# Accounting Grade 12 NSC November 2017 Question Paper (Afr)

> Grade 12 Accounting question paper from the NSC November Exam 2017 (Afrikaans), 21 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-afr/87778cc8-dc7b-4317-9f67-121bdafa8fc0
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC November 2017 Question Paper (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-afr/87778cc8-dc7b-4317-9f67-121bdafa8fc0)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC November Exam · 2017. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                NASIONALE
                            SENIOR SERTIFIKAAT

                                  GRAAD 12

                               REKENINGKUNDE

                                NOVEMBER 2017

PUNTE: 300

TYD: 3 uur

       Hierdie vraestel bestaan uit 21 bladsye en 'n 17 bladsy-antwoordeboek.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                               2                           DBE/November 2017
                                           NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

Lees die volgende instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig.

1.       Beantwoord AL die vrae.

2.       'n Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet
         beantwoord.

3.       Toon AL die bewerkings om deelpunte te verdien.

4.       Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

5.       Jy mag 'n donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te beantwoord.

6.       Alle bewerkings moet tot EEN desimale punt getoon word, waar van
         toepassing.

7.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                               3                            DBE/November 2017
                                           NSS

8.       Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n riglyn wanneer jy die vraestel
         beantwoord. Probeer om NIE daarvan af te wyk NIE.

                               VRAAG 1: 30 punte; 20 minute
         Onderwerp:                  Hierdie vraag integreer:
                                     Finansiële rekeningkunde
         Bankversoening en Interne   Versoening van Bankrekening met Staat
         Beheer                      Bestuur van hulpbronne
                                     Interne beheer

                                VRAAG 2: 55 punte; 30 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Bestuursrekeningkunde
                                      Produksiekostestaat
         Vervaardiging                Wins/Verlies-berekeninge
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Analiseer gelykbreekpunt en eenheidskoste

                               VRAAG 3: 65 punte; 40 minute
         Onderwerp:                  Hierdie vraag integreer:
                                     Finansiële rekeningkunde
                                     Balansstaat
         Vaste Bates, Balansstaat en
                                     Ouditverslag
         Ouditverslag
                                     Bestuur van hulpbronne
                                     Berekeninge: Vaste bates

                                VRAAG 4: 85 punte; 50 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Finansiële rekeningkunde
         Kontantvloeistaat en         Begrippe
         Vertolking                   Kontantvloeistaat
                                      Vertolking van finansiële inligting

                                VRAAG 5: 35 punte; 20 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Bestuursrekeningkunde
                                      Begrippe
         Voorraadwaardasie            Voorraadwaardasieberekeninge
                                      Bestuur van hulpbronne
                                      Interne beheer

                                VRAAG 6: 30 punte; 20 minute
         Onderwerp:                   Hierdie vraag integreer:
                                      Bestuursrekeningkunde
                                      Kontantbegroting
         Begrotings
                                      Berekeninge
                                      Probleemoplossing

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  4                          DBE/November 2017
                                              NSS

VRAAG 1: BANKVERSOENING EN INTERNE BEHEER                         (30 punte; 20 minute)

1.1      Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs 'waar' of
         'onwaar' langs die vraagnommer (1.1.1–1.1.3) in die ANTWOORDEBOEK
         neer.

         1.1.1       'n Gunstige saldo op die Bankstaat word as 'n debiet aangedui.

         1.1.2       'n Vooruitgedateerde tjek wat ontvang word, moet op die datum van
                     ontvangs geboekstaaf word.

         1.1.3       'n Uitgereikte tjek wat verlore geraak het, moet in die KOJ
                     gekanselleer word.                                     (3 x 1)               (3)

1.2      MENZIES HANDELAARS

         Die inligting gegee het betrekking op Menzies Handelaars vir Junie 2017.

         GEVRA:

         1.2.1       Bereken die volgende op 30 Junie 2017:
                     •   Korrekte totale vir die KOJ en KBJ
                     •   Bankrekeningsaldo                                                        (14)

         1.2.2       Stel die Bankversoeningstaat op 30 Junie 2017 op.                            (9)

         1.2.3       Verduidelik die probleem met betrekking tot deposito's. Haal bewyse
                     aan. Verduidelik TWEE strategieë om dit in die toekoms te voorkom.           (4)

         INLIGTING:

         A.      Die Bankversoeningstaat op 31 Mei 2017 het die volgende getoon:

                 Ongunstige saldo op die Bankstaat                                R1 450

                 Uitstaande deposito's:
                 • 17 Mei 2017                                                     30 000
                 • 31 Mei 2017                                                     16 200
                 Uitstaande tjeks:
                 • 605 (gedateer 16 Desember 2016)                                  9 750
                 • 812 (gedateer 10 April 2017)                                     8 550
                 • 816 (gedateer 25 Mei 2017)                                      13 590
                 • 819 (gedateer 15 Augustus 2017)                                  7 650
                 • 823 (gedateer 31 Mei 2017)                                       2 900

                 Ongunstige saldo op die Bankrekening in die Grootboek            R5 210

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                     5                              DBE/November 2017
                                                 NSS

         B.     Voorlopige Kontantjoernaal-totale op 30 Junie 2017:

                •    Kontantontvangstejoernaal:        R90 500
                •    Kontantbetalingsjoernaal:         R85 920

         C.     Inskrywings in die Kontantjoernale vir Junie 2017 wat nie met die
                Junie-Bankstaat ooreenstem nie:

                    JOERNAAL          DOKUMENT           DATUM       BESONDER-         BEDRAG
                                                                        HEDE
                                  EFO 19                    11      Paintco              R5 500
                    KOJ
                                  Depositostrokie 451       25      Kontantverkope      R40 500
                    LET WEL:      EFO 19 is foutiewelik in die KOJ in plaas van die KBJ
                                  geboekstaaf.

                    JOERNAAL          DOKUMENT           DATUM       BESONDER-         BEDRAG
                                                                        HEDE
                                   Tjek 870                 25      VN Bpk.             R16 800
                    KBJ
                                   EFO 21                   30      SJ Winkels           R2 250

         D.     Items op die Bankstaat gedateer 30 Junie 2017 wat nie met die
                Junie-Kontantjoernale ooreenstem nie:

                    DATUM                BESONDERHEDE                   DEBIET        KREDIET
                      02       Deposito (17/5)                                          30 000
                      05       Tjek 812                                    8 550
                      09       Debietorder (versekering)                   2 290
                      11       Direkte oordrag aan Paintco (EFO 19)        5 500
                      12       Tjek 816                                   13 590
                      16       Deposito (31/5)                                            16 200
                      18       Direkte oordrag van S Smit (huur)                          16 500
                      22       Tjek 823 (sien hieronder)                   9 200
                               Onbetaalde tjek
                      23                                                     750
                               (B Blast het sy skuld, R795, vereffen)
                      24       Diensgeld                                   1 220
                LET WEL:
                • Tjek 823: Bankstaatsyfer is korrek.
                • Diensgeld is met R900 te hoog aangegee. Die bank sal die probleem
                  in die volgende maand regstel.

         E.     Die Bankstaat op 30 Junie 2017 het 'n saldo getoon van R?.

                                                                                                          30

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                       6                          DBE/November 2017
                                                   NSS

VRAAG 2: VERVAARDIGING                                               (55 punte; 30 minute)

2.1      GEVEN VERVAARDIGERS

         Die besigheid vervaardig houttafels.

         GEVRA:

         Stel die volgende vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017 op:

         2.1.1       Produksiekostestaat                                                              (14)

         2.1.2       Verkorte Inkomstestaat                                                           (14)

         INLIGTING:

         A.          Voorraad voorhande:

                                            28 FEBRUARIE 2017             1 MAART 2016
                         Goedere-in-
                                                         ?                  R160 000
                         bewerking
                                                400 tafels,
                                                                    1 200 tafels teen R280
                         Klaarprodukte      gewaardeer deur die
                                                                         = R336 000
                                           EIEU-metode te gebruik

         B.          Produksie en verkope vir die jaar:

                     •     7 200 tafels is teen 'n eenheidskoste van R330 elk vervaardig.
                     •     8 000 tafels is vir R4 080 000 verkoop.

         C.          Koste (voor aansuiwerings):

                         Administrasie                        R148 400
                         Fabrieksbokoste                      R487 200
                         Direkte materiaal                   R1 050 000
                         Direkte arbeid                               ?
                         Verkoop en verspreiding              R422 000

                     Aansuiwerings:

                     •     Betaling aan EZ Transport, R102 000, is foutiewelik aan Verkoop
                           en Verspreiding toegewys. Hierdie koste was eintlik vir die
                           aflewering van hout aan die fabriek bedoel.

                     •     Die skoonmaakkontrak vir die jaar, R126 000, is tussen Fabriek
                           en Administrasie in die verhouding 2 : 1 gedeel. 80% moes egter
                           aan Fabriek toegewys gewees het.

         D.          Primêre koste: R1 800 000 (na aansuiwerings)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                     7            DBE/November 2017
                                 NSS

      LAAT HIERDIE BLADSY
            BLANKO.

Kopiereg voorbehou                                 Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  8                            DBE/November 2017
                                              NSS

2.2      GYMWEAR VERVAARDIGERS

         Gymwear Vervaardigers word deur Jan Fiks besit. Hulle vervaardig skoene en
         hemde vir gimnasiumoefening. Jan het hulp nodig met die vertolking van sy
         2017-resultate. Let daarop dat een paar skoene een eenheid uitmaak.

         GEVRA:

         2.2.1       Hemde:

                     •   Bereken die gelykbreekpunt vir hemde.                                      (4)

                     •   Jan is nie tevrede met die veranderlike koste per eenheid nie, al
                         het die totale veranderlike koste per eenheid met R6 afgeneem.

                         -   Identifiseer EEN veranderlike koste (met syfers) wat nie goed
                             beheer is nie. Gee TWEE moontlike redes vir hierdie
                             probleem.                                                              (4)

                         -   Verduidelik waarom Jan bekommerd kan wees oor die groot
                             afnames in die ander TWEE veranderlike koste.                          (4)

                     •   Jan kan nie verstaan hoekom die eenheidskoste van produksie
                         toegeneem het, terwyl sy vaste koste en die veranderlike koste
                         nie toegeneem het nie. Verduidelik waarom dit so is. Noem EEN
                         punt (met syfers).                                                         (4)

         2.2.2       Skoene:

                     •   Bereken die % toename in die verkoopprys van skoene.                       (3)

                     •   Jan het besluit om die kwaliteit van die skoene te verbeter en dit
                         uit te voer. Verduidelik hoe die direkte materiaalkoste en die
                         verkoops- en verspreidingskoste deur hierdie besluit geraak is.
                         Verskaf syfers.                                                            (4)

                     •   Jan was bekommerd dat die toename in prys die onderneming
                         negatief sou beïnvloed. Verduidelik of sy bekommernis
                         geregverdig is. Noem TWEE punte.                                           (4)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                              9                          DBE/November 2017
                                          NSS

    INLIGTING:

                                              HEMDE                  SKOENE
                                       2017        2016         2017       2016
     Gelykbreekpunt                          ?      11 522        3 842       4 317
     Eenhede vervaardig en verkoop      16 100      25 000        7 750       6 500
     Netto wins                       R500 400    R620 000   R2 379 750 R1 183 000
     Verkoopprys per eenheid             R302         R290       R1 640     R1 260
     Verkoopprys van mededingers         R310         R290       R1 100     R1 250
     Totale vaste koste (fabrieks-
                                      R530 000    R530 000   R2 340 000    R2 340 000
     bokoste en administrasie)
     Totale vaste koste per eenheid           ?         ?         R302            R360
     Totale veranderlike koste per
                                         R238         R244      R1 031            R718
     eenheid
       Direkte materiaalkoste per
                                          R92         R116        R456            R330
       eenheid
       Direkte arbeidskoste per
                                         R131         R100        R381            R360
       eenheid
       Verkoops- en verspreidings-
                                          R15         R28         R194             R28
      koste per eenheid
     Eenheidskoste van produksie         R242         R228      R1 100          R1 004

                                                                                               55

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                10                         DBE/November 2017
                                            NSS

VRAAG 3: VASTE BATES, BALANSSTAAT EN OUDITVERSLAG
                                               (65 punte; 40 minute)

Die volgende inligting het betrekking op Odette Bpk. Die finansiële jaar het op
28 Februarie 2017 geëindig.

GEVRA:

3.1      Verwys na Inligting B.

         Bereken die ontbrekende bedrae voorgestel deur (a) tot (e).                           (22)

3.2      Voltooi die Balansstaat (Staat van Finansiële Posisie) op 28 Februarie 2017.
         Toon bewerkings.                                                                      (37)

INLIGTING:

A.    Bedrae geneem uit die rekords op 28 Februarie 2017:

      Balansstaatrekeninge-afdeling                                            R
      Gewone aandelekapitaal                                                         ?
      Behoue inkomste (28 Februarie 2017)                                      520 000
      Vaste bates (drawaarde)                                                        ?
      Lening van Beque Bank                                                    284 000
      Handelsvoorraad                                                          408 880
      Netto handelsdebiteure                                                    67 200
      Vaste deposito: Elze Bank                                                      ?
      Bank (gunstig)                                                                 ?
      SAID: Inkomstebelasting (voorlopige betalings)                           209 000
      Krediteurekontrole                                                       184 000
      Nominalerekeninge-afdeling (vooraansuiweringsbedrae)
      Versekering                                                               30 200
      Huurinkomste                                                             108 450
      Elektrisiteit                                                             42 000

B.    Vaste bates:
                                  GROND EN
                                                  VOERTUIE     TOERUSTING      TOTAAL
                                   GEBOUE
       Kosprys                                      350 000        460 000
       Opgehoopte
                                                   (315 000)
       waardevermindering
       Drawaarde (01/03/2016)         (a)            35 000
       Bewegings:
       Toevoegings                    325 000       422 550               0
       Verkope                              0             0        (d)
       Waardevermindering                           (b)             (13 766)
       Drawaarde (28/02/2017)        2 550 000      (c)               50 994       (e)
       Kosprys                                      772 550        340 000
       Opgehoopte
       waardevermindering

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                       11                       DBE/November 2017
                                                   NSS

     •     Waardevermindering op voertuie word teen 20% p.j. op kosprys bereken.

     •     Die maatskappy besit twee voertuie op 28 Februarie 2017. Een van hierdie
           voertuie is op 1 September 2016 aangekoop.

     •     Uittreksel uit die Vastebateregister met betrekking tot toerusting verkoop:

            Yskas (Model X3)
            Datum aangekoop: 1 Maart 2014
            Datum verkoop: 31 Desember 2016                Verkoop vir: R81 250

            Waardeverminderingskoers: 10% p.j. (verminderdesaldo-metode)
                                                      WAARDE-
                                       KOSPRYS                      BOEKWAARDE
                                                    VERMINDERING
            28 Februarie 2015           R120 000          R12 000          R108 000
            29 Februarie 2016                                   ?                 ?
            31 Desember 2016                                    ?                 ?

C.   Die elektrisiteitsrekening vir Februarie 2017, R5 600, was steeds uitstaande.

D.   Die voorsiening vir oninbare skulde moet met R270 vermeerder word.

E.   'n Addisionele versekeringspolis is op 1 November 2016 uitgeneem. Die jaarlikse
     premie van R10 200 is betaal en geboekstaaf.

F.   Die huur vir Februarie 2017 is nog nie ontvang nie. Die huur is op 1 Julie 2016
     met 15% verhoog.

G.   Netto wins na belasting, R518 000, is bereken nadat al die aansuiwerings hierbo
     in berekening gebring is. Inkomstebelasting is 30% van die netto wins.

H.   75% van die gemagtigde aandelekapitaal van 900 000 aandele is reeds uitgereik.
     Die direkteure het op 28 Februarie 2017 'n finale dividend van 24 sent per
     aandeel verklaar.

I.   Uittreksel uit Beque Bank-leningstaat:

         Saldo op 1 Maart 2016                                R376 000
         Betalings (rente ingesluit)                           R92 000
         Rente gekapitaliseer                                  R48 000
         Saldo op 28 Februarie 2017                                  ?
     LET WEL:
     • Rente is nog nie in die boeke geskryf nie.
     • R50 000 van die leningsaldo sal gedurende die volgende finansiële jaar
       betaal word.

J.   Die netto batewaarde per aandeel op 28 Februarie 2017 is 620 sent.

K.   Die bedryfskapitaalverhouding op 28 Februarie 2017 is 2,1 : 1.

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                12                            DBE/November 2017
                                            NSS

3.3      OUDITVERSLAG

         'n Uittreksel uit die onafhanklike ouditverslag van Karin Bpk. vir die finansiële
         jaar geëindig op 28 Februarie 2017, word verskaf.

         GEVRA:

         As 'n aandeelhouer, watter bekommernisse sou jy oor hierdie ouditverslag
         hê? Verduidelik DRIE punte.                                                              (6)

         INLIGTING:

                     UITTREKSEL UIT DIE OUDITVERSLAG VAN KARIN BPK.

         Ons het die jaarlikse finansiële state van Karin Bpk. vir die jaar geëindig
         28 Februarie 2017 geoudit. Hierdie finansiële state is die verantwoordelikheid
         van die direkteure van die maatskappy.

         Basis vir Weerhouding van Mening
         Tydens ons oudit het ons vasgestel dat bonusse ten bedrae van R9,8 miljoen,
         wat aan direkteure betaal is, nie deur die Vergoedingskomitee goedgekeur is
         nie.

         Ouditmening
         As gevolg van die belangrikheid van die sake hierbo beskryf, kon ons nie
         daarin slaag om genoeg ouditbewyse te bekom om 'n basis vir 'n ouditmening
         te verskaf nie. Dienooreenkomstig spreek ons geen mening uit oor die
         finansiële state van Karin Bpk. vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017 nie.

         Bongani en Botha, Geoktrooieerde Rekenmeesters (SA)

                                                                                                   65

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                     13           DBE/November 2017
                                 NSS

      LAAT HIERDIE BLADSY
            BLANKO.

Kopiereg voorbehou                                 Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                   14                         DBE/November 2017
                                               NSS

VRAAG 4: KONTANTVLOEISTAAT EN VERTOLKING                          (85 punte; 50 minute)

4.1      Kies 'n term om elk van die volgende stellings te voltooi. Skryf slegs die term
         langs die vraagnommer (4.1.1–4.1.4) in die ANTWOORDEBOEK neer.

              aandeelhouer(s); eksterne ouditeur(e); direkteur(e); interne ouditeur(e)

         4.1.1       … word deur die aandeelhouers aangestel om die maatskappy te
                     bestuur.

         4.1.2       Die ... word deur die maatskappy in diens geneem om funksionele
                     interne beheerprosesse daar te stel.

         4.1.3       'n … is 'n persoon wat in 'n maatskappy belê deur aandele te koop.

         4.1.4       ... word deur aandeelhouers aangestel om 'n onbevooroordeelde
                     mening oor die finansiële state te gee.                (4 x 1)                (4)

4.2      SO-FINE BPK.

         Die inligting gegee het betrekking op So-Fine Bpk. vir die finansiële jaar
         geëindig 31 Augustus 2017.

         GEVRA:

         4.2.1       Stel die volgende notas tot die Balansstaat op 31 Augustus 2017 op:
                     •   Gewone aandelekapitaal                                                    (7)
                     •   Behoue inkomste                                                           (9)

         4.2.2       Voltooi die Kontantvloeistaat deur slegs die besonderhede en syfers
                     wat deur 'n vraagteken (?) aangedui word, in te voeg.                         (19)

         4.2.3       Bereken die volgende finansiële aanwysers op 31 Augustus 2017:
                     •   Persentasie bedryfswins op verkope                                        (3)
                     •   Skuld-eienaarsbelang-verhouding                                           (4)

         4.2.4       Bereken die dividende per aandeel (DPA) van 'n aandeelhouer wat
                     dieselfde getal aandele vir die hele finansiële tydperk besit het.            (4)

         INLIGTING:

         A.      Inligting uit die Inkomstestaat vir die finansiële jaar geëindig
                 31 Augustus 2017:

                 Verkope                             R8 652 000
                 Bedryfsuitgawes                      1 760 000
                 Waardevermindering                     320 000
                 Rente-uitgawe                           86 100
                 Bedryfswins                            697 000
                 Inkomstebelasting                      187 770
                 Netto wins na inkomstebelasting        438 130

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                    15                             DBE/November 2017
                                                NSS

         B.     Inligting uit die Balansstaat op 31 Augustus:

                                                            2017                   2016
                                                             (R)                    (R)
                Vaste bates (drawaarde)                 6 177 000             4 975 000
                Vaste deposito's                          220 000               300 000
                Lening: Dolphin Bank                      985 000               450 000
                Bedryfsbates                              619 600               663 300
                Bedryfslaste                              490 000               614 300
                Aandeelhouersbelang                              ?                    ?
                  Gewone aandelekapitaal                5 292 000                     ?
                  Behoue inkomste                                ?              147 370
                Kontant en kontantekwivalente              23 400                 2 500
                Oortrokke bankrekening                           -               65 100
                Aandeelhouers vir dividende               168 000               120 000
                SAID: Inkomstebelasting                    11 800 (Kt.)           2 400 (Dt.)

         C.     Aandelekapitaal en dividende

                •    Die gemagtigde aandelekapitaal bestaan uit 1 200 000 gewone
                     aandele.

                •    900 000 gewone aandele is reeds op 1 September 2016 uitgereik.

                •    Die maatskappy het op 1 Mei 2017, 150 000 gewone aandele teen
                     R6,30 per aandeel uitgereik.

                •    70 000 gewone aandele is op 30 Augustus 2017 by aandeelhouers
                     teruggekoop. 'n Tjek vir R437 500 is vir hierdie aandele uitgereik.
                     Hierdie aandeelhouers kwalifiseer vir finale dividende.

                •    'n Tussentydse dividend          van   12   sent   per   aandeel   is   op
                     1 Februarie 2017 betaal.

                •    'n Finale dividend is op 30 Augustus 2017 verklaar.

         D.     Vaste bates: Transaksies gedurende die huidige finansiële jaar.

                •    Ou toerusting is vir kontant verkoop teen die drawaarde van
                     R324 000.

                •    Addisionele toerusting en afleweringsvoertuie is aangekoop.

                (Sien VRAAG 4.3 op die volgende bladsy.)

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  16                          DBE/November 2017
                                              NSS

4.3      CASTRO BPK. EN RONKI BPK.

         Jy word voorsien van inligting met betrekking tot twee maatskappye.

         AGTERGRONDINLIGTING:

         •   Henry Harries besit 300 000 aandele in elke maatskappy.

         •   Castro Bpk. het 200 000 nuwe aandele slegs aan bestaande
             aandeelhouers uitgereik teen die gemiddelde uitreikprys (R9,10). Hierdie
             fondse is gebruik om 'n nuwe tak te vestig. Geen nuwe lenings is
             aangegaan nie.

         •   Ronki Bpk. het R4 800 000 betaal om 320 000 aandele terug te koop.

         GEVRA:

         LET WEL: Waar kommentaar of verduidelikings verwag word, haal
                  finansiële aanwysers en syfers aan om jou antwoord te staaf.

         CASTRO BPK.

         4.3.1       Lewer kommentaar op die prys van R9,10 wat Castro Bpk. vir die
                     nuwe aandele wat uitgereik is, gevra het.                                    (3)

         4.3.2       Verduidelik hoe die uitreik van nuwe aandele die finansiële
                     hefboomverhouding en risiko van Castro Bpk. beïnvloed het.
                     Haal TWEE finansiële aanwysers aan.                                          (6)

         4.3.3       Henry het die opsie gehad om sommige van die nuwe aandele wat
                     deur Castro Bpk. uitgereik is, te koop. Hy het genoeg fondse
                     (rentekoers 5% p.j.) vir hierdie doel gespaar.

                     •   As Henry sy 60%-aandeelhouding in die maatskappy wou behou,
                         hoeveel aandele sou hy moes gekoop het en hoeveel sou hy
                         moes betaal het?                                                         (5)

                     •   Henry het besluit om NIE hierdie aandele te koop NIE. Buiten die
                         % aandeelhouding, verduidelik TWEE redes waarom hy 'n fout
                         gemaak het deur nie hierdie opsie uit te oefen nie.                      (6)

         RONKI BPK.

         4.3.4       Lewer kommentaar op die likiditeit van Ronki Bpk. Haal TWEE
                     finansiële aanwysers aan.                                                    (6)

         4.3.5       Lewer kommentaar op die prys wat Ronki Bpk. vir die terugkoop van
                     aandele betaal het.                                                          (3)

         4.3.6       Verduidelik DRIE maniere waarop Henry deur die terugkoop van die
                     aandele deur Ronki Bpk. bevoordeel is.                                       (6)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                              17                             DBE/November 2017
                                          NSS

        ADDISIONELE INLIGTING:

        Finansiële aanwysers en addisionele inligting uit jaarverslae:
                                         CASTRO BPK.               RONKI BPK.
                                        2017        2016         2017     2016
        Skuld-ekwiteit-verhouding           0,5 : 1      0,8 : 1
        Bedryfsverhouding                                             1,9 : 1         3,5 : 1
        Vuurproefverhouding                                           1,1 : 1         1,7 : 1
        Voorraadhoudingstydperk                                      54 dae           54 dae
        Getal aandele reeds uitgereik     700 000      500 000      580 000          900 000
        Gemiddelde aandele-uitreikprys      R9,10                    R10,20
        Prys vir terugkoop van aandele
                                                                     R15,00
        betaal
        Prys van aandele op die JSE        R12,00                    R15,00
        Netto batewaarde per aandeel       R10,73       R11,38       R13,30          R13,22
        % opbrengs op
                                             23%          17%           16%             13%
        aandeelhouersbelang
        % opbrengs op totale kapitaal
                                             20%          15%
        aangewend
        Verdienste per aandeel            140 sent     196 sent     266 sent        171 sent
        Totale dividende                 R357 000     R325 000     R928 000        R928 000
        Dividende per aandeel              51 sent      65 sent     160 sent        103 sent

                                                                                                     85

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                  18                          DBE/November 2017
                                              NSS

VRAAG 5: VOORRAADWAARDASIE                                        (35 punte; 20 minute)

5.1     BEGRIPPE

        Kies die korrekte woord(e) uit dié wat tussen hakies gegee word. Skryf
        slegs die woord(e) langs die vraagnommer (5.1.1–5.1.4) in die
        ANTWOORDEBOEK neer.

        5.1.1        Die (spesifiekeidentifikasie-/geweegdegemiddelde-) voorraadwaardasie-
                     metode is die geskikste vir produkte van soortgelyke waarde wat in
                     groot hoeveelhede aangekoop word.
        5.1.2        Koste van verkope word by die verkooppunt in die (deurlopende/
                     periodieke) voorraadstelsel bepaal.
        5.1.3        Voorraad     gewaardeer     volgens     die    (eerste-in-eerste-uit-/
                     geweegdegemiddelde-)metode bepaal voorraad voorhande deur die
                     kospryse van die mees onlangse voorraadaankope te gebruik.
        5.1.4        In die periodieke voorraadstelsel word vraggeld op goedere wat
                     aangekoop is, as 'n (uitgawe/bate) vir die onderneming geboekstaaf.
                                                                                     (4 x 1)       (4)
5.2     HOT-WHEELS (EDMS.) BPK.

        Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Hot-Wheels (Edms.) Bpk. vir die
        drie maande geëindig 30 September 2017. Die onderneming dryf handel met
        motorfietse en valhelms ('helmets').
        Mike, die eienaar, wil sy voorraadrekords assesseer voor enige prysverhogings
        gedurende die jaar.

        GEVRA:
        Motorfietse:
        5.2.1        Bereken die waarde van die eindvoorraad op 30 September 2017 deur
                     die spesifieke identifikasiemetode te gebruik.                                (7)
        5.2.2        Mike vra jou advies oor die drie verskillende motorfietsmodelle waarmee
                     hy handel dryf. Verduidelik TWEE punte van advies (stukkies raad).            (4)

        Valhelms ('Helmets'):
        5.2.3        Bereken die waarde van die eindvoorraad op 30 September 2017 deur
                     die geweegdegemiddelde-metode te gebruik.                                     (9)
        5.2.4        Is die geweegdegemiddelde-metode geskik om die valhelms te
                     waardeer? Verduidelik EEN punt.                                               (3)
        5.2.5        Mike vermoed dat valhelms uit die winkel gesteel word ten spyte
                     daarvan dat veiligheidskameras geïnstalleer is.
                     •   Verskaf 'n berekening om sy vermoede te staaf.                            (5)
                     •   Wat kan Mike doen om die interne beheer van voorraad te verbeter?
                         Noem DRIE punte.                                                          (3)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                19                         DBE/November 2017
                                            NSS

         INLIGTING:
         A.     Motorfietse:
                Inligting vir drie maande geëindig 30 September 2017:
                Voorraad op 1 Julie 2017:
                                                    KOSPRYS PER
                      MODEL           EENHEDE                           TOTAAL (R)
                                                     EENHEID (R)
                       AO2                12           24 300            291 600

                Totale aankope:
                                                    KOSPRYS PER
                      MODEL           EENHEDE                           TOTAAL (R)
                                                     EENHEID (R)
                       AO2                 6           24 300             145 800
                       AO3                15           27 400             411 000
                       AO4                18           31 600             568 800
                                          39                            1 125 600

                Verkope:
                                                                 TOTALE VERKOPE-
                      MODEL           EENHEDE VERKOOP
                                                                    BEDRAG (R)
                       AO2                      8                        311 040
                       AO3                     11                        482 240
                       AO4                     10                        505 600
                                               29                      1 298 880

         B.     Valhelms:
                Inligting vir drie maande geëindig 30 September 2017:
                Voorraadsaldo's volgens fisiese telling:
                                                    KOSPRYS PER
                                      EENHEDE                           TOTAAL (R)
                                                     EENHEID (R)
                1 Julie 2017              30            R500             R15 000
                30 September 2017         12                                 ?

                Aankope:
                                      EENHEDE       KOSPRYS PER
                      DATUM                                             TOTAAL (R)
                                     AANGEKOOP       EENHEID (R)
                20 Julie 2017            25             R510                   R12 750
                20 Augustus 2017         30             R525                   R15 750
                20 September 2017        20             R540                   R10 800
                TOTAAL                   75                                    R39 300

                Terugsendings: Vyf foutiewe valhelms uit die aankope in
                Augustus 2017 is aan die verskaffers teruggestuur vir 'n volle
                terugbetaling.
                Verkope: 85 valhelms is teen R600 elk verkoop.

                                                                                                35

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                 20                          DBE/November 2017
                                             NSS

VRAAG 6: BEGROTINGS                                              (30 punte; 20 minute)

Jy word voorsien van inligting met betrekking tot Lamba Handelaars, 'n onderneming
wat deur Larry Lamba besit word. Die onderneming verkoop skoonmaakmateriaal vir
kontant en op krediet. Hulle lewer goedere gratis af by plaaslike klante.

GEVRA:

6.1      Verduidelik die hoofdoel van 'n Kontantbegroting en 'n Geprojekteerde
         Inkomstestaat.                                                                          (2)

6.2      Debiteure:

         Verwys na Inligting A en Inligting B.

         Die kredietterme laat debiteure toe om hulle rekeninge te vereffen aan die
         einde van die maand wat op die verkoopstransaksiemaand volg. Geen korting
         word toegestaan nie. Op grond van vorige ondervinding verwag Larry egter
         dat debiteure volgens die Debiteure-invorderingskedule sal betaal.

         6.2.1       Gebruik die Novembersyfers om die volgende te bereken:

                     •   % debiteure wat na verwagting aan die kredietterme sal voldoen
                     •   % verwagte oninbare skuld                                               (9)

         6.2.2       Larry glo nie dat sy debiteurekontroleklerk, Shirley, 'n bonus op
                     31 Oktober 2017 verdien nie. Verskaf bewyse om sy mening te
                     staaf. Gee Larry raad om debiteure-invorderings te verbeter (TWEE
                     punte).                                                                     (4)

6.3      Geprojekteerde Inkomstestaat:

         Verwys na Inligting C en Inligting D.

         6.3.1       Bereken:

                     •   Die vaste % van verkope wat deur Larry gebruik is om vir
                         afleweringskoste te begroot                                             (2)
                     •   Die bedrag van die lening wat op 31 Desember 2017 terugbetaal
                         gaan word                                                               (4)

         6.3.2       Verwys na verskille in Inligting D.

                     Verduidelik hoekom Larry sal voel dat al hierdie verskille probleme
                     vir sy onderneming is.                                                      (9)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                   21                                DBE/November 2017
                                               NSS

         INLIGTING:

         A.     Debiteure-invorderingskedule vir die tydperk geëindig 28 Februarie 2018:

                              KREDIET-                      INVORDERINGS
                              VERKOPE NOV. 2017           DES. 2017 JAN. 2018          FEB. 2018
                                 R       R                   R         R                  R
                 September      112 000         16 800
                 Oktober        134 400         75 264          20 160
                 November       224 000         56 000         125 440       33 600
                 Desember       358 400                         89 600      200 704       53 760
                 Januarie       179 200                                      44 800      100 352
                 Februarie      112 000                                                   28 000
                                               148 064         235 200      279 104      182 112

         B.     Die debiteureklerk lê die volgende ouderdomsontleding aan die
                einde van Oktober 2017 voor:

                                     HUIDIGE
                     TOTAAL                          1 MAAND        2 MAANDE       3 MAANDE +
                                     MAAND
                      100%             18%               40%              23%           19%

         C.     Uittreksel uit die Geprojekteerde Inkomstestaat:

                                     NOV. 2017       DES. 2017       JAN. 2018        FEB. 2018
                 Rente op lening
                                      R2 975          R2 975             R2 465        R2 465
                 (koers 8,5% p.j.)

         D.     Syfers op 31 Oktober 2017 deur die rekenmeester verskaf:

                                       GEPROJEKTEER               WERKLIK          VERSKIL
                 Totale verkope               320 000                290 000         –30 000
                    Kontantverkope             96 000                 50 000         –46 000
                    Kredietverkope            224 000                240 000         +16 000
                 Advertensies                   5 000                  1 000          –4 000
                 Verpakkings-                   4 800                  4 800               0
                 materiaal
                 Afleweringskoste                    12 800              12 500           –300

                                                                                                       30

                                                                                       TOTAAL:        300

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Accounting Nov 2017 Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-eng/8b621382-03b3-4de1-b85b-4b5cfd60b6f2) — Accounting · QP · 2017 · Eng
- [Accounting Nov 2017 Answer Book Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-answer-book-afr/577edd99-2c35-47d2-a46e-d92c45148ccb) — Accounting · Addendum · 2017 · Afr
- [Accn Qp Eng](https://www.hlayiso.com/library/accn-qp-eng/265bc973-172b-49fd-b391-a52424963bfe) — Accounting · QP · 2017 · Eng
- [Grade 12 NSC Accounting Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-preparatory-2017-question-paper/135a4f47-f617-4ff6-a737-9714bac9f481) — Accounting · QP · 2017
- [Accounting Feb March 2017 Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2017-eng/1553532b-c4b5-4962-b321-ef37e71fb728) — Accounting · QP · 2017 · Eng
- [Accounting P1 Nov 2023 Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-nov-2023-eng/4c9e315d-40c3-4d80-9775-322ef8d07061) — Accounting · QP · 2023 · Eng

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [Acc P2 Memo ENg watermark](https://www.hlayiso.com/library/acc-p2-memo-eng-watermark/5c899e95-f3c2-4bf6-b539-ed8b1bcec50d) — Memo · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng
- [Accounting P2 (English ) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-english-june-2025-answer-book-1/73bffe7c-1c96-49bd-af78-abb8db8c6618) — Addendum · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (Afrikaans) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-afrikaans-june-2025-possible-answers/2f10559b-54d6-47f4-9fc2-b2efc62644c4) — Memo · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
