# Business Studies Grade 11 P1 Eastern Cape November 2020 Memo

> Grade 11 Business Studies Paper 1 memorandum from the Eastern Cape November 2020 (Afrikaans), 29 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afr-bstd-gr-11-p1-memo-2020-d/5d063390-257c-41b5-89a3-d076641ad28f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 11
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: Eastern Cape November
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/business-studies) › [Business Studies Grade 11 P1 Eastern Cape November 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afr-bstd-gr-11-p1-memo-2020-d/5d063390-257c-41b5-89a3-d076641ad28f)

## About this document

Business Studies · Grade 11 · Eastern Cape November · 2020. Memorandum, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                     NASIONALE
                 SENIOR SERTIFIKAAT

                           GRAAD 11

                     NOVEMBER 2020

                 BESIGHEIDSTUDIES V1
                    NASIENRIGLYN

PUNTE: 150

                Hierdie nasienriglyn bestaan uit 29 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                  BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2020)

 NOTAS AAN NASIENERS

 1.     INLEIDING

        Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die
        volgende te verseker:
        (a)    Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die standaard van
               nasien
        (b)    Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
        (c)    Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum
               nasieners oor die hele land
        (d)    Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die
               vak by skole/onderwysinstellings

 2.     Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter
        van die aard van die vraag afhang.

 3.     ŉ Omvattende nasienriglyn word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
        Behoorlike oorweging moet gegee word aan ŉ antwoord wat korrek is, maar:

        x     ŉ Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyn gegee word
        x     Uit ŉ ander betroubare bron kom
        x     Oorspronklik is
        x     ŉ Ander benadering gebruik

        LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

 4.     Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate verskaf word en
        ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of
        ŉ mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt
        in plaas van die maksimum van twee punte.)

 5.     Die woord 'Submaks' word gebruik om die toekenning van punte binne ŉ vraag of
        subvraag te vergemaklik.

 6.     Die doel daarvan om punte aan die regterkant te omkring (gelei deur 'maks' in die
        uiteensetting van die punte) is om konsekwentheid en akkuraatheid te verseker
        met die nasien van die skrifte en modereringsproses.

 7.     Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die subtotale,
        soos aangedui by die toekenning van punte. Dit moet deur 'maks' in die
        nasienriglyn van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in die
        linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.

 8.     In ŉ indirekte vraag moet die teorie en die antwoorde relevant en met die vraag
        verband hou.

 9.     Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en B
        word sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde van die
        kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien laasgenoemde
        nie duidelik is nie.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)                   BESIGHEIDSTUDIES V1                                            3

 10.      Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan
          met ŉ 'H' of 'R'.

 11.      Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik
          word:

          11.1       Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om te
                     antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale
                     (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA
                     verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele
                     hofgedinge.√

          11.2       Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
                     verwag om te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ
                     neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval
                     word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te
                     ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA verminder tyd en koste√ wat
                     spandeer word op lang siviele hofgedinge√, want die werkgewer sal nie
                     verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te betaal as
                     beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat die besigheid
                     kan bewys dat hy nie agterlosig was nie. '√

          LET        1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'analiseer'.
          WEL:       2. Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van punte.

 12.      Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag, kognitiewe
          werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyn en die konteks van
          elke vraag.

          Kognitiewe werkwoorde, soos:

          12.1       Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel voor,
                     (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se
                     antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord sal
                     dus aan die einde daarvan verskyn.

          12.2       Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/ toon
                     verskille, differensieer, vergelyk, tabuleer, regverdig, ontwerp, analiseer,
                     evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer diepgaande
                     begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus meer objektief
                     toegeken word om te verseker dat assessering volgens die vasgestelde
                     norme geskied, sodat eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid
                     behaal kan word.

 13.      Merk slegs die EERSTE antwoord waar kandidate meer as een antwoord in
          AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                   BESIGHEIDSTUDIES V1                       (EC/NOVEMBER 2020)

 14.      AFDELING B

 14.1     Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE
          VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur ŉ
          lyn deur die nie-nagesiende gedeelte te trek of gebruik die woord 'Kanselleer'.

          LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word.

 14.2     Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat.
          Punt 14.1 geld steeds.

 14.3     Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te gee,
          beredeneer dit by die nasiensentrum ten einde die alternatiewe antwoorde te
          finaliseer.

 14.4     Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

          14.4.1 Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat kandidate
                 moet 'beskryf/bespreek/verduidelik', kan dit soos volg nagesien word:
                 x Feit              2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyn)
                 x Verduideliking 1 punt (twee punte sal in Afdeling C toegeken word)
                     Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyn gegee om die
                     toekenning van punte te vergemaklik.

          14.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet puntetoekenning
                 gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte in die
                 nasienriglyn toegeken.

 14.5     EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep,
          wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit ŉ
          scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN
          C (waar van toepassing).

 15.      AFDELING C

 15.1     Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

           Inleiding
                                        Maksimum:
           Inhoud
                                           32
           Gevolgtrekking
           Insig                              8
           TOTAAL                            40

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)                 BESIGHEIDSTUDIES V1                                           5

 15.2      Insig bestaan uit die volgende komponente:

           Struktuur/Uitleg   Is daar ŉ inleiding, inhoud en ŉ gevolgtrekking?               2
           Ontleding       en Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-       2
           vertolking         opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip
                              van wat gevra word, getoon word?
                              Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                              Alle opskrifte aangespreek:       1 (Een 'A')
                              Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een 'A')
           Sintese          Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat    2
                            op die vrae gebaseer is?
                            Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                            Geen relevante feite: 0 (Twee '-S')
                            ŉ Paar relevante feite: 1 (Een '-S')
                            Slegs relevante feite: 2 (Geen '-S')
                            Opsie 1:       Waar ŉ kandidaat 50% of meer van die
                                           vraag     met     slegs relevante   feite
                                           beantwoord het, verskyn geen '-S' in die
                                           linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van
                                           TWEE (2) punte vir sintese toe.
                            Opsie 2:       Waar ŉ kandidaat minder as 50% van die
                                           vraag met slegs OF ŉ paar relevante feite
                                           beantwoord het, verskyn een '-S' in die
                                           linkerkantlyn. Ken ŉ maksimum van EEN
                                           (1) punt vir sintese toe.
                            Opsie 3:       Waar ŉ kandidaat minder as 50% van die
                                           vraag     met     geen    relevante feite
                                           beantwoord het, verskyn twee '-S' in die
                                           linkerkantlyn. Ken ŉ NULPUNT toe vir
                                           sintese.
           Oorspronklikheid Is daar bewyse van voorbeelde gebaseer op aktuele        2
                            inligting, huidige neigings en ontwikkelings?
                                                                  TOTAAL VIR INSIG: 8
                                                         TOTALE PUNTE VIR FEITE: 32
                                              TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32): 40

           LET        1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word
           WEL:          uit die inleiding en gevolgtrekking nie.

                      2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.

                      3. Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur ŉ
                         verduideliking ondersteun word nie.

 15.3      Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ŉ simbool, bv. ('S, A, -S en/of O').

 15.4      Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/
           nasienriglyn vir elke vraag aangedui.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                   BESIGHEIDSTUDIES V1                      (EC/NOVEMBER 2020)

 15.5    Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder-
         afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal
         is, maar lees verder vir oorspronlikheid “O”.

 15.6    Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
         vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O –
         Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                         INHOUD                                  PUNTE
                           Feite                                32 (maks.)
                            S                                       2
                            A                                       2
                            S                                       2
                            O                                       2
                         TOTAAL                                     40

 15.7    Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
         wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
         Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
         (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
         (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

 15.8    Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/vertolk, kry hy/sy
         steeds punte vir uitleg/struktuur.

 15.9    Indien ŉ ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
         antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/
         subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

 15.10   15.10.1      Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                      frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

         15.10.2      Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig
                      aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                      geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                      'Produkontwikkeling is ŉ groeistrategie √, waar ondernemings
                      poog om nuwe produkte in bestaande markte bekend te stel.'√
                      Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                      kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

 15.11   Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite
         in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld
         nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)                 BESIGHEIDSTUDIES V1                                 7

 AFDELING A

 VRAAG 1

 1.1      1.1.1   B √√
          1.1.2   C √√
          1.1.3   D √√
          1.1.4   A √√
          1.1.5   C √√
                                                                          (5 x 2) (10)

 1.2      1.2.1   sekondêre √√
          1.2.2   psigografie √√
          1.2.3   promosie √√
          1.2.4   gehalte √√
          1.2.5   stukwerk √√
                                                                          (5 x 2) (10)

 1.3      1.3.1   D √√
          1.3.2   I √√
          1.3.3   H √√
          1.3.4   J √√
          1.3.5   A √√
                                                                          (5 x 2) (10)

                                                          TOTAAL AFDELING A: 30

                                                   UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                      VRAAG 1        PUNTE
                                                         1.1           10
                                                         1.2           10
                                                         1.3           10
                                                       TOTAAL          30

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2020)

    AFDELING B

    Sien SLEGS die EERSTE TWEE antwoorde na.

    VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWINGS

    2.1    Soorte invloedwerwing
           - Verskansing teen inflasie √
           - Bedingingsessies tussen besighede en vakbonde √
           - Beïnvloeding van toesighoudende liggame/reguleerders √
           LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                             (2 x 1)     (2)

    2.2    Funksies van vakbonde
           - Beskerming van die belange van werknemers. √√
           - Verteenwoordig die belange van die algemene samelewing en
             minderheidsgroepe deur die nuusmedia en onderhandelinge. √√
           - Beïnvloed regeringsbesluite. √√
           - Beïnvloed bestuur om beter werksomstandighede, salarisse en
             voordele te kry. √√
           - Verteenwoordig werknemers korporatief en individueel. √√
           - Verbeter die materiële voordele van lede. √√
           - Bevordering van die belange van lede. √√
           - Verskaffing van wetlike en finansiële advies. √√
           - Verskaffing van voordele en opvoedkundige fasiliteite aan hulle lede.√√
           - Ondersteuning van geslagsgelykheid. √√
           - Beskerm lede in tye van aflegging en dissiplinêre verhore
             (tugverhore). √√
           - Beskerming van die belange van hul lede tydens dissiplinêre
             prosedures. √√
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die funksies van
             vakbonde.
                                                                              Maks.      (8)

    2.3    Sosio-ekonomiese kwessies
           2.3.1 Ongeletterdheid √√                                                      (2)
           2.3.2 Stakings √√                                                             (2)
           2.3.3 Storting √√                                                             (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)               BESIGHEIDSTUDIES V1                                         9

  2.4      Doel van WAV
           - Voorsien ŉ raamwerk waarin werknemers, werkersunies en
             werkgewers saamwerk √ om sake wat verband hou met die werksplek,
             te bespreek. bv. salarisse, diensvoorwaardes. √
           - Bevorder ordelike onderhandelinge en werknemersbetrokkenheid √ by
             besluitneming. √
           - Bevorder beslegting √ van arbeidsgeskille. √
           - Bevorder billike √ indiensnemingspraktyke. √
           - Gee ŉ uiteensetting van die verhouding √ tussen die werkgewers en
             werknemers. √
           - Bevorder eenvoudige prosedures √ vir die registrasie van vakbonde
             en werkgewersorganisasies. √
           - Reguleer die regte van die vakbonde en fasiliteer √ kollektiewe
             bedinging/gemeenskaplike bedinging. √
           - Reguleer die effektiwiteit van bedingingsrade √ en statutêre rade. √
           - Laat werkplekforums toe√ waar werknemers aan besluitneming
             deelneem. √
           - Stigting van die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie
             (KVBA) om arbeidsgeskille √ deur statutêre versoening, bemiddeling
             en arbitrasie op te los. √
           - Onderskryf die reg om te staak teen aflegging √ en fasilitering van
             arbeidsgeskille. √
           - Maak die kontrakte van indiensnemingprosedures √ duidelik. √
           - Stigting van Arbeidshof en Arbeidsappélhof √ om arbeidskwessies te
             hanteer. √
           - Verskaf kodes √ van goeie praktyke. √
           - Hanteer √ stakings en uitsluitings en werkplekforums. √
           - Stigting van werkplekforums √ om die belange van die werknemers te
             bevorder ongeag of hulle aan ŉ vakbond behoort of nie. √
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van die
             Wet op Arbeidsverhoudinge.
                                                                               Maks.     (8)

  2.5      Uitdagings en besigheidsomgewings vanuit die scenario
                         UITDAGINGS               BESIGHEIDSOMGEWINGS
                             2.5.1                         2.5.2
           1. Die werknemers van Noodsaaklike Mikro √√
              Supermark wil nie hul samewerking
              gee en as ŉ span saamwerk nie. √
           2. Onlangs kon die bestuur ook nie ŉ Mark √√
              gereelde verskaffer van al die
              produkte wat hulle benodig,
              vind nie. √
                                      Submaks (2)                Submaks (4)

           LET        Ken geen punte toe vir die besigheidsomgewing indien die
           WEL:       uitdaging verkeerd geïdentifiseer is nie.
                                                                         Maks.           (6)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                               BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2020)

  2.5.3    Maniere waarop besighede by moeilike werknemers kan aanpas
           - Besighede kan moeilike werknemers hanteer deur werwings- en
             induksie-beleide te hersien. √√
           - Besighede moet strategieë ontwikkel om verskillende tipes
             persoonlikhede te hanteer. √√
           - Besighede moet beradingsessies aan werknemers met persoonlike
             probleme bied. √√
           - Enige ander relevant antwoorde wat verband hou met maniere waarop
             besighede moeilike werknemers kan hanteer. √√
           LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                         (2 x 2)        (4)
                                             OF

           Maniere waarop besighede by tekort aan voorraad/verskaffing van
           voorraad kan aanpas
           - Kies verskaffers met ŉ goeie reputasie en wat betroubaar is.√√
           - Handhaaf ŉ goeie verhouding met verskaffers. √√
           - Sluit kontrakte met verskaffers om grondstowwe van goeie gehalte in
             voldoende hoeveelhede te verseker. √√
           - Neem verskaffers oor om kontinuïteit van sy voorrade te verseker. Dit
             word terugwaartse integrasie genoem. √√
           - Enige ander relevant antwoorde wat verband hou met maniere waarop
             besighede tekort aan voorraad/verskaffing van voorraad kan hanteer.√√
           LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                            (2 x 2)     (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)              BESIGHEIDSTUDIES V1                                    11

  2.6      Projekte deur besighede onderneem as deel van sosiale
           verantwoordelikheid
           - Vrygewige bydraes aan NRO’s/Besighede kan komberse aan
              ouetehuise/weeshuise skenk/sopkombuise bestuur. √√
           - Betrokke by gemeenskapsvoorligting/-ontwikkeling/Bou skole in
              gemeenskappe/Bied beurse aan behoeftige studente/Skenk ou
              rekenaars aan minderbevoorregte skole/Verskaf/Ondersteun volwasse
              onderwys en opleiding in die plaaslike gemeenskap. √√
           - Gee opleiding oor entrepreneursvaardighede/Ondersteun individue wat
              nuwe sakegeleenthede wil begin. √√
           - Bied vaardigheidsontwikkeling/werkverskaffingsprojekte/messelwerk-
              kursusse aan. √√
           - Borg kuns- en kultuurprogramme, soos skoolkore. √√
           - Ondersteun jeugprogramme, soos sport/ontspanningsaktiwiteite.√√
           - Die aanspreek van kwessies soos MIV/Vigs of COVID-19-pandemie. √√
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met projekte wat deur
              besighede as deel van maatskaplike/sosiale verantwoordelikheid
              onderneem kan word.
                                                                           Maks.       (6)
                                                                                      [40]

                                                  UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                      VRAAG 2      PUNTE
                                                         2.1          2
                                                         2.2          8
                                                         2.3          6
                                                         2.4          8
                                                        2.5.1         2
                                                        2.5.2         4
                                                        2.5.3         4
                                                         2.6          6
                                                      TOTAAL         40

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                               BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2020)

  VRAAG 3: BESIGHEIDSBEDRYWIGHEDE

  3.1      Voorbeelde van werknemervoordele
           - Mediese fonds/Mediese versekering √
           - Pensioenfonds √
           - Voorsorgfonds √
           - Begrafnisvoordele √
           - Motor-/Reistoelae/Behuisingstoelae √ /Selfoontoelae √ /Kleretoelae √
           - Prestasiegerigte byvoordele √
           - Uitreiking van bonusaandele √
           - Personeelafslag/Gratis of goedkoop maaltye √
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met voorbeelde van
             werknemervoordele.
           LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.
                                                                            (4 x 1)      (4)

  3.2      Aspekte van die indiensnemingskontrak
           - Persoonlike besonderhede van die werknemer √√
           - Besonderhede van die besigheid/werkgewer, bv. naam/adres, ens. √√
           - Postitel/Posisie √√
           - Posbeskrywing √√
           - Posspesifikasie √√
           - Indiensneming-/Aanvangsdatum √√
           - Plek waar werknemer meeste van sy/haar werkstyd sal spandeer √√
           - Werksure, bv. gewone tyd/oortyd √√
           - Vergoeding, bv. weeklikse of maandelikse betaling √√
           - Voordele/Byvoordele/Toelaes √√
           - Verlof, bv. siek-/kraam-/jaarlikse/aannemingsverlof √√
           - Werknemeraftrekkings (verpligtend/nie-verpligtend) √√
           - Termyn van die kontrak/Besonderhede van beëindiging √√
           - Proeftydperk √√
           - Handtekeninge van beide die werkgewer en werknemer √√
           - Lys van dokumente wat deel van die kontrak vorm, bv.
             aanstellingsbrief/ gedragskode/etiese kode √√
           - Dissiplinêre beleid, bv. reëls en dissiplinêre prosedures vir
             onaanvaarbare gedrag √√
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met aspekte van die
             indiensnemingskontrak.
           LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na.                     (3 x 2)       (6)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)               BESIGHEIDSTUDIES V1                                   13

  3.3      Doel van induksie as ŉ menslikehulpbronne-aktiwiteit
           - Stel nuwe werknemers bekend aan bestuur/kollegas √ om
             verhoudinge met medewerkers op verskillende vlakke te vestig. √
           - Skep geleenthede vir nuwe werknemers √ om verskillende
             departemente te beleef/ondersoek. √
           - Verduidelik veiligheidsregulasies en -reëls √, sodat nuwe werknemers
             hul rolle/verantwoordelikhede in hierdie opsig sal verstaan. √
           - Kommunikeer inligting √ oor produkte/dienste. √
           - Gee nuwe werknemers die geleentheid om vrae te vra √ wat hulle sal
             gerusstel/op hul gemak stel/stres/bekommernisse/onsekerhede sal
             verminder. √
           - Laat nuwe werknemers welkom voel √ deur hulle aan hul fisiese
             werksomgewing/spasie bloot/bekend te stel. √
           - Gee nuwe werknemers ŉ toer/inligting √ oor die uitleg van die
             geboue/kantoor. √
           - Verbeter vaardighede√ deur indiensopleiding. √
           - Stel nuwe werknemers bekend aan √ die organisasiestruktuur/hul
             toesighouers. √
           - Verseker dat werknemers hul rol/verantwoordelikhede verstaan, √
             sodat hulle meer effektief/produktief sal wees. √
           - Kommunikeer besigheidsbeleid √ ten opsigte van etiese/professionele
             gedrag/prosedures/indiensnemingskontrak/voorwaardes vir
             indiensneming, √ ens.
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van
             induksie as ŉ menslikehulpbronne-aktiwiteit.
                                                                             Maks.         (6)

  3.4      Faktore wat pryse beïnvloed
           3.4.1 Vraag √√                                                                  (2)
           3.4.2 Insetkoste √√                                                             (2)

  3.5      Doel van verpakking
           - Beskerm die produk fisies √ teen enige skade. √
           - Bevorder die bemarking √ van die produk. √
           - Voorkom dat die produk √ bederf. √
           - Voorkom peutery/diefstal √ van ŉ produk. √
           - Verbeter gerief √ wat gebruik of berging betref. √
           - Maak dit makliker √ om produkte te identifiseer. √
           - Onderskei die produkte √ van ander mededingende produkte. √
           - Dra by tot die winsgewendheid van die besigheid √ deur uitverkopings
             en gebruik van hulpbronne. √
           - Trek aandag as ŉ bemarkingsinstrument √ om die waarde van die
             produkte te toon. √
           - Skakel die produk met die promosiestrategie √ wat gebruik word om
             die produk te bevorder. √
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van
             verpakking.
                                                                            Maks.          (6)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                              BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2020)

  3.6    Produksiebeplanning
         3.6.1 Aspekte tydens produksiebeplanning vanuit die scenario
         - Steve, die produksiebestuurder, moet die werklike roete opstel wat die
            materiaal in die fabriek moet volg.√
         - Hy moet ook die tyd bereken wat nodig is om elke aktiwiteit in die
            vervaardigingsproses uit te voer.√
         LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                      (2 x 1)        (2)
         3.6.2 Voordele van produksiebeplanning
         - Produksiebeplanning laat ŉ besigheid toe om te verseker dat elke
            masjien en werker √ tot hul volle kapasiteit gebruik word. √
         - Besigheid kan verseker dat dit die korrekte hoeveelheid voorrade √
            voorraadbeheer op ŉ gegewe tydstip het. √
         - Verbeterde voorraadbeheer verminder vermorsing √ en onnodige
            bergingskoste. √
         - Produksiebeplanning sal verhoed dat tyd vermors word √ en verhoog die
            aantal finale produkte; dus toenemende produktiwiteit. √
         - Produksiebeplanningsproses behels gehalte-inspeksies √ wat gehalte sal
            verbeter. √
         - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van
            produksiebeplanning.
                                                                          Maks.          (6)

  3.7    Voorkomende maatreëls wat besighede behoort te neem wanneer
         masjinerie gebruik word
         - Masjinerie en toerusting moet korrek geïnstalleer word en veilig wees om
           te gebruik. √√
         - Werkers moet behoorlik opgelei wees oor hoe om masjinerie te gebruik
           en moet ingelig wees oor die risiko’s wanneer masjinerie gebruik word. √√
         - Gereelde veiligheidstoetse moet uitgevoer word en masjinerie moet
           gereeld in stand gehou word. √√
         - Wanneer werkers met masjinerie en toerusting werk, moet hulle
           beskermde klere en uitrustings dra, soos oorpakke, veiligheidshelms,
           oorproppies, maskers, swaardiensstewels, sweisbrille en handskoene. √√
         - Ontwikkel ŉ kultuur van veiligheid in die werkplek.√ √
         - Maak werkers vertroud met veiligheidsprosedures. √√
         - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voorkomende
           maatreëls wat besighede behoort te neem wanneer masjienerie gebruik
           word.
                                                                              Maks.     (6)
                                                                                       [40]
                                                 UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                     VRAAG 3       PUNTE
                                                        3.1           4
                                                        3.2           6
                                                        3.3           6
                                                        3.4           4
                                                        3.5           6
                                                       3.6.1          2
                                                       3.6.2          6
                                                        3.7           6
                                                      TOTAAL         40

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)            BESIGHEIDSTUDIES V1                                 15

  VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE

  BESIGHEIDSOMGEWINGS
  4.1   Voorbeelde van kontemporêre wetgewing wat besigheidsbedrywig-
        hede kan beïnvloed
        - Wet op Arbeidsverhoudinge √√
        - Nasionale Kredietwet √√
        - Wet op Verbruikersbeskerming √√
        - Wet op Gelyke Indiensneming √√
        - Wet op Vaardigheidsontwikkeling √√
        - Wet op Breëbasis- Swart Ekonomiese Bemagtiging √√
        - Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes/ Wet op
           Beroepsgesondheid en Veiligheid (OHSA) √√
        - Wet op Basiese Diensvoorwaardes √√
        - Maatskappywet √√
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met voorbeelde van
           kontemporêre wetgewing wat besigheidsbedrywighede kan beïnvloed.
        LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                     (2 x 1)          (2)

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                               BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2020)

  4.2   Betekenis van netwerkvorming
        - Netwerkvorming verwys na ŉ gekoördineerde aktiwiteit waar mense met
           ŉ soortgelyke doel ontmoet,√ en inligting en idees uitruil. √
        - Die doel van netwerkvorming is om soveel as moontlik mense te bereik√
           en om elke verbinding betekenisvol te maak. √
        - Besighede kan netwerkvorming gebruik as ŉ instrument √ om verkope /
           beeld van besigheid te verhoog/verbeter. √
        - Besighede kan lede van kamers van handel en nywerheid / professionele
           sakeklubs / informele sosiale groeperings word √ om nuwe kontakte te
           ontmoet.√
        - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met die betekenis van
           netwerkvorming.
                                                                         Maks.            (4)

  4.3   Maniere waarop besighede magsverhoudinge kan vorm
        - Bou rondom BBSEB √ en bemagtiging van werknemers. √
        - Vermoë van ŉ person se mag √ om ander se denke, aksies en keuses te
          beïnvloed. √
        - Alle partye in ŉ verhouding besit ŉ mate van mag, √ dit is, mag om te
          staak√/aandring op betaling√/bestel materiaal ens. √
        - Strategiese alliansie/ooreenkoms √ tussen besighede lei tot
          gemeenskaplike voordele. √
        - Strategiese bondgenote wil nie gemeenskaplike voordeel √ verloor nie. √
        - Strategiese bondgenote oorweeg voorstelle√ wat deur besighede in die
          alliansie gemaak word. √
        - Oorreding van groot beleggers √ het die mag om ander besighede te
          beïnvloed. √
        - Verseker welwillendheid van beleggers √ en luister na voorstelle van
          beleggers. √
        - Invloed op maatskappyverteenwoordigers √ deur agente of
          tussengangers. √
        - Tussengangers beïnvloed verbruikers deur gratis monsters uit te deel √
          en deur voorstelle van sekere produkte deur spesialiste/beleggers. √
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop
          besighede magsverhoudinge kan vorm.                              Maks.          (6)
  4.4   Rowery
        4.4.1     Impak van rowery vanuit die scenario
        - Dit verklaar daarom die afname in verkope √ en winste √ wat hulle ervaar.
                                                                             (2 x 1)      (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)              BESIGHEIDSTUDIES V1                                     17

        4.4.2       Maniere waarop EM rowery kan hanteer
        - Patent √ /voorkom ander besighede/mense om nie dieselfde
           produk/spesifieke diens te produseer en te verkoop nie. √
        - EM kan ŉ patent vir nuwe uitvindings uitneem √ en ŉ steekproef van hul
           uitvinding by die aansoek insluit. √
        - Hulle kan regstappe bring teen enige iemand wat √ die uitvinding
           gebruik. √
        - Handelsmerke √/identifiseer besighede en hul produkte. √
        - Hulle moet hul handelsmerke registreer √ met die register van
           handelsmerke by die maatskappye en intellektuele eiendomregistrasie. √
        - Kopiereg √ / EM kan regstappe neem teen mense wat hul produkte
           kopieer. √
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die maniere voor
           waarop EM rowery kan hanteer.                                  Maks.             (6)

  BESIGHEIDSBEDRYWIGHEDE

  4.5   Tipes werwing
        - Interne werwing √
        - Eksterne werwing √
        LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                         (2 x 1)         (2)

  4.6   Gehaltebeheer-liggame
        - SABS √
        - ISO √
        - Gehaltesirkels√
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met gehaltebeheer-
          liggame.
        LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                      (2 x 1)            (2)

  4.7   Doel van die Wet op Beroepsgesondheid en -Veiligheid
        - Die doel is om voorsiening te maak vir die gesondheid en veiligheid van
          werknemers by die werk en tydens die gebruik van masjinerie. √√
        - Dit beskryf die rolle en verantwoordelikhede van werkgewers,
          werknemers, ontwerpers, invoerders, verskaffers en verkopers. √√
        - Die Wet vereis dat die hoofgevare in die werkplek geïdentifiseer en
          uitgeskakel word. √√
        - Dit vereis dat werknemers moet saamwerk en die nodige instruksies volg
          en enige onveilige situasies rapporteer. √√
        - Verduidelik die rolle en pligte van die gesondheids- en
          veiligheidsverteenwoordigers. √√
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van die Wet
          op Beroepsgesondheid en -Veiligheid.
                                                                              Maks.         (6)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                               BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2020)

  4.8      Wette vanuit die scenario
                        WETTE                              MOTIVERING
           1.    Wet op Arbeidsverhoudinge     Hulle laat hul werkers toe om aan ŉ
                 √√                            vakbond te behoort. √
           2.    Wet op                        Die menslikehulpbronne-afdeling
                 Vaardigheidsontwikkeling √√   identifiseer gereeld die opleidings-
                                               behoeftes van hul werkers. √
                                Submaks (4)                            Submaks (2)

           LET WEL:    1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                       2.   Ken geen punte toe vir die motivering indien die Wet
                            verkeerd geïdentifiseer is.
                       3.   Ken punte toe vir die Wet selfs as die motivering
                            onvolledig is.
                                                                            Maks.        (6)

  4.9      Maniere waarop die menslikehulpbron-funksie aan die WBDV kan
           voldoen
           - Werkers moet slegs 9 uur per dag werk in ŉ 5-dag werksweek./8 uur
             per dag in ŉ 6-dag werksweek. √√
           - Oortyd moet nie meer as 10 uur per week wees nie. √√
           - Hulle moet ŉ breek van 60 minute na vyf uur se werk hê. √√
           - Werkers kan tot ses weke betaalde siekteverlof tydens ŉ 36-maande-
             siklus neem. √√
           - Besighede moet nie kinders onder die ouderdom van 16 in diens neem
             nie. √√
           - Werkers moet dubbel hulle salaris ontvang indien hulle gedurende
             openbare vakansiedae/Sondag werk. √√
           - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met maniere
             waarop die menslikehulpbron-funksie aan die Wet op Basiese
             Diensvoorwaardes kan voldoen.
                                                                            Maks.       (4)
                                                                                       [40]

                                                  UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                      VRAAG 4       PUNTE
                                                         4.1          2
                                                         4.2          4
                                                         4.3          6
                                                        4.4.1         2
                                                        4.4.2         6
                                                         4.5          2
                                                         4.6          2
                                                         4.7          6
                                                         4.8          6
                                                         4.9          4
                                                      TOTAAL          40

                                                          TOTAAL AFDELING B:             80

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)             BESIGHEIDSTUDIES V1                                    19

  AFDELING C

  Sien SLEGS die EERSTE antwoord na in hierdie afdeling.

  VRAAG 5: BESIGHEIDSOMGEWINGS

  5.1 Inleiding
      - Die makro-omgewing is deel van die eksterne besigheidsomgewing,
        aangesien dit buite die besigheid is. √
      - Besighede het geen beheer oor die uitdagings van die makro-omgewing
        nie en daarom moet hulle eerder aanpas by die uitdagings. √
      - Besighede kan betrokke raak by die makro-omgewing om volhoubaar te
        bly. √
      - Besighede moet ŉ manier kies om betrokke te raak in die makro-omgewing
        wat by hul besighede pas. √
      - Enige ander inleiding wat verband hou met die komponente van die makro-
        omgewing/uitdagings van die makro-omgewing/voordele van besighede
        wat betrokke is in die makro-omgewing/maniere waarop besigheid in die
        makro-omgewing betrokke kan raak.
                                                                    (Enige 2 x 1)         (2)

  5.2 Komponente van die makro-omgewing
      - Fisiese/Natuurlike omgewing/kragte wat teenwoordig is in die natuurlike
        omgewing/die beskikbaarheid van natuurlike hulpbronne en volhoubaarheid
        van minerale hulpbronne. √√
      - Ekonomiese omgewing/Globale en plaaslike ekonomiese magte/ Regering
        se monetêre en fiskale beleid wat ŉ direkte impak het. √√
      - Sosiale/Kulturele/Demografiese omgewing/mense en faktore wat direkte
        verbruikersgedrag beïnvloed/insluitende mense, kulturele agtergronde en
        inkomstevlakke. √√
      - Tegnologiese omgewing/nuwe tegnologie wat ŉ 4de industriële revolusie
        geskep het. √√
      - Wetlike/Politieke/al die wette en wetgewing waaraan besighede moet
        voldoen/Regulasies wat deur die regering aangeneem word beïnvloed die
        manier waarop besighede funksioneer. √√
      - Internasionale/Globale omgewing /Globale en internasionale magte wat
        sakebedrywighede beïnvloed/besighede moet byhou met globale
        tendense/internasionale handelsbetrekkinge. √√
      - Institusionele omgewing/Instellings wat ŉ reeks dienste aan sake-
        ondernemings/regering lewer wat goedere en dienste verbruik/lewer. √√
      - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met die komponente
        van die makro-omgewing
      LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.
                                                                           Maks.          (8)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                               BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2020)

  5.3 Uitdagings van die makro-omgewing
      Veranderinge in inkomstevlakke √√
      - Besighede word in die gesig gestaar met die probleem dat die inkomste
        van hul kliënte verander √ soos die ekonomie deur periodes van welvaart
        gaan en tydperke wanneer die ekonomie nie groei nie en resessies
        beleef. √
      - Die verandering in rentekoers/belasting √ kan die krag van die verbruiker
        beïnvloed. √
      - Faktore soos werkloosheid/ hoë rentekoerse √ kan verbruikers met minder
        besteebare inkomste los. √
      - Verminderde verbruikersbesteding √ lei tot laer winste vir besighede.√
      - Verbruikers wat finansiële probleme ondervind, √ sal eerder geld aan
        noodsaaklikhede as luukshede bestee. √
      - Veranderinge in die verbruikers se inkomstevlakke kan ŉ ernstige
        bedreiging inhou, √ veral vir besighede wat spesialiseer in luukse produkte
        en dienste. √
      - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met veranderinge in
        inkomstevlakke as ŉ uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                                Tipe       (2)
                                                                       Verduideliking      (2)
                                                                            Submaks        (4)

       Politiese veranderinge √√
       - ŉ Verandering in die regering kan lei tot politieke onstabiliteit √ en
         potensiële beleggers kan afgeskrik word. √
       - ŉ Besigheid wat op ingevoerde / uitgevoerde goedere staatmaak √ kan
         uitgedaag word deur die regering se houding oor regte en tariewe wat
         opgelê moet word. √
       - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met politiese
         veranderinge as ŉ uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                               Tipe        (2)
                                                                      Verduideliking       (2)
                                                                          Submaks          (4)

       Kontemporêre wetlike wetgewing √√
       - Die regering het baie wetgewing ingestel √ en besighede het geen ander
         keuse as om aan wetlike vereistes te voldoen nie/aan wette te voldoen. √
       - Besighede moet binne die wetlike raamwerk van ŉ land besigheid doen √
         en tred hou met nuwe wetgewing/voldoen aan nuwe wetgewing. √
       - Die Nasionale Kredietwet en Wet op Verbruikersbeskerming √ is ingestel
         om besighede en kliënte te beskerm. √
       - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met kontemporêre
         wetlike wetgewing as ŉ uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                               Tipe        (2)
                                                                      Verduideliking       (2)
                                                                           Submaks         (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2020)                BESIGHEIDSTUDIES V1                                      21

        Arbeidsbeperkings √√
        - Die regering het ŉ aantal wette ingestel √ wat beperkings op besighede se
          arbeidspraktyke oplê. √
        - Hierdie beperkings hou ŉ uitdaging in vir besighede √ wat die regte
          kandidaat vir die pos moet vind. √
        - Hierdie beperkings maak dit ŉ uitdaging vir besighede om geskikte
          mense √ plaaslik en internasionaal in diens te neem. √
        - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met arbeidsbeperkings
          as ŉ uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                                   Tipe        (2)
                                                                         Verduideliking        (2)
                                                                              Submaks          (4)
        Mikrolenings √√
        - Mikrolenings is die toestaan van klein lenings aan mense √ wat nie krediet
          van banke kan kry nie. √
        - Mikrolenings plaas druk op besighede aangesien hulle mikro-besighede wil
          ondersteun, √ maar daar is ŉ groot risiko as baie misluk en nie die skuld
          kan terugbetaal nie. √
        - Individue/Besighede betaal onredelike hoë vlakke van rente √ en kan dit nie
          bekostig om die geld terug te betaal nie. √
        - Die lenings kom sonder opleiding en √ baie van die entrepreneurs is
          ongeskoold en onervare en hul besighede misluk. √
        - Wanneer mikro-besighede misluk, word hul verskaffers ook geraak √
          aangesien hul verkope afneem en hulle verloor enige bedrae verskuldig
          aan hulle deur die mikro-besigheid. √
        - Finansiële instellings beskou mikro-uitleners ook as ŉ bedreiging √ in die
          formele sektor en sal met hulle meeding. √
        - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met microlenings as ŉ
          uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                                   Tipe        (2)
                                                                         Verduideliking        (2)
                                                                              Submaks          (4)
        Globalisering/internasionale uitdagings √√
        - Globalisering verwys na die uitruil van produkte/dienste/kapitaal en arbeid √
          oor grense/lande. √
        - Plaaslike besighede ding mee met internasionale besighede √ vir plaaslike
          verbruikers. √
        - Besighede moet bewus wees van globale netwerke √ en die gevolge
          daarvan. √
        - Die migrasie van geskoolde arbeid oorsee √ kan tot ŉ tekort in plaaslike
          vaardighede lei. √
        - Dit beteken nog meer mededinging vir besighede √ wat reeds onder druk is
          om plaaslik mee te ding. √
        - Sommige internasionale besighede stort hul produktelyne in Suid-Afrika √
          teen pryse wat laer is as waarteen plaaslike besighede dit kan bekostig om
          dit te verkoop. √
        - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met
          globalisering/internasionale uitdagings as ŉ uitdaging in die makro-
          omgewing.
                                                                                   Tipe        (2)
                                                                         Verduideliking        (2)
                                                                              Submaks          (4)
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                              BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2020)

       Sosiale waardes en demografie √√
       - Mense se waardes beïnvloed sommige van hul koopgedragsgewoontes √
         omdat hulle produkte koop waarmee hulle identifiseer. √
       - Houdings teenoor besparing en handelsmerklojaliteit √ kan ŉ impak op
         verbruikers se gewoontes hê. √
       - Om werknemers/kliënte te kan verstaan en om aan te pas by veranderinge
         wat in die teikenmark plaasvind, √ kan ŉ uitdaging vir besighede wees. √
       - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met sosiale waardes en
         demografie as ŉ uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                                Tipe      (2)
                                                                       Verduideliking     (2)
                                                                           Submaks        (4)
       Sosio-ekonomiese kwessies √√
       - Besighede word in die gesig gestaar deur baie uitdagings √ van armoede,
         werkloosheid, onvoldoende onderwys, vaardigheidstekorte, misdaad en
         MIV en Vigs. √
       - Die sosio-ekonomiese kwessies beïnvloed besigheidsbedrywighede √ op
         verskillende maniere. √
       - Al hierdie sosio-ekonomiese kwessies maak die bestuur van ŉ suksesvolle
         besigheid √ baie moeilik. √
       - Daar word van besighede verwag om sosio-verantwoordelikheids-
         programme te implementeer om maatskaplike probleme in hul gebiede te
         probeer hanteer, √ omdat die regering nie hierdie probleme doeltreffend kan
         verminder nie. √
       - Enige ander relevante antwoorde wat verband hou met sosio-ekonomiese
         kwessies as ŉ uitdaging in die makro-omgewing.
                                                                                Tipe      (2)
                                                                       Verduideliking     (2)
                                                                           Submaks        (4)
       LET WEL: Sien slegs die eerste VYF (5) na.
                                                                             Maks.      (18)

  5.4 Voordele van besighede wat betrokke is by die makro-omgewing
      - Voorkoming van omgewingsverandering / skade √ deur volhoubaar en
        omgewingsbewus te wees/koolstofvoetspoor te verminder. √
      - Om globale markte te betree, met behulp van die internet, √ vermeerder
        markte en kan goedkoper / beter grondstowwe internasionaal bekom. √
      - Deur mense se ouderdom, geslag, gebruike, tradisies en voorkeure te ken √
        sal dit makliker wees vir besighede om mense aan te spreek/te bereik. √
      - Wette reguleer nywerhede, beheer handel met ander lande √ en beskerm
        bedrywe, verbruikers en werknemers. √
      - Besighede is bewus van die impak van buitelandse valuta en belasting √ en
        is buigsaam in die verskaffing van die produkte en dienste wat relevant is
        tot die huidige ekonomiese situasie. √
      - Deur op hoogte te bly met die nuutste tegnologie √ verseker dat die grootste
        moontlike mark bereik kan word. √
      - Verseker dat die besigheid op hoogte gehou word/werk binne die √ beleide,
        wette en regulasies wat besighede beheer. √
      - Die besigheid kan meer akkuraat √ toekomstige gebeure, bedreigings en
        geleenthede wat mag ontstaan, voorspel. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van
        besighede wat betrokke is in die makro-omgewing.                     Maks.      (10)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [BSTD GR 11 P1 MEMO 2020](https://www.hlayiso.com/library/bstd-gr-11-p1-memo-2020/772c1cb7-c682-4ac0-8f54-cb70bfaf40d4) — Business Studies · Memo · 2020
- [BSTD GR 11 P1 MEMO 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/bstd-gr-11-p1-memo-2020-d/2394d6d6-8765-4d75-8321-8a43a06e1d9f) — Business Studies · Memo · 2020
- [AFR BSTD GR 11 P1 QP 2020](https://www.hlayiso.com/library/afr-bstd-gr-11-p1-qp-2020/6aa8adc8-9cef-4679-ae34-ec033da2ba98) — Business Studies · QP · 2020 · Afr
- [AFR BSTD GR 11 P1 QP 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/afr-bstd-gr-11-p1-qp-2020-d/8bfdf2b2-f860-4752-b01e-f875e2aa71aa) — Business Studies · QP · 2020 · Afr
- [BSTD GR 11 P1 QP 2020 D](https://www.hlayiso.com/library/bstd-gr-11-p1-qp-2020-d/f29f87a2-9925-435b-83ad-3168c7e9bee6) — Business Studies · QP · 2020
- [AFR BSTD GR 11 P1 MEMO 2020](https://www.hlayiso.com/library/afr-bstd-gr-11-p1-memo-2020/813e51ab-e4d7-497a-923d-a2d7989e1ee5) — Business Studies · Memo · 2020 · Afr

## More from Grade 11 Business Studies

- [Grade 11 Business Studies P1 November 2026 Mock 2](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-business-studies-2026-november-mock-exam-2-question-paper-paper-1/f2b165c1-6d22-4ec3-9f4e-8393814d207a) — QP · 2026 · Eng
- [Gr 11 Bus Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-bus-stu-atp-2023-24/9ad6e1d4-d0db-4a5d-938b-c62e8c425afd) — ATP
- [LP Business Studies Grade 11 June 2025 P1 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-business-studies-grade-11-june-2025-p1-and-memo/430c6d81-db16-48ba-9a31-dd02966696bb) — QP + Memo · 2025
- [LP Business Studies Grade 11 June 2025 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-business-studies-grade-11-june-2025-p2-and-memo/8510a558-f4ef-4a6e-a8a4-ea5e38115ad4) — QP + Memo · 2025
- [BSTD P1 GRADE 11 Nov 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/bstd-p1-grade-11-nov-2025-eng-watermark/b5362a29-5f40-4f92-b1b7-51e2b5614b0b) — QP · 2025 · Eng
- [BUSINESS STUDIES P2 GR11 QP NOV2025 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-gr11-qp-nov2025-afrikaans-watermark/a2210101-6ab3-4ded-8e8a-8ac2b096ea10) — QP · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
