# Accounting Grade 12 NSC June 2019 Question Paper (Afrikaans)

> Grade 12 Accounting question paper from the NSC June Exam 2019 (Afrikaans), 18 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-afr/1f03133d-871e-4a0e-bdb0-51a85737cf45
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC June Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 18

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC June 2019 Question Paper (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-afr/1f03133d-871e-4a0e-bdb0-51a85737cf45)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC June Exam · 2019. Question paper, 18 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
            NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                                REKENINGKUNDE

                                        2019

                                                                        PUNTE: 300

                                                                          TYD: 3 uur

       Hierdie vraestel bestaan uit 18 bladsye en 'n 15 bladsy-antwoordeboek.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                               2                                DBE/2019
                                         SS/NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

Lees die volgende instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig.

1.       Beantwoord AL die vrae.

2.       'n Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet
         beantwoord.

3.       Toon AL die bewerkings om deelpunte te verdien.

4.       Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

5.       Jy mag 'n donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te
         beantwoord.

6.       Toon ALLE bewerkings tot EEN desimale punt, waar van toepassing.

7.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                3                                      DBE/2019
                                          SS/NSS

8.       Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n riglyn wanneer jy die vraestel
         beantwoord. Probeer om NIE daarvan af te wyk NIE.

                             VRAAG 1: 35 punte; 20 minute
Onderwerp:                            Dit integreer:
                                      Finansiële rekeningkunde
                                      BTW-begrippe en -berekeninge
BTW en versoening                     Bankversoening
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Interne beheer

                             VRAAG 2: 40 punte; 25 minute
Onderwerp:                            Dit integreer:
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Spesifieke identifikasie
Voorraadwaardasie
                                      Geweegde gemiddeld
                                      Interne beheer

                             VRAAG 3: 40 punte; 25 minute
Onderwerp:                            Dit integreer:
                                      Bestuursrekeningkunde
                                      Produksiekostestaat
Vervaardiging                         Vertolking
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Interne beheer

                          VRAAG 4: 80 punte; 45 minute
Onderwerp:                         Dit integreer:
                                   Finansiële rekeningkunde
                                   Begrippe, Inkomstestaat en notas
Ouditverslag en maatskappy
                                   Bestuur van hulpbronne
finansiële state
                                   Ouditverslag
                                   Vastebatebestuur

                             VRAAG 5: 75 punte; 45 minute
Onderwerp:                            Dit integreer:
                                      Finansiële rekeningkunde
                                      Begrippe, Behoue-inkomste-nota, Kontantvloei-
Kontantvloei en vertolking
                                      berekeninge
                                      Vertolking van finansiële inligting

                             VRAAG 6: 30 punte; 20 minute
Onderwerp:                            Dit integreer:
                                      Bestuursrekeningkunde
                                      Kontantbegroting: ontleed en vertolk
Begroting
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Interne beheer

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                    4                                    DBE/2019
                                              SS/NSS

VRAAG 1: BTW EN VERSOENING                                         (35 punte; 20 minute)

1.1     BEGRIPPE

        GEVRA:

        Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs 'waar' of
        'onwaar' langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.4) in die ANTWOORDEBOEK
        neer.

        1.1.1     Uitset-BTW word deur 'n onderneming ingevorder wanneer goedere
                  verkoop word.

        1.1.2     Die berekening van salarisse bring nie BTW in berekening nie.

        1.1.3     'n Kredietsaldo op die Bankstaat dui 'n ongunstige saldo aan.

        1.1.4     Die boekstawing van bankkoste apart van rente op 'n oortrokke
                  bankrekening is 'n toepassing van die wesenlikheidsbegrip. (4 x 1)                (4)

1.2     BELASTING OP TOEGEVOEGDE WAARDE (BTW)

        Die inligting het betrekking op Longhill Handelaars vir die BTW-tydperk
        geëindig 30 April 2019. Die BTW-koers van 15% is van toepassing op alle
        goedere en dienste.

        GEVRA:

        Bereken die bedrag ontvangbaar van of betaalbaar aan SAID vir BTW op
        30 April 2019. Dui aan of die bedrag ontvangbaar of betaalbaar is.                          (11)

        INLIGTING:

        A.      Bedrag verskuldig aan SAID op 1 April 2019, R15 890

        B.      BTW-transaksies vir April 2019:

                                                         BTW        BTW-          BTW
                        BESONDERHEDE                  UITGESLUIT   BEDRAG      INGESLUIT
                                                          (R)        (R)           (R)
                Terugsendings deur debiteure                           1 470
                Onttrekkings deur eienaar                              3 075
                Debiteurerekeninge afgeskryf               8 700                     10 005
                Totale aankope (kontant en krediet)      224 000
                Totale verkope                                                     396 750

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                   5                                   DBE/2019
                                             SS/NSS

1.3     BANKVERSOENING
        Die volgende inligting het betrekking op Thandeka Handelaars vir Mei 2019.
        GEVRA:
        1.3.1      Bereken die korrekte Bankrekeningsaldo op 31 Mei 2019. Dui aan of
                   dit gunstig of ongunstig is.                                                   (9)
        1.3.2      Stel die Bankversoeningstaat op 31 Mei 2019 op. Die bankstaatsaldo is
                   die ontbrekende syfer.                                                         (7)
        1.3.3      Verwys na Inligting B(iii).
                   Noem TWEE interne beheermaatreëls wat die onderneming kan
                   gebruik om te verseker dat dit nie weer in die toekoms sal gebeur nie.         (4)
        INLIGTING:
        A.      Voordat die bankstaat ontvang is, het die Bankrekening op 31 Mei 2019
                'n gunstige saldo van R19 400 getoon.
        B.      Uittreksel uit die Bankversoeningstaat op 30 April 2019:
                Uitstaande deposito (gedateer 23 April 2019):                    R31 560
                Uitstaande betalings:
                    Tjek 654 (gedateer 23 November 2018)                          R2 350
                    EFO (elektroniese fondsoordrag)                              R15 400
                    Tjek 705 (gedateer 30 Junie 2019)                             R9 450

                LET WEL:
                (i) Tjek 654 verskyn nie in die Mei-Bankstaat nie.
                (ii) Die EFO-betaling van R15 400 verskyn in die Mei-Bankstaat.
                (iii) Die uitstaande deposito van R31 560 verskyn nie in die Mei-
                      Bankstaat nie. 'n Ondersoek toon dat dit kontant is wat deur 'n
                      debiteur betaal is en nooit gedeponeer is nie. Die bedrag moet
                      afgeskryf word.

        C.      Die volgende items moet ook in berekening gebring word:
                (i)    Items wat in die Mei-Bankstaat verskyn, maar nie in die joernale
                       nie:
                        Bankkoste, R1 060
                        'n Deposito van R4 500 wat deur 'n ander onderneming
                            gemaak is. Die bank sal hierdie fout in Junie 2019 regstel.
                        Rente op gunstige saldo, R313
                (ii)   Items wat in die joernale verskyn, maar nie in die Mei-Bankstaat
                       nie:
                        'n Deposito van R21 343 wat op 31 Mei 2019 gemaak is
                        Tjek 797 (gedateer 15 Junie 2019), R14 350
                (iii) 'n EFO-betaling het korrek as R5 678 in die Bankstaat verskyn. Die
                      Kontantjoernaal toon hierdie EFO as R6 578.

                                                                                                   35

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                              6                                    DBE/2019
                                        SS/NSS

VRAAG 2: VOORRAADWAARDASIE                                    (40 punte; 25 minute)

2.1     BEGRIPPE

        Kies die korrekte term uit dié wat tussen hakies gegee word. Skryf slegs die
        term langs die vraagnommers (2.1.1 tot 2.1.3) in die ANTWOORDEBOEK neer.

        2.1.1   Die mees onlangse aankope sal as eindvoorraad in die (EIEU-/
                geweegdegemiddelde-)voorraadwaardasie-metode beskou word.

        2.1.2   Handelsware wat aangekoop word, word in die Handelsvoorraad-
                rekening in die (deurlopende/periodieke) voorraadstelsel geboekstaaf.

        2.1.3   Vrag op aankope word as 'n (bate/uitgawe) in die periodieke
                voorraadstelsel geboekstaaf.                         (3 x 1)                  (3)

2.2     PHOTO-FIX HANDELAARS

        Die inligting het betrekking op Photo-fix Handelaars vir die finansiële jaar
        geëindig 30 April 2019. Die onderneming word deur Tom Samuels besit en
        verkoop twee kameramodelle (Grand en De-Lux) en fotorame.

           Die voorraad kameras word gewaardeer deur die spesifieke
            identifikasiemetode te gebruik.
           Fotorame word gewaardeer deur die geweegdegemiddelde-metode te
            gebruik.

        GEVRA:

        2.2.1   Bereken die waarde van eindvoorraad vAN kameras op 30 April 2019.             (9)

        2.2.2   Bereken die waarde van eindvoorraad van fotorame.                             (8)

        2.2.3   Die eienaar vermoed dat fotorame gesteel word. Verskaf 'n
                berekening om sy vermoedens te staaf.                                         (5)

        2.2.4   Tom oorweeg dit om 'n assistent teen 'n loon van R3 500 per maand
                aan te stel om die voorraad fotorame te beheer. Verduidelik waarom
                dit NIE 'n goeie idee is NIE. Verskaf TWEE punte met syfers/
                berekeninge.                                                                  (6)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                7                                        DBE/2019
                                          SS/NSS

        INLIGTING:
        Die volgende inligting het betrekking op die jaar geëindig 30 April 2019:
        A.      KAMERAS: VOORRAAD, AANGEKOOP EN VERKOOP

                                                AANGEKOOP
                                                                              EENHEDE
                                                 EENHEIDS-                    VERKOOP
                                    EENHEDE                      TOTAAL
                                                   KOSTE

                GRAND MODEL
                Beginvoorraad          20             R5 500     R110 000            14
                Aankope                240            R5 750    R1 380 000          170

                DE-LUX MODEL
                Netto aankope:         270                      R1 104 000          235
                September 2018         180            R4 000     R720 000           140
                Terugsendings          (30)           R4 000    (R120 000)
                Januarie 2019          120            R4 200     R504 000           95

        B.      FOTORAME: VOORRAAD, AANGEKOOP EN VERKOOP

                                               EENHEDE                   BEDRAE
                Beginvoorraad                     60                        R7 200
                Aankope                           720                     R108 000
                Terugsendings                     30                        R4 500
                Eindvoorraad                      80                             ?
                Verkope                           657

2.3     BESTUUR VAN VOORRADE
        Die inligting het betrekking op Lyle Meubileerders vir die finansiële jaar
        geëindig 28 Februarie 2019. Die onderneming verkoop kaste, tafels en stoele.
        Geen voorraad het gedurende die jaar weggeraak nie.
        GEVRA:
        Verskaf EEN ander probleem (met syfers) wat verband hou met ELKE produk
        en EEN oplossing vir ELKE probleem.                                                       (9)

        INLIGTING:
                                                 KASTE           TAFELS        STOELE
        Beginvoorraad (eenhede)                     200            160          1 300
        Aankope (eenhede)                         2 500           3 050         6 000
        Verkoopprys per eenheid                  R1 750           R850          R350
        Kredietverkope (eenhede)                    800           2 400         2 100
        Terugsendings deur klante (eenhede)        (500)           (10)           0
        Kontantverkope (eenhede)                  1 000            600          2 250
        Eindvoorraad (eenhede)                      400            200          2 950
        Kontant ontvang van kontantverkope      R1 750 000       R470 000      R787 500

                                                                                                   40

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                8                                     DBE/2019
                                          SS/NSS

VRAAG 3: VERVAARDIGING                                           (40 punte; 25 minute)

3.1     Kies die korrekte term uit dié wat tussen hakies gegee word. Skryf slegs die
        term langs die vraagnommers (3.1.1 tot 3.1.4) in die ANTWOORDEBOEK neer.

        3.1.1   Lone wat aan die fabriekskoonmaker betaal is, word as (direkte/
                indirekte) arbeid beskou.

        3.1.2   Oninbare skulde moet as 'n (verkoops- en verspreidingskoste/
                fabrieksbokoste) getoon word.

        3.1.3   Huur wat vir die fabrieksgebou betaal is, word as 'n (vaste/
                veranderlike) koste beskou.

        3.1.4   Vrag op aankope van grondstowwe word as 'n (direkte materiaal-/
                indirekte materiaal-)koste beskou.                                               (4)

3.2     ZINZI VERVAARDIGERS

        Inligting word vir die finansiële jaar geëindig 31 Desember 2018 verskaf.
        Die onderneming vervaardig leerbaadjies volgens bestellings ontvang. Daar is
        geen goedere-in-bewerkingvoorraad nie.

        GEVRA:

        3.2.1   Grondstofvoorraad:

                Bereken:
                    Die waarde van die slotvoorraad deur die eerste-in-eerste-uit-
                     voorraadwaardasiemetode te gebruik                                          (5)
                    Die direkte materiaalkoste                                                  (4)

        3.2.2   Verwys na inligting C.

                Bereken die korrekte fabrieksbokoste vir die jaar.                               (8)

        3.2.3   Die eienaar is bekommerd oor die toename in die volgende:

                    Totale vaste koste per eenheid
                    Direkte arbeidskoste per eenheid

                Verskaf bewyse (syfers) om sy bekommernis te regverdig. In elke
                geval, gee ook 'n moontlike rede vir die toename in ELKE
                eenheidskoste, buiten gewone inflasie.                                           (6)

        3.2.4   Gelykbreek:

                    Bereken die gelykbreekpunt op 31 Desember 2018.                             (4)
                    Verduidelik of daar enige verbetering in die neigings van die
                     produksievlak en die gelykbreekpunt van een jaar na die volgende
                     was, of nie. Haal syfers aan.                                               (4)
                    Die eienaar kan nie verstaan waarom hy vanjaar 'n beter wins maak
                     nie. Verduidelik hoe dit gebeur het. Verskaf TWEE punte. Haal
                     syfers aan.                                                                 (5)
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                      9                                         DBE/2019
                                                SS/NSS

        INLIGTING:

        A.      Grondstof:

                Voorraadsaldo:                Meter           Koste per meter       Totale bedrag
                1 Januarie 2018                920                 R65                     R59 800
                31 Desember 2018              1 195                  ?                           ?

        B.      Aankope vir die jaar:

                      Datum                   Meter           Koste per meter       Totale bedrag
                Februarie 2018                5 200                R75                   R390 000
                Mei 2018                      2 480                R80                   R198 400
                September 2018                 930                 R90                     R83 700
                TOTAAL                        8 610                                      R672 100

        C.      Fabrieksbokoste:

                Die boekhouer het die fabrieksbokoste op R84 330 bereken. Hy het nie
                die volgende uitgawes in berekening gebring nie:

                Versekering                                                               R31 200
                Huuruitgawe                                                              R114 000
                Water en elektrisiteit vir die administrasie-afdeling                      R7 110

                   60% van die versekering het betrekking op die fabriek.
                   Die huur moet tussen die fabriek, verkope en administrasie in die
                    verhouding 5 : 2 : 1 toegeken word.
                   15% van die water en elektrisiteit het betrekking op die kantoor.
                    50% moet aan die fabriek toegeken word.
        D.
                                                                   2018                   2017
                                                       TOTALE               PER           PER
                                                       BEDRAG             EENHEID       EENHEID
                Vaste koste:                           R264 000             R44           R36
                 Fabrieksbokoste                                                          R26
                 Administrasie                                                            R10

                Veranderlike koste:                                        R165           R150
                 Direkte materiaal                                                        R94
                 Direkte arbeid                        R330 000             R50           R38
                 Verkoop en verspreiding                                                  R18

        E.      Addisionele inligting:

                                                                   2018               2017
                Getal baadjies vervaardig en verkoop           6 000 eenhede      7 560 eenhede
                Gelykbreekpunt                                       ?            3 888 eenhede
                Verkoopprys per baadjie                            R300               R220
                Inflasiekoers                                       5%

                                                                                                           40
Kopiereg voorbehou                                                                    Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                10                                  DBE/2019
                                          SS/NSS

VRAAG 4: OUDITVERSLAG EN MAATSKAPPY FINANSIËLE STATE
                                                (80 punte; 45 minute)

4.1     Kies 'n term in KOLOM B wat by die verduideliking in KOLOM A pas. Skryf
        slegs die letters (A–E) langs die vraagnommers (4.1.1 tot 4.1.4) in die
        ANTWOORDEBOEK neer.

                             KOLOM A                               KOLOM B
         4.1.1   Weerspieël die onderneming se               A   Ouditeursverslag
                 finansiële posisie op 'n spesifieke datum
                                                             B   Kontantvloeistaat
         4.1.2   Toon of die onderneming 'n wins of
                                                             C   Balansstaat
                 verlies gemaak het
                                                             D   Inkomstestaat
         4.1.3   Verskaf besonderhede oor die beweging
                 van geld ten opsigte van bedryfs-,          E   Direkteursverslag
                 beleggings- en finansieringsaktiwiteite
         4.1.4   Verskaf 'n onafhanklike mening oor die
                 betroubaarheid van die finansiële state
                 van 'n onderneming
                                                                                  (4 x 1 )     (4)
4.2     OUDITVERSLAG

        Uittreksel uit die ouditmening van Everest Bpk. vir die finansiële jaar geëindig
        30 April 2018:

        Ouditmening
        Na ons mening is die finansiële state 'n redelike weergawe, in alle wesenlike
        opsigte, van die finansiële posisie van die maatskappy op 30 April 2018 en die
        resultate van hul bedrywighede en kontantvloei vir die jaar geëindig in
        ooreenstemming met Internasionale Finansiële Verslagdoeningstandaarde, en
        in die wyse soos vereis deur die Maatskappywet, 2008 (Wet 71 van 2008).
        Kego en Murray Vennote
        Geoktrooieerde rekenmeesters (SA)
        31 Julie 2018

        GEVRA:
        4.2.1    Kies die korrekte woord uit dié wat tussen hakies gegee word. Gee EEN
                 rede.
                 Everest Bpk. het 'n (gekwalifiseerde/ongekwalifiseerde/weerhouding van
                 mening-) ouditverslag ontvang.                                                (3)
        4.2.2    Gee EEN rede waarom die Maatskappywet vereis dat publieke
                 maatskappye deur 'n onafhanklike ouditeur geoudit moet word.                  (2)
        4.2.3    Koerantberigte het aangedui dat Kego en Murray Vennote aan
                 wanbestuur skuldig bevind is ten opsigte van ouditwerk wat by verskeie
                 groot firmas gedoen is. Verduidelik hoe dit aandeelhouers van Everest
                 Bpk. kan beïnvloed. Noem TWEE punte.                                          (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                11                                       DBE/2019
                                          SS/NSS

4.3     MVVS BPK.

        Die inligting het betrekking op die finansiële jaar geëindig 31 Maart 2019.

        GEVRA:

        4.3.1   Voltooi die Staat van Omvattende Inkomste (Inkomstestaat) vir die jaar
                geëindig 31 Maart 2019.                                                           (53)

        4.3.2   Voltooi die volgende notas tot die Balansstaat:

                    Vaste-/Tasbare Batenota                                                      (8)
                    Gewone aandelekapitaal                                                       (6)

        INLIGTING:

        Syfers onttrek uit die Vooraansuiweringsproefbalans op 31 Maart:

                                                                2019             2018
                                                                  R               R
         Gewone aandelekapitaal                                 9 300 000        4 800 000
         Verbandlening: Sapphire Bank                           1 430 200        1 658 000
         Grond en geboue                                       12 500 000       12 500 000
         Voertuie                                               1 377 000          750 000
         Toerusting                                                     ?          398 000
         Opgehoopte waardevermindering op voertuie                      ?          475 000
         Opgehoopte waardevermindering op toerusting                    ?          117 500
         Voorsiening vir oninbare skulde                                ?           30 100
         Handelsvoorraad                                          364 200
         Debiteurekontrole                                        578 000
         Verkope                                               10 563 280
         Koste van verkope                                      6 236 000
         Huurinkomste                                              99 500
         Direkteursfooie                                        1 262 100
         Water en elektrisiteit                                   218 000
         Telefoon                                                  75 600
         Ouditfooie                                               104 000
         Diverse uitgawes                                          61 001
         Salarisse en lone                                      1 280 000
         Werkgewersbydraes (medies, pensioen en WVF)              316 000
         Oninbare skulde                                           22 300
         Verbruiksgoedere                                          53 200
         Rente-inkomste                                                 ?
         Versekering                                               79 500
         Waardevermindering (op toerusting verkoop)                 1 750
         Rente op lening                                                ?
         Oninbare skulde ingevorder                                 6 000
         Gewone aandeledividende (tussentyds)                     375 000

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                      12                                      DBE/2019
                                                SS/NSS

        Aansuiwerings en addisionele inligting:

        A.   'n Kredietfaktuur vir R36 720 (na aftrekking van 'n 10%-handelskorting), op
             31 Maart 2019 uitgereik, is nie geboekstaaf nie. Goedere het 'n winsopslag
             van 70% op kosprys.

        B.   Die fisiese voorraadopname op 31 Maart 2019 het die volgende voorhande
             getoon:

                  Handelsvoorraad, R334 500
                  Verbruiksgoedere, R3 400

        C.   Debiteur S Magnum is insolvent verklaar. Sy boedel het R2 000 betaal, wat
             20% van sy skuld was. Die verskil moet as oninbare skuld afgeskryf word.

        D.   R1 800 is van 'n debiteur, J Misting, wie se skuld voorheen afgeskryf is,
             ontvang. Die boekhouer het foutiewelik die bedrag na die Debiteurekontrole-
             rekening gekrediteer. Herstel die fout.

        E.   Suiwer die voorsiening vir oninbare skulde aan tot R28 500.

        F.   Versekering sluit 'n jaarlikse premie van R51 000 in, wat vir die tydperk
             1 Januarie 2019 tot 31 Desember 2019 betaal is.

        G.   'n Werknemer is uit die Salarisjoernaal vir Maart 2019 gelaat. Die volgende
             besonderhede is van toepassing:

                  Netto salaris van die werknemer, R9 100
                  Die aftrekkings deur die werkgewer het in totaal 30% van die bruto
                   salaris beloop
                  Werkgewersbydraes was R2 200

        H.   Rente op lening word gekapitaliseer. 'n Vaste maandelikse terugbetaling
             (rente ingesluit) van R25 400 is vir die finansiële jaar betaal.

        I.   Vaste bates en waardevermindering:

             (i)     Voertuie:

                            Besonderhede van die drie voertuie is soos volg:

                                          Opgehoopte waardevermindering              Datum
                               Kosprys
                                                  31 Maart 2018                    aangekoop
                         1     R350 000             R315 000                     1 Oktober 2013
                         2     R400 000             R160 000                       1 April 2016
                         3     R627 000                                         30 November 2018

                            Voertuie word teen 20% p.j. op kosprys verminder.

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  13                                   DBE/2019
                                            SS/NSS

             (ii)    Toerusting:

                        Toerusting is op 31 Augustus 2018 vir R9 600 kontant verkoop.
                         Slegs die volgende inskrywings ten opsigte van hierdie verkope is
                         geprosesseer:

                          Kosprys                                                    28 000
                          Opgehoopte waardevermindering op die datum van verkope     21 500
                          Waardevermindering vir die huidige finansiële jaar          1 750

                        Waardevermindering op die oorblywende toerusting word op
                         R92 500 bereken nadat alles hierbo in berekening gebring is.

        J.   Rente-inkomste is die ontbrekende syfer in die Inkomstestaat.

        K.   Inkomstebelasting word teen 28% van die netto wins bereken. Die netto
             wins voor belasting was R691 000.

        L.   Aandele en dividende:

                   Die maatskappy het 'n gemagtigde aandelekapitaal van 8 000 000
                    aandele.
                   Die maatskappy het op 1 April 2018 reeds 1 200 000 aandele uitgereik.
                   150 000 aandele is op 30 November 2018 teruggekoop. EFO-betalings
                    ten bedrae van R825 000 is vir hierdie aandele gedoen.
                   850 000 addisionele aandele is op 30 September 2018 uitgereik.

                                                                                                  80

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 14                                      DBE/2019
                                           SS/NSS

VRAAG 5: KONTANTVLOEI EN VERTOLKING                                     (75 punte; 45 minute)

5.1     Kies 'n term uit die lys hieronder wat die spesifieke vrae wat volg, beantwoord.
        Skryf slegs die term langs die vraagnommers (5.1.1 tot 5.1.4) in die
        ANTWOORDEBOEK neer.

          hefboom;      opbrengs op ekwiteit;    solvensie;   likiditeit;   winsgewendheid

        5.1.1    Is die onderneming in staat om al sy skuld te vereffen?

        5.1.2    Kan die besigheid korttermynskuld in die volgende finansiële jaar
                 vereffen?

        5.1.3    Sal aandeelhouers tevrede wees met die voordeel wat hulle vir hul
                 belegging in die maatskappy ontvang?

        5.1.4    Tot watter mate is die maatskappy deur lenings of geleende kapitaal
                 gefinansier?                                                                       (4)

5.2     KULFI BPK.

        Inligting vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2019 word verskaf.

        Waar finansiële aanwysers gevra word om jou antwoord te staaf, haal die
        finansiële aanwyser en werklike syfer/verhouding/persentasie en neigings
        aan.

        GEVRA:

        5.2.1    Stel die Behoue-inkomste-nota tot die Balansstaat op.                              (12)

        5.2.2    Bereken die volgende bedrae vir die Kontantvloeistaat. Toon bewerkings.
                     Inkomstebelasting betaal                                                      (4)
                     Dividende betaal                                                              (4)

        5.2.3    Voltooi die volgende afdelings van die Kontantvloeistaat:
                     Kontantgevolge van beleggingsaktiwiteite                                      (9)
                     Netto verandering in kontant en kontantekwivalente                            (4)

        5.2.4    Bereken die volgende finansiële aanwysers op 28 Februarie 2019:
                     Vuurproefverhouding                                                           (4)
                     Skuld-ekwiteit-verhouding                                                     (4)
                     % opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang (OOAB)                           (5)

        5.2.5    Die aandeelhouers is tevrede met die verbetering in die likiditeitsposisie.
                 Haal DRIE finansiële aanwysers (met syfers) aan om hierdie stelling te
                 staaf.                                                                             (6)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                    15                                      DBE/2019
                                              SS/NSS

        5.2.6       Die maatskappy het die aandelekapitaal met R840 000 en die lening met
                    R550 000 verhoog.

                        Verduidelik hoe dit die hefboom en risiko van die maatskappy
                         beïnvloed het. Haal TWEE finansiële aanwysers aan.                          (5)
                        Verduidelik wat die direkteure met hierdie invloei van kontant gedoen
                         het. Noem TWEE punte.                                                       (4)

        5.2.7       Die direkteure het besluit om die dividend-uitbetalingspersentasie te
                    verminder.

                        Verskaf berekeninge om die verandering in die uitbetalingskoers te
                         toon.                                                                       (4)
                        Gee EEN rede waarom baie aandeelhouers met die verandering in
                         beleid tevrede was. Haal syfers aan.                                        (2)

        5.2.8       Martha het op 1 Maart 2018, 475 000 aandele in die maatskappy besit.
                    Sy het nie enige aandele wat op 1 Mei 2018 uitgereik is, aangekoop nie.

                        Verduidelik hoe die terugkoop van die aandele Martha se
                         aandeelhouding bevoordeel het. Haal syfers aan.                             (4)

        INLIGTING:

        A.      Aandelekapitaal:

                   Daar was teen 1 Maart 2018, 900 000 gewone aandele uitgereik.
                   'n Addisionele 100 000 gewone aandele is op 1 Mei 2018 uitgereik.
                   Op 1 Oktober 2018 het die maatskappy 60 000 aandele teen R9,00 per
                    aandeel teruggekoop. Die gemiddelde aandeleprys op die datum was
                    R8,04.

        B.      Dividende:

                   Interim dividende van 25 sent per aandeel is op 15 September 2018
                    betaal.
                   Finale dividende is op 28 Februarie 2019 verklaar.

        C.      Uittreksel uit Inkomstestaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2019:
                                                                                     R
                Waardevermindering                                                       123 600
                Rente-uitgawe                                                            143 000
                Inkomstebelasting (teen 30% van die netto wins)                          293 100

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                16                                    DBE/2019
                                          SS/NSS

      D.    Uittreksel uit Balansstaat op 28 Februarie 2019:
                                                                2019             2018
                                                                  R                R
            Vaste bates (drawaarde)*                            8 775 720        8 430 720
            Vaste deposito: Flay Bank                             150 000          100 000
            Bedryfsbates                                          996 480          684 300
            Voorrade                                              448 000          281 000
            Handels- en ander ontvangbare bedrae (Nota 1)         288 300          378 300
            Kontant en kontantekwivalente                         260 180           25 000
            Aandeelhouersbelang                                         ?        7 341 500
            Gewone aandelekapitaal                              7 557 600        7 200 000
            Behoue inkomste                                             ?          141 500
            Lening: Home Bank                                   1 400 000          850 000
            Bedryfslaste                                          553 600          923 520
            Handels- en ander betaalbare bedrae (Nota 2)          553 600          781 000
            Oortrokke bankrekening                                      0          142 520
            * Ou toerusting is teen drawaarde, R111 800, vir kontant verkoop.

            Nota 1: Handels- en ander ontvangbare bedrae:       2019             2018
            Debiteurekontrole                                    288 300           367 000
            SAID: Inkomstebelasting                                    0            11 300

            Nota 2: Handels- en ander betaalbare bedrae:        2019             2018
            Krediteurekontrole                                   325 000           421 000
            Aandeelhouers vir dividende                          206 800           360 000
            SAID: Inkomstebelasting                               21 800                 0

      E.    Die volgende finansiële aanwysers is op 28 Februarie bereken:
                                                                 2019             2018
            Bedryfsverhouding                                   1,8 : 1          0,7 : 1
            Vuurproefverhouding                                    ?             0,4 : 1
            Debiteure-invorderingstydperk                       28 dae           39 dae
            Krediteurebetalingstydperk                          60 dae           60 dae
            Skuld-ekwiteit-verhouding                              ?             0,1 : 1
            Opbrengs op aandeelhouersbelang (OOAB)                 ?             10,2%
            Opbrengs op totale kapitaal aangewend (OOTKA)       12,9%            14,4%
            Verdienste per aandeel (VPA)                        71 sent         83 sent
            Dividende per aandeel (DPA)                         47 sent         80 sent
            Netto batewaarde per aandeel (NBA)                 837 sent         816 sent
            Markwaarde per aandeel                             840 sent         807 sent
            Rentekoers op lenings                               13,5%            13,5%

                                                                                                 75

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 17                                     DBE/2019
                                           SS/NSS

VRAAG 6: BEGROTING                                                   (30 punte; 20 minute)

Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Cimpiwe Klerewinkel.

GEVRA:

6.1     Verwys na Inligting A.

        Identifiseer TWEE items in die Kontantbegroting wat nie in 'n Geprojekteerde
        Inkomstestaat sal verskyn nie.                                                            (2)

6.2     Bereken die ontbrekende bedrae, soos deur (i) tot (iii) aangedui, in die
        Kontantbegroting vir Junie en Julie 2019.                                                 (7)

6.3     Bereken die totale aankope vir April 2019.                                                (2)

6.4     Voltooi die Debiteure-invorderingskedule vir Julie 2019.                                  (8)

6.5     Verwys na Inligting F.

        6.5.1    Lewer kommentaar op die volgende:

                     Effek van die advertensies op verkope                                       (3)
                     Betalings aan krediteure                                                    (2)

        6.5.2    Verkoopstrategie:

                     Identifiseer TWEE strategieë (behalwe advertensies) wat die
                      onderneming gebruik het om verkoopteikens vir Mei 2019 te bereik.
                      Haal syfers aan.                                                            (4)
                     Verduidelik of dit goeie strategieë was, of nie. Verskaf EEN punt met
                      syfers.                                                                     (2)

INLIGTING:

A.    Uittreksel uit die Kontantbegroting
                                                       JUNIE 2019            JULIE 2019
      KONTANTONTVANGSTE
      Kontantverkope                                      186 000              285 000
      Kontant van debiteure                               533 430                    ?
      Huurinkomste                                             (i)               9 180
      Rente op vaste deposito                               1 800                2 200

      KONTANTBETALINGS
      Salarisse en lone                                    73 400               73 400
      Vaste deposito: Protea Bank                               0                   (ii)
      Kontantaankope van handelsvoorraad                        ?                  (iii)
      Betaling aan krediteure                             192 000                     ?
      Versekering                                           3 250                3 250
      Onttrekkings                                         21 600               21 600
      Diverse uitgawes                                     96 360               98 700

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  18                            DBE/2019
                                             SS/NSS

B.    Kontantverkope is 25% van totale verkope.

      Invorderings van debiteure:

         30% in die maand van die verkope min 5% korting
         65% in die volgende maand
         Voorsiening is gemaak vir 5% oninbare skulde.

C.    Begrote aankope van handelsvoorraad:

      April                              ?
      Mei                         R484 000
      Junie                       R496 000
      Julie                       R760 000

         40% van handelsvoorraad word op krediet aangekoop.
         Krediteure word twee maande na die transaksiemaand betaal.

D.    Huur het in Julie 2019 met 8% verhoog.

E.    Die onderneming het 'n vaste deposito van R360 000. Daar is begroot om 'n
      addisionele bedrag op 1 Julie 2019 te belê. Rente (nie gekapitaliseer nie) teen
      6% p.j. is ontvangbaar aan die einde van elke maand.

F.    Cimpiwe is bekommerd oor die volgende items vir Mei 2019:

                                       BEGROOT (R)    WERKLIK (R)      AFWYKING (R)
      Kontantverkope                      172 000       140 000          – 32 000
      Kredietverkope                      516 000       552 000          + 36 000
      Invordering van debiteure           475 000       380 000          – 95 000
      Advertensies                         36 000        64 800          + 28 800
      Betalings aan krediteure            180 000       105 000          – 75 000
      Afleweringskoste                          0        19 000          – 19 000
      Verpakkingsmateriaal                  3 000         2 500             – 500

                                                                                         30

                                                                         TOTAAL:        300

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Accounting May June 2019 Answer Book Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-answer-book-afr/d2ef1963-f26e-4547-bf51-2b6a5937fffd) — Accounting · Addendum · 2019 · Afr
- [Accounting May June 2019 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-memo-afr/ed486733-40e7-4e41-b644-90581e5e113f) — Accounting · Memo · 2019 · Afr
- [Accounting QP June 2019 English Final](https://www.hlayiso.com/library/accounting-qp-june-2019-english-final/4cb2cfcc-1cab-4f96-a727-4ecb0622e193) — Accounting · QP · 2019 · Eng
- [Accounting Ans Book Sept 2019](https://www.hlayiso.com/library/accounting-ans-book-sept-2019/d58661fb-e53a-4199-a8ec-ec214adc9668) — Accounting · QP · 2019
- [Accounting P1 May June 2022 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-may-june-2022-qp-eng/d4065e0c-bb99-4024-84e5-1635126794f0) — Accounting · QP · 2022 · Eng
- [Accounting June July 2015 Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-june-july-2015-afr/f9d2f0f3-cfd9-4574-85ab-4a6ce713a6ed) — Accounting · QP · 2015 · Afr

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [Acc P2 Memo ENg watermark](https://www.hlayiso.com/library/acc-p2-memo-eng-watermark/5c899e95-f3c2-4bf6-b539-ed8b1bcec50d) — Memo · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng
- [Accounting P2 (English ) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-english-june-2025-answer-book-1/73bffe7c-1c96-49bd-af78-abb8db8c6618) — Addendum · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (Afrikaans) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-afrikaans-june-2025-possible-answers/2f10559b-54d6-47f4-9fc2-b2efc62644c4) — Memo · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
