# Accounting Grade 12 NSC November 2017 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Accounting memorandum from the NSC November Exam 2017 (Afrikaans), 17 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-memo-afr/96d501b7-11b2-48f6-ae12-1313921ac36e
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 17

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 NSC November 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-memo-afr/96d501b7-11b2-48f6-ae12-1313921ac36e)

## About this document

Accounting · Grade 12 · NSC November Exam · 2017. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                          NASIONALE
                                      SENIOR SERTIFIKAAT

                                              GRAAD 12

                                           REKENINGKUNDE

                                            NOVEMBER 2017

                                            NASIENRIGLYNE

PUNTE: 300
NASIENBEGINSELS:
1.    Tensy anders in die nasienriglyne gestel word, is strafpunte vir vreemde items slegs van toepassing
      indien 'n kandidaat nie punte op 'n ander plek in die vraag vir daardie item verloor het nie. Geen
      vreemde-item-strafpunte nie.
2.    Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die
      kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het.
3.    Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is.
4.    Indien 'n vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie
      syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie).
5.    Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om
      die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is.
6.    Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te
      differensieer.
7.    Hierdie memorandum is nie vir verspreiding in die publiek nie, omdat sekere items dalk verkeerd
      gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae.
8.    Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as 'n negatiewe
      syfer getoon word nie.
9.    Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking
      ondersoek voor die punt toegeken word.
10.   Bewerking beteken 'kontroleer bewerking'. 'Een deel korrek' beteken bewerking en een deel korrek.
      Nota: kontroleer bewerking moet 'n +, -, x, ÷, of volgens memo.
11.   In berekeninge, moet nie punte vir bewerkings toeken nie indien noemer & deler omgeruil is. Dit is
      ook van toepassing op verhoudings
12.   Waar metodepunte toegeken word, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige item wat
      gedeeltelik foutief is nie. In sulke gevalle, moet nie die metode punt toeken nie. Dui deur middel van
      .
13.   Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die memorandum verskaf.
14.   Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding.

                          Hierdie nasienriglyne bestaan uit 17 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                                            Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            2                                                 DBE/November 2017
                                                 NSS – Nasienriglyne
VRAAG 1
1.1       1.1.1           Onwaar         
          1.1.2           Onwaar         
          1.1.3           Waar           
                                                                                                                               3

1.2.1
                  Berekening van KOJ-
                                                                                     Berekening van KBJ-totaal
                         totaal
                              90 500                                                         85 920
                                 9 750 
                                                        2 900 in KOJ en                        6 300
                                                          9 200 in KBJ                      OF 9 200             
                                                       Beide vir twee punte
                                                                                             (2 900)
                                                    (5 500) in die KOJ een punt              11 000
                                                     5 500 in die KBJ een punt         of 5 500 & 5 500          
                                                                                            een punt elk
                              16 500                                                          2 290              
                                                                                                  750             
                                                    *Mag gekombineer word as
                                                    R320 OF R1 220 – R900 in
                                   900                       die KBJ                          1 220              
                                                          vir twee punte
                            117 650                                                        107 480
                                          Vreemde inskrywings -1 b.v. 8 550; 13 590; 16 200
             Let op vir ander vreemde items wat foutiewelik in albei joernale en/of versoeningstaat geplaas is
         Bankrekeningsaldo:
          Mag ‘n bankrekening opstel

          – 5 210  + 117 650  – 107 480  = R4 960 
                            Sien KOJ +ief      Sien KBJ -ief           Indien een punt vir bewerkings toegeken is              14

1.2.2      Bankversoeningstaat op 30 Junie 2017
                                                                                                           Een kolom
              Kan met grootboeksaldo begin                             DEBIET           KREDIET
                                                                                                            metode
                                                                                            Moet nie
              Saldo volgens bankstaat                                    9 740               R1 450             9 740
                                       kontrolleer balanseersyfer                         aanvaar nie
              Uitstaande deposito's                                                    40 500              40 500
              Uitstaande tjeks:
              •     819                                                 7 650                               (7 650)
              •     870                                              16 800                                (16 800)
              Uitstaande EFO                                            2 250                               (2 250)
              Krediteer foutiewe bankkoste                                                 900              900
              Saldo volgens bankrekening Sien 1.2.1                      4 960                               4 960
                                                                          41 400         41 400
              Vreemde inskrywings -1 8 550; 13 590; 16 200; 30 000
              -1 foutive / geen besonderhede        Vreemde items -1
              Vir 2-kolom metode met gebruik van hakies, moet nie hakies/negatiewe in enige kolom aanvaar nie
                                                                                                                               9

Kopiereg voorbehou

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                3                             DBE/November 2017
                                     NSS – Nasienriglyne

1.2.3    Verduidelik die probleem met betrekking tot deposito's. Haal bewyse
         aan.

         Geldige verduideliking          Bewyse 

         Verwagte antwoorde:
         Deposito's word nie tydig gedoen            nie   /   laat   depositos   (lei   tot
         kontantvloeiprobleme)
         OF
         Oorrol van kontant / kan diefstal aandui

         Bewyse: Datums of bedrae
         • Deposito van R30 000 / 17 Mei / ongeveer 16 dae is aan einde van die
            maand uitstaande
         • Deposito van R16 200 / 31 Mei / ongeveer 16 dae is eers op staat op
            16 Junie getoon
         • Deposito van strokie 451 / R40 500 / 25 Junie is aan einde van die
            maand uitstaande

         Verduidelik TWEE strategieë om dit in die toekoms te voorkom.

         TWEE geldige punte        aanvaar kort veruidelikings; kan anders gestel word
         • Verdeling van pligte: die persoon wat die kontant ontvang en kwitansies
            uitreik, moet nie dieselfde persoon wees wat die depositostrokie voltooi
            nie. 'n Ander persoon moet die geld deponeer by die bank sodat hulle
            mekaar kan kontroleer.
         • Senior personeel behoort via internet bankdienste / die deposito's
            daagliks getoon word.
         • Versoek SMS van bank vir alle transaksies
         • Gebruik 'n sekuriteitsmaatskappy om die deposito's op 'n daaglikse/
            gereelde basis te kollekteer.
         • Moedig debiteure aan om direkte oorplasings te doen (EFT).
                                                                                                  4

                                        TOTALE PUNTE

                                                30

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                        4                                             DBE/November 2017
                                             NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2
2.1     GEVEN VERVAARDIGERS

2.1.1    PRODUKSIEKOSTESTAAT
         VIR DIE JAAR GEËINDIG 28 FEBRUARIE 2017
          Direkte materiaalkoste (1 050 000 + 102 000)                                           1 152 000
          Direkte arbeidskoste                                  Primêre koste - DMK                   648 000
          Primêre koste                                                                            1 800 000
                                             (– 84 000 een punt +100 800 een punt)                    504 000
          Fabrieksbokoste (487 200 + 16 800)                                           bewerking een deel korrek
                                                           Bewerking primêre + FBK              2 304 000
          Goedere in bewerking (begin)                                                                160 000
                                                                                                    2 464 000
          Goedere in bewerking (einde)                Bewerking TKP – bg subtotaal                    (88 000)
                                       Kontrolleer dat dit afgetrek is; ignoreer hakies
                                                    Moet nie 160 000 / 0 aanvaar nie
          Totale koste van produksie 7 200 x R330 Geen deelpunte                               2 376 000
                                                                                                                           14

2.1.2    VERKORTE INKOMSTESTAAT
         VIR DIE JAAR GEËINDIG 28 FEBRUARIE 2017

          Verkope                                                                                  4 080 000

          Koste van verkope                       sien TKP 2.1.1      400 x R330
                                  (336 000 +2 376 000 – 132 000 )
          OF                8 000 – 1 200 geen deelpunte
                                                                                               (2 580 000)
                                                                                                    Ignoreer hakies
          (1 200 x R280) + (6 800 x R330)              Kan KPV rekening opstel
                een punt   twee punte een punt

          Bruto wins                                               Verkope – KVV                   1 500 000
                                       20% van R126 000
                                        126 000 -100 800                                            (131 600)
                                   (– 42 000 + 25 200 een metode punt)                              Een deel korrek
                                                                                                    Ignoreer hakies
          Administrasiekoste (148 400 – 16 800  sien 2.1.1)
          Verkoops- en verspreidingskoste                                                           (320 000)
                                                         422 000 – 102 000                        Ignoreer hakies
                                                                      Een deel korrek
          Netto wins                  Bewerking (trek AK & VVK af) een deel korrek              1 048 400
                                                                                                                           14

Kopiereg voorbehou                                                                                    Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                           5                                          DBE/November 2017
                                                NSS – Nasienriglyne
2.2     GYMWEAR VERVAARDIGERS
2.2.1    Hemde:
        Bereken die gelykbreekpunt vir hemde.
                            64 twee punte
        530 000 ÷ (302 – 238) = 8 281,25 / 8 282 / 8 281 / 8 281,3
                               Een deel korrek Moet nie R / s aanvaar nie                                              4
        Identifiseer EEN veranderlike koste (met syfers) wat nie goed beheer is nie. Gee TWEE
        moontlike redes vir hierdie probleem.
            EEN VERANDERLIKE
            KOSTE MET SYFERS                                                REDES
            Veranderlike koste                                               
                                                                   Enige twee verskillende redes
                Syfers 
                                            Verwagte antwoorde

                                            •     Onderhandel loonverhogings /minimum loon /
                                                  inflasie / vermeerde salaris skale (vir kwalifikasies)
                                            •     Betaal bonus aan sommige werkers
                                            •     Oormatige oortyd
                                            •     Tekort aan produktiwiteit (ondoeltreffendheid) van
         Direkte Arbeidskoste                     werkers
         Toegeneem met R31 per              •     Onervare / onvoldoende opgeleide werkers
         eenheid (31%)                      •     Hoë personeel omset
         (van R100 tot R131)                •     Verouderde toerusting beinvloed produktiwiteit
                                            •     Werksure verloor as gevolg van tyd vir opleiding
                                                  (werkers betaal vir opleiding) / as gevolg va
                                                  beurtkrag (kragonderbrekings / as gvolg van siek
                                                  verlof betaal
                                            •     Foute in berekening van lone (overpaid)
                                            Moet nie aanvaar nie: Meer werkers; Afwesige werkers; swak begroting           4
        Verduidelik waarom Jan bekommerd kan wees oor die groot afnames in die ander TWEE
        veranderlike koste.
                              Verduidelikig van die twee VK        Noem OF impliseer wat die
                                                                   bekommernis is  
                              Die gebruik van goedkoper             Minderwaardige gehalte
         Kommentaar
                              Besparing op materiaal                Kan gehalte van produk
         op DMK
                                                                    beinvloed
                              Verminderde advertensies of           Kan veroorsaak dat verkope
                              verminderde kommissie/ vergoeding afneem / kan verkoops-
                              aan verkoopspersoneel                 persone demotiveer
         Kommentaar           Verminderde afstande vir aflewering Lei tot verlies van klante
         op V&VK              / Staak die diens in sekere gebiede
                              Uitkontrakteur / gebruik goedkoper    Mag minderwaardig wees
                              diensverskaffers                      en die besigheid negatief in
                                                                    die toekoms beinvloed
                                                                                                                           4
        Jan kan nie verstaan hoekom die eenheidskoste van produksie toegeneem het, terwyl sy
        vaste koste en die veranderlike koste nie toegeneem het nie. Verduidelik waarom dit so is.
        Noem EEN punt (met syfers).
        Enige een verduideliking  syfers 
        Verwagte antwoorde: Deelpunte vir onduidelike/onvolledige verduideliking

        • Geen skaalbesparings nie / Afname in produksie 8 900 eenhede (25 000 tot 16 100).
        • Laer produksie het die vaste koste per eenheid met R11,72 of 55,2% laat toeneem
          (R21,20 tot R32,92)                                                                                              4

Kopiereg voorbehou                                                                                    Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            6                                       DBE/November 2017
                                                 NSS – Nasienriglyne

2.2.2   Skoene:

        Bereken die % toename in die verkoopprys van skoene.

        1 640 – 1 260
         380          x 100                   OF 130,2% - 100% = 30,2%
        1 260            1

        = 30,2%  Een deel korrek Aanvaar 30% of 30,15%                                                                 3
        Jan het besluit om die kwaliteit van die skoene te verbeter en dit uit te
        voer. Verduidelik hoe die direkte materiaalkoste en die verkoops- en
        verspreidingskoste deur hierdie besluit geraak is. Verskaf syfers.

        • DMK het vermeerder  van R330 tot R456 (met R126/met 38% /38,2%) 
        • V&VK het vermeerder  van R28 tot R194 (met R166/met 593% / 592,8%) 
                                                                                                                        4
        Jan was bekommerd dat die toename in prys die onderneming negatief
        sou beïnvloed. Verduidelik of sy bekommernis geregverdig is. Noem
        TWEE punte.
        Syfers nie nodig nie, maar kan gebruik word om ‘n punt rakende die bekommernis te maak

         Redes (enige twee)                              Noem geen bekommernis OF impliseer
                                                           GEEN bekommernis in verduideliking of
                                                           deur die gebruik van syfers  

           •     Verkope vermeerder (met 1 250 eenhede) / klante ondersteun steeds
                 die besigheid (ten spyte van verhoogde pryse)
           •     Netto wins het vermeerder (met R1 196 750) (prys het nie die verkope
                 negatief beinvloed het nie)
           •     GBP het verminder (as gevolg van bydrae per eenheid) met 475
                 eenhede. Die besigheid oorskry nou die GBP met ‘n groter verskil
                 (3 908 eenhede)

                                                                                                                        4

                                                      TOTALE PUNTE

                                                                55

Kopiereg voorbehou                                                                                 Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                                7                                             DBE/November 2017
                                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3

3.1
      (a) Bereken die drawaarde van Grond en Geboue-saldo op 1 Maart 2016.

          2 550 000 – 325 000 = 2 225 000                            Geen deelpunte
                                                                                                                                      2
      (b) Bereken die totale waardevermindering op voertuie op 28 Februarie 2017.

          Ken punte vir korrekte bewerkings al word sub-totale nie getoon nie

          Nuut:
          422 550 x 20/100 x 6/12 = 42 255 
          Oud:                een punt

          350 000 x 20/100 = 70 000 maar kan slegs R34 999  afskryf
                                                                                 (350 000 – 315 000) = 35 000 – 1 = 34 999
          42 255 + 34 999 = 77 254  een deel korrek
                                                                                                                                      6
      (c) Bereken die drawaarde van Voertuie op 28 Februarie 2017.
          Let op: pas nasienriglyn 10 toe
          Sien slegs een reël na – kies die reël wat kandidaat bevoordeel
                                                           sien (b) hierbo            Een deel korrek
              35 000  + 422 550  – 77 254  = 380 296 
                een punt          een punt      een metode punt              een metode punt
              OF 772 550 – (315 000 + 77 254 see (b) hierbo) = 380 296
                           392 254 twee punte
                                                                                                                                      4
      (d) Bereken die drawaarde van Toerusting verkoop op 31 Desember 2016.
          Let op: pas nasienriglyn 10 toe
          Sien slegs een reël na – kies die reël wat kandidaat bevoordeel

                                             30 900 vier punte    18 900 drie punte
                                             22 800 twee punte
          120 000  – (12 000 + 10 800  + 8 100 ) = 89 100  een deel korrek
               108 000 twee punte

          OR
              een punt      een punt     een put       een punt en een metode punt             een metode punt
          120 000 – 12 000 – 10 800                              – 8 100                       = 89 100
                                                                                                                                      6
      (e) Bereken die totale drawaarde van vaste bates op 28 Februarie 2017.
          Let op: pas nasienriglyn 10 toe

                                   Sien (c) hierbo                              een deel korrek
          2 550 000  + 380 296  + 50 994  = 2 981 290 
                                                                                                                                      4

Kopiereg voorbehou                                                                                               Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                              8                                           DBE/November 2017
                                                   NSS – Nasienriglyne

3.2       BALANSSTAAT VAN ODETTE BPK. OP 28 FEBRUARIE 2017
          Plasing aanbieding -1 elke keer indien punte verdien is
          BATES
          NIEBEDRYFSBATES                                                  (TB – BB)             4 010 940 
               Vaste bates                                                Sien (3.1 e)           2 981 290 
      3        Finansiële bates (Vaste Deposito)                                                 1 029 650 
                                                                    NBB – vaste bates

          BEDRYFSBATES                                                       BL X 2,1               870 660 
               Voorrade                                                                             408 880
               Handels- en ander ontvangbare bedrae                                                  84 080 *
               67 200  – 270  + 6 800 +10 350 
               Kontant en kontantekwivalente                                                        377 700 
                                                                    BB – V – H & AO

      12 TOTALE BATES                                                         TE + L             4 881 600 

          EKWITEIT EN LASTE
          AANDEELHOUERSBELANG 675 000  x 620 s                                                 4 185 000 
                                                      900 000 x 75%

               Gewone aandelekapitaal                                  AHB – 520 000             3 665 000 
      4        Behoue inkomste                                                                      520 000

          NIEBEDRYFSLASTE                                                                           282 000

          Lening: Beque Bank
                                            376 000 – 92 000
      4                                                                                          282 000 *
                                           284 000        + 48 000 – 50 000
                                               332 000 twee punte

          BEDRYFSLASTE                                                                              414 600 *
            # Handels- en ander betaalbare bedrae                                                   189 600 
                                                            184 000 + 5 600
               SAID: Inkomstebelasting
               q      222 000  – 209 000                                                          13 000 *
                518 000 x 30/70
                                                       Sien aantal aandele in AHB
               Aandeelhouers vir dividende                     (675 000  x 0,24)
                                                                                                    162 000 *
               Huidige deel van lening                                                               50 000 
      14 TOTALE EKWITEIT EN LASTE                                                                4 881 600 *                    37
                                                                                                              *Een deel korrek
          #handels- en ander betaalbare bedrae kan die ander elemente onder bedryfslaste kombineer. Ken deelpunte diensooreenkomstig
          toe. Indien SARS en A/H vir Div ingesluit is in H&ABB, ken een metode punte toe in elke geval vir bewerkings ingesluit
          ## Kontrolleer Hantering van SAID (Inkomstebelasting) om te kontrolleer of kandidaat rente van NW afgetrek het om belasting te
          bereken

Kopiereg voorbehou                                                                                        Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                             9                                          DBE/November 2017
                                                  NSS – Nasienriglyne

3.3      OUDITVERSLAG

         As 'n aandeelhouer, watter bekommernisse sou jy oor hierdie
         ouditverslag hê? Verduidelik DRIE punte.

         Enige drie verskillende geldige punte                                
         Deelpunte vir onduidelike/onvolledige verduideliking

         Let op: Kandidate hoef nie antwoorde tot die twee spesifieke punte in die ouditverslag te beperk nie aangesien
         daar verskeie bekommernisse voortspruitend uit die ouditverslag kan wees

         Verwagte antwoorde:
         • Hierdie is 'n weerhouding van mening (no audit opinion)
         • Dit sal 'n negatiewe effek op die maatskappy hê Bv.
           Reputasie/aandeelprys/aanvraag vir aandele/ swak publisiteit/ moontlike
           beleggers verloor vetroue in maatskappy
         • Die korporatiewe bestuur van die maatskappy is benadeel/nie in lyn met
           King kode
         • Die korrekte prosedure met die goedkeuring van die direkteursfooie/
           bonusse is nie gevolg nie.
         • Die direkteure het hulle posisie misbruik.
         • Die groot bedrag aan die direkteure betaal, kan 'n negatiewe impak op
           die finansiële resultate/likiditeit en solvensie/winsgewendheid van die
           maatskappy hê.
         • Onvoldoende ouditbewyse
                                                                                                                          6

                                                  TOTALE PUNTE

                                                                65

Kopiereg voorbehou                                                                                      Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
    Rekeningkunde                                        10                                            DBE/November 2017
                                                  NSS – Nasienriglyne

VRAAG 4

4.1
              4.1.1      Direkteure                  
              4.1.2      Interne ouditeur            
              4.1.3      Aandeelhouer                
              4.1.4      Eksterne ouditeur           
                                                                                                                               4

4.2          SO-FINE BPK.

4.2.1        GEWONE AANDELEKAPITAAL

             GEMAGTIGDE AANDELEKAPITAAL
             1 200 000 gewone aandele

             UITGEREIKTE AANDELEKAPITAAL
                             Gewone aandele op 1 September 2016
                 900 000                                                  Balanseersyfer           4 725 000 
                                Kontrolleer dat terugkoop teruggetel en uitreik afgetrek is

                 150 000     Uitgereik op 1 Mei 2016 teen R6,30 elk                                   945 000 
                             Teruggekoop op 30 Augustus 2017                                        (378 000)
                                                                                                  Een deel korrek
                 (70 000)    (GAP: R5,40 5 292 000/980 000                                  dws 70 000 of R5,40    
                                                   geen deelpunte nie                         Moet nie 437 500 as
                                                                                                   finale antwoord
                                                                                                       aanvaar nie
                             Gewone aandele op 31 Augustus
             980 000                                                                              5 292 000                   7
                             2017

             BEHOUE INKOMSTE
             Saldo op 1 September 2016                                                                147 370
             Netto wins na inkomstebelasting                                                          438 130
             Aandele teruggekoop (437 500  – 378 000 )
                            70 000 x 0,85 of 70 000 x (6,25 – GAP)            GAK hierbo             (59 500) 
                                                  437 500 / 70 000

             Gewone aandeledividende                                      Een deel korrek           (276 000) 
             •      Tussentydse dividende (900 000  x 0,12)                                          108 000 
                                                                          Een deel korrek

             •      Finale dividende                                                                  168 000 
`

             Saldo op 31 Augustus 2017                                   Een deel korrek ;
                                                                                                      250 000 *
                                                                    *Beide syfers afgetrek                                     9

    Kopiereg voorbehou                                                                                    Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                                11                                             DBE/November 2017
                                                      NSS – Nasienriglyne

4.2.2       SO-FINE BPK
            KONTANTVLOEISTAAT VIR DIE JAAR GEËINDIG 31 AUGUSTUS 2017
            Indien bewerking as finale antwoord getoon word, ken bewerking punt toe slegs indien hakies vir daardie item korrek toegepas is
            Indien item foutiewelik geplaas is, word geen punte vir besonderhede of syfers toegeken nie
            #Tekens kan omgeruil wees; pas konsekwent toe; sien slegs een reël – kies reël om kandidaat te bevoordeel
            ##Indien bewerkings nie getoon word nie maar syfer is korrek sonder hakies, ken volle punte toe om bewerkings te dek en
            penaliseer op die antwoord
                                                                                                   Korrekte gebruik van hakies
                                                                                                     om die punt op die finale
            KONTANTVLOEI UIT BEDRYFSAKTIWITEITE                                                     antwoord te verdien vir elke
                                                                                                        item in hierdie kolom
                                                                                                   *Een deel korrek en korrekte
            Kontant deur bedrywighede voortgebring                                                     gebruik van hakies

            Rente betaal
            Dividende betaal
            Inkomstebelasting betaal
                                                  #– 2 400  + 187 770  – 11 800 )              ? ##(173 570)*
        4                                        OF 2 400  – 187 770  + 11 800 
            KONTANTVLOEI UIT BELEGGINGSAKTIWITEITE
            Aankoop van vaste bates
            #6 177 000  + 320 000  + 324 000  – 4 975 000                                     ? ##(1 846 000)*
            – 6 177 000  – 320 000  – 324 000  + 4 975 000 
            ?  Opbrengs met verkoop van vaste bate                                                   ?      324 000

        7 Verandering in beleggings
            KONTANTVLOEI UIT FINANSIERINGSAKTIWITEITE
            ?  Opbrengs met uitreik van aandele                                   Sien 4.2.1     ?       945 000
            ?  Terugkoop van aandele                                                                     (437 500)

        4 Verandering in niebedryfslaste

            Netto verandering in kontant en kontantekwivalente                                         ?    86 000*
            Kontant en kontantekwivalente – beginsaldo                                                ? (62 600) 
                                                                           (2 500 – 65 100)

        4 Kontant en kontantekwivalente – eindsaldo                                               ?        23 400                   19

4.2.3       Bereken die persentasie bedryfswins op verkope.
             697 000  x              100 = 8,1%  Een deel korrek                % teken nie nodig nie
            8 652 000                                                                                                                3
            Bereken die skuld-eienaarsbelang-verhouding.
                                         5 542 000 twee punte       sien 4.2.1
             985 000  : (5 292 000  + 250 000 )                          = 0,2 : 1 een deel korrek
                     Indien oortollige items bygevoeg is in bewerkings, maar antwoord dieselfde is, penaliseer op antwoord            4

4.2.4       Bereken die dividende per aandeel (DPA) van 'n aandeelhouer wat dieselfde
            getal aandele vir die hele finansiële tydperk besit het.
                                900 000 + 1 050 000
            (168 000  / 1 050 000  x 100 + 12 sent  = 28 sent  een deel korrek
                        16 sent twee punte                                                                                            4

Kopiereg voorbehou                                                                                              Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                             12                                           DBE/November 2017
                                                   NSS – Nasienriglyne
4.3     CASTRO BPK.

4.3.1   Lewer kommentaar op die prys van R9,10 wat Castro Bpk. vir die nuwe aandele
        wat uitgereik is, gevra het.
        Vergelyk uitreikprys met markprys of NBW  Deelpunte vir gedeeltelike of onvoltooide verduideliking
        Syfers R12,00 of R10,73  Kan verskille aanhaaal b.v. R2,90 of R1,63
        Verwagte antwoorde:
        • Die aandele is teen die gemiddelde aandeelprys uitgereik. Die bestaande
            aandeelhouers word beloon aangesien die prys laer is as die markprys op die
            JEB van R12,00 en die NBW van R10,73.
        • Die aandele kon teen die markprys van R12,00 of die NBW van R10,73
            uitgereik gewees het (die waarde van die aandele is afgewater)                                                 3

4.3.2   Verduidelik hoe die uitreik van nuwe aandele die finansiële
        hefboomverhouding en risiko van Castro Bpk. beïnvloed het. Haal TWEE
        finansiële aanwysers aan.
        Verduideliking                        Finansiële aanwysers                    Syfers        
                                                            Oortollige aaaanwysers (meer as twee aanwysers) -1 (maks -1)
        Verwagte antwoorde :
                                     Een punt
        • Die hefboom het verbeter; laer risiko aangesien daar ‘n uitreik van nuwe aandele
          was.
                            Een punt                                           Een punt
             Skuld-ekwiteitverhouding verminder van 0,8 : 1 tot 0,5 : 1 (met 0,3:1)
             Een punt              Een punt
        • OOTKA het verbeter (as gevolg van verhoogde doeltreffendheid / winste van die
          nuwe tak).
                        Een punt
             Van 15% tot 20% (met 5% of 33,3%)
             Kandidate kan ook OOTKA met hulle geskatte rentekoers vergelyk                                                6

4.3.3   As Henry sy 60%-aandeelhouding in die maatskappy wou behou, hoeveel
        aandele sou hy moes gekoop het?
                                           
        (700 000 x 60%) – (500 000- x 60%) 120 000
                420 000                         300 000
                            Twee punte                      Bewerking een deel korrek (indien x 60%)
        OF           (200 000           x 60%)             = 120 000                                                       3
        Hoeveel sou hy moes betaal het?
        20 000 aandele teen R9,10 elk = R1 092 000  as = aantal aandele (hierbo) x R9,10                                 2
        Henry het besluit om NIE hierdie aandele te koop NIE. Buiten die
        % aandeelhouding, verduidelik TWEE redes waarom hy 'n fout gemaak het
        deur nie hierdie opsie uit te oefen nie.
        Verduideliking                           Syfers  Deelpunte vir gedeeltelike of onvoltooide verduideliking
        Verwagte antwoorde: Enige twee
        • Sy dividende sou vermeerder het met R61 200 (51s x 120 000 aandele). Dit is
           meer as die rente wat hy verdien op 'n spaarrekening van R54 600 het (1 092 000
           sien hierbo x 5%).
        • Hy kon sy aandele koop vir kapitale groei - aandele gekoop vir R9,10 en en kon
           dan verkoop op die JEB vir R12,00 (totale wins kon R348 000) wees / dit sou ‘n
           goeie koop gewees het want R12,00 is hoër dan NBW van R10,73
        • Hy sou meer dividende op sy groter belegging verdien het
           (51c/910c = 5,6%).
        • Hy sal 120 000 stemme by die AJV verloor.
        • Sy OOAB sal 23% van ‘n groter belegging wees.                                                                    6
Kopiereg voorbehou                                                                                       Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                13                                          DBE/November 2017
                                      NSS – Nasienriglyne

        RONKI BPK.

4.3.4   Lewer kommentaar op die likiditeit van Ronki Bpk. Haal TWEE finansiële
        aanwysers aan.

        Verduideliking:             Oortollige aaaanwysers (meer as twee aanwysers) -1
        Die likiditeitsposisie het verbeter / kan bedryfs-skulde dek                                       /
        likiditeitverhoudings het afgeeem / likiditeitverhoudings is meer doeltreffend

        Finansiële aanwysers enige twee:   Syfers  
        • Bedryfsverhouding het verbeter/afgeneem (van 3,5 : 1) tot 1,9 : 1
        • Vuurproefverhouding het verbeter/afgeneem van 1,7 : 1 tot 1,1 : 1
        • Voorraadhoudingstydperk is blykbaar doeltreffend teen 54 dae (minder
            as 2 maande)                                                                                       6

4.3.5   Lewer kommentaar op die prys wat Ronki Bpk. vir die terugkoop van
        aandele betaal het.
        Verwagte antwoord:                    Deelpunte vir gedeeltelike of onvoltooide verduideliking

        Die maatskappy betaal 'n premie bo die gemiddelde aandeleprys van R10,20
        om aandeelhouers aan te moedig om hulle aandele op te gee. /Hulle wou
        opbrengs verhoog deur ekwiteit te verminder / dit is 'n redelike waarde
        dieselfde as die prys op die JEB

        Vergelyk prys betaal (R15,00) met Enige een syfer 
        • markwaarde (R15,00)
        • netto batewaarde (R13,30)
        • gemiddelde uitreikprys van aandele (R10,20)                                                          3

4.3.6   Verduidelik DRIE maniere waarop Henry deur die terugkoop van aandele
        deur Ronki Bpk. bevoordeel is.
        Verduideliking         Syfers      

        Verwagte antwoorde: Drie verskillende antwoorde
        • Hy het die meerderheidsaandeelhouer geword. Sy 300 000 aandele is
           51,7% van die totale aandele (33,3% voor die terugkoop van aandele.
        • A.g.v. van die verminderde aantal aandele, het sy verdienste verbeter bv.
           VPA het verbeter met 95s / van 171s tot 266s/OOAHB het toegeneem
           van 13% tot 16%. (LET WEL: VPA en OOAHB versterk dieselfde punt.)
        • Die verminderde aantal aandele kon gelei het tot ‘n toename in DPA met
           57s / van 103s tot 160s / 55,3% (Direkteure kon die dividende
           uitbetalingsbeleid behou het.)                                                                      6

                                      TOTALE PUNTE

                                              85

Kopiereg voorbehou                                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            14                                    DBE/November 2017
                                                  NSS – Nasienriglyne

VRAAG 5

5.1      KONSEPTE

         5.1.1            Geweegde gemiddelde / GG 
         5.1.2            Deurlopende                             
         5.1.3            Eerste-in-eerste-uit/EIEU 
         5.1.4            Uitgawe                                                                                    4

5.2      HOT-WHEELS (EDMS.) BPK.

         Motorfietse:

5.2.1    Bereken die waarde van die eindvoorraad op 30 September 2017 deur
         die spesifieke identifikasiemetode te gebruik.
         sien slegs een reël na - kies reël om kandidaat te bevoordeel

         243 000  + 109 600                        + 252 800  = 605 400  Een deel korrek
                 18 – 8                15 – 11                  18 – 10
             (10 x 24 300) + (4 x 27 400) + (8 x 31 600)

         OR BV                 +A                   – KVV                  = EV
             Een punt             een punt               vier pute           een metode punt
            291 600            + 1 125 600            – 811 800            = 605 400
                                          311 600 + 301 400 + 194 400
                                                                                                                      7

5.2.2    Mike vra jou advies oor die drie verskillende modelle van die
         motorfietse waarmee hy handel dryf. Verduidelik TWEE punte van
         advies.

         Enige TWEE geldige punte van advies                        
         Deelpunte vir onduidelike/onvolledige verduideliking

         Verwagte antwoorde:
         • Verminder die prys van AO2 om verkope te verhoog. / ‘n Laer
            winsopslag % sal help met die verminderde voorraadvlakke
         • Staak / verminder die AO2 produk en kyk na alternatiewe later model
            produkte om in voorraad te hou.
         • Hou meer AO3 produkte aan, aangesien hulle meer gewild en
            bekostigbaar is.
         • Hou meer van die AO4 model aan want die bruto wins per eenheid is
            die grootste op hierdie item                                                                              4

Kopiereg voorbehou                                                                               Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            15                                            DBE/November 2017
                                                  NSS – Nasienriglyne
         Valhelms:
5.2.3    Bereken die waarde van die eindvoorraad op 30 September 2017 deur die
         geweegdegemiddelde-metode te gebruik.
         sien slegs een reël na - kies reël om kandidaat te bevoordeel

                        51 675 vier punte             (5 x 525) twee punte
                        54 300 twee punte
         15 000  + 39 300  – 2 625                         x 12         = 6 201          Een deel korrek moet x 12
                30  + 75  – 5 
                           100     drie punte
                                 (517 x 12)
         OF 516,75 x 12 = 6 201 of 6 204 (geweegde gemiddeld afgerond)
          sewe punte                                                                                                            9

5.2.4    Is die geweegdegemiddelde-metode geskik om die valhelms te
         waardeer? Verduidelik EEN punt.
         Ja/Nee  Verduideliking                  Deelpunte vir onduidelike/onvolledige verduideliking

         Verduideliking vir ja:
         • Hierdie is lae koste in vergelyking met die ander produkte wat Mike
             verkoop.
         • Die items is van eenderse waarde
         Verduideliking vir nee:
         • Valhelms is net in aanvraag by 'n paar motorfiets entoesiaste.
         • Die onderneming koop nie groot hoeveelhede nie.
         • Die pryse neem altyd toe so die later modelle sal altyd duurder wees.                                                3

5.2.5    Mike vermoed dat valhelms uit die winkel gesteel word ten spyte daarvan dat
         veiligheidskameras gebruik word. Verskaf 'n berekening om sy vermoede te
         staaf.
         (30 + 75 – 5)
             100                  – 12  – 85  = 3 valhelms weg  Een deel korrek
                 een deel korrek                                                                                                5
         Wat kan Mike doen om die interne beheer van voorraad te verbeter? Noem
         DRIE punte.
         Drie geldige punte   
         Verwagte antwoorde:
         • Doen gereelde fisiese voorraadopname.
         • Plaas opsporingstoestelle op die produkte / veiligheidsprysetikette
         • Verskaf veilige vertoonkassies vir die voorraad
         • Verbeter sekerheid by die hekke/inspekteer items en kontroleer met
             kwitansie
         • Verdeling van pligte (indien personeel verdink word)
         • Koop in kleiner hoeveelhede / meer gereeld
         MOENIE sekerheidskameras / CCTV aanvaar NIE.                                                                           3

                                                 TOTALE PUNTE

                                                            35

Kopiereg voorbehou                                                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                            16                                             DBE/November 2017
                                                  NSS – Nasienriglyne
VRAAG 6

6.1      Verduidelik die hoofdoel van 'n Kontantbegroting.
         Verduideliking 
         Om die kontantsaldo / kontantvloei vir ‘n tydperk te voorspel
         Om ontvangste en betalings vooruit te skat / beplan
         Verduidelik die hoofdoel van 'n Geprojekteerde Inkomstestaat.
         Verduideliking 
         Om die wins verdien vir 'n tydperk te voorspel.                                                                       2

6.2.1    Larry verwag dat debiteure aan die einde van die maand wat op die
         transaksiemaand volg, rekeninge moet vereffen.
         Gebruik die Novembersyfers om die % debiteure wat na verwagting aan die%
         kredietterme sal voldoen, te bereken.
         sien slegs een reël na - kies reël om kandidaat te bevoordeel

                  181 440 twee punte                 Een deel korrek
                                  
         56 000 + 125 440 x 100 = 81%
              224 000 
              two marks*         one mark      one method mark        *ken twee punte aan die eerste korrekte % berekening
         OF 25 %           +      56%         = 81%
         Gebruik die Novembersyfers om die % verwagte oninbare skuld te bereken.
                              8 960 drie punte
                            181 440 een punt
               (                 )                  Een deel korrek
         224 000 – 56 000 – 125 440 – 33 600 x 100 = 4%
                  224 000 
                      een punt     een punt    een punt    een punt       een metode punt
         OF 100%                   - 25%         - 56% - 15%              = 4%                                                  9

6.2.2    Larry glo nie dat sy debiteurekontroleklerk, Shirley, 'n bonus op 31 Oktober
         2017 verdien nie.
         Verskaf bewyse om sy mening te staaf.
         Verduideliking (berekening / syfers) van die Ouderdomsontleding                                Syfers      
          58% van die bedrae geskuld is steeds binne die kredietterme
         OF
          42% van die verskuldigde bedrae hou nie by die terme nie
         Gee Larry raad om debiteure-invorderings te verbeter (TWEE punte).
         Twee geldige punte                  
         Verwagte antwoorde:
         • Kontak debiteure deur gereelde rekeninge / telefoonoproepe / SMS / gereelde
             herinneringe
         • Bied korting aan vir stiptelike betaling.
         • Gee haar 'n bonus as sy die uitstaande bedrae insamel.
         • Hef rente
         • Weier om aan debiteure te verkoop wat nie by vereistes hou nie.
         • Verbeter keuringsproses (sodsat slegte debiteure nie rekeninge open nie).
         Let op: Moet nie implementering van keuring van debiteure aanvaar nie (alreeds
         debiteure)                                                                                                             4
Kopiereg voorbehou                                                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Rekeningkunde                                                17                                          DBE/November 2017
                                                      NSS – Nasienriglyne

6.3.1    Bereken die vaste % van verkope deur Larry gebruik om vir
         afleweringskoste te begroot.
         4%  % teken nie nodig nie
         Bereken die bedrag van die lening wat op 31 Desember 2017
         terugbetaal gaan word.
         sien slegs een reël na - kies reël om kandidaat te bevoordeel

                                                             Een deel korrek
               510              x 12        ÷         0,085 = R72 000
         (2 975 – 2 465)          12     x 100      ÷8,5

         OF
              een punt        een punt               een punt       een metode punt
              510              x 12                 x 100          = R72 000
          2 975 – 2 465                                8,5
         OF    twee punte                 een punt     een metode punt
         (2 975 x 12 ÷ 0.085) – (2 465 x 12 ÷ 0,085) = 72 000
                    420 000                                     348 000

         OF     twee punte                       een punt              een metode punt een deel korrek
                 420 000                         348 000
         1 200 x 2 975              – 1 200 x 2 465                  =    72 000
            8,5                            8,5                                                                               6

6.3.2    Verwys na verskille in Inligting D. Verduidelik hoekom Larry sal voel
         dat al hierdie verskille probleme vir sy onderneming is.
         Syfers nie nodig nie
         Deelpunte vir onduidelike/onvolledige verduideliking

                                                            KOMMENTAAR OP VERSKILLE

                                       Kontantverkope is onder die begroting , terwyl
           Verkope                     kredietverkope oor begroting is . Dit sal tot die
                                       kontantvloeiprobleem van die onderneming bydra. 

                                       Die volle advertensiebegroting is nie spandeer nie
           Advertensies
                                       (onderspandeer) wat tot 'n afname in verkope kon lei. 

                        Daar was geen besparing op verpakkingsmateriaal
           Verpakkings-
                        (misbruik van verpakkingsmateriaal)  ten spyte van
           materiaal
                        verlaagde verkope. 
                                       Daar moes 'n groter besparing in afleweringskoste
           Aflewerings-                gewees het omdat verkope met 9,4% afgeneem het ,
           koste                       terwyl afleweringsuitgawes met slegs 2,3% afgeneem
                                       het.  / 4,3% van totale verkope terwyl 4% begroot was
                                                                                                                             9

                                                     TOTALE PUNTE

                                                                  30
                                                                                                          TOTAAL: 300
Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Accounting Nov 2017 Answer Book Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-answer-book-afr/577edd99-2c35-47d2-a46e-d92c45148ccb) — Accounting · Addendum · 2017 · Afr
- [Accounting Nov 2017 Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-nov-2017-eng/8b621382-03b3-4de1-b85b-4b5cfd60b6f2) — Accounting · QP · 2017 · Eng
- [Accounting Feb March 2017 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2017-memo-afr/7a152001-7faf-4ef1-b555-2b3684b8b2de) — Accounting · Memo · 2017 · Afr
- [Accounting Feb March 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/accounting-feb-march-2017-memo-eng/f4ca2f8c-4acd-4a6a-a42a-1a6917f73109) — Accounting · Memo · 2017 · Eng
- [Accounting P2 Nov 2025 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-accounting-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-2/4c11fbd4-960d-4f11-8cb5-c00f8f2cb8b5) — Accounting · Memo · 2025 · Afr
- [Accn Qp Eng](https://www.hlayiso.com/library/accn-qp-eng/265bc973-172b-49fd-b391-a52424963bfe) — Accounting · QP · 2017 · Eng

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [ACCOUNTING P1 GR12 AB JCT ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-ab-jct-eng-d-watermark/77ae8297-53f7-47b3-8e29-57bd38f30483) — Addendum · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-afr-d-watermark/c6a5692b-3cb0-464b-bb82-67d6ce83bfdd) — QP · 2025 · Afr
- [ACCOUNTING P1 GR12 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-gr12-qp-jct-2025-eng-d-watermark/84d92eb0-f5bd-4442-bb6d-c55cdc52e25d) — QP · 2025 · Eng
- [ACCOUNTING P2 QP GR12 JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p2-qp-gr12-jct-2025-eng-d-watermark/13425f71-aba6-4328-b084-d9b108884315) — QP · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (English) June 2025 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-english-june-2025-answer-book/7e96e433-56f8-43a1-9a38-c68c465746dd) — Addendum · 2025 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
