# Accounting Grade 12 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Accounting memorandum from the NSC June Exam 2018 (Afrikaans), 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2018-memo-afr/6854378e-2cf2-4033-b567-9f36aec1b13d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC June Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2018-memo-afr/6854378e-2cf2-4033-b567-9f36aec1b13d)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC June Exam · 2018. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                          SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                                           REKENINGKUNDE

                                                      2018

                                            NASIENRIGLYNE

                                                                                                PUNTE: 300
NASIENBEGINSELS:
1.    Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien 'n kandidaat nie punte op 'n ander plek in
      die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde-item-strafpunte vir misplaaste items nie).
      Geen dubbelpenalisering toegepas nie.
2.    Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die
      kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het.
3.    Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is.
4.    Indien 'n vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie
      syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). Let wel: As syfers aangedui in memo vir komponente
      of bewerkings, dra hierdie nie die metode punt van die finale antwoord ook nie.
5.    Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om
      die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is.
6.    Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te
      differensieer.
7.    Hierdie memorandum is nie vir verspreiding in die publiek nie' omdat sekere items dalk verkeerd
      gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae
8.    Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as 'n negatiewe
      syfer getoon word nie. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die
      redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word.
9.    'Bewerking' beteken kontroleer bewerking. ‘Een deel korrek’ beteken bewerking en een deel korrek.
      Let wel: kontroleer bewerking moet +, -, x, ÷, wees of per memo.
10    'Een deel korrek' beteken bewerking en een deel korrek. Waar metodepunte toegeken word vir een
      deel korrek, moet die nasiener die redelikheid van die antwoord ondersoek en ten minste een deel
      korrek, voor die punt toegeken word. As ‘n syfer ‘n metodepunt verdien het word dit beskou ‘een deel
      korrek’
11.   In bewerkings, moet nie punte toeken nie vir bewerking as teller en noemer omgeruil is – hierdie is
      ook van toepassing op verhoudings.
12.   Met die toekenning van metodepunte, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige vir enige
      item wat foutief is nie, ten minste gedeeltelik. Dui aan met 'n .
13.   Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die memorandum verskaf..
14.   Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding.

                         Hierdie antwoordeboek bestaan uit 16 bladsye
Kopiereg voorbehou                                                                            Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                              2                                                           DBE/2018
                                                   SSE – Nasienriglyne

VRAAG 1
1.1.1
         KONTANTONTVANGSTE-                                                                 KONTANTBETALINGS-
              JOERNAAL                                                                          JOERNAAL
                  R510 607                                                                              R488 260
                                                                                                                             
                        4 800                                                                             25 000

                        6 250 
                                                                                        1 425 een punt +575 een punt
                                                                                                              2 000
                           145                                                                                 230 
                                                      KOJ 1 850 KBJ 3 700                                     1 850 
                                                        1 punt vir beide
                                                    KOJ 2 630 en KBJ 6 230
                                                   Beidemoet getoon word vir 2
                                                                                                              3 600 
                                                             punte
                    521 802  *                  Kan nie minder as R521 802 en                            520 940 *
                                                       520 940 wees nie

                                       *bewerking,een deel korrek en moet die totale a/b insluit                                  14
       Vreemde items -1 (maks -1) bv 6 950; 12 675; 18 450; 30 975 (van vorige bvs)
       En /of ander vreemde inskrywings foutief gedupliseeer in joernale en/of rekonsiliasie (punte erens anders verdien)

1.1.2 Bereken die Bankrekeningsaldo op 30 April 2018 in die Grootboek van
      Hartfield Verskaffers.
                                                           Tekens kan weggelaat word ( of hakies mag gebruik word)
                                       R30 975             maar bewerking moet toepaslik wees vir die antwoord

                                                            sien 1.1.1 KOJ total ; netto effek kan getoon word
                                       + 521 80
                                                            sien1.1.1 KBJ total; netto effek kan getoon word
                                       − 520 94
                                                            bewerking, korrekte oordrag; beide KOJ moet pos en
                                        31 837             KBJ moet neg wees ; moet saldo van R30 975 insluit (kan
                                                           dus meer of minder as 30975 wees)

       Aanvaar alternatiewe aanbiedinge van berekeninge soos ‘n grootboekrekening/vergelyking formaat.                            3

1.1.3 Bankversoeningstaat op 30 April 2018
        -1 maks aanbieding van besonderhede as             Een kolommetode.          Debiet            Krediet
        punte verdien word vir syfers.                       Merk tekens
        -                                                     konsekwent

        Saldo volgens bankstaat                                      41 537            Bewerking        41 537
                                                                                   Balanseersyfer
                                                                Kan nie 18 450                        Kan nie 18 450
        Krediteer uitstaande deposito                                10 000                             10 000
        Debiteer uitstaande items
           Nr. 613                                                 (13 400)          13 400
           Nr. 652                                                  (5 650)           5 650
        EFO – Small                                                 (2 500)           2 500
        Krediteer bedrag foutief Dt                                   1 850                            1 850
        Saldo volgens bankrekening                                                   31 837         Sien 1.1.2

                                                          Sien 1.1.2 31 837            53 387              53 387                 8
       Vreemde items -1 (maks -1) bv. 6 950; 12 675; 18 450; 30 975 (van vorige bvs)
      En /of ander vreemde inskrywings foutief gedupliseeer in joernale en/of rekonsiliasie (punte erens anders verdien) )
      TWEE kolommetode: Aanvaar debiet gevolg deur krediet kolom. Merk negatiewe syfers verkeerd.

Kopiereg voorbehou                                                                                         Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                         3                                                          DBE/2018
                                              SSE – Nasienriglyne

1.2     Die interne ouditeur is bekommerd oor die bestuur van kontant.

        1.2.1    Verduidelik TWEE verskillende probleme om haar bekommernis te
                 regverdig. Haal syfers aan.
                 Enige twee geldige antwoorde: Probleem              diefstal oorrol         Syfer of datum   
                 Moet nie foutiewe boekstawing van tjek aanvaar nie Alternatiewe terme kan aanvaar word

                 Probleme: kontroleer of 2 aspekte as een verduideliking gegee word
                 • Diefstal/Bedrog/Interne kontrolemaatreëls ontbreek (R25 000
                    vermis)                                           Aanvaar datums ipv bedrae
                 • Oorrol van geld: R12 675 ontvang op 10 Maart en eers op 28 April
                    2018 gedeponeer OF R10 000 is ontvang op 20 April 2018 en is
                    steeds uitstaande.                                                                                      4
        1.2.2    Gee raad (TWEE punte) oor hoe om sulke probleme in die
                 toekoms te vermy.

                 Enige twee geldige antwoorde:  
                 •    Skep 'n beleid vir gereelde, daaglikse deponering
                 •    Versoek kennisgewing van bank vir alle transaksies (sms).
                 •    Verdeling van pligte/ een persoon dien as ‘n kontrole vir ander
                 •    Kontroleer gereeld met bankstaat
                 •    Gebruik ‘n sekuriteitsmaatskappy om geld te vervoer
                 •    Vra debiteure om per EFT te betaal
                 •    Agtergrond studies/polisieklaring van werknemers                                                      2

1.3     Verduidelik TWEE voordele van die gebruik van die elektroniese-
        fondsoordrag- (EFO/'EFT')-stelsel eerder as tjeks vir direkte betalings aan
        verskaffers.

        Enige TWEE toepaslike geldige antwoorde  deelpunte vir onvolledige/onduidelike verduidelikings

        •   Goedkoper as tjekbetalings of debietorders.(slegs data koste)
        •   Geen wagtydperke soos met tjeks voor geld beskikbaar is
        •   Minder bedrog en diefstal as met tjeks
        •   Betalers kan gelukkig wees want fondse kan gouer kan enige tyd
            gedurende dag of nag gemaak word (nie beperk tot bankure)
        •   Elimineer risiko wat met verlore/gesteelde/ vervalste tjeks (meer sekuriteit)
        •   Vereenvoudig boekhouding and effektiwiteit (spaar tyd/transaksies
            gouer/bewys van betaling onmidddellik                                                                           4

                                              TOTALE PUNTE

                                                        35

Kopiereg voorbehou                                                                                 Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                             4                                                        DBE/2018
                                                  SSE – Nasienriglyne

VRAAG 2

2.1                Aanvaar afkortings

           2.1.1       Verkoops- en verspreidingskoste                           
           2.1.2       Direkte arbeidskoste                                      
           2.1.3       Direkte materiaal/grondstofkoste                          
           2.1.4       Administrasiekoste                                                                                     4

2.2     TIGHT-FIT VERVAARDIGERS

2.2.1   Bereken: Waarde van die slotvoorraad van kledingstof/materiaal
                            Bewerkings                            Antwoord
        2 607 000     x 3 900 
         23 700                                              429 000 
        110 two marks                                                                            Bewerking een deel
                                                                                                 korrek
                                                                                                  Moet X 3 900 wees            4

        Bereken: Waarde van direkte materiaal/grondstowwe vir produksie
                              Bewerkings                           Antwoord
         2 607 000  – 429 000  sien hierbo
                                                               2 178 000 
        OR (23 700 – 3 900) x 110 een metodepunt (sien hierbo) Bewerking een deel
                 19 800 een punt                                                                 korrek

        Bereken: Korrekte fabrieksbokoste
                             Bewerkings                                                               Antwoord
             69 600 een punt – 13 050 twee punte
        746 670 + 56 550  + 59 280                                                          862 500 
        Vb                                                                                       bewerking een deel korrek
        746 670 + 56 550 - 59 280 sal drie punte plus metode punt by antw wees
        746 670 - 56 550 - 59 280 sal 0 punte en geen metode punt by antw wees                                                 6

2.2.2   Produksiekostestaat vir die jaar geëindig 31 Maart 2018.
        Foutiewe plasing van DMK and FBK moet nie diie punt gee vir besonderhede; sal metode punt verdien self as foutief
        geplaas Sal ook metode punt by PKsubtotaalverloor
         -1 aanbieding as GIB besonderh nie verskaf word nie

         Direkte materiaalkoste                                    sien DMK in 2.2.1        2 178 000 
        Direkte arbeidskoste                                                                 3 522 000 

        Primêre koste                                                 moet DMK + DAK         5 700 000 
         Fabrieksbokoste                                              sien FBK in 2.2.1        862 500 
        Totale produksiekost Bewerking een deel korrek: DMK + DA en FBK                      6 562 500 
                                                                     Ongeag plasing

        Goedere-in-bewerking aan begin van jaar                                                 147 500
        *Produksiekost van KlaarP:     231 + x = 6518 + 118 or 231 – 118 – 6518 = -x
                                     or -118 – 6518 + 231 antwoord moet positief wees        6 710 000
        Goedere in bewerking aan einde van jaar
                                Balanseersyfer: Moet nie 231000 of 118 000 aanvaar nie       (305 000) 
                           Moet bg subtotaal wees min koste van produksie van klaarprod
        Koste van produksie van klaarprodukte bewerking een deel korrek
        *Kan T-rek doen        (118 000 + 6 518 000  – 231 000)
                                                                                             6 405 000                        12

Kopiereg voorbehou                                                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                          5                                                       DBE/2018
                                               SSE – Nasienriglyne

2.2.3   Gee TWEE redes waarom die onderneming plaaslike verskaffers moet
        ondersteun.
        Enige TWEE relevante redes                

        Redes:
        • Geen invoerkoste moet betaal word nie
        • Minder vervoerkostes
        • Pryse meer stabiel. Pryse nie beinvloed deur skommelinge in wisselkoerse.
        • Skep meer werkgeleenthede vir die inwoners van die land verhoog/ verhoog BBP/help
           kleiner besighede/verbeter lewensstandaard
        • Geen vertragings in geval van noodbestellings of terugsendings nie
        • Geld bly in die land/verbeter wisselkoers
        • Minder misdaad as indiensneming verbeter
        • Goeie betrekkinge van die gemeenskap (Ubuntu)                                                                   2
2.3     BREAK-TIME VERVAARDIGERS
2.3.1   Bereken die direkte arbeidskoste vir die jaar geëindig 30 April 2018.
                           Bewerkings                              Antwoord
        331 500 x R7,56                        twee punte of niks op finale antwoord   R2 506 140                       2

        Bereken die gelykbreekpunt vir die jaar geëindig 30 April 2018.
                          Bewerkings                               Antwoord
         R3 102 500                                                                   365 000 eenhede 
        R28  – R19,50                                                                Bewerking een deel korrek
                                                                                       Mag nie R c of % wees nie
             8,50 twee punte
                                                                                       Eenhede hoef nie genoem te word    4

2.3.2   Verduidelik waarom die eienaar oor die gelykbreekpunt bekommerd moet wees.
        Haal syfers aan.
        Vergelyk GBP met vlak van produksie                Syfers 
        •   Die onderneming vervaardig en verkoop 331 500 eenhede. Dit is onder die
            gelykbreekpunt van 365 000 eenhede (33 500 eenhede minder) sien 2.3.1
        •   Die GBP het toegeneem met 131 000 eenhede (56%) terwyl die aantal eenhede
            geproduseer en verkoop met 37 500 eenhede (13%) toegeneem het.                                                3

2.3.3   Verduidelik waarom die eienaar NIE met die direkte arbeidskoste per eenheid
        tevrede sal wees NIE. Haal syfers aan.
        Neiging  syfers verduideliking  moet nie kommentaar op totale DA aanvaar nie
        •   Neiging: Die toename in arbeidskoste is R1,96 (5.60 – 7.56) per eenheid/35% toename/ DA per
            eenheid het met 35% toegeneem terwyl eenhede geproduseeer met 13%
        •   Verduideliking: Dit oorskry die inflasiekoers /werkers oneffektief/produksievolumes het nie soveel
            toegeneem as die DA per eenheid                                                                               3
        Noem EEN oplossing vir hierdie probleem.
        Enige EEN relevante kontrole maatreël    Deelpunte vir onvolledige/onduidelike antwoord
        •   Stel produksiedoelwitte (gedurende gewone tyd)/tyd- en werkstudie.
        •   Beter toesighouding om te verseker dat werkers aan diens is gedurende normale werksure/Stel
            limiete op oortyd en sien toe dat voorman dit kontroleer.
        •   Heroorweeg werksvoorwaardes bv. minimum normale ure, oortydtarief/
        •   Beplan vir onderbrekings a.g.v. kragonderbrekings, stakings ens.
        •   Neem deel aan vaardigheidsontwikkeling om doeltreffendheid van werkers te verbeter.
        •   Maak meer van masjinerie gebruik
        •   Onderhandel bekostigbare/redelike( in lyn met inflasie) verhogings in salarisse en lone                       2

                                               TOTALE PUNTE

                                                          45

Kopiereg voorbehou                                                                                   Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                                   6                                                          DBE/2018
                                                        SSE – Nasienriglyne

VRAAG 3
3.1.1   Bereken die waarde van die slotvoorraad van fietse op 31 Mei 2018.
                                                          Bewerkings                                        Antwoord
                                8 500 x 4   moet vermenigvuldig met korrekte
         Tempo                                                                                                      34 000
                               KP
                                9 400 x 40  moet vermenigvuldig met korrekte
         Cruze                                                                                                     376 000
                               KP
                               7 400 x 57 moet vermenigvuldig met korrekte
         Ryder                                                                                                     421 800
                               KP
                                                    Bewerking een deel korrek                                     831 800
        OF
        Aanv v           aankope         kvv Tempo        kvv Cruz             kvv Ryder
                                        [ - 561 000       -2 068 000         - 725 200]
        595 000 + 3 591 000             [.................--3 354 200...................]      = R831 800
        Een punt vir beide              een akkuraatheid en een metodepunt op elke model             een metode punt                  8
        Bereken die koste van verkope vir die jaar geëindig 31 Mei 2018.
         Aanvangsvoorraad                            595 000
         Netto aankope                              3 591 000          Een punt as al 3 syfers in bewerking getoon word
         Slotvoorraad                               (831 800)          Sien bo
         Koste van verkope                          3 354 200           Bewerking een deel korrek

        OF (8 500 x 66) + (9 400 x 220) + (7 400 x 98) = 3 354 200
        OF    een punt        een punt       een punt   een metode punt
              (8 500 x 66) +       (9 400 x 220) + (7 400 x 98) = 3 354 200
               561 000                     2088 000        725 200                                                                    4
        Bereken die bruto wins vir die jaar geëindig 31 Mei 2018.
                          Sien bo    Bewerking een deel korrek
        5 185 420 – 3 354 200     = 1 831 220
        OF
        66 x 8 500 x 60%) + (220 x 9 400 x 60%) + (98 x 7 400 x 35%) Twee metode punte en een akkuraatheid punt
             336 600     +     1 240 800 +         253 820          = 1831 220                                                        3

3.1.2   Bereken die verkoopprys van 'n Ryder-fiets.
                            Bewerking een deel korrek
          R979 020        = R9 990
           98 
              Een punt       Een punt     Een metodepunt
        OF R7 400 x 135/100 = R9 990                        OF R 7 400 + R2 590 = R9 990                                              3

        Bereken die gemiddelde getal Ryder-fietse wat per maand verkoop word.
                   Bewerking een deel korrek
        98 ÷ 9 = 10,9 per maand                                                                                                       3

        Dui aan hoe lank dit Fred sal neem om die slotvoorraad van die Ryder-fietse te verkoop.
        Toon berekeninge.

        Vir drie punte: 57 eenhede sien 3.1.1 ÷ 10,9 per maand  = 5,2 maande  57 eenhede
        sien 3.1.1 ÷ 10,9 per maand  = 5,2 maande 
        OF       57 eenhede X 9 = 5,2 maande of omtrent 157 dae
                 98 eenhede     1
        OF       421 800 3.1.1 X 270 = 5,2 maande of omtrent 157 dae
                 725 200           1

        Vir twee punte:
                421 800 X 365 = 212,3 dae
                725 200    1
        OF      57 eenhede X 12 = 7 maande
                98 eenhede    1                                                                                                       3

Kopiereg voorbehou                                                                                              Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     7                                                   DBE/2018
                                          SSE – Nasienriglyne

        Gee EEN moontlike rede vir die stadige verkoop van Ryder-fietse.
        EEN geldige rede:  deelpunte vir onduidelike/ onvolledige antwoord
        • Die klante hou nie van die nuwe Ryder model
        • Klante is nie bekend met hierdie model nie/swak bemarking
        • Hierdie is ‘n nuwe model/Klante is nie bekend met hierdie model nie/ /swak
          bemarking
        Gee vir Fred raad (EEN punt) in hierdie verband.
        EEN geldige punt van raad:  deelpunte vir onduidelike/ onvolledige antwoord
        • Kyk uit vir ander model om Ryder model te vervang
        • Staak verkope van hierdie model aangesien winsopslag % laag is
        • Adverteer/bevorder die positiewe eienskappe van die nuwe model                                          4

3.2.1   Verduidelik waarom dit NIE 'n goeie idee was om na 'n goedkoper
        verskaffer van T-hemde te verander NIE. Noem TWEE punte.
        Enige twee geldige punte: Verduideliking              Syfersverduideliking        syfers  
        Moontlike antwoorde:
        • Die terugsendings deur klante is op van 0 tot 40/ (moet nie swak kwaliteit alleen aanvaar
           nie)
        • Alhoewel meer eenhede verkoop is, het die totale Bruto wins verminder van R43 200 tot
           R29 000 of met R14 200 (32,9%)
        • Die handhawing van die winsopslag van 50% op kosprys het bygedra tot ‘n laer
           verkoopprys (R45 goedkoper) veroorsaak dat klante kwaliteit bevraagteken.                              4

3.2.2   Celia het besluit om in 2018 van verskaffer te verander en om die
        winsopslag-% te verander. Hoe het hierdie besluit die onderneming
        geraak? Noem TWEE punte.
        Enige twee geldige punte:   verduideliking            syfers  
        Moontlike antwoorde:
        •   Totale eenhede verkoop verminder van 165 tot 150/ met 15 eenhede/ met 9%
        •   Geen terugsendings in 2018/terugsendings is af van 5 tot 0
        •   Die bruto wins neem toe van R61 600 tot R97 500 met R35 900/58.3%                                     4

3.2.3   Maak TWEE afsonderlike voorstelle aan Celia om in 2019 die wins op
        broeke te verbeter.
        Enige twee geldige punte:    verduideliking             syfers  
        Moontlike antwoorde:
        • Adverteer meer om verkope te verhoog want dit af is van 325 tot 280
        • Verhoog die verkoopprys ( winsopslag) om > 910 en < 990 te wees
        • Vind 'n goedkoper verskaffer, kosprys het opgegaan v R620 tot R650                                      4

                                         TOTALE PUNTE

                                                  40

Kopiereg voorbehou                                                                           Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                         8                                                        DBE/2018
                                              SSE – Nasienriglyne

VRAAG 4

4.1              Aanvaar afkortings vir Waar of Onwaar

         4.1.1       Waar 
         4.1.2       Onwaar 
         4.1.3       Waar 
         4.1.4       Onwaar 
         4.1.5       Onwaar 
                                                                                                                             5

4.2     MODISE BPK.

4.2.1   BEHOUE INKOMSTE                                                                  Ignoreer vreemde items: aanbieding -1 maks

        Saldo aan begin van jaar                                                                        R567 000

        Fondse gebruik vir terugkoop van aandele                                                      ( 62 500)*
                                                                  (250 000 x R0,25)                    Ignoreer hakies

        Netto wins na belasting (3 400 000  – 918 000 )
                                         of 3 400 000 x 73%                                        2 482 000
                                                            bewerking een deel korrek

        Gewone aandeledividende                              bewerking een deel korrek
                                                                                                  (2 400 000)*
                                                                                                       Ignoreer hakies

         Interim/tussentyds                                                                              672 000
         Finaal (4 800 000  x 36/100 )                 of 36 sent of 0of0,36
                                                                                                    1 728 000
             (4 550 000 + 250 000)                   bewerking een deel korrek

        Saldo aan einde van jaar                            bewerking een deel korrek
                                                                                                       586 500
                                                           * Syfers moet afgetrek word                                      12

Kopiereg voorbehou                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                               9                                              DBE/2018
                                                    SSE – Nasienriglyne

4.2.2 MODISE BPK.

       BALANSSTAAT OP 28 FEBRUARIE 2018
        BATES
        Niebedryfsbates                                                Bewerking TB – BB           13 386 500
          Vaste bates                                             Bewerking;balanseerrsyfer        12 666 500
        Vaste deposito: Belegging/finansiële bates
        (48 000 x 12/10  x 100/8 )       Bewerking; een deel korrek                                 720 000        (7)
        Wees bedag op alternatiewe berekeninge

        Bedryfsbates                                      Geen deelpunte (2 600 000 x 1,5)        3 900 000
          Voorrade (1 015 000  + 25 000 )                                                        1 040 000
        *Handels- en ander ontvangbares
                                                                                                       540 000
              (554 000 – 33 240 +19 240 )                      bewerking een deel korrek
        * Kontant en kontanbetekwivalente                                                          2 320 000
                                                                   bewerking balanseersyfer

        TOTALE BATES                                                       sien totaal vir E+L     17 286 500         (14)

        EKWITEIT EN LASTE
        Gewone aandeelhouersbelang                                                                14 236 500
                                bewerking, een deel korrek (bv BI syfer van nota): GAK + BI

        Gewone aandelekapitaal                                                                        13 650 000
        * Behoue inkomste                                      Sien 4.2.1 kan negatief wees           586 500        (3)

        Niebedryfslaste                                                                                 450 000
        * Lening van direkteur(630 000 – 180 000 ) of x 12/42                                                      (5)
                                                          15 000 x 12                                  450 000
                                                                  Bewerking een deel korrek

        Bedyfslaste                                                                                    2 600 000
         Handels- en ander betaalbares                            bewerking, balanseersyfer       # 674 000
         Aandeelhouers vir dividende                                              sien 4.2.1       1 728 000
        SAID: Inkomstebelasting
                                       4.2.1 of 3 400 000 x 27%                                        18 000
                                        (918 000 – 900 000  ) een deel korrek
        * Lening (huidige deel)                                                  sien hierbo       180 000
                                                                                                                       (9)
        TOTALE EKWITEIT EN LASTE                                Bewerking GAB + NBL + BL           17 286 500
        Ignoreer vreemde items
        *Moet nie punte toeken vir besonderhede as item foutief geplaas is
        As foutief geplaas is, merk bewerking; -1 in elke geval
        Aanvaar negatiewe bedrae vir balanseersyfer gebaseer op kandidaat se syfers
        # as daar bewyse is vir korttermyn deel van lening ingesluit is in handels en ander
        kred, ken 2 metode punte toe                                                                      38

Kopiereg voorbehou                                                                                Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                      10                                             DBE/2018
                                            SSE – Nasienriglyne

4.2.3   Die direkteure wil R500 000 aan 'n plaaslike skool                                        gee.
        Gee TWEE redes waarom maatskappye sulke besluite neem.
        Enige TWEE geldige redes   deelpunte vir onduidelike/ onvolledige antwoord

        •   Dit vorm deel van hulle korporatiewe sosiale investering (KSI)/
            verantwoordelikheid (KSV)/ In ooreenstemming met King Kode.
        •   Dit lei tot goeie betrekkinge met die gemeenskap (positiewe beeld/goeie
            publisiteit) waarbinne hulle funksioneer
        •   Verskaf 'n veiliger omgewing vir die skool/dra by tot voorsiening van beter
            fasiliteite vir leerders.
        •   Belasting aftrekbaar                                                                              4

4.3     OUDITVERSLAG

4.3.1   Verduidelik kortliks die rol van 'n onafhanklike ouditeur.
        EEN geldige verduideliking:  deelpunte vir onduidelike/ onvolledige antwoord

        •   Die onafhanklike ouditeur spreek 'n mening uit oor die regverdige
            voorlegging van die finansiële state
        •   Beskerm die belange van die aandeelhouers/publiek.

        Verwagte antwoorde vir maks van 1 punt:

        •   Kontroleer die boeke/Interne kontrole/Opspoor van bedrog                                          2

4.3.2   Het Denga Beperk 'n gekwalifiseerde/ongekwalifiseerde/weerhouding-
        van-mening-ouditverslag gekry?

        Gekwalifiseerde verslag  Kan in antwoordboek onderstreep word

        Verduidelik jou keuse kortliks. Sien onafhanklik na ongeag antw hierbo
        Verduideliking  deelpunte vir onduidelike/ onvolledige antwoord
        Geldige antwoorde vir twee punte:
           • Die ouditopinie wat uitgespreek is het 'n uitsondering gehad daardeur het
              hulle   die    verslag   gekwalifiseer      met   betrekking   tot   die
              gebrek/uitsondering. met betrekking tot advertensieuitgawes.
           • Advertensiekoste van R500 000 wat nie geverifieer word nie.                                      3

Kopiereg voorbehou                                                                       Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                       11                                                  DBE/2018
                                             SSE – Nasienriglyne

4.3.3   Noem DRIE moontlike gevolge vir die onafhanklike ouditeur as hy die
        advertensieuitgawe NIE in sy verslag genoem het NIE.
        Deelpunte vir onduidelike / onvolledige antwoorde; een-woord antwoorde aanvaarbaar vir ‘Noem’

        Drie verskillende gevolge                  MOENIE ONTSLAG AANVAAR NIE
        •   Hy kan aan dissiplinêre verhoor onderwerp word
        •   Hy kan gearresteer word (vir bedrog)
        •   Hy kan gederegistreer word/geskrap van rol
        •   Tydelik geskors (gedurende ondersoek)
        •   Beboet word
        •   Hy kan aangekla word deur aandeelhouers (verantwoordelik gehou word),
            as hulle agterkom dat hy nalatig was in die uitvoering van sy pligte
        •   Hy kan kliënte verloor/afgedank word deur kliënte / sal nie aangestel word
            nie
        •   Nie vertroue nie / integriteit bevraagteken word.                                                      6

                                             TOTALE PUNTE

                                                      70

Kopiereg voorbehou                                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                                  12                                                DBE/2018
                                                        SSE – Nasienriglyne

VRAAG 5
5.1
         5.1.1       C         
         5.1.2       D         
         5.1.3       A         
         5.1.4       B                                                                                                     4
5.2     MALOTRA BPK.
                                                                                  Ignoreer hakies in finale antwoord
5.2.1                                            Bewerkings                                       Antwoord
         (a)     6 192 350  – 4 256 350                                                    R1 936 000

         (b)     535 250  + 419 750                                                        R955 000 

                 1 415 000  – 955 000  verwys na (b)                                       R460 000 
                 OF                                                                          Bewerking een deel korrek
                 een punt        een punt
         (c)     800 250 – 340 250
                             een punt                     een punt
                 (1 415 000 – 614 750) – (535 250 – 195 000)
                             een punt                    een punt
                 (1 415 000 – 614 750) + 195 000 – 535 250
                               905 000                                                     R181 000 
         (d)     (1 500 000 – 595 000) x 20%                                                 Bewerking, moet met 20%
                                                                                             vermenigvuldig
                 (1 500 000 – 595 000) een punt vir beide

         (e)                                                                                 R98 000 
                 905 000  – 181 000  – 626 000                                            Bewerking een deel korrek
                                        verwys na (d)                                                                       16
5.2.2   Bereken die netto wins na inkomstebelasting op 28 Februarie 2018.
                            Bewerkings                            Antwoord
        286 200  x 70/30                of 954 00 een punt – 286 200 een punt                 R667 800 
                                                                                                                            3

5.2.3   Bereken die dividende betaal.
                            Bewerkings                                                           Antwoord
        176 000  + 332 000  – 132 000  Kan T-rek doen                                       R376 000 *
                                  200 000 twee punte
        OF: -176 000 – 332 000 + 132 000                                                    Bewerking een deel korrek       4
        Bereken die fondse gebruik om aandele terug te koop.
                            Bewerkings                                                           Antwoord
                   6 512 000÷880 000
        (120 000 x (7,40 + 0,60 )                   Kan T-rek doen                         R960 000 *
                  R8,00 drie punte                                                          Bewerking een deel korrek
        OF:
         Een punt      een punt         een punt   een punt                                 888 000 of 72 000 as finale
         (120 000     x 7,40)       + (120 000 x 0,60)                                        antwoord = twee punte
                 888 000                       72 000                                                                       5
        Bereken die opbrengs uit aandele uitgereik.
                           Bewerkings                                                            Antwoord
                               120 000 x 7,40 (GAP hierbo)
        6 512 000  + 888 000  – 5 760 000  Kan T-rek doen                                  R1 640 000
        OF: 5 760 000 – 6 512 000 – 888 000
                                                                                            Bewerking een deel korrek       5
                                                * Hakies nie nodig aangesien dit slegs ‘n bewerking is,KVS nie nodig

Kopiereg voorbehou                                                                                   Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                           13                                                  DBE/2018
                                                 SSE – Nasienriglyne

5.2.4   Netto verandering in kontant en                                                  146 000
        kontantekwivalente                                                         Bewerking van onder af
                                                                                        (109 600)
        Kontant en kontantekwivalente (beginsaldo)
                                                                                      moet in hakies wees

        Kontant en kontantekwivalente (eindsaldo)                                        36 400                       4

5.2.5   Bereken die vuurproefverhouding.
                           Bewerkings                                                      Antwoord
                665 600 twee punte
        1 136 700  – 471 100 : 512 000                                                   1,3 : 1 
                                                                                      Bewerking een deel korrek
                                                                                                (x:1)
                                                                                                                       4
        Bereken die skuld-ekwiteit-verhouding.
                            Bewerkings                                                     Antwoord
        1 500 000  : 6 843 300                             Aanvaaar 0,22 : 1              0,2 : 1 
                                                                                      Bewerking een deel korrek
                                                                                                (x:1)
                                                                                                                       3
        Bereken die opbrengs op aandeelhouersbelang.
                           Bewerkings                                                      Antwoord
                            Sien 5.2.2
                  667 800              x 100
        ½  (6 843 300  + 5 826 500 )                                                     10,5%
                                                                                      Bewerking een deel korrek
                       12 669 800 twee punte
                                                                                       Moet as % getoon word
                          6 334 900 drie punte
                                                                                                                       5

5.2.6   Die direkteure het besluit om die lening gedurende die huidige finansiële
        jaar te verhoog. Verduidelik of dit 'n goeie besluit was, of nie. Haal TWEE
        finansiële aanwysers (met syfers) aan.
        Geen punte vir: Dit was ‘n goeie besluit

        Skuld-ekwiteit-verhouding is 0,2 : 1 (sien 5.2.5)/ 0,1:1/van 0,2:1 tot 0,1:1
        Opbrengs op kapitaal aangewend is 14.6%/ 16,4%
        Moet geen ander aanwysers aanvaar nie

        Verduideliking moet besluit          plus   rede   bevat.Deelpunte   vir   onvolledige/    onduidelike
        verduideliking
        Antwoord vir twee punte:

        Dit is ‘n goeie besluit want daar is positiewe hefboom (OOTKA is meer as
        rentekoers op lenings)/ en daar is lae risiko (maak nie oormatig gebruik van
        geleende kapitaal nie).
        Antwoord vir een punt:
        •   Dis ‘n goeie besluit want nog steeds laag gerat
        •   Dis ‘n goeie besluit want nog steeds lae risiko
                                                                                                                       6

Kopiereg voorbehou                                                                            Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                              14                                        DBE/2018
                                                    SSE – Nasienriglyne

5.2.7   Lewer kommentaar op die prys betaal vir die aandele teruggekoop op
        1 Januarie 2018. Haal TWEE finansiële aanwysers (met syfers) aan.
        Moet NBW en markprys vergelyk met terugkoopprys : nie gemiddelde aandele prys nie

        Die maatskappy het ‘n *hoër prys vir die aandele R8,00 (sien 5.2.3)
        as die NBW van 778 en die markprys van 780 sent betaal

        * Dit kan ‘n hoër/laer/gelyk aan as foute in 5.2.3 gemaak is                                             5

5.2.8   Thandi Nene besit 416 000 aandele in die maatskappy. Toe die direkteure
        in Oktober 2017 besluit het om 'n verdere 200 000 aandele uit te reik, het
        sy besluit om nie nog aandele te koop nie en eerder haar fondse op 'n
        oorsese vakansie te bestee.
        Verduidelik waarom jy voel dat Thandi die verkeerde besluit geneem het.
        Haal relevante syfers of berekeninge aan om jou mening te staaf.
        Berekeninge: As antwoord korrek is, maar geen %, -1 in elke geval
        % aandeelhouding voor die uitreik van aandele 416 000 / 800 000 = 52% 
        % aandeelhouding na uitreik van aandele 416 000 / 1 000 000 = 41,6% 
        % aandeelhouding na terugkoop                                 416 000/880 000 = 47,3%
        Verduideliking:
        Verduideliking (moet meerderheidsaandeelhouding noem/impliseer bv 50%+ 1 aandeel) 

        Thandi was die meerderheidsaandeelhouer voor die uitreik van addisionele
        aandele. As sy nie haar aantal aandele vermeerder het nie sal sy nie meer 'n
        meerderheidsaandeelhouer wees nie. (Selfs na die terugkoop van 120 000
        aandele besit sy nog steeds minder as 50% van die aandele)
        Antwoorde vir twee punte:
        Sy het ‘n die kans verbeur om ‘n maksimum van R80 000 dividende op die
        ekstra aandele wat sy kon gekoop het/ sy het ook verloor op die ekstra kapitale
        groei of ekstra opbrrengs op aandele
        Nota:
        200 000 x 40 sent = R80 000 dividende kon verdien word
        (Sy sou 200 000 x R8,20 = R1.64 milj betaal het vir die aandele)
                                                                                                                 6

                                                   TOTALE PUNTE

                                                               70

Kopiereg voorbehou                                                                          Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  15                                                       DBE/2018
                                        SSE – Nasienriglyne

VRAAG 6

6.1.1   Die hoofdoel van 'n Kontantbegroting is om … 
                                            Deelpunte vir onvolledige/onduidelike antwoord
        Die verwagte banksaldo aan einde van die begrote tydperk te skat/vooruitskat
        Die verwagte kontant ontvang en betaal oor 'n sekere tydperk te
        skat/vooruitskat/dophou/kontroleer

6.1.2   Die hoofdoel van 'n Geprojekteerde Inkomstestaat is om … 
                                                     Deelpunte vir onvolledige / onduidelike antwoord
        Die verwagte netto wins/verlies vir die begrote tydperk te skat/vooruitskat
        Die verwagte inkomste en uitgawe vir die begrote tydperk                                             te
        skat/vooruitskat/dophou/kontroleer.
                                                                                                                   4

6.2.1   Debiteure-invorderingskedule:
                               KREDIETVERKOPE               MEI 2018                JUNIE 2018
           Maart 2018                 252 000                      22 680
           April 2018                 288 000                    172 800                 25 920 
           Mei 2018                   180 000                    51 300             108 000 
                                                                                     60% of kredietverkope

           Junie 2018                 216 000                                            61 560 
           Kontant van debiteure                                 246 780               195 480
                                                                                Bewerking een deel korrek          7

6.2.2   Bepaal die korting toegestaan vir Mei 2018.
         sien 6.2.1     (  )       Bewerking, een deel korrek
        180 000 x (30% x 5%) = 2 700
        KANNIE R300 000 GEBRUIK NIE
        OF
        • 51 300 een punt x 5/95 een punt = 2 700 een metode punt
        • 180 000 x 30% = 54 000 een metode punt – 51 300 een punt = 2 700 een metode punt                         3

        Bepaal die oninbare skulde in Junie 2018 afgeskryf.
                      Bewerking een deel korrek
        1% x 252 000 = 2 520                                                                                       3

6.3     Bereken die kontantverkope vir Mei 2018.
                            Bewerkings                                                   Antwoord
        300 000 x 40% =
                                                                                               Geen deelpunte
        OF
                                                                                             120 000 
        300 000 – 180 000                                                                                          2
        Bereken die betaling aan krediteure in Junie 2018.
                             Bewerkings                                                  Antwoord

        300 000 x 100/150 x 80/100                                                            160 000
              200 000 twee punte                                                   Bewerking een deel korrek
                                                                                                                   4

Kopiereg voorbehou                                                                           Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                               16                                                      DBE/2018
                                                     SSE – Nasienriglyne

        Bereken die salarisse vir Mei 2018.
                               Bewerkings                                                            Antwoord
                                   
                                          14 500 + 11 600
        (2 x 14 500) + (4 x 26 100)
                  29 000              104 400                                                              133 400 
        OF                                                                                       Bewerking een deel korrek
         (6 x 14 500) + (4 x 11 600)
                87 000 twee punte   46 400 twee punte                                                                          5

6.4.1   Tony is nie bekommerd oor die oorbesteding in advertensies nie. Verduidelik
        waarom dit so is. Haal syfers aan om jou antwoord te staaf.
        Kandidate moet die positiewe effek van advertering op verkope aandui 
        Verskaf toepaslike syfers    een punt elk
        Verwagte antwoorde vir 4 punte:
        Advertensie vermeerder met R3 000 maar Verkope vermeerder met R96 000
        OF
        Advertensie vermeerder met 37,5% terwyl verkope vermeerder met 20% maar op 'n groter
        basis.                                                                                                                 4

6.4.2   Noem EEN gevolg daarvan as die bedrag verskuldig aan krediteure in April 2018
        nie betaal word nie.
        Enige EEN geldige gevolg deelpunte vir onvolledige / onduidelike antwoord
        •       Krediet aan die onderneming kan deur krediteure gestaak/heroorweeg word.
        •       Die kredietgradering van die onderneming sal afneem/kan geswartlys word.
        •       Onderneming sal met rente belas word vir stadige betaling.
        •       Regsaksie kan deur krediteure geneem word.                                                                     2

6.4.3   Noem TWEE punte                        ten      gunste    van       die     aanstelling         van      Gentex
        Skoonmaakdienste.
        Enige twee geldige antwoorde                 Syfer nie verlang maar mag verskaf word as deel van verduideliking
        Deelpunte vir onvolledige / onduidelike antwoord
        •       Die uitgekontrakteerde skoonmaakdienste sal goedkoper as begrote/werklike bedrae vir
                lone en skoonmaakmateriaal wees
        •       Makliker om te begroot/ (vaste kontrak bedrag)
        •       Kundigheid/professionaliteit/spesi
        •       Geen onderbreking of ekstra koste a.g.v. werkers op siekverlof ens.
        •       Geen stoorspasie nodig vir skoonmaakmateriaal nie
        •       Lei tot vermindering in adminstrasiekoste
        •       BTW inset kan terug geeis word
        •       Die skoonmakers kan geroteer word tussen verskillende kliente indien nodig
        Verduidelik EEN punt wat Tony in aanmerking moet neem voordat hy hierdie
        besluit neem.
        Enige geldige antwoord  Deelpunte vir onvolledige/onduidelike antwoord
        • Sal jy bestaande werkers oorbodig maak/ afdanking of herallokeer van werkers (oorweeg
            die etiek hiervan)
        • Betroubaarheid van nuwe skoonmaakdienste
        • Eerlikheid van werkers van uitgekontrakteerde onderneming
        • Negatiewe beeld van nuwe skoonmaakdienste
        • Of die uitgekontrakteerde onderneming hulle sosiale verantwoordelikheid program
            ondersteun
        • Instruksies aan skoonmakers moet deur die skoonmaakdienste gegee word
        • Terme van die kontrak rakende verhoging van die fooi
        Antwoord vir een punt:
        •       BTW word op skoonmaakdienste gehef                                                                             6

                                                     TOTALE PUNTE

                                                            40
Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Accounting May June 2018 Answer Book Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2018-answer-book-eng/f6a5c390-ef4d-4994-b38c-6fc1696cfc25) — Accounting · Addendum · 2018 · Eng
- [ACCOUNTING GR12 MEMO SEPT2018 English](https://www.hlayiso.com/library/accounting-gr12-memo-sept2018-english/5bfe8f07-1121-4aad-8146-327c580e81de) — Accounting · Memo · 2018 · Eng
- [ACC-March-QP Memo-2018-internal](https://www.hlayiso.com/library/acc-march-qp-memo-2018-internal/7a81b54c-7d9a-4ebf-8ff4-080886741b1d) — Accounting · Memo · 2018
- [Accounting P2 May-June 2025 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-may-june-2025-mg-afr/62bf3c7c-f1bc-4bd9-878f-67ec5a7a2c38) — Accounting · Memo · 2025 · Afr
- [Accounting P2 May June 2022 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-may-june-2022-mg-afr/53209029-5f7d-499e-a687-135398f33b2f) — Accounting · Memo · 2022 · Afr
- [Accounting May June 2019 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-memo-afr/ed486733-40e7-4e41-b644-90581e5e113f) — Accounting · Memo · 2019 · Afr

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-afr-d-watermark/c6a5692b-3cb0-464b-bb82-67d6ce83bfdd) — QP · 2025 · Afr
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-eng-d-watermark/84d92eb0-f5bd-4442-bb6d-c55cdc52e25d) — QP · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P2 QP GR12 JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-qp-gr12-jct-2025-eng-d-watermark/13425f71-aba6-4328-b084-d9b108884315) — QP · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
