# Accounting Grade 12 NSC June 2019 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Accounting memorandum from the NSC June Exam 2019 (Afrikaans), 15 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-memo-afr/ed486733-40e7-4e41-b644-90581e5e113f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2019
- Exam period: NSC June Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 15

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC June 2019 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-memo-afr/ed486733-40e7-4e41-b644-90581e5e113f)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC June Exam · 2019. Memorandum, 15 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                    SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
               NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                                          REKENINGKUNDE

                                                     2019

                                           NASIENRIGLYNE

                                                                                               PUNTE: 300
NASIENRIGLYNE:
1.    Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien 'n kandidaat nie punte op 'n ander plek in
      die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde-item-strafpunte vir misplaaste items nie).
      Geen dubbelpenalisering toegepas nie.
2.    Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die
      kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het.
3.    Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is.
4.    Indien 'n vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie
      syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). Let wel: As syfers aangedui in memo vir komponente
      of bewerkings, dra hierdie nie die metode punt van die finale antwoord ook nie.
5.    Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om
      die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is.
6.    Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te
      differensieer.
7.    Hierdie memorandum is nie vir verspreiding in die publiek nie' omdat sekere items dalk verkeerd
      gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae
8.    Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as 'n negatiewe
      syfer getoon word nie. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die
      redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word.
9.    Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking
      ondersoek voor die punt toegeken word.
10.   'Bewerking' beteken kontroleer bewerking. 'Een deel korrek' beteken bewerking en een deel korrek.
      Let wel: kontroleer bewerking moet +, -, x, ÷, wees of per memo.
11.   In bewerkings, moet nie punte toeken nie vir bewerking as teller en noemer omgeruil is – hierdie is
      ook van toepassing op verhoudings.
12.   Met die toekenning van metodepunte, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige vir enige
      item wat foutief is nie, ten minste gedeeltelik. Dui aan met 'n .
13.   Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die memorandum verskaf.
14.   Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding.

                          Hierdie nasienriglyne bestaan uit 15 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                                          Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     2                                                DBE/2019
                                        SSE/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 1

1.1
          1.1.1       Waar          

          1.1.2       Waar         

          1.1.3       Onwaar            

          1.1.4       Waar        
                                                                                                                4

1.2      Bereken die bedrag ontvangbaar of betaalbaar aan SAID vir BTW op
         30 April 2019.
         Sien slegs een reël na. Mag nie tekens meng nie. Kontroleer kandidate se antwoorde. Ken hoogste
         punt toe.
                                                                           Een deel korrek
         15 890 – 1 470 + 3 075 – 1 305 - 33 600 + 51 750                     = 34 340
                                                     224 000 x 15%
         OF
          - 15 890 + 1 470 - 3 075 + 1 305 + 33 600 - 51 750                   = - 34 340

         Sien slegs een “rekening”/bewerking na. Kontroleer kandidate se antwoorde. Ken hoogste punt toe.
         Items gemerk * mag aan die teenoorgestelde kant in hakies getoon word.

                       BTW KONTROLE                                  BTW KONTROLE
                       33 600               15 890                   15 890            33 600
                       *1 305               51 750                   51 750            *1 305
                       *1 470               *3 075                   *3 075            *1 470

                       34 340                                                          34 340

                       70 715               70 715                   70 715            70 715

         Ontvangbaar/Betaalbaar: Betaalbaar Moet nie Ontvangbaar aanvaar nie (ongeag bewerking)                11

Kopiereg voorbehou                                                                         Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                              3                                                       DBE/2019
                                                 SSE/NSS – Nasienriglyne

1.3      BANKVERSOENING

1.3.1    Bereken die korrekte Bankrekeningsaldo op 31 Mei 2019.
             Voorlopige                                                                      KOJ:
                                                   R19 400                                   2 350 + 313 + 900 = 3 563
             Banksaldo
             Tjek. 654                           + 2 350  Aanvaar                           KBJ:
                                                                  alternatiewe               31 580 + 1 060 = 32 620
             Diefstal van kontant             – 31 560
                                                                  aanbieding soos
             Bankkoste                            – 1 060        Bankrekening of            Banksaldo:
                                                                  Ontvangs en                19 400+ 3 563 – 32 620
             Rente inkomste                          +313
                                                                  Betalingskolomme           = (9 657)
             Regstelling op EFO                  + 900 
                                             6 578 – 5 678        -1 Vreemde items,
                    twee punte of 0                               maks-2 as punt
             Korrekte                            – 9 657         verdien in BVS
                                               Een deel korrek
             Banksaldo
         Gunstig/Ongunstig: Ongunstig Sien berekeninge hierbo                                                                   9

1.3.2    Bankversoeningstaat op 31 Mei 2019
         As kandidate die EEN kolom metode gebruik en met Grootboekrekening, sal + en – tekens omruil

                                                                  Alternatief             DEBIET            KREDIET
         Saldo soos per Bankstaat                                     (2 700)               2 700
                                                                                           Balanseersyfer
         Uitstaande deposito                                             21 343                                21 343
         Uitstaande tjeks:
           705                                                         (9 450)                9 450
           797                                                        (14 350)              14 350
         Debiteer deposito foutief                                     (4 500)              4 500
         gekrediteer
         Saldo volgens Bankrekening                                     (9 657)                                 9 657
                                                                                                                 Sien 1.3.1
         -1 vreemde items, maks -2 as punte verdien is in
         bankberekeninge hierbo
                                                                                                31 000           31 000          7

1.3.3    Noem TWEE interne beheermaatreëls wat die onderneming kan gebruik
         om te verseker dat dit nie weer in die toekoms sal gebeur nie.
         Moontlike antwoorde vir twee punte: Deelpunte vir gedeeltelik korrekte antwoord

         •     Moedig debiteure aan om EFO en internet betalings te gebruik.
         •     Kry ander mense om sake rondom kontant te hanteer (Verdeling van
               pligte/Roteer van pligte (ook vir twee punte)
         •     SMS kennisgewing van bank vir alle transaksies.
         •     Gebruik sekuriteitsmaatskappye om kontant te kollekteer/vervoer
         •     Kontroleer depositos daagliks/ Kontroleer depositos teen kwitansies                                               4

                                                                 TOTALE PUNTE

                                                                            35

Kopiereg voorbehou                                                                                          Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                                4                                                     DBE/2019
                                                   SSE/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2

2.1
          2.1.1         EIEU
          2.1.2         Deurlopend 
          2.1.3         Uitgawe                                                                                               3

2.2      PHOTO-FIX HANDELAARS

2.2.1    Bereken:

         Waarde van eindvoorraad van kameras
                 435 500                          145 000                OF: Deur gebruik te maak van KvV om
         (6 x 5 500)    (70 x 5 750)       (10 x R4 000) (25 x 4 200)
                                                                        voorraad te bereken
         33 000 + 402 500 + 40 000 + 105 000                            een punt    een punt   een punt
                                                                110 000 + 1 104 000 + 1 380 000 – 2 013 500
                                                                                    (77 000 + 977 500 + 560 000 + 399 000)
         = 580 500  Een deel korrek                                               twee punt een punt een punt een punt
                                                                        = 580 500
                                                                        een metode punt
                                                                                                                               9

2.2.2    Waarde van eindvoorraad van fotorame
          115 200 twee punte
                   110 700 drie punte
         7 200  + 108 000 – 4 500  x 80                             = 11 808  Een deel korrek; indien met 80
              60  + 720  – 30                                                                          vermenigvuldig
                       750 drie punte
                    R147,60 ses punte
                                                                                                                               8

2.2.3    Die eienaar vermoed dat fotorame gesteel word. Verskaf 'n berekening
         om sy vermoedens te staaf.
                      93 drie punt
                                                                    Een deel korrek
              750 - 657                –      80                    = 13
          (60 + 720 – 30)

         Een punt as foutief
         maar 60,720 of -30 getoon
                                                                                                                               5

Kopiereg voorbehou                                                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                    5                                                 DBE/2019
                                       SSE/NSS – Nasienriglyne

2.2.4    Tom oorweeg dit om 'n assistent teen 'n loon van R3 500 per maand aan te stel
         om die voorraad fotorame te beheer. Verduidelik waarom dit NIE 'n goeie idee
         is NIE. Verskaf TWEE punte met syfers/berekeninge.
         Nota: Verduideliking kan verskil afhangende van syfers hierbo bereken in 2.2.2 en 2.2.3
                          Verduideliking                        Syfers       
                        Dit is nie die moeite          Lone een punt
                        werd om ‘n assistent           R42 000 p j / R 3 500 p m
                        aan te stel nie
          Punt 1        OF                             Koste van vermiste eenhede : een punt
                        Lone is aansienlik meer        13 x R147,60 = R1 918,80
                        as die koste van verlore       sien 2.2.2/2.2.3 hierbo
                        items                          (kan eenheidskoste gebruik)
                                                       Vermiste eenhede = 13 een punt
                                                                             sien 2.2.3 hierbo
                        Die vermiste items is          Eenhede beskikbaar = 750 een punt
                        relatief nie- beduidend                              sien 2.2.2 hierbo
                        OF                             % vermis = Minder as 2%
          Punt 2
                        Vermiste eenhede is 'n                                     twee punte
                        baie klein % van               OF:
                        eenhede beskikbaar             Eenhede verkoop p j = 657 een punt
                                                       Eenhede verkoop per dag = 1,8 of 2
                                                                                         een punt             6
2.3      BESTUUR VAN VOORRADE
           Produk        Probleem                                         Oplossing
                                  Probleem                                   
                                  Syfers   
                                                              Moontlike skuif na ander verskaffer
                          Hoë terugsendings, 500
                                                              Verseker hoë kwaliteit bestel
                          OF
                                                              Bestel volgens klante se spesifikasies
          Kaste           500/1 800 (27,7%)                   Kontroleer kwaliteit voordat vooraad
                          OF
                                                              afgelewer aanvaar word
                          1 000 kaste word vermis             Verbeter sekuriteit
                          Geld verdwyn: R40 000               Verdeling van pligte / deponeer van
                          (510 000/470 000)                   geld
                           OF 20 tafels word vermis           Verbeter fisiese sekuriteit
                          Kredietverkope baie meer as
          Tafels          kontantverkope (likiditeit          Moedig kontantverkope aan deur
                          kwessies)                           aansporings soos kontantkorting te
                          2 400/600 of 1 800 eenhede          gee
                          2 400/ 3 000 (80%)
                          600/3 000 (20%)
                                                              Verander na 'n ander tipe stoel.
                          Stadige verkoopitem/ hoë            Adverteer meer om verkope te
                          voorraadsyfers                      verhoog
                          (1 300 en 2 950)
          Stoele
                                                              Koop voorraad volgens verkope
                          Aankope baie hoër as                aan.
                          verkope (6 000/4 350)
                                                              Verminder winsopslag %                          9

                                         TOTALE PUNTE

                                                  40
Kopiereg voorbehou                                                                       Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     6                                                 DBE/2019
                                        SSE/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3

3.1
          3.1.1         Indirekte                         
          3.1.2         Verkoop- en verspreiding          
          3.1.3         Vaste                             
          3.1.4         Direkte materiaal                 
                                                                                                               4

3.2.1    Bereken: Die waarde van die slotvoorraad deur die eerste-in-eerste-uit-
         voorraadwaardasiemetode te gebruik

           930 x           90            = 83 700 
           265  x         80           = 21 200 *             104 900 * Een deel korrek
          1 195 – 930                       drie punte
                                                                                                               5
         Bereken: Direkte materiaalkoste
                 (390 000 +198 400 + 83 700) een punt
         59 800 + 672 100 – 104 900                   = 627 000
                               sien hierbo              Een deel korrek
                                                                                                               4

3.2.2    Fabrieksbokoste
          TOTAAL o/b                                                              84 330
          Versekering (31 200 x 60%)                                              18 720 *
                                        5
          Huuruitgawe (114 000 x / 8 )                                            71 250 *
          Water en elektrisiteit (7 110  x 50/ 15 )                             23 700 
                                Een punt vir 474 / 3 555 as finale antwoord

                                                              *Een deel korrek   198 000 *
                                                                                                               8

3.2.3    Verskaf bewyse (syfers) om sy bekommernis te regverdig. In elke geval,
         gee ook 'n moontlike rede vir die toename in ELKE eenheidskoste, buiten
         gewone inflasie.
                      BEWYSE                              REDE
                     syfer                                
          Totale vaste koste per eenheid                 Verandering in ekonomieë van skaal
          Toegeneem met R8 per eenheid (22%)             Minder eenhede vervaardig
          (van R36 tot R44)
                                                         (MOENIE inflasie aanvaar NIE.)
          Direkte arbeidskoste per eenheid               Meer oortyd gewerk a.g.v. stakings/
          Toegeneem met R12 per eenheid (32%)            Ondoeltreffendheid/Swak toesig oor
          (van R38 tot R50)                              werkers/Surplus werkers nie doeltreffend
                                                         aangestel/ ure verloor agv beurtkrag

                                                         (MOENIE inflasie aanvaar NIE.)
                                                                                                               6

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  7                                                    DBE/2019
                                     SSE/NSS – Nasienriglyne

3.2.4    Bereken die gelykbreekpunt op 31 Desember 2018.

         R 264 000 
         300 – 165
             135 twee punte

         = 1 956 of 1 955 of 1955,6 eenhede  Een deel korrek
                                                                                                                 4
         Verduidelik of daar enige verbetering in die neigings van die produksievlak en
         die gelykbreekpunt van een jaar na die volgende was, of nie. Haal syfers aan.

         Kommentaar oor elk   syfers  

         Produksie verminder van 7 560 – 6 000 (1 560 eenhede / 20,6%) twee punte
         Die GBP verminder van 3 888 eenhede tot 1 956 eenhede (1 932/49,7%) twee punte
                                                        sien berekening hierbo
         OF: Vir vier punte              6 000 – 1956
         In 2018 het produksie die GBP met 4 044 eenhede oortref terwyl in 2017 het
         produksie die GBP met 3 672 eenhede oorskry
                                   7 560 – 3 888                                                                 4
         Die eienaar kan nie verstaan waarom hy vanjaar 'n beter wins maak nie.
         Verduidelik hoe dit gebeur het. Verskaf TWEE punte. Haal syfers aan.

         Vergelyk GBP met produksie  syfers 
         Vergelyk met verkoopprys  syfer 

          Vir drie punte:                                                        sien GBP berekening hierbo
         •     Die onderneming maak 'n wins op meer eenhede hierdie jaar (4 044
               hierdie jaar; 3 672 verlede jaar), 372 eenhede meer

         Vir twee punte:
         •     Die verkoopprys per baadjie het toegeneem van R220 tot R300 (R80 meer
               per baadjie)
         OF:
         Vir twee punte slegs as eerste bullet nie voorsien is nie
         •     ‘n Afname in GBP met 1 932 eenhede sien hierbo
                                                                                                                 5

                                       TOTALE PUNTE

                                                   40

Kopiereg voorbehou                                                                          Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                      8                                                          DBE/2019
                                         SSE/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 4

4.1
          4.1.1      C        Balansstaat
          4.1.2      D        Inkomstestaat
          4.1.3      B      Kontantvloeistaat
          4.1.4      A       Ouditverslag
                                                                                                                         4

4.2      OUDITVERSLAG

4.2.1    Kies die korrekte woord uit dié wat tussen hakies gegee word.
         Ongekwalifiseerd 
         Gee EEN rede.
         Enige EEN geldige rede         merk onafhanklik van antwoord hierbo
         Dit is 'n goeie/skoon verslag
         Die woorde: 'redelike weergawe' dui aan dat die ouditeure op geen probleme
         afgekom het
                                                                                                                         3

4.2.2    Gee EEN rede waarom die Maatskappywet vereis dat publieke
         maatskappye deur 'n onafhanklike ouditeur geoudit moet word.

         Enige EEN geldige rede          deelpunte vir onvolledige of onduidelike antwoorde
         Onafhanklike mening sal voorgehou word
         Skeiding tussen bestuur en eienaarskap
         Belange van die aandeelhouers word beskerm
         Onderneming werk met aandeelhouers se geld
         Om die moontlikheid van bedrog op te spoor/ te verminder

         Vir een punt: Voorkom/verminder bedrog                                                                          2

4.2.3    Koerantberigte het aangedui dat Kego en Murray Vennote aan
         wanbestuur skuldig bevind is ten opsigte van ouditwerk wat by verskeie
         groot firmas gedoen is. Verduidelik hoe dit aandeelhouers van Everest
         Bpk. kan beïnvloed. Noem TWEE punte.
         Enige TWEE relevante punte   Toekomstige aandeelhouers nie relevant tot hierdie antwoord nie
                               Die vraag vrae die invloed op aandeelhouers en nie die gevolge op aandelepryse ens nie

         Die aandeelhouers sal nie op die ouditverslag kan staat maak nie
         Die aandeelhouers sal nie ouditeure weer her-kies op die volgende AJV nie
         (sal ontslaan word)
         Die aandeelhouers mag dalk op 'n heroudit aandring deur 'n ander
         betroubare ouditfirma
         Die aandeelhouers mag aandring op regstappe as die oudit bedrieglik gedoen
         is
         Bestaande aandeelhouers mag dalk van hulle aandele ontslae raak/ verkoop
                                                                                                                         4

Kopiereg voorbehou                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            9                                                         DBE/2019
                                               SSE/NSS – Nasienriglyne

4.3      MVVS BPK.                                                                        Vreemde items -1 maks -1
                                                                              Plasing – 1 (as punte verdien elders) maks -1

4.3.1    Staat van Omvattende Inkomste (Inkomstestaat) vir die jaar geëindig
         31 Maart 2019                                # gee metodepunt as R6 236 000 is

          Verkope (10 563 280 + 36 720)                                                     10 600 000 
                                                                                                          *
          Koste van verkope (6 236 000 + 24 000 )                                           (6 260 000)
                                                                                                          #
          Bruto wins                                             verkope – kvv 7                4 340 000 
          Bedryfsinkomste                                            bewerking                    112 000 *
          Huurinkomste                                                                              99 500
          Oninbare skulde ingevorder                                                                  7 800 
          Voorsiening vir oninbare skulde aansuiwering                                                1 600 
          Wins met verkoop van bate                                                                   3 100 

          Bruto bedryfsinkomste                                        BW + BI          8       4 452 000 
          Bedryfsuitgawes                                                bewerking            (3 710 000) *
          Direkteursfooie                                                                       1 262 100
          Water en elektrisiteit                                                                  218 000
          Telefoon                                                                                  75 600
          Ouditfooie                                                                              104 000
          Diverse uitgawes                                                                          61 001
                                            (13 000 drie punte)
          Salarisse en lone (1 280 000 + 9 100 + 3 900)                                     1 293 000 *
          Werkgewersbydrae                                                                        318 200 
          Oninbare skulde (22 300  + 8 000 )                                                     30 300 *
          Verbruiksgoedere                                                                          49 800 
          Versekering (79 500 – 38 250 )                                                         41 250 *
          Waardevermindering 156 999 drie punte                94 250 twee punte
                            (34 999 + 80 000 + 41 800) + (92 500 + 1 750)                         251 049 *
                                                                      
          Handelsvoorraadtekort (364 200 – 24 000 -334 500)                                        5 700 *
                                                          sien kvv hierbo            28     29 700 drie punte

          Bedryfswins                                                     BBI - BU                742 000 
          Rente-inkomste                                                                            26 000 
          Balansseersyfer; kan nie 0 wees nie, aanvaar – syfer gebaseer op bewerkings

          Wins voor rente-uitgawe                    nw voor belasting + Rente uitgawe            768 000 
          Rente-uitgawe (1 430 200  + 304 800  – 1 658 000)                                    (77 000) *
          Netto wins voor belasting                                                               691 000
          Inkomstebelasting                                      ignoreer hakies                (193 480) 
          Netto wins na belasting                            moet IB aftrek          10           497 520 
                                                                                                                              53
                                                                                                 * een deel korrek
Kopiereg voorbehou                                                                                       Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  10                                                    DBE/2019
                                      SSE/NSS – Nasienriglyne

4.3.2    NOTAS TOT DIE BALANSSTAAT
         Vaste/Tasbare Bates                        (Hakies moet getoon word om punte te verdien)
                                                  Grond en
                                                                   Voertuie      Toerusting
                                                  Geboue
          Drawaarde aan begin van
                                                   12 500 000              275 000              280 500
          finansiële jaar
          Kosprys                                  12 500 000              750 000              398 000
          Opgehoopte
                                                                  -      (475 000)             (117 500)
          waardevermindering
          Bewegings
          Toevoeging teen kosprys                                 -      627 000                        -
          Bateverkope teen
                                                                  -                    -      (6 500)
          drawaarde
                                                                                  sien IS
          Waardevermindering                                      -    (156 799)               (94 250)
          Drawaarde aan einde van
                                                   12 500 000
          finansiële jaar
          Kosprys                                  12 500 000            1 377 000             370 000
          Opgehoopte                                                   (631 799)              (190 250)
                                                                  -
          waardevermindering                                            475 000+ wv                              8
         Gewone aandelekapitaal
          Gemagtig:
          8 000 000 aandele
          Uitgereik:
          1 200 000        aandele in uitreik aan begin                                     4 800 000 
            (150 000)      aandele teruggekoop (GAP: R4.00 )                               (600 000) 
             850 000       aandele uitgereik gedurende jaar                                 5 100 000 
                                     Balansseersyfer as een item korrek is
           1 900 000  aandele in uitreik aan einde                                         9 300 000 
                                                                                                                   6
             OF
          Uitgereik: Nota: kandidate mag dalk nie die GAP afrond na naaste sent nie: dit kan lei
          tot ot ‘n verskille van R710 tot R790
          1 200 000        aandele in uitreik aan begin                                 4 800 000 
                           aandele uitgereik gedurende jaar                             5 233 500
             850 000                                                                              
                                           Balansseersyfer   as een item korrek       OF5 235 000

            (150 000)      aandele teruggekoop                   GAP: R4.89              (733 500)
                                                                                                        
                                                                 GAP: R4,90          OF(735 000)
           1 900 000  aandele in uitreik aan einde (4.89 of 4.90)                          9 300 000 

                                            TOTALE PUNTE

                                                      80

Kopiereg voorbehou                                                                            Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                         11                                                           DBE/2019
                                             SSE/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 5

5.1
          5.1.1           Solvensie 
          5.1.2           Likiditeit 
          5.1.3           Opbrengs op ekwiteit 
          5.1.4           Hefboom 
                                                                                                                               4

5.2      KULFI BPK.
5.2.1    BEHOUE-INKOMSTE-NOTA:
         Saldo op 1 Maart 2018                                                                              141 500
         Netto wins na belasting                                      293 100 x 70/30                     683 900
                                                                     977 000 – 293 100                     Een deel korrek
         Fondse gebruik vir terugkoop van aandele
                                                                                                           (57 600) 
         60 000  x 0,96                                                  Ignoreer hakies         Moenie 0 aanvaar nie
                                                                            Een deel korrek
         Gewone aandeledividende                                             Ignoreer hakies
                                                                                                          (456 800) 
                                                   Een deel korrek; as int div + fin dividende

                  Interim/tussentyds 1 000 000 x 25c                                                      250 000
                  Finaal                                                                                    206 800
         Saldo op 28 Februarie 2019                                      Een deel korrek
                                                                                                           311 000
                          Kontroleer dat syfer vir terugkoop van aandele en GAD afgetrek is                                    12

5.2.2      Bereken: Inkomstebelasting betaal

           293 100  – 11 300  – 21 800  = 260 000  Een deel korrek
                  aanvaar alternatiewe rangskikking van berekeninge bv tekens omgeruil hakies en/of grootboekrekening          4
           Bereken: Dividende betaal

                     (456 800 - 206 800)
           360 000  + 250 000  = 610 000  Een deel korrek
                            sien 5.2.1

           Aanvaar alternatiewe rangskikking van berekeninge bv tekens omgeruil en/of grootboekrekening                        4

5.2.3      Kontantgevolge van beleggingsaktiwiteite                                                       (518 600)
           Geen besonderhede – 1 P maks                                                                      bewerking
           Vaste bates aangekoop
                                                                                                          (580 400) 
           8 775 720  + 123 600 + 111 800 – 8 430 720                                               Een deel korrek
           aanvaar alternatiewe rangskikking van berekeninge bv tekens omgeruil,                     Moet in hakies wees
           hakies, grootboekrekening

           Opbrengs met verkoop van bate                                                                   111 800 

           Toename in vaste deposito                                                                      (50 000)
                                                                                                    Moet in hakies wees        9

Kopiereg voorbehou                                                                                        Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                          12                                                     DBE/2019
                                              SSE/NSS – Nasienriglyne

         Netto verandering in kontant en kontantekwivalente
                                                                                                        377 700
         Kontant- en kontantekwivalente (begin van jaar)                                          (117 520)
                                                                                             moet in hakies wees

         Kontant- en kontantekwivalente (einde van jaar)                                                260 180         4

5.2.4    Bereken: Vuurproefverhouding
              996 480 een punt – 448 000 een punt
                    548 480 twee punte                                                Een deel korrek; moet wees y:1
         (288 300  + 260 180 ) : 553 600  = 0,99: 1 or 1 : 1 
                                                                                                                         4
         Bereken: Skuld-ekwiteit-verhouding
                                Sien 5.2.1
         1 400 000  : (311 000  + 7557 600)
                                            7 868 600
                 = 0,2 : 1  Een deel korrek; moet wees y:1 (0,17 : 1)
                                                                                                                         4
         Bereken: % opbrengs op gemiddelde aandeelhouersbelang (OOAB)
                                    Sien 5.2.1
                        683 900                               x       100
            ½  (7 341 500 + 7 868 600 )                              1
                               7 605 050         Sien hierbo AHB
                               Drie punte
         = 9% Een deel korrek; % teken nie nodig; kan nie Rand, sente, eenhede ens
                                                                                                                         5

5.2.5    Die aandeelhouers is tevrede met die verbetering in die
         likiditeitsposisie. Haal DRIE finansiële aanwysers (met syfers) aan om
         die stelling te staaf.
         Drie geldige aanwysers                      Neiging/syfers     

         Bedryfsverhouding vermeerder van 0,7 : 1 tot 1,8 : 1
         Vuurproefverhouding vermeerder van 0,4 : 1 tot 1 : 1 sien 5.2.4
         Debiteure-invorderingstermyn verbeter van 39 dae tot 28 dae
         krediteure betalingtydperk word nie aanvaar                                                                     6

5.2.6    Die maatskappy het die aandelekapitaal met R840 000 en die lening met
         R550 000 verhoog.
         Verduidelik hoe dit die hefboom en risiko van die maatskappy beïnvloed
         het. Haal TWEE finansiële aanwysers aan.
         TWEE geldige aanwysers              met syfers             Kommentaar 

         Skuld/ekwiteitsverhouding verander van 0,1 : 1 tot 0,2 : 1 sien 5.2.4
         OOTKA verminder van 14,4% tot 12,9%
         Die maatskappy is laag gerat (maak nie grootliks van lenings gebruik nie)
         Die toename in lenings het veroorsaak dat die maatskappy negatief gerat is
         aangesien die rentekoers 13,5% is. Die onderneming maak nie effektief
         gebruik van die geleende geld om winsgewendheid te verbeter.
                                                                                                                         5

Kopiereg voorbehou                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     13                            DBE/2019
                                         SSE/NSS – Nasienriglyne

         Verduidelik wat die direkteure met hierdie invloei van kontant gedoen
         het. Noem TWEE punte.

         TWEE punte         syfers     

         Vaste bates aangekoop; 580 400 sien 5.2.3
         Oortrokke rekening aangespreek; (-142 520 tot + 260 180)
         Verhoog belegging met 50 000
         Dividende betaal; 610 000 sien 5.2.2
         Verminder krediteure saldo (227 400); meer voorraad gekoop (167 000)
         Aandele teruggekoop:R540 000
                                                                                            4

5.2.7    Verskaf berekeninge om die verandering in die uitbetalingskoers te
         toon.
                     een punt
         In 2018: 80/83 x 100 = 96,4%  van VPA was versprei as dividende
         OF: behou 3,6%
                     een punt
         In 2019: 47/71 x 100 = 66,2%  van VPA was versprei as dividende
         OF: behou 33,8%                                                                    4
         Gee EEN rede waarom baie aandeelhouers met die verandering in beleid
         tevrede was. Haal syfers aan.
         Enige EEN geldige verduideliking  Relevante syfers 

         Kontantverdienste van dividende verminder met 33 sent per aandeel omdat
         die maatskappy geld vir kapitaalgroei terughou.
         Markprys van aandele het verhoog (807c tot 840 c) waarskynlik agv hoër
         behoue inkomste (R141 500 tot R311 000 (sien 5.2.1)

         Markprys van aandele het verhoog (807c tot 840 c) waarskynlik agv hoër
         NBW ( 816c tot 837c)                                                               2

5.2.8    Verduidelik hoe die terugkoop van die aandele                Martha      se
         aandeelhouding bevoordeel het. Haal syfers aan.
         Verduideliking  syfer (berekening) 
         Meerderheidsaandeelhouding moet genoem word vir twee punte
         Deelpunte vir onvolledige of onduidelike antwoorde
         Na die terugkoop, het sy weer meerderheidsaandeelhouer geword.
         475 000/940 000 = 50,5%
                                                                                            4

                                          TOTALE PUNTE

                                                  75

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                              14                                                DBE/2019
                                  SSE/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 6

6.1      Identifiseer TWEE items op die Kontantbegroting wat nie in die
         Geprojekteerde Inkomstestaat sal verskyn nie.

         Enige TWEE van:     Items moet van Inligting A kom

         Kontant van debiteure
         Vaste deposito: Protea Bank
         Kontantaankope van handelsvoorraad
         Betalings aan krediteure
         Onttrekkings
                                                                                                        2

6.2      (i) Bereken: Huurinkomste, Junie 2019

         9 180 x 100/108 = 8 500 

         (ii) Bereken: Vaste deposito: Protea Bank, Julie 2019

         400  x 100/6  x 12 = 80 000       een deel korrek
         400 x 12
            6%

         (iii) Bereken: Kontantaankope van handelsvoorraad, Julie 2019

         760 000 x 60% = 456 000 
                                                                                                        7

6.3      Bereken die totale aankope vir April 2019.

         192 000 = 480 000 
           40%
                                                                                                        2

6.4      DEBITEURE-INVORDERINGSKEDULE
                        KREDIETVERKOPE                 JUNIE                  JULIE
          MEI                 576 000                 374 400
                                                                           362 700 
          JUNIE              558 000                159 030                As 65% van
                                                                            kredietverkope

          JULIE               855 000                       x 30% x 95%
                                                                          243 675
                                                                          256 500 een punt
          TOTAAL                                      533 430              606 375*                    8
                                                                           *een deel korrek

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 15                                          DBE/2019
                                     SSE/NSS – Nasienriglyne

6.5.1    Lewer kommentaar op die volgende (verskaf syfers):

         Effek van die advertensies op verkope
         Lewer kommentaar op advertensie (met syfers) 
         Lewer kommentaar op verkope (met syfers) 
         Effek op verkope                         Maks een punt as geen syfers verskaf
         Advertensies was meer as die begroting met R28 800 (80%)
         Totale verkope vermeerder met R4 000 (0,6%),a.g.v. toename in
         kredietverkope.
         Effek op verkope: Die groot toename in advertensies was nie effektief nie/het
         nie gewenste effek op verkope gehad nie                                                     3
         Betalings aan krediteure
         Lewer kommentaar op krediteure  syfers 

         Krediteure is te min betaal met R75 000 (terwyl aankope toegeneem het).
         As hierdie neiging voortduur sal krediteure die kredietlimiete verminder, stop
         met die verskaffing van krediet, mag rente begin hef.                                       2

6.5.2    Identifiseer TWEE strategieë (behalwe advertensies) wat die
         onderneming gebruik het om verkoopteikens vir Mei 2019 te bereik. Haal
         syfers aan.
         TWEE strategieë        syfers   

         Verhoog kredietverkope R36 000 (412 000 meer as kontantverkope)
         Afleweringsdienste is ingestel, R19 000 (nie begroot vir)                                   4
         Verduidelik of dit goeie strategieë was, of nie. Verskaf EEN punt met
         syfers.
         Lewer kommentaar op invordering  syfers 

         Nie effektief nie:
         • Invordering van debiteure swak (onderneming sal kontantuitdagings
            ervaar mbt invordering van toekomstige invorderings – minder as begroot
            met R95 000 of 20%.
         • Kontantvloei probleme beïnvloed betalings aan krediteure – het R75 000
            minder as begroot betaal.
         • Afleweringsdienste beïnvloed kontantvloei – betaal R19 000 wat nie
            begroot is nie
         • Klein verhoging in totale verkope met R4 000
         OF
         Effektief:
         Toename in kredietverkope met R36 000 – verhoog aantal klante.
         Toename in verkope was R4 000 – toename in aantal klante                                    2

                                       TOTALE PUNTE

                                                30
                                                                                     TOTAAL:         300

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Accounting May June 2019 Answer Book Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2019-answer-book-afr/d2ef1963-f26e-4547-bf51-2b6a5937fffd) — Accounting · Addendum · 2019 · Afr
- [ACCOUNTING MEMO SEPT2019 Eng .pdf R](https://www.hlayiso.com/library/accounting-memo-sept2019-eng-pdf-r/b90affb8-0fb1-47cc-97c0-27038c79927e) — Accounting · Memo · 2019 · Eng
- [Accounting P2 May-June 2025 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-may-june-2025-mg-afr/62bf3c7c-f1bc-4bd9-878f-67ec5a7a2c38) — Accounting · Memo · 2025 · Afr
- [Accounting P2 May June 2022 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-may-june-2022-mg-afr/53209029-5f7d-499e-a687-135398f33b2f) — Accounting · Memo · 2022 · Afr
- [Accounting May June 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-may-june-2018-memo-afr/6854378e-2cf2-4033-b567-9f36aec1b13d) — Accounting · Memo · 2018 · Afr
- [Accounting Answer Book June 2019 Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-answer-book-june-2019-eng/f0337e26-60ca-46dd-91c2-7c1abed76045) — Accounting · Addendum · 2019 · Eng

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-afr-d-watermark/c6a5692b-3cb0-464b-bb82-67d6ce83bfdd) — QP · 2025 · Afr
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-eng-d-watermark/84d92eb0-f5bd-4442-bb6d-c55cdc52e25d) — QP · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P2 QP GR12 JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-qp-gr12-jct-2025-eng-d-watermark/13425f71-aba6-4328-b084-d9b108884315) — QP · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
