aan te toon dat die gelykbreekpunt van
         158 298 eenhede vir die oliebolle in 2016 korrek bereken is.
               372 000      = 158 298 eenhede
             12,00 – 9,65 
                2,35 twee punte
          Moet deler wees; nie antwoord nie                                                                                    3

3.3.3    Verduidelik waarom Damon bekommerd oor die gelykbreekpunt vir
         oliebolle behoort te wees. Haal syfers aan.
         Verduideliking          syfer 
         Moet na GBP & produksie verwys. Een punt vir onvolledige / onduidelike verduideliking

         •    GBP (BEP) verhoog van 78 316 tot 158 298 (met 79 982) terwyl produksie
              afgeneem het.
         •    GBP (BEP) het baie vermeerder, terwyl 40 000 eenhede minder vervaardig
              is, wat tot 'n laer wins gelei het.
         •    In 2015 maak 'n wins op 201 684 eenhede: in 2016 slegs op 81 702
              eenhede
         Antwoord vir 1 punt:
         Afname in netto wins R836 000/ Toename in GBP / Afname in produksie                                                   3

Kopiereg voorbehou                                                                                        Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                               8                                    DBE/2017
                                    SSE – Nasienriglyne

3.3.4                            KOMMENTAAR OP PRYS EN AANVRAAG
            PRODUK
                                               (MET SYFERS)
                          Verduidelikings:  moet prys & verkope insluit
                           • Klante is nie bereid om oliebolle te koop nie al het die
                              prys verminder.
                           • Prys verminder en verkope verminder
          Oliebolle        • Verkope verminder ten spyte van vermindering in prys
          ('Doughnuts')
                          Syfers: moet syfer en neiging toon
                          Vir pryse: met R2  (van R14 tot R12 / afgeneem tot R12)
                          Vir eenhede: met 40 000 eenhede (van 280 000 tot
                          240 000 eenhede / afname tot 240 000 eenhede)
                          Verduidelikings:  moet prys & verkope insluit
                           • Klante is bereid om meer vir die produk te betaal, al het
                                die pryse vermeerder.
                           • Pryse en verkope vermeerder
          Koeke
                          Syfers: moet syfer en neiging toon
                          Vir pryse: met R15  (van R50 tot R65 / toegeneem tot
                          R65)
                          Vir eenhede: met 3 000 eenhede  (van 15 000 tot 18 000
                          eenhede / toegeneem tot 18 000 eenhede)                              6

                                   TOTALE PUNTE

                                           50

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                         9                    DBE/2017
                              SSE – Nasienriglyne

  LAAT HIERDIE BLADSY BLANKO.

Kopiereg voorbehou                                  Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                         10                                                  DBE/2017
                                               SSE – Nasienriglyne

VRAAG 4

4.1
          4.1.1       D 
          4.1.2       C 
          4.1.3       A 
          4.1.4       B 
                                                                                                                        4

4.2      MTOMBENI BPK.

4.2.1    Bereken: Drawaarde van die voertuig verkoop op 30 November 2016
                                  100 500 drie punte
         190 000  – (72 000  + 28 500 ) = 89 500  een deel korrek

                                                                                                                        5
         Bereken: Totale waardevermindering op toerusting op 28 Februarie 2017

         Nuut:
         32 000  x 10 % x 6/12  = 1 600                  een deel korrek maar nie vir 10% nie

         Oud:
              133 000 twee punte
         = (218 000  – 85 000 ) x 10 % = 13 300  een deel korrek maar nie vir 10% nie
         (250 000 - 32 000) een punt

         Totaal: 14 900  een deel korrek
                                                                                                                        7

Kopiereg voorbehou                                                                                 Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                           11                                                              DBE/2017
                                                 SSE – Nasienriglyne
4.2.2      MTOMBENI BPK.
           Inkomstestaat (Staat              van      Omvattende            Inkomste)           vir    die       jaar    geëindig
           28 Februarie 2017:                                                                                        *een deel korrek
           Verkope (5 500 000 – 32 500  + 15 000)                                                        5 482 500           *
           Koste van verkope (3 150 000 + 9 375 )                                                      (3 159 375)             
           Bruto wins                                                                           6                               
                                                                                                           2 323 125         Verkope
                                                                                                                              – KVV
           Ander bedryfsinkomste                                                                               198 950         *
           Huurinkomste (169 500  + 16 500 )                                                                186 000         *
           Oninbare skulde ingevorder                                                                             4 750         
           **Wins met verkoop van bate (97 700 – 89 500 sien 4.2.1 )                                            8 200        *
           Bruto bedryfsinkomste                                                              10           2 522 075           *
           Bedryfsuitgawes                                                                              (1 356 075)            *
           Direkteursfooie                                                                                     380 000
           Ouditfooie                                                                                            54 000
           Oninbare skulde (13 600+ 1 900 )                                                                    15 500         
           Salarisse en lone
            488 500 twee punte              1 755 twee punte                                                   490 255         *
           (475 000  + 13 500 + 1 620  + 135 )
           Verbruiksgoedere                                                                                      61 700        
           Versekering (19 220 + 1 780)                                                                        21 000         
           Bankkoste (7 760  + 870 )                                                                            8 630         
           Diverse uitgawes                                                                                    140 085          
           **Handelsvoorraadtekort (386 500 – 9 375  – 374 000 )                                               3 125        *
                                        12 500 slegs twee punte        sien koste van verkope
           **Voorsiening vir oninbare skulde ingevorder                                                              380        
              (4 030  – 3 650 )
           Waardevermindering (28 500  + 138 000  + 14 900)                                                 181 400         *
                                            sien 4.2.1                        sien4.2.1
           Bedryfswins                                                                    30                                    
                                                                                                           1 166 000          BBW –
                                                                                                                              B uitg
           Rente-inkomste              ontbrekende getal NW na rente inkomste – Bedryfswins
                                                                                                               178 000
                                                            Kan nie ‘n negatief syfer wees nie                                
            Netto wins na rente-inkomste                                 NWVB + rente-uitgawe              1 344 000           
           Rente-uitgawe                                                                                   (144 000)           
           Netto wins voor belasting                                NWNB + inkomstebelasting               1 200 000            
           Inkomstebelasting                                                                               (336 000)           
           Netto wins na belasting                                                        8                    864 000
Vreemde items –1 (maks –2)   **Ken punte toe vir bewerkings indien item misplaas is, -1 vir plasing, maks -2
                               Alle ander items misplaas word as foutief nagesien

                                                                                                                                        54

                                                 TOTALE PUNTE
                                                            70
Kopiereg voorbehou                                                                                             Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                       12                                                         DBE/2017
                                             SSE – Nasienriglyne

VRAAG 5

5.1
             5.1.1   Likiditeit 
             5.1.2   Hefboom 
             5.1.3   Netto bedryfskapitaal 
             5.1.4   Beperkte aanspreeklikheid 
                                                                                                                            4

5.2      MIHKA BPK.

5.2.1    GEWONE AANDELEKAPITAAL

         Gemagtigde Aandelekapitaal
         800 000 gewone aandele

         Uitgereikte Aandelekapitaal
             600 000     Gewone aandele op 1 Januarie 2016                                    4 200 000
             100 000     Uitgereik op 31 August 2016                balanseersyfer
                                                                                                 840 000 *
                                                      Terugkoop moet ‘afgetrek wees
                         Teruggekoop (GAP: R7,20)
         (40 000)                                                                             (288 000) 

         660 000        Gewone aandele op 31 Desember 2016                                   4 752 000                    6
                         Igoreer hakies Kontroleer balanseersyfer (eidsaldo + terugkoop – Begisaldo - vir een metode punt
         BEHOUE INKOMSTE

         Saldo op 1 Januarie 2016                                                                276 000
         Netto wins na belasting (1 150 000 – 322 000)                                           828 000 
         Aandele teruggekoop (40 000  x R1,30 )                                               (52 000) 
                                                          moet in hakies getoon word

         Gewone aandele dividen            balanseersyfer moet in hakies getoon word           (415 000) 
         •     Interim dividende                 (totale dividende – finale dividende)
                                                                                                 240 000 
                                                                  (65 – 25) x 600 000

         •     Finale dividende                                                                  175 000 
         Saldo op 31 Desember 2016                                                               637 000                   9

5.2.2    KONTANTEFFEKTE VAN BEDRYFSAKTIWITEITE                                                   292 600 *
         Kontant uit bedrywighede gegenereer                                                  1 237 400
         Rente betaal                                                                          (100 000) 
         Inkomstebelasting betaal            (9 200  + 322 000  + 3 600 )                   (334 800) *
         Dividende betaal (270 000  + 240 000                  sien 5.2.1                    (510 000) *                 9
                                           *een deel korrek verloor punt op antwoord indien verkeerde gebruik van hakies

Kopiereg voorbehou                                                                                    Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                           13                                                      DBE/2017
                                                 SSE – Nasienriglyne

5.2.3    Syfers in die Kontantvloeistaat:
         Bereken: Verandering in vaste deposito

         300 000           Invloei 

                                                                                                                             3
         Bereken: Opbrengs met verkoop van toerusting

         5 828 000  + 360 400  – 1 495 000  – 4 905 800  = 212 400 
                                                                                                           een deel korrek
         OF
              – 5 828 000 – 360 400 + 1 495 000 + 4 905 800 = – 212 400
         Invloei
                                                                                                                             6

5.2.4    Bereken: Winsopslagpersentasie op kosprys

                 1 890 000                      x 100 = 45%  een deel korrek;
                                                                        korrekte gebruik van noemer en deler
         6 090 000  – 1 890 000 
                 4 200 000 twee punte
                                                                                                                             4
         Bereken: Skuld-ekwiteit-verhouding

         1 000 000  : (4 752 000  + 637 000)
                                      5 389 000 twee punte
         0,2 : 1  een deel korrek; moet x : 1 wees; aanvaar 0,19 : 1
                                                                                                                             4
         Bereken: Netto batewaarde (in sent)
                        sien hierbo
         5 389 000            x 100 = 817 of 816,5 sent  een deel korrek; aanvaar 816
          660 000  sien 5.2.1                        korrekte gebruik van noemer en
                                                                         Moet nie Rand teken aanvaar nie
                                                                                                                             3

Kopiereg voorbehou                                                                                    Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            14                                                      DBE/2017
                                                  SSE – Nasienriglyne

5.2.5    Die finansiële direkteur is uitgevra oor die besluit om die lening te
         verhoog. Verduidelik wat hy behoort te sê om hierdie besluit te regverdig.
         Haal TWEE finansiële aanwysers (met syfers) aan.

         Finansiële aanwysers:                neiging met syfers           

         Skuld-ekwiteit-verhouding
         Vermeerder (van 0,1 : 1) tot 0,2 : 1 sien 5.2.4 / met 0,1 : 1
         Opbrengs op gemiddelde kapitaal aangewend (OOTKA) vermeerder van 21,3%
         tot 21,8%.

         Verduideliking:

         •   Al het die skuld-ekwiteit-verhouding ver’meerder is die onderneming het lae
             risiko / laag gerat. 
         •   Die OOTKA het ook toegeneem – verdienste baie meer as die rentekoers
             van 12,5% (positiewe hefboom). 
             Moet nie ‘n toename in risiko as ‘n vrduideliking aanvaar nie (teenstrydig met die besluit                        6

5.2.6    Ashraf, 'n nuwe aandeelhouer, het 70 000 aandele op 31 Augustus 2016
         gekoop. Hy het van die maatskappy verwag om minstens 80% van die
         verdienste, soos wat in 2015 gedoen is, te verdeel.

         Ashraf is ongelukkig met die dividenduitbetalingsbeleid vir 2016. Verskaf
         'n berekening om sy mening te staaf.

         65 /131  x 100 = 49,6%  aanvaar 49,61% of 50% een deel korrek

         Antwoord vir twee punte:
         DPA was 65 c terwyl VPA 131 sent was                                                                                  3
         Verduidelik TWEE punte om die maatskappy se besluit oor dividende vir
         2016 te staaf.

         Verduideliking                   Een punt vir onvolledige / onduidelike antwoorde

         •   Die onderneming het besluit om meer van die VPA terug te hou hierdie jaar
         •   Die NBW sal toeneem wat die markprys van die aamdele positief beinvloed
         •   Die maatskappy behou fondse om die maatskappy in die toekoms uit te
             uitbrei (aanbouings tot gebou).
         •   Verbeter die kontantvloei/raak ontslae van die bankoortrekking in 2015.
         •   Verbeteringe kan lei tot groter winsgewendheid in die toekoms.
         •   Die OOAB het ook verhoog – moontlik beter dividend in die toekoms.
         •   Die aandeelhouers sal voordeel trek uit kapitalegroei op aandele.
         •   Goedkoper as om geld te leen (vermy rente).
                                                                                                                               4

Kopiereg voorbehou                                                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                               15                                DBE/2017
                                                     SSE – Nasienriglyne

5.2.7    Lewer kommentaar op die terugkoopprys wat op 30 Desember 2016 vir
         die 40 000 aandele betaal is. Verskaf TWEE finansiële aanwysers (met
         syfers) in jou kommentaar.

         Twee aanwysers met syfers                             

         Die NBW is 817 sent sien 5.2.4
         Die markprys is 848 sent

         Kommentaar  Een punt vir onvolledige / onduidelike antwoorde

         •    Die aandeelhouers is moontlik bevoordeel aangesien hulle dalk minder op
              die effektebeurs sou gekry het.
         •    Die direkteure mag dalk ondersoek word om te bepaal waarom hulle die
              maatskappy benadeel het.
         •    Die prys is regverdig aangesien dit in lyn met die huidige markprys is.
         •    Die prys was op 'n vlak gestel om die ontevrede aandeelhouer aan te
              moedig om sy aandele te verkoop.
         Volledige kommentaar sal ‘n mening insluit b.v. billik / te hoog / onbillik                        4

                                                    TOTALE PUNTE

                                                                65

Kopiereg voorbehou                                                                     Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                            16                                                   DBE/2017
                                  SSE – Nasienriglyne

VRAAG 6

6.1      Lewer kommentaar op die kontrole van ELKE item en gee EEN punt van
         advies in elke geval.

                             KOMMENTAAR                              ADVIES  
                          Oorspandeer / begrote             Privaat oproepe moet
                          bedrag te laag                    gekontroleer word / belas
          Telefoon                                          personeel vir private
                                                            oproepe / Begroting kan
                                                            moontlik verhoog word
                          Onderspandeer                     Dit is ‘n noodsaaklike
                                                            uitgawe / personeel
          Personeel-                                        opleiding verbeter die
          opleiding                                         interaksie met klante / dit lei
                                                            tot doeltreffedndheid en
                                                            klandisiewaarde.
                                                                                                           4

6.2      Identifiseer TWEE items wat foutiewelik in die Kontantbegroting
         ingeskryf is.

         Enige TWEE geldige items              Ignoreer oortollige items

         Moontlike antwoorde
         • Kantoortoerusting op krediet aangekoop
         • Waardevermindering
         • Credit sales
         • Deliveries free of charge
         • Delivery expenses on credit
                                                                                                           2

6.3      KREDITEUREBETALINGSKEDULE

                          KREDIET-
             MAAND                                  MEI                            JUNIE
                          AANKOPE
          Maart                 R64 000                     6 400
          April                 R72 000                   10 800                 R7 200 
                                                                               R12 000
          Mei             R80 000                       57 000                    15% van   
                                                                             kredietaankope

          Junie                 R96 000                                        R68 400 
                                                          74 200               R87 600 
                                                                een deel korrek; ignoreer vreemde items
                                                                                                           9

Kopiereg voorbehou                                                                    Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                          17                                             DBE/2017
                                                SSE – Nasienriglyne

6.4
                                  BEREKENING                                         BEDRAG
                     Kontantverkope

           (i)       R180 000 x 40%                                                 R72 000 
                     Indien korrekte bewerkings getoon word vir BTW bedrag sonder
                     antwoord ken slegs een punt toe

                     Kontantaankope van voorraad

           (ii)           R100 000 twee punte                                       R20 000 
                     R150 000 x 100/150 x 20%                                    Een deel korrek

                     Afleweringsuitgawes

           (iii)         6 % twee punte                                              10 800 
                     9 000 /150 000  x 180 000                                   Een deel korrek t

                     Salarisse en lone

           (iv)      38 700  x 100 /107,5                                         36 000 
                                                                                    Een deel korrek

                     Terugbetaling van lening
                      Twee punte     een punt
                     168 000 – 120 000
           (v)       OF                                                              48 000 
                                                                                    Een deel korrek
                     600  x 100/15  x 12 
                     OF
                      Twee punte       een punte
                     7 200 x    100/15
                     Kontant aan einde van maand

           (vi)                                                                      35 500 

                     Kontanttekort vir die maand
                                                                                    (42 800) 
           (vii)     35 500 + 7 300                                                 ignoreer hakies
                     Indien korrekte bewerkings getoon word vir BTW bedrag sonder
                     antwoord ken slegs een punt toe

                                                                                                                 21

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                      18                                                  DBE/2017
                                            SSE – Nasienriglyne

6.5      Piet wil koste bespaar deur nie 'n gratis afleweringsdiens aan te bied nie.
         Is dit 'n goeie idee? Verduidelik.

         Ja/Nee      sien onafhanklik na

         Enige een moontlike antwoord          Een punt vir onvolledige / onduidelike antwoorde
         •    Of sy mededingers die diens lewer of nie
         •    Wat die reaksie van sy klante sal wees as hy die diens wegneem (bv. Sal
              hulle na ander verskaffers gaan?)
         •    Die moontlikheid om klante vir die afleweringsdiens te laat betaal
         •    Die moontlikheid om 'n goedkoper afleweringsdiens te vind
         •    Die moontlikheid om sy eie voertuie te gebruik in plaas van om te
              subkontrakteer / ekstra koste deur sy eie voertuie te gebruik (b.v.
              waardevermindering, brandstof)
         •    Kon 'n rede wees vir die toename in verkope
                                                                                                                   3

6.6      Verduidelik EEN voordeel en EEN nadeel van ELKE opsie.
         Let op dat syfers nie verlang word nie. Alternatiewe geldige antwoorde is moontlik

                  OPSIE              VOORDEEL                                 NADEEL   

                                  Hy sal die bate besit en dit             Hy moet rente betaal / Hy
                                  kan langer as die vyf jaar               n maandelike paaiement
             Verkry 'n nuwe       hou as hy goed daarna                    betaal (wat rente insluit).
             lening               kyk.

                                  Hy hoef nie 'n lening te                 Die verhuringskoste is
             Huur (bruikhuur)     neem nie/hoef nie rente op               duur / die cwehuue is oor
             die bates van        die lening te betaal nie/Hy              die verwagte leeftyd van
             Computer             hoef nie vir die herstelwerk             vyf jaar / besit nooit die
             Solutions            te betaal nie.                           bate nie, maar hou aan om
                                                                           te betaal.

                                  Hy sal die nodige fondse   Hy sal winste moet deel
                                  hê om die bate te kan koop met sy nuwe vennoot.
             Vra 'n vriend om     wat dan aan die
             'n gelyke            onderneming sal behoort /
             vennoot te word      verdeel werkslading en
                                  vaardigheid / vennoot sal
                                  verliese deel.
                                                                                                                   6

                                                TOTALE PUNTE

                                                          45

                                                                                                    TOTAAL:       300

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Accounting May June 2017 Answer Book Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2017-answer-book-eng/80214f65-7758-4efc-a0bf-bfb782a0fb3d) — Accounting · Addendum · 2017 · Eng
- [Accounting Feb March 2017 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2017-memo-afr/7a152001-7faf-4ef1-b555-2b3684b8b2de) — Accounting · Memo · 2017 · Afr
- [Accounting Feb March 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2017-memo-eng/f4ca2f8c-4acd-4a6a-a42a-1a6917f73109) — Accounting · Memo · 2017 · Eng
- [Accounting P2 May-June 2025 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-may-june-2025-mg-afr/62bf3c7c-f1bc-4bd9-878f-67ec5a7a2c38) — Accounting · Memo · 2025 · Afr
- [Accounting May June 2019 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-memo-afr/ed486733-40e7-4e41-b644-90581e5e113f) — Accounting · Memo · 2019 · Afr
- [Accounting May June 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2018-memo-afr/6854378e-2cf2-4033-b567-9f36aec1b13d) — Accounting · Memo · 2018 · Afr

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-afr-d-watermark/c6a5692b-3cb0-464b-bb82-67d6ce83bfdd) — QP · 2025 · Afr
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-eng-d-watermark/84d92eb0-f5bd-4442-bb6d-c55cdc52e25d) — QP · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P2 QP GR12 JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-qp-gr12-jct-2025-eng-d-watermark/13425f71-aba6-4328-b084-d9b108884315) — QP · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
