# Afrikaans FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2012 Memo > Grade 12 Afrikaans FAL Paper 3 memorandum from the NSC Supplementary 2012, 22 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-feb-march-2012-memo/8f5c1001-663f-420b-bf92-2d2555ffb617 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Afrikaans FAL - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2012 - Exam period: NSC Supplementary - Paper: 3 - Curriculum: CAPS - Pages: 22 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-fal) › [Afrikaans FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-feb-march-2012-memo/8f5c1001-663f-420b-bf92-2d2555ffb617) ## About this document Afrikaans Fal · Grade 12 · NSC Supplementary · 2012 · Afrikaans. Memorandum, 22 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V3 FEBRUARIE/MAART 2012 MEMORANDUM PUNTE: 70 Hierdie memorandum bestaan uit 22 bladsye, wat die 3 rubrieke insluit. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 2 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum ■ ALGEMEEN 1. Gebruik die rubrieke in die assesseringsriglyne. BYLAAG A: VRAAG 1 Opstel BYLAAG B: VRAAG 2.1 Vriendskaplike brief VRAAG 2.2 Dialoog VRAAG 2.3 Koerantberig VRAAG 2.4 Toespraak BYLAAG C: VRAAG 3.1 Poskaart VRAAG 3.2 Advertensie VRAAG 3.3 Rigtingaanwysings 2. Bestudeer en bespreek hierdie rubrieke baie deeglik. Let veral daarop dat beplanning, formaat, redigering en struktuur by die rubrieke ingesluit is. 3. As ʼn onderwerp misgetas is, word die leerder se antwoordboek na die senior nasiener verwys. Die kandidaat moet volgens die rubrieke baie laag op inhoud aangeslaan word. 4. Die vetgedrukte instruksiewoorde in die opdrag by AFDELING A is slegs 'n riglyn en moenie eng geïnterpreteer word nie. 5. Indien daar twyfel oor ʼn onderskeidingskandidaat se skryfstuk(ke) bestaan, moet dit eweneens met die senior nasiener bespreek word. 6. Indien ʼn skryfstuk grootliks uit die vraestel saamgeflans word of dele van opdragte uit die vraestel net so oorgeskryf word, sal die skryfstuk nie logies opeenvolg nie en die kandidaat ontvang dan geen punte nie. Kommentaar sal wees: Nie eie werk nie/Saamgeflans. Indien dele van die skryfstuk wel die kandidaat se eie werk is, assesseer dan hierdie dele volgens die laagste kodes. 7. Die nasiener moet die voorgeskrewe nasiensimbole op bladsy 3 by die nasien van ʼn skryfstuk gebruik. ʼn Blote streep onder ʼn fout is ONAANVAARBAAR. 8. Indien die skryfstuk te lank is, sien slegs na tot by maksimum getal woorde en trek 'n streep deur die res. 9. Riglyn by die afwyking van die voorgeskrewe lengte by skryfstukke. Amper korrek Te kort/te lank Heeltemal te kort/te lank AFDELING Afd. A: Opstel 240 – 249 230 – 239 Minder as 230 250–300 woorde 301 – 310 311 – 320 Meer as 320 Afd. B: Langer 113 – 119 106 – 112 Minder as 106 transaksionele teks 151 – 157 158 – 164 Meer as 164 120–150 woorde Afd. C: Korter 75 – 79 69 – 74 Minder as 69 transaksionele teks 101 – 105 106 – 111 Meer as 111 80–100 woorde Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 3 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum 10. Indien beplanning ontbreek, word die kandidaat met EEN punt in die geselekteerde kode gepenaliseer. Dui onder aan die skryfstuk aan: BEPLANNING ONTBREEK. 11. By VRAAG 1.6 word die kandidaat nie gepenaliseer indien die titel en inhoud nie ooreenstem nie. Die rubriek maak nie voorsiening vir sodanige penalisering nie. Die onderwerpe kan verhalend, beskrywend, bespiegelend, beredenerend of argumenterend wees. Die prente dien slegs as prikkels. ʼn Wye interpretasie van onderwerpe moet geakkommodeer word. ■ SIMBOLE/TEKENS BY DIE NASIEN Die volgende simbole/tekens behoort deur die onderskeie provinsies gebruik te word. VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING Woordorde (...) Hakies Spelfout = Twee kort strepies onder ʼn woord Woordkeuse / Haal met ʼn streep deur Tydfoute T (in die kantlyn) Hoofletter T Woord(e) weggelaat ^ Weglaatteken Taalfoute –––– Streep onder taalfout Paragraafindeling // Dubbele skuinsstreep Paragraaf is een lang lomp sin [ Begin van nuwe sin Herhaling hh (in die kantlyn) Dubbele hh Onduidelik/onverstaanbaar ∫ (in die kantlyn) Kronkelstreep Saamgeflans uit vraestel Vr (in die kantlyn) Hoofletter V kleinletter r Punktuasie O Omkring Woorde uit ander tale/*nie X (deur die woord) Maak n kruis deur die woord. funksionele/vreemde woorde *Standaardafrikaans bly die norm. Gebruiksafrikaans moet vermy word. Aanvaar tegnologieterme met geen Afrikaanse ekwivalent. Aanvaar gemotiveerde Afrikaanse streekswoorde/uitdrukkings. Erkenning van Afrikaanse 9(bo die woord) Regmerkie bo goeie taalgebruik, taaljuwele idees of uitdrukkings Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 4 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum ■ NEERSKRYF VAN PUNTE 1. Gebruik die korrekte rubriek vir elke tipe skryfstuk. 2. Assesseer die kandidaat se skryfstukke na aanleiding van die sewe KODES volgens: Afdeling A: INHOUD en BEPLANNING (32 punte), TAAL, STYL en REDIGERING (12 punte) en STRUKTUUR (6 punte). Afdeling B: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (20 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (10 punte). Afdeling C: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (13 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (7 punte). 3. Evalueer eers hoe goed, gemiddeld of swak die kandidaat binne daardie Kode tussen die gegewe punte is, byvoorbeeld: uit ʼn gegewe punt van 16–19 uit 50, moet die nasiener kan assesseer watter punt die skryfstuk verdien. Skryf net EEN punt neer. 4. Hou die persentasies by die Kodes in gedagte. Dis ʼn hulpmiddel. 5. Skryf die punte soos volg neer: AFDELING A Kode Punt AFDELING Kode Punt I/B 4 19 ½ B en C I/B/F 5 12 T/S/R 2 4 T/S/R 6 7 S 5 5 19 28 ½ TOTAAL: 19 TOTAAL: 29 6. Halwe punte word per afdeling afgerond. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 5 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum LEERUITKOMS 3: SKRYF EN AANBIED AFDELING A: OPSTELTIPES VERHALENDE OPSTEL • Dis ʼn interessante vertelling van ʼn storie/gebeurtenis(se) (gewoonlik uit die verlede.) • Dit word vanuit die perspektief van die kandidaat geskryf. • Die inleiding moet die leser se aandag vasvang. • Die vertel-/storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig die leser van die skrywer se spyt. • Verlede tyd is die aangewese hooftyd. • Die leser se belangstelling moet deurgaans behou word. • Beeldspraak, idiome en spreekwoorde (retoriese stylmiddele) word op so ʼn manier gebruik dat die leser graag verder wil lees. • Chronologiese of a-chronologiese opbou tot by die hoogtepunt en die daaropvolgende afloop van gebeure behoort voor te kom. • Die verhaal word realisties en met entoesiasme geskryf. • Die verhaal word uit eie ervaring geskryf of kan fiktief wees. • Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • ʼn Buitengewone slot rond die opstel finaal af. • Kru taal word nie toegelaat nie. ARGUMENTERENDE OPSTEL • Die skrywer het ʼn spesifieke mening/opinie en argumenteer daaroor om sy/haar standpunt te motiveer. • Die skrywer se mening moet deurgaans duidelik wees. • Dit is ʼn subjektiewe opstel waarin die skrywer probeer om die leser te oortuig om sy/haar gesigspunt te deel. • NB: Hierdie opstel verskil van die beredenerende opstel waar daar NIE van die begin af stelling ingeneem word vir of teen ʼn argument NIE. • Die skrywer gee ʼn subjektiewe mening omtrent geslagsgelykheid op ʼn baie oorspronklike en treffende manier. • ʼn Reeks argumente om hierdie gesigspunt te steun, word gegee en gemotiveer. • Die skrywer konsentreer op argumente vir of teen geslagsgelykheid. Die teenoorgestelde gesigspunt kan genoem word om meer steun aan ʼn eie mening te gee. • ʼn Verskeidenheid retoriese stylfigure sal die gehalte van die opstel verbeter. • Die kandidaat moet van oorredingstegnieke gebruik maak. • Sterk gevoelstaal sal gebruik word, maar mag nooit kru wees nie. • Die slot moet ʼn sterk, duidelike en oortuigende stelling wees wat die skrywer se gesigspunt bevestig. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 6 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum BESKRYWENDE OPSTEL • Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef. • ʼn Suksesvolle beskrywende opstel konsentreer op sintuiglike besonderhede soos sig, klank, smaak, reuk en sensasie tydens die soektog na en die vind van die onderwyser se motorsleutel. • ʼn Goeie woordeskat is nodig vir raak beskrywings. • Die opstel is meer as net die opnoem van waarnemings. Insig, begrip, eie belewing en sinvolheid moet baie aandag geniet. • Akkurate beskryf van gebeure, vrees, woede, magteloosheid, verligting, ens. • Karakters moet lewensgetrou wees: Innerlik en uiterlik. • Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word op ʼn oorspronklike wyse aangewend. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Kru taal word nie toegelaat nie. BESPIEGELENDE OPSTEL • Die skrywer oorweeg/deurdink ʼn idee/lewenswaarheid/ʼn herinnering en gee sy/haar emosionele reaksies en gevoelens weer. • Bespiegel oor/dink terug aan daardie idee, droom, herinnering of lewenswaarheid. • Die skrywer wonder of alleen bly die regte besluit sal wees. • Bespiegel hoe sy/haar ouers daaroor sal voel. • Gevoelens en emosies speel ʼn baie belangrike rol. • ʼn Groot gedeelte van die opstel mag beskrywend wees. • Hierdie beskrywings behoort lewendig te wees en moet daarop gemik wees om die idees, herinneringe of gevoelens van die skrywer in die leser te laat herleef. • Die gedagtes/idees/gevoelens wat uitgedruk word, behoort opreg en persoonlike betrokkenheid te toon. • Die onderwerp van bespiegeling word omskryf. • Die onderwerp word bepeins, oordink. Verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg en ʼn slotsom word gevorm (logies en sistematies). • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Kru taal word nie toegelaat nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 7 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum BEREDENERENDE OPSTEL • Dis objektief en probeer om ʼn gebalanseerde gesigspunt van albei kante van ʼn argument te gee. • Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp onder bespreking en gee dan argumente vir of teen die stelling. Dit word altyd onpartydig aangebied. • Die skrywer mag ʼn spesifieke standpunt inneem aan die einde van die opstel, maar die argumente vir en teen die onderwerp moet goed gebalanseerd wees. • Die skrywer moet BEIDE kante van die argument aangaande die beste plek vir bejaardes verstaan, daaroor nadink op ʼn onpartydige en goed ingeligte manier en daaroor redeneer. • Die styl moet duidelik, rasioneel en objektief wees. • Ondersteunende stellings moet behoorlik deurdink word. • Die toon is nie emosioneel nie. • Die toon is oortuigend sonder om neerhalend te wees. • Die skrywer mag aan die einde ʼn aanduiding van sy/haar gesigspunt gee, maar dit mag slegs in die slot wees. • Die inhoud oortuig en ontwikkel logies en helder. • ʼn Gevolgtrekking word in die slot bereik. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Kru taal word nie toegelaat nie. VISUELE TEKSTE Die onderwerp moet pas by die visuele prikkel. Die nasiener moet onthou dat hierdie visuele prikkel oop is vir ʼn verskeidenheid interpretasies. Die kandidaat se perspektief moet oorweeg word by assessering. ONTLEDING VAN MOONTLIKE OPSTELTIPES PER VRAAG • Die vrae is sό geformuleer en die prente sό gekies dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp/prent van die kandidaat verwag word. • Die opstel wat geskryf word, kan waarskynlik in meer as een kategorie val, maar nie noodwendig nie. ʼn Opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat. Verskillende kognitiewe vlakke, persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING A: 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 8 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum AFDELING B: LANGER TRANSAKSIONELE TEKS VRAAG 2 2.1 VRIENDSKAPLIKE BRIEF • Die adres van die skrywer word regs, bo-aan in blokvorm geskryf. • Die vriendskaplike brief hanteer die inhoud m.b.t. taalgebruik en styl informeel en gemaklik en neem die teikenpersoon in aanmerking – dit is persoonlik, openhartig en vriendelik. • Spreek die ontvanger direk aan. • Die inhoud moet lewendig en interessant wees. Dit moet getuig van blydskap, maar ook die ondertoon van erns. • Die toon en register moet pas by die vriendskapsverhouding tussen die briefskrywer en die ontvanger van die brief. • Vermy slordige taal en slengwoorde, sms-taal ingesluit. • Indien ʼn Engelse woord onvermydelik is, moet aanhalingstekens gebruik word. FORMAAT Die formaat van die brief moet korrek wees. Leestekens: Geen leestekens word in die adres, aanhef of slot gebruik nie. Die adres en datum: • Die adres van die skrywer word regs, bo-aan in blokvorm geskryf. • Daar word nie ʼn reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Toegewing: Omdat handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier 'n toegewing maak en nie penaliseer nie. • Die datum word voluit geskryf: 20 Maart 2012. • Let op die verskillende wyses hieronder waarop die adres geskryf kan word. Toegewing: Omdat sekere handboeke nie 'n rel tussen die adres en die aanhef ooplaat nie, penaliseer ons nie hier nie. Die aanhef, afsluiting en slot: • Aanhef: “Beste” of “Liewe” word gebruik; dit word teen die linkerkantlyn geskryf. • Daar word nie ʼn reël tussen: Jou vriend/vriendin en die naam oopgelaat nie. • Die omskrywing “Jou vriend(in)” voor die briefskrywer se naam is opsioneel. Die paragrawe: • ʼn Reël word tussen elke paragraaf oopgelaat. • Die inleidingsparagraaf stel die rede vir die brief duidelik en moet ʼn skakel tussen die briefskrywer en die ontvanger van die brief wees. • Die liggaam van die brief brei uit op die rede vir die brief. Die skrywer wens sy/haar maat geluk. Die uitdagings van bestuur word genoem, asook die bekommernis of die spreker gereed is en waarskuwings teen gevare op die pad. • Die slotparagraaf moet die brief saamvat. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 9 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum VOORBEELD Posbus 14 Bloemfontein 9300 20 Maart 2012 XXX Beste/Liewe Tom XXX Inleidingsparagraaf: Gee die rede vir die brief duidelik; laat hierdie paragraaf ʼn skakel wees tussen die onderwerp en die ontvanger van die brief. XXX Paragraaf 2: Brei uit op die rede vir die brief. XXX Paragraaf 3: Brei verder uit op die rede vir die brief. XXX Slotparagraaf: Vat die inhoud van die brief saam en dalk ook ʼn seënwens vir veilige reis uitspreek. XXX Liefdegroete./Beste wense. XXX Jou vriend/vriendin Naam (geen punktuasie nie) Voorbeelde van die briefskrywer se adres: Kerkstraat 1 Posbus 88 Huis 342 Plot 588 Uitbreiding/Voorstad Pleknaam Pleknaam Pleknaam Pleknaam Kode Kode Kode Kode Rusthof Sewendelaan 10 OF Sewende Laan 10 Pleknaam Westdene Kode Kode Let op die volgende: Kerkstraat is altyd een woord omdat dit ʼn samestelling van TWEE soortname is. Arcadia straat is ʼn samestelling tussen ʼn eienaam en ʼn soortnaam en daarom kan dit soos volg geskryf word: Arcadiastraat, Arcadia Straat, Arcadia-straat, Arcadia-Straat. (AWS, 2009 bl.121) Geen Engels behalwe amptelike Engelse name, bv. Mandela Square, word aanvaar nie. MEMORANDUMBESPREKING: Die voorstad/uitbreiding/pleknaam sal bespreek word na gelang van die geografiese ligging. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 10 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum 2.2 DIALOOG • Die gesprek het ʼn definitiewe tema. • Elke spreekbeurt is funksioneel. • Die korrekte gesprekstrategieë word gebruik tussen die twee sprekers. • Die korrekte aanspreekvorm word gebruik. • Die spreekbeurte volg op mekaar om ʼn aaneenlopende gesprek te vorm. • Die taal en styl moet by die onderwerp en sprekers pas. • Dit word geskryf in ʼn informele geselstrant waarin die kandidaat verbasing en bewondering uitdruk om sy/haar sportheld/in te sien. • Die kandidaat vra die persoon uit oor sy/haar loopbaan. FORMAAT • Die name van die sprekers is netjies onder mekaar neergeskryf, teenaan die linkerkantlyn. • Die naam van die spreker kan vervang word deur “Ek”. • Na elke naam is ʼn dubbelpunt, maar geen aanhalingstekens word gebruik nie. • Laat ʼn reël tussen elke spreekbeurt oop. • Die spreekbeurte is in blokvorm. • Ekstra inligting word tussen hakies geskryf. Beperk dit tot ʼn minimum. • Daar is progressie in die gesprek; dis nie net blote rondgooi van woorde nie. • Elke spreekbeurt dra by tot die hoogtepunt van die slotspreekbeurt. VOORBEELD Tom: My wêreld! Bianca! Ek kan my oë nie glo nie! XXX Bianca: Reageer op spreekbeurt met ʼn antwoord. XXX Tom: Reageer op vorige spreekbeurt. XXX Bianca: Reageer op vorige spreekbeurt. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 11 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum 2.3 KOERANTBERIG • Feite of inligting word in ʼn koerantberig gegee. • Die titel vat die onderwerp saam. • ʼn Subtitel kan ook gegee word. • Die eerste paragraaf gee antwoorde op wie, wat, waar, wanneer? • Die omgekeerde piramide-struktuur word gevolg. • Die tema of onderwerp is aktueel, prikkel dus die leser se belangstelling en word interessant aangebied. • Die inhoud/inligting is logies/duidelik uiteengesit en betroubaar. • Die joernalis moet objektief wees in beriggewing. • Feite word gegee; nie persoonlike menings van joernalis nie. • Feite kan opspraakwekkend wees. • Die berig word in die bedrywende vorm geskryf en die woorde/taal moet eenvoudig/maklik verstaanbaar en interessant wees. Die teikengroep moet dus in gedagte gehou word. • Die styl is eenvoudig. • Direkte rede (aanhalings) skep geloofwaardigheid. • Die slotparagraaf bind die berig saam. FORMAAT • Die titel/opskrif soos op die vraestel gegee, word gebruik. • ʼn Subtitel is toelaatbaar. • Die titel se lettertipe en –grootte verskil van die res van die berig. • Die koerantberig kan in paragrawe of in kolomme aangebied word. • Die omgekeerde piramide-metode word gebruik, m.a.w. die meeste feite word in die eerste paragraaf gegee: Wie, wat, waar, wanneer, waarom? • Die wie, wat, waar, wanneer en waarom word in die volgende paragrawe uitgebrei. • Die slot vat die artikel saam. VOORBEELD OPSKRIF: HOND RED KIND SE LEWE (Subtitel toelaatbaar) Inleidingsparagraaf: Verduidelik wat in die berig bespreek gaan word. Wie is gered, waar het dit gebeur, wanneer het dit gebeur en wie het die persoon gered? XXX Paragraaf 2 en verder: • Die feite word duidelik en stap vir stap uiteengesit. • Taal is eenvoudig en duidelik. k XXX Slotparagraaf: Vat die berig saam. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 12 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum 2.4 INFORMELE TOESPRAAK • Informele toesprake word by heildronke, verjaarsdagpartytjies of aftredes gelewer. • Die taal, styl en register moet by die gaste pas. Dit is informeel, maar nie goedkoop nie. Slengwoorde word vermy. • Spreek die persoon oor wie die toespraak handel asook die gaste, reg aan die begin aan. • Die inhoud moet georden, logies en interessant wees. • Die inhoud moet in ʼn stygende orde van belangrikheid aangebied word. • Samehang is baie belangrik. • Die doel van die toespraak moet genoem word. • Die spreker moet onderskei wanneer hy/sy met die persoon praat oor wie die toespraak gaan en wanneer hy/sy met die gaste oor die persoon praat. • Meld indien die spreker namens die groep praat. Dan moet die spreker ons gebruik en nie ek nie. FORMAAT • Inleiding: - Noem die doel van die toespraak en namens wie daar gepraat word. - Die onderwerp word ingelei en die gaste se aandag word getrek. Die inleiding moet só interessant wees dat dit die gehoor se aandag onmiddellik boei. Die inleidende sin is baie belangrik. • Verder: - Die onderwerp word in verskillende hoofpunte verdeel en dit kan in verskillende daaropvolgende paragrawe bespreek word. - Elke paragraaf handel (verkieslik) oor ʼn nuwe feit. - Lig hoogtepunte van die persoon se lewe uit. • Slot: - ʼn Treffende slot som die onderwerp op. VOORBEELD Liewe X en Vriende XXX Inleiding: Inleidende sin is interessant, boeiend. XXX Verder: Sorg vir ʼn definitiewe spanningslyn deur die belangrikste/interessantste feit vir laaste te los. Hou sinne kort en kragtig. Laat gedagtes mooi saamhang. Hou spreektaal gemaklik, maar nie sleng nie. XXX Slot: Som op. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 13 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum ONTLEDING VAN LANGER TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING B: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 14 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum AFDELING C: KORTER TEKS: NASLAAN-, INFORMATIEWE EN TRANSAK- SIONELE TEKSTE 3.1 POSKAART • Die doel van ʼn poskaart is om informeel en bondig te kommunikeer. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die poskaartskrywer en die ontvanger. • Die poskaart se inhoud is kort en die taalgebruik informeel en gemaklik. Dit hou deurentyd die teikengroep in gedagte. Dit is persoonlik, openhartig en vriendelik. • Dit spreek die ontvanger direk aan en moet lewendig en interessant wees. • Vermy slordige taal en slengwoorde; sms-taal ingesluit. • Indien ʼn Engelse woord onvermydelik is, moet aanhalingstekens gebruik word. FORMAAT Die formaat van die poskaart moet korrek wees. Die adres en datum: • ʼn Eie adres/pleknaam is opsioneel. • Die datum moet gegee word en dit word voluit geskryf: 20 Maart 2012. • Die ontvanger se naam en adres is verpligtend en moet volledig wees. Die aanhef, afsluiting en slot: • Die ontvanger en die skrywer se name vorm die aanhef en die slot. • Die afsluiting is opsioneel. Die paragrawe: • Een of meer paragrawe is aanvaarbaar. • Reëls hoef nie tussen die verskillende paragrawe oopgelaat te word nie. • Die sinne is kort en soms kripties en net die heel interessantste inligting word gegee. VOORBEELD Kroonstad (Opsioneel) 2 Maart 2012 X Beste/Liewe (Maat se naam) Naam van ontvanger X Adres Die kompetisie is veeleisend. Slaap maar min. Ek (Moet korrek wees) oefen baie hard en stres my dood oor die finaal. Die grootste uitdaging is ... XXX Hou duimvas! XXX Gail Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 15 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum 3.2 ADVERTENSIE • ʼn Advertensie berus op die sogenaamde ABBA-beginsel. ’n Advertensie moet onmiddellik die leser se aandag trek. Die leser se belangstelling vir die produk moet gewek word. Oortuig die leser om van die diens gebruik te maak. Die advertensie moet ʼn begeerte by die leser wek. As die advertensie in sy doel slaag, sal die leser tot aksie oorgaan. • Die krag van ʼn advertensie lê in sy eenvoud. Die vrae wat beantwoord moet word, is: Wat, waar, wat alles en vir wie? • Lettergroottes en lettertipes is baie belangrik. (Uitleg is belangrik) • ʼn Advertensie gee net die noodsaaklike inligting oor die produk. FORMAAT • Dis ʼn kommunikasiewyse waarop die persoon as adverteerder sy/haar teikenmark (ouers en leerders) probeer oortuig om van sy/haar diens om kinders op te pas, gebruik te maak. • Sê presies wat geadverteer word – verkieslik in groot druk. • Wat word geadverteer? • Waar word die diens aangebied? • Wie bied die diens aan? • Wat behels die diens? • Met watter aktiwiteite gaan jy die kinders besig hou? • Wanneer en tussen watter tye word die dienste aangebied? • Hoeveel gaan dit per dag per kind kos? • Waarom kan die ouers op jou staatmaak om hulle kinders op te pas? • Waar kry belangstellendes meer inligting? • Gee nog ander relevante inligting. • Geen volsinne nie, want die inligting word kripties gestel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 16 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum VOORBEELD by STELLA de JONGH BETROUBARE EN BEKWAME KINDERVERSORGER Ek bied aan: • Lees (Engels en Afrikaans) • Storietyd • Video’s en Rekenaarspeletjies • Klim en klouterspeletjies • Touspring • Skattejag • Swem en vele meer. Maandag – Vrydag 07:00 – 17:30 Slegs R30,00 per dag/per kind Laai u kind met gemoedsrus af. VEILIGHEID gewaarborg Rig navrae aan: Stella de Jongh Selfoon: 082 2304 469 E-pos: www.dejonghs@wawiel.co.za Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 17 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum 3.3 RIGTINGAANWYSINGS • Die doel is om vir iemand te verduidelik hoe om by ʼn sekere punt uit te kom. • Die inhoud is bondig en die taal formeel. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die persoon wat die aanwysings gee en die ontvanger daarvan. Dit spreek die ontvanger direk aan en is persoonlik en vriendelik. • Vermy slordige taal en slengwoorde. FORMAAT • Die doel is om vir Dozi die inligting te gee oor hoe om vanaf sy hotel, waar hy tuis is, tot by die skool te kom. • Die instruksies moet op die meegaande kaart gebaseer wees. • Instruksies kan met werkwoorde begin. • Beskryf die roete van punt A na punt B. • Verwys na bakens langs die roete. • Taal, styl en register is belangrik. • Bakens sluit in: Straatname, geboue, winkels en parke. VOORBEELD RIGTINGAANWYSINGS (Enige sewe. Kandidaat moet ten minste twee bakens noem.) 1. Ry by die hotel se uitgang uit. 2. Draai regs in President Steynstraat. 3. Draai regs in Nelstraat, daar sal ʼn kerk aan jou linkerkant wees. 4. Draai links in Kerkstraat en regs in Boomstraat. 5. Suidpark is aan jou linkerkant. 6. Ry reguit aan in Boomstraat tot by Absa bank aan jou regterkant. 7. Draai regs in Bergstraat en ry tot by die stopstraat. 8. Draai regs by die stopstraat. 9. Ry reguit aan verby die skool. 10. Die skool se parkering is aan jou linkerkant, net na die skool. ONTLEDING VAN KORTER TEKS: NASLAAN-, INFORMATIEWE EN TRANSAKSIONELE TEKSTE Die vrae is sό geformuleer dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. Verskillende kognitiewe vlakke, persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING C: 20 GROOTTOTAAL: 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 18 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum KONTROLELYS VIR OPSTEL EN MODERERING ALGEMENE NKV BEGINSELS VRAAGNOMMER KOMMENTAAR 1. Sosiale transformasie Afdeling A, B en C 2. Uitkomsgebaseerde onderwys Afdeling A, B en C As uitvloeisel van UGO 3. Hoë kennis/vaardigheid Afdeling A, B en C 4. Integrasie Afdeling A, B en C 5. Progressie Vlgs. NKV van gr.10–12 6. Artikulasie/oordraagbaarheid Indien kandidaat voldoen aan vereistes 7. Menseregte/inklusiwiteit/ Afdeling A, B en C omgewings-/sosiale geregtigheid 8. Waardering vir inheemse Afdeling A, B en C 9. Geloofwaardigheid/kwaliteit/ Afdeling A, B en C doeltreffendheid Uitkomsgebaseerde onderwys: KRITIEKE UITKOMSTE VRAAGNOMMER KOMMENTAAR 1. Identifiseer/los probleme op 1.1 1.4 1.5 1.6 2.1 2.4 3.2 3.3 2. Werk doeltreffend in groep(e) Nie van toepassing Eksamen 3. Organiseer en bestuur die self 1.1 1.2 1.4 1.5 1.6 2.1 2.2 2.4 3.1 3.2 3.3 4. Inligting versamel, ontleed, Afdeling A, B en C organiseer en evalueer 5. Kommunikeer doeltreffend Afdeling A, B en C 6. Gebruik wet./tegn. doeltreffend 7. Die wêreld as sisteem: 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 probleme nie in isolasie nie 1.6.1 1.6.2 1.6.3 2.1 2.2 2.3 2.4 3.1 3.2 3.3 Uitkomsgebaseerde onderwys: ONTWIKKELINGSUITKOMSTE VRAAGNOMMER KOMMENTAAR 1. Verskillende leerstrategieë Afdeling A, B en C 2. Verantwoordelike burgerskap 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 2.1 2.2 2.3 2.4 3.1 3.2 3.3 3. Kultureel/esteties sensitief 1.1 1.2 1.4 1.5 1.6 2.2 2.3 3.1 3.2 3.3 4. Beroepsmoontlikhede 1.2 1.4 1.5 1.6.1 1.6.2 1.6.3 2.3 3.3 5. Entrepreneurskap 1.3 1.5 1.6.1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 19 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum OPSOMMING VAN MOEILIKHEIDSGRAAD VAN VRAE IN VRAESTEL 3: MAART 2012 LU 3 SKRYF TIPE Die leerder is in staat om vir ʼn wye verskeidenheid doeleindes en SKRYFSTUK teikengroepe te skryf en aan te bied deur konvensies en verskillende kontekste te gebruik. AS ■ Beplan volgens doel, teikengroep en konteks. ■ Toon gebruik van skryfstrategieë. AFDELING A OPSTEL ■ Dink na oor, ontleed en evalueer, VRAAG 1 met inagneming van ander se sienings, eie werk en bied die finale produk aan. 1.1 Verhalend/Beskrywend 1.2 Argumenterend 1.3 Verhalend/Beskrywend 1.4 Beskrywend/Bespiegelend 1.5 Beredenerend 1.6.1–1.6.3 Al vyf tipes AFDELING B LANGER VRAAG 2 TRANSAKSIONELE TEKSTE 2.1 Vriendskaplike brief 2.2 Dialoog 2.3 Koerantberig 2.4 Informele toespraak AFDELING C TRANSAKSIONELE, VRAAG 3 NASLAAN- EN INFORMATIEWE TEKSTE 3.1 Poskaart 3.2 Advertensie 3.3 Rigtingaanwysings 15 onderwerpe/keuses 13 tipes skryfstukke Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Eerste Addisionele Taal /V3 20 DBE/Feb.–Mrt. 2012 NSS – Memorandum AFDELING A: OPSTEL – EERSTE ADDISIONELE TAAL Baie goed – Puik Goed Bo-gemid. Gemiddeld Ondergemid. Swak, maar slaag Te swak om te slaag 50 KODE 7 KODE 6 KODE 5 KODE 4 KODE 3 KODE 2 KODE 1 PUNTE Uitmuntend Verdienstelik Beduidend Voldoende Matig Basies Ontoereikend 80–100% 70–79% 60–69% 50–59% 40–49% 30–39% 0–29% 26–32 22½–25½ 19½–22 16–19 13–15½ 10–12½ 0–9½ -Inhoud toon uit- -Inhoud toon goeie -Inhoud toon bo- -Inhoud toon ’n -Inhoud toon -Inhoud dikwels -Inhoud nie ter sake INHOUD EN stekende inter- interpretasie van gemiddelde voldoende ondergemiddelde onverstaanbaar. nie. Geen pretasie van onder- onderwerp. interpretasie van interpretasie van interpretasie. Gebrek aan samehang nie. BEPLANNING werp. -Idees interessant en onderwerp. onderwerp. Leemtes in same- samehang. -Idees herhaal. -Idees uitdagend en verbeeldingryk. -Idees interessant en -Idees gewoon en hang. -Idees is min en -Beplanning en/of volwasse. -Beplanning en/of oortuigend. diepte ontbreek. -Idees meestal dikwels herhalend. eerste poging 32 PUNTE -Beplanning en/of eerste poging lei tot -Beplanning en/of -Beplanning en/of relevant, herhalend. -Beplanning en/of ontbreek heeltemal. eerste poging lei tot goedsaamgestelde, eerste poging lei tot eerste poging lei tot -Beplanning en/of eerste poging lei tot Swak opstel/ ʼn feitlik foutlose, gepaste opstel. ʼn goeie, gepaste ʼn bevredigende eerste poging lei tot opstel wat nie goed aanbieding. gepaste opstel. opstel. opstel/ aanbieding. ondergemiddelde, aangebied is nie. dog redelik verstaanbare opstel. 10–12 8½–9½ 7½–8 6–7 5–5½ 4 0–3½ -Toon kritiese -Toon kritiese -Daar is bewyse van -ʼn Aanduiding van -Beperkte kritiese -Geen kritiese -Geen kritiese TAAL, STYL taalbewustheid. taalbewustheid. kritiese taalbewust- kritiese taalbewust- taalbewustheid. taalbewustheid. taalbewustheid. -Effektiewe gebruik -Korrekte gebruik van heid. heid. -Taal gewoon en -Gebrekkige taal en -Ernstige gebrek aan EN van taal en taal en punktuasie. -Taal en punktuasie: -Taal baie eenvoudig punktuasie dikwels punktuasie. taal en punktuasie. REDIGERING punktuasie. Maak Kan figuurlike taal meestal korrek. en punktuasie foutiewelik gebruik. -Woordkeuse -Woordkeuse van figuurlike taal gebruik in korrekte -Woordkeuse is voldoende. -Woordkeuse beperk. ontoepaslik. gebruik. konteks. gepas vir opstel. -Woordkeuse basies. -Styl, toon en register -Styl, toon en register 12 PUNTE -Woordkeuse hoogs -ʼn Variasie in -Styl, toon en register voldoende. -Styl, toon en register gebrekkig. is baie gebrekkig. toepaslik/ woordekeuse en is meestal toepaslik -Styl, toon en register toon gebrek aan -Opstel is besaai met -Opstel is besaai met uitmuntend. word korrek gebruik. vir die onderwerp. oor die algemeen in samehang. foute ten spyte van foute en verwarrend -Styl, toon en register -Styl, toon en register -Opstel oor die ooreenstemming met -Opstel het steeds proeflees en ten spyte van proef- is hoogs gepas. is toepaslik vir die algemeen foutloos vereistes vir die baie foute na redigering. lees en redigering. -Opstel feitlik foutloos onderwerp. na proeflees en onderwerp. proeflees en na proeflees en -Opstel meestal redigering. -Opstel het steeds redigering. redigering. foutloos na proeflees foute na proeflees en en redigering. redigering. 5–6 4½ 4 3 2½ 2 0–1½ -Ontwikkeling van -Ontwikkeling van -Ontwikkeling van -Onderwerp bevat -Daar is bewyse van -Dwaal soms van die -Afgedwaal van die STRUKTUUR onderwerp onderwerp is onderwerp sommige idees, ontwikkeling van onderwerp af. onderwerp. samehangend met samehangend met samehangend en noodsaaklike details sommige noodsaak- Algemene gedagte- -Sinskonstruksie en verbeeldingryke verbeeldingryke logiese ontwikkeling egter ingesluit. like idees. gang moeilik om te paragrafering: 6 PUNTE details. details. van details. -Sinskonstruksie en -Sinskonstruksie en volg. deurmekaar en -Sinne en paragrawe -Sinne en -ʼn Verskeidenheid paragrafering mag paragrafering foutief, -Sinskonstruksie en ondeurdag. samehangend paragrafering: tipes sinne en foute bevat, maar maar idees is paragrafering baie -Lengte is heeltemal saamgestel. samehangend, goed paragrawe skakel opstel maak nog sin. verstaanbaar. elementêr te kort/te lank. -Lengte is in gekonstrueer/ logies. -Lengte is amper -Lengte is te kort/ saamgestel. ooreenstemming met saamgestel. -Lengte is korrek. korrek. te lank. -Lengte is te kort/ vereistes. -Lengte is korrek. te lank. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Afrikaans FAL P1 Feb-March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p1-feb-march-2012-memo/7e6dde94-0bbf-4c25-9a47-06e2d5ee46b7) — Afrikaans FAL · Memo · 2012 · Afr - [Afrikaans FAL P3 Feb-March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-feb-march-2015-memo/87abdf2e-dd1a-40b6-a25d-76969b064173) — Afrikaans FAL · Memo · 2015 · Afr - [Afrikaans FAL P3 Feb-March 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-feb-march-2014-memo/43eb3cb8-50ed-4438-9035-f7e7ac594aca) — Afrikaans FAL · Memo · 2014 · Afr - [Afrikaans FAL P1 Feb-March 2012](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p1-feb-march-2012/a7470d38-1c5d-4d4a-afc4-58191568e736) — Afrikaans FAL · QP · 2012 · Afr - [Afrikaans FAL P3 Nov 2012](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-nov-2012/190ede23-fea1-42f9-8a0c-bd0d60c85998) — Afrikaans FAL · QP · 2012 · Afr - [Afrikaans FAL P3 Feb-March 2014](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-feb-march-2014/b597172a-74f4-4cfd-935a-c868a858b7da) — Afrikaans FAL · QP · 2014 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans FAL - [AFRIKAANS FAL P1 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p1-gr12-qp-sept2024/83184aba-b793-4289-94bf-4aa5eb852531) — QP · 2024 · Afr - [Gr 12 Afrikaans P2 (FAL) 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-afrikaans-p2-fal-2024-question-paper/7ef36162-08ba-45ea-8e76-4b201f651670) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-nov-2024/18189e63-b80d-4773-b7b0-d85b065c5658) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/0feff6b0-aa5f-4380-acf0-f06343bc22d3) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-afrikaans/09c32e3a-6e0c-4c06-aec3-b0b54a251f21) — QP · 2024 · Afr - [AFRIKAANS FAL P1 GR12 QP SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p1-gr12-qp-sept2023/464e635d-666a-408f-b9ea-b7c91712c7de) — QP · 2023 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.