# Afrikaans FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2021 Memo

> Grade 12 Afrikaans FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2021, 21 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-may-june-2021-mg/45eb2dc7-d043-47d6-a8b1-6a4c6198fd31
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Afrikaans FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-fal) › [Afrikaans FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-may-june-2021-mg/45eb2dc7-d043-47d6-a8b1-6a4c6198fd31)

## About this document

Afrikaans Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2021 · Afrikaans. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Afrikaans FAL P3 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-may-june-2021/7956e528-b384-4024-8906-740a6a98a70e) — QP · 2021 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
            NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                     AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V3

                                         2021

                                  NASIENRIGLYNE

                                                                            PUNTE: 100

        Hierdie nasienriglyne bestaan uit 21 bladsye wat drie rubrieke insluit.

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             2                                DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

ALGEMEEN

1.        Gebruik die rubrieke soos volg:

          AFDELING A:           VRAAG 1          OPSTEL
          AFDELING B:           VRAAG 2.1        FORMELE BRIEF AAN DIE PERS
                                VRAAG 2.2        HULDEBLYK
                                VRAAG 2.3        RESENSIE
                                VRAAG 2.4        DIALOOG
          AFDELING C:           VRAAG 3.1        UITNODIGINGSKAARTJIE
                                VRAAG 3.2        DAGBOEKINSKRYWINGS
                                VRAAG 3.3        INSTRUKSIES

2.        Bestudeer en bespreek die rubrieke baie deeglik. Let veral daarop dat
          beplanning van idees, formaat, redigering van woord- en sinstrukture en
          struktuur by die rubrieke ingesluit is.

3.        As 'n onderwerp misgetas is, word die kandidaat se antwoordboek na die
          senior nasiener verwys. Die kandidaat moet volgens die rubrieke baie laag op
          inhoud aangeslaan word.

          Indien daar twyfel oor 'n onderskeidingskandidaat se skryfstuk(ke) bestaan,
          moet dit eweneens met die senior nasiener bespreek word.

4.        Indien 'n skryfstuk grootliks uit die vraestel saamgeflans word of dele van
          opdragte uit die vraestel net so oorgeskryf word, ontvang die kandidaat geen
          punte nie. Kommentaar sal wees: Nie eie werk nie/Saamgeflans.

5.        Indien dele van die skryfstuk wel die kandidaat se eie werk is, assesseer
          hierdie dele volgens die laagste vaardigheidsvlak.

6.        Die nasiener moet die voorgeskrewe nasiensimbole (bl.3) gebruik by die
          nasien van 'n skryfstuk.

7.        Die kandidaat word nie gepenaliseer indien hy/sy minder as die minimum of
          meer as die maksimum woorde gebruik nie.

8.        Visuele tekste: Vraag 1.6.1–1.6.3
           Die titel en die visuele prikkel behoort by mekaar aan te sluit.
           Indien die titel nie by die visuele prikkel pas nie, maar die inhoud spreek
             steeds die visuele prikkel aan, word die titel geïgnoreer.
           Die onderwerpe kan verhalend, beskrywend, bespiegelend, beredeneerd
             of argumenterend wees.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
  Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             3                                         DBE/2021
                                         SS/NSS – Nasienriglyne

  SIMBOLE/TEKENS BY DIE NASIEN

  Die volgende simbole/tekens behoort deur alle provinsies gebruik te word:

      VERDUIDELIKING                          SIMBOOL                      BESKRYWING
Woordorde                                      (      )           Hakies en pyltjie
Spelfout                                           =              Twee kort strepies onder 'n woord
Woordkeuse                                         /              Haal met 'n streep deur
Tydfoute                                  T (in die kantlyn)      Hoofletter T
Woord(e) weggelaat                                 ^              Weglaatteken
Taalfoute                                       _____             Enkelstreep onder die taalfout
Paragraafindeling                                  //             Dubbele skuinsstreep
Paragraaf is een lang, lomp sin                    [              Begin van 'n nuwe sin
Woorde uit ander tale/nie-                        X               Trek 'n X bo die verkeerde woord.
funksionele/vreemde woorde:
- Standaardafrikaans bly die
    norm.
- Gebruiksafrikaans moet
    vermy word.
- Aanvaar terminologie waarvoor
    Afrikaans nog nie ekwivalente het
    nie.
Erkenning van taaljuweeltjies             (bo die woord)         Regmerkie bo goeie taalgebruik,
                                                                  idees of uitdrukkings.
Herhaling                                hh (in die kantlyn)      Dubbele hh
Onduidelik/onverstaanbaar                ∫ (in die kantlyn)       Kronkelstreep
Saamgeflans uit vraestel                 Vr (in die kantlyn)      Hoofletter V kleinletter r
Punktuasie                                        O               Omkring

  NEERSKRYF VAN PUNTE

  1.         Gebruik die korrekte rubriek vir elke tipe skryfstuk.

  2.         Assesseer die kandidaat se skryfstukke na aanleiding van die vyf
             VAARDIGHEIDSVLAKKE volgens:

             AFDELING A:         INHOUD en BEPLANNING (30 punte), TAAL, STYL en
                                 REDIGERING (15 punte) en STRUKTUUR (5 punte).

             AFDELING B:         INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (18 punte) en
                                 TAAL, STYL en REDIGERING (12 punte).

             AFDELING C:         INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en
                                 TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte).

  3.             Bepaal eers in watter vaardigheidsvlak die skryfstuk val, byvoorbeeld
                  KNAP.
                 Bepaal vervolgens of die skryfstuk in die hoë- of laevlaksubkategorie val,
                  byvoorbeeld KNAP hoog.

  Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3               4                             DBE/2021
                                         SS/NSS – Nasienriglyne

              Assesseer dan watter punt die skryfstuk verdien. Skryf slegs een punt
               neer, byvoorbeeld uit die kategorie (22-24) kies en skryf die nasiener
               22 uit 30 vir Inhoud en Beplanning.
              Dieselfde werkswyse word by Taal, Styl en Redigering gevolg.

4.         Hou die puntetoekenning by die onderskeie vaardigheidsvlakke in gedagte.
           Dis 'n hulpmiddel.

5.         Let daarop dat AFDELING B en C nie tussen hoë en lae vlakke onderskei nie.

6.         Vir Afdeling B en Afdeling C: Evalueer eers of die kandidaat se skryfstuk
           volgens     INHOUD,     BEPLANNING      EN     FORMAAT,       byvoorbeeld
           UITSONDERLIK, GEMIDDELD of ONVOLDOENDE is. Bepaal daarna watter
           punt toegeken moet word. Skryf net EEN punt neer. Dieselfde geld vir TAAL,
           STYL EN REDIGERING.

7.         Skryf die punte soos volg neer:

        AFDELING A             Kode             Punt        AFDELING B     Kode            Punt
            IB            Knap +                 22             IBF      Gemiddeld          9
           TSR            Uitsonderlik           13             TSR      Elementêr          5
             S            Knap                   4          TOTAAL:                         14
        TOTAAL:                                  39

TAALVAARDIGHEID: SKRYF EN AANBIED

Hierdie nasienriglyne moet saam met die aangehegte Afrikaans EAT-assesserings-
rubrieke vir AFDELINGS A, B en C gebruik word.

LET WEL: Kandidate word nie addisioneel gepenaliseer vir afwykings nie, want die
rubrieke maak daarvoor voorsiening.

AFDELING A: OPSTEL

1.1        EK HET GEWEET EK KAN DIT DOEN!

     Hierdie opstel leen hom die beste tot die volgende opsteltipes:
      o Verhalende opstel: Hier vertel die kandidaat op 'n interessante wyse van iets
         wat die kandidaat aangepak/probeer/gedoen het wat vir hom/haar bewys het dat
         hy/sy dit wel kon doen.
      o Beskrywende opstel: Hier beskryf die kandidaat op 'n lewendige wyse iets wat
         hy/sy gedoen het wat bevestig het dat hy/sy dit kon doen. Die kandidaat kan
         ook konsentreer op die beskrywing van die emosies en gevolge van die
         gebeure.
      o Bespiegelende        opstel:   Hier     bespiegel   die    kandidaat oor  die
         betekenis/implikasie van dit wat hy/sy reggekry het.
     Die opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat.                       [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             5                                  DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

1.2        DIT WAS NOU 'N LEKKER/NARE DROOM

     Hierdie opstel leen hom die beste tot die volgende opsteltipes:
      o Verhalende opstel: Hier vertel die kandidaat op 'n interessante wyse van ŉ
          lekker/nare droom.
      o Beskrywende opstel: Hier beskryf die kandidaat sy/haar lekker/nare droom op
          'n lewendige wyse.
     Die opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat.                          [50]

1.3        STAAN FAMILIE ALTYD SAAM?

     Hierdie opstel leen hom die beste tot die volgende opsteltipes:
      o Argumenterende opstel: Hier neem die kandidaat reg van die begin af 'n
         standpunt in, nl. dat familie altyd saamstaan of nie. Die kandidaat motiveer
         sy/haar standpunt.
      o Beredeneerde opstel: Hier redeneer die kandidaat in 'n gebalanseerde opstel
         of familie altyd saamstaan. Die kandidaat mag uiteindelik 'n standpunt inneem.
      o Verhalende opstel: Hier vertel die kandidaat op 'n lewendige wyse van
         interessante gebeurtenis(se) waar familie altyd saamgestaan het of nie
         saamgestaan het nie.
      o Beskrywende opstel: Hier beskryf die kandidaat op 'n lewendige wyse hoe
          familie altyd saamstaan of nie altyd saamstaan nie.
      o Bespiegelende opstel: Hier bespiegel die kandidaat of familie te alle tye
         saamstaan.
     Die opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat.                          [50]

1.4        SUID-AFRIKA #EK BLY

     Hierdie onderwerp leen hom die beste tot die volgende opsteltipes:
      o Beredeneerde opstel: Hier beredeneer die kandidaat die redes waarom hy/sy in
         Suid-Afrika gaan bly, in 'n gebalanseerde opstel. Die kandidaat mag uiteindelik 'n
         standpunt inneem.
      o Argumenterende opstel: Hier neem die kandidaat reg van die begin af 'n
         standpunt in, nl. dat niks hom/haar sal oortuig om Suid-Afrika te verlaat nie. Die
         kandidaat motiveer sy/haar standpunt.
      o Bespiegelende opstel: Hier bespiegel/wonder die kandidaat daaroor of hy/sy in
         Suid-Afrika gaan bly.
      o Beskrywende opstel: Hier beskryf die kandidaat op 'n lewendige wyse 'n
         insident(e) wat hom/haar oortuig het om in Suid-Afrika te bly.
      o Verhalende opstel: Hier vertel die kandidaat op 'n lewendige wyse van 'n
         interessante gebeurtenis(se) wat hom/haar oortuig het om in Suid-Afrika te bly.
     Die opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat.                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             6                                      DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

1.5        VERANDERING BEGIN BY MY
     Hierdie opstel leen hom die beste tot die volgende opsteltipes:
      o Verhalende opstel: Hier vertel die kandidaat op 'n interessante wyse van dinge
         wat gebeur het wat die kandidaat laat besef het dat verandering by hom/haar
         begin.
      o Beredeneerde opstel: Hier beredeneer die kandidaat waar verandering begin.
      o Argumenterende opstel: Hier mag die kandidaat reg van die begin af hierdie
         standpunt inneem en dít motiveer.
      o Bespiegelende opstel: Hier bespiegel die kandidaat waar verandering begin
         en watter rol die individu daarin speel.
     Die opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat.                              [50]

1.6        VISUELE PRIKKELS
     Die inhoud van die opstel moet by die visuele prikkel pas. Die nasiener moet
       onthou dat die kern van hierdie visuele prikkels oop is vir 'n verskeidenheid
       interpretasies. Die kandidaat se perspektief moet by assessering oorweeg word.
     Die vrae is sό geformuleer en die prente sό gekies dat 'n persoonlike inkleding van
      die gekose onderwerp/prent van die kandidaat verwag word.
     'n Opstel kan ook elemente van verskillende tipes opstelle bevat.
1.6.1      PRENTJIE: HUISWINKEL/SPAZA WINKEL
     Die kandidaat kan enige tipe opstel aanbied.
     Letterlike interpretasie: mense gaan na die winkeltjie toe om produkte te koop, bron
      van inkomste vir mense, plek waar mense saamkom, integrale deel van die
      gemeenskap, ens.
     Figuurlike interpretasie: simbool van oorlewing, samebindende funksie in die
      gemeenskap, ens.                                                                                [50]

1.6.2      PRENTJIE: PAD
 Die kandidaat kan enige tipe opstel aanbied.
 Letterlike interpretasie: 'n (netjiese) teerpad deur 'n landelike gebied, rustigheid van
  die platteland, ens.
 Figuurlike interpretasie: die toekoms, pad na êrens of nêrens, die draai in die pad
  (verandering, struikelblokke), ens.                                                                 [50]
1.6.3      PRENTJIE: EMOJI MET RITSLUITER
     Die kandidaat kan enige tipe opstel aanbied.
     Figuurlike interpretasie: 'n stil bek is 'n heel bek, dink voor jy praat, plaas 'n wag
      voor jou mond, moenie skinder nie, stilbly is 'n gebed, dink oor dit wat jy op sosiale
      media plaas, ek het belowe ek sal nie vertel wat ek weet nie, ens.
     Letterlike interpretasie: hier is nie regtig 'n letterlike interpretasie nie, behalwe as
      daar spesifiek oor emoji’s geskryf word oor stilbly oor iets of iemand.
     Let daarop dat die kandidaat nie kan skryf hoe sy/haar mond toegeplak is tydens ŉ
      rooftog nie. Die ritsluiter word toegetrek, m.a.w. die karakter het self besluit om stil
      te bly of iets of iemand het die persoon gedwing om stil te bly oor iets.                       [50]

                                                                    TOTAAL AFDELING A:                50

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             7                                  DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

AFDELING B: LANG TRANSAKSIONELE TEKS

2.1       FORMELE BRIEF AAN DIE PERS

          FOKUS

          Die kandidaat skryf 'n formele brief aan die pers waarin die kandidaat
          sy/haar opinie oor swak diens by 'n kliniek/hospitaal uitspreek.

           KENMERKE

              Die formele brief aan die pers het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en
               korrek moet wees.
              Die aanslag is formeel met bepaalde skryfkonvensies.
              Die opskrif gee 'n aanduiding van die briefskrywer se standpunt t.o.v.
               dienste gelewer.
              Die doel van die brief moet duidelik wees, nl. om 'n opinie oor swak diens
               uit te spreek.
              Die inhoud moet in paragrawe aangebied word.
              Die brief behoort 120–150 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL

              Die inhoud van die brief moet die fokus ondersteun.
              'n Verskeidenheid volwasse en intelligente idees word gegee.
              Gepaste detail brei die idees uit:
                o Detail wat die opinie ondersteun
                o 'n Beroep op betrokkenes om in te gryp om die situasie te verbeter

          FORMAAT

          Die formaat van die brief moet korrek wees.

          Leestekens
           Geen leestekens word in die adres, aanhef of slot gebruik nie.

          Die adres en datum
           Die adres van die briefskrywer moet regs boaan in blokvorm geskryf word.
           Daar behoort nie 'n reël tussen die poskode en die datum oopgelaat te
             word nie.
            Toegewing: 'n Reël kan tussen die poskode en datum oopgelaat word.
           Die datum word voluit geskryf: 23 Mei 2021.
           Die adres van die ontvanger word links in blokvorm geskryf.
           'n Reël word tussen die adres van die briefskrywer en die ontvanger
             oopgelaat.
           'n Reël word tussen die adres van die ontvanger en die aanhef van die
             brief oopgelaat.
           Let op die verskillende wyses waarop die adres geskryf kan word.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3               8                                             DBE/2021
                                         SS/NSS – Nasienriglyne

          Die aanhef, doel, afsluiting en slot
           Die aanhef word teen die linkerkantlyn geskryf en is formeel.
           Die doel van die brief word in hoofletters geskryf OF dit kan in kleinletters
             geskryf en onderstreep word. Dit moet die essensie van die brief saamvat.
           Geen leestekens word na "Die uwe" gebruik nie.
           Die brief word deur die persoon wat die korrespondensie rig, onderteken.
             Korrespondente kan ook hul noemname en vanne gee of ŉ skuilnaam.
           Die korrespondent se voorletters en van kan onder die handtekening
             uitgeskryf word, indien dit onleesbaar is.
           Die hoedanigheid van die briefskrywer word onder die handtekening
             uitgeskryf.
           Dis aanvaarbaar om slegs voorletters en van te gee; m.a.w. die kandidaat
             hoef nie die brief te onderteken nie.

          Die paragrawe
           'n Reël word tussen paragrawe oopgelaat.
           Die inleidingsparagraaf stel die rede vir die brief duidelik, byvoorbeeld dat
             die briefskrywer sy/haar opinie oor swak diens wil uitspreek.
           Die liggaam van die brief brei uit deurdat die kandidaat die nodige detail
             verskaf om sy/haar opinie te ondersteun.
           Die slotparagraaf moet die inhoud saamvat en treffend wees. Die
             kandidaat doen 'n beroep op alle betrokkenes (nie die redakteur nie) om in
             te gryp om die situasie te verbeter.

        Let op die verskillende wyses hieronder waarop die adresse geskryf kan word.

          Voorbeelde van hoe die adresse geskryf word:

          Kerkstraat 1              Posbus 88          Huis 342         Plot 588
          Uitbreiding/Voorstad      Pleknaam           Pleknaam         Pleknaam
          Pleknaam                  Kode               Kode             Kode

          Rusthof                   Sewende laan 10/Sewende Laan 10/Sewendelaan 10
          Pleknaam                  Westdene
          Kode                      Kode

          Let op die volgende: Kerkstraat is altyd een woord omdat dit 'n samestelling van TWEE
          soortname is. Arcadia Straat is 'n samestelling tussen 'n eienaam en 'n soortnaam en daarom
          kan dit soos volg geskryf word: Arcadiastraat, Arcadia Straat, Arcadia-straat, Arcadia-Straat.
          (AWS, 2017 bl. 173)

          Geen Engels, behalwe amptelike Engelse name, bv. Mandela Square, word aanvaar nie.

Kopiereg voorbehou                                                                       Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             9                                   DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER

              Die taal en styl van die brief is formeel, bv. die redakteur word as ''u''
               aangespreek. Aanvaar ook ''jy/jou''.
              Die toon is verduidelikend op 'n manier wat die skrywer se
               ontevredenheid uitdruk.
              Die woordkeuse getuig van goeie woordeskat en dit pas by die toon en
               register wat die skryfstuk vereis.
              Grammatika:
               o Sinne word korrek gebou.
               o Taalstrukture en –konvensies word korrek aangebied.
               o Spelling is korrek.                                                               [30]

2.2       HULDEBLYK

          FOKUS

          Die kandidaat skryf 'n huldeblyk vir 'n polisieman wat aftree.

          KENMERKE

             Die huldeblyk het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en korrek moet
              wees.
             Die aanslag is formeel en waarderend.
             Die doel van die huldeblyk moet duidelik wees, nl. om van die polisieman
              afskeid te neem en hulde aan hom te bring.
             Die huldeblyk kan in die teenwoordige of verlede tyd geskryf word.
             Die mense wat die funksie bywoon, moet 'n geheelbeeld van die
              polisieman kry.
             Die huldeblyk behoort 120–150 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL

              Die inhoud van die huldeblyk moet die fokus ondersteun.
              'n Verskeidenheid volwasse en intelligente idees word gegee.
              Gepaste detail brei die idees uit:
                o Bekendstelling van die polisieman
                o Oorsig oor sy loopbaan
                o Enkele staaltjies uit die polisieman se loopbaan
                o Waardering vir die polisieman se bydrae oor die jare
              Kultuurkontekste moet in ag geneem word.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             10                                    DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

          FORMAAT

             Opskrif
              Die huldeblyk moet 'n opskrif hê en dit mag 'n subopskrif insluit.

             Inleidende paragraaf
              Die inleidende sin is baie belangrik. Die huldeblyk word met die groet
              ingelei en die aanwesiges se aandag word vasgevang. Die spreker gee
              die rede vir die samekoms.

             Paragraaf 2
              Die volgende besonderhede van die polisieman kan gegee word: naam en
              van, jare diens en oorsig oor loopbaan.

             Paragraaf 3 en verder
              Die huldeblyk sluit verskillende hoogtepunte in wat persoonlike gebeure en
              staaltjies van die polisieman se lewe bevat. Dit word in verskillende
              daaropvolgende paragrawe bespreek. Elke paragraaf handel (verkieslik)
              oor 'n nuwe feit/gedagte. Die spreker wens hier of in die slotparagraaf die
              polsieman 'n gelukkige aftrede toe.

             Slotparagraaf
              In die slot kan die spreker waardering uitspreek vir die polisieman se
              bydrae oor die jare. Die spreker moet hier of in een van die ander
              paragrawe die polisieman 'n gelukkige aftrede toewens.

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER

             Die toon is formeel, dog vriendelik en waarderend.
             Die taal en styl van die huldeblyk stem met die toon ooreen.
             Die woordkeuse getuig van goeie woordeskat en dit pas by die toon en
              register wat die huldeblyk vereis.
             Grammatika:
              o Sinne word korrek gebou.
              o Taalstrukture en –konvensies word korrek aangebied.
              o Spelling is korrek.                                                                 [30]

2.3       RESENSIE

          FOKUS

          Die kandidaat skryf 'n resensie oor 'n klerewinkel vir jongmense.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             11                                 DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

          KENMERKE
             Die resensie het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en korrek moet
              wees.
             Die aanslag is informeel, dog saaklik.
             Die doel van hierdie teks is om die klerewinkel positief/negatief te
              evalueer en 'n aanbeveling te maak.
             Die resensie kan in die teenwoordige of verlede tyd geskryf word.
             Die titel gee 'n aanduiding van die resensent se standpunt ten opsigte van
              die klerewinkel.
             Die resensie word gewoonlik in die derde persoon geskryf om 'n mate van
              objektiwiteit te handhaaf.
             Die resensie behoort 120–150 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL

             Die inhoud van die resensie moet die fokus ondersteun.
             'n Verskeidenheid volwasse en intelligente idees word duidelik uiteengesit:
              o Die naam van die klerewinkel en moontlik iets oor die feit dat dit
                  spesifiek vir jongmense is, word in die eerste paragraaf gegee
              o 'n Algemene, maar positiewe/negatiewe indruk en meer besonderhede
                  oor die klerewinkel word in die volgende paragrawe gegee
              o Die resensent se laaste indrukke/gevolgtrekking/aanbeveling volg in
                  die slotparagraaf
             Detail:
              o Watter klerewinkel word bespreek?
              o Waar is die klerewinkel geleë?
              o Watter tipe klere word daar verkoop?
              o Gehalte van die klere?
              o Hoe bekend is die klere wat daar verkoop word?
              o Is die pryse redelik?
              o Is die diens goed?
              o Sou jy mense aanraai/afraai om by hierdie winkel te koop?
             Kultuurverskille moet in ag geneem word.

          FORMAAT
             Die resensie het 'n titel wat die inhoud opsom.
             Die resensent se naam volg na die titel.
             Die resensie kan in paragrawe of kolomme aangebied word.

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER

             Die toon is saaklik en informatief.
             Die taal moet eenvoudig/maklik verstaanbaar wees.
             Die taal, styl en register van die resensie wissel van formeel tot informeel
              en moet geloofwaardig wees.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             12                                DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

           Die woordkeuse getuig van goeie en gepaste woordeskat. Woorde wat op
            waardering en evaluering dui, moet oordeelkundig gebruik word, bv.
            uitstaande/opwindend/alledaags/byderwets/modern/bekostigbaar/kreatief,
            ens.
           Die grammatika en spelling geniet aandag:
            o Sinsbou is funksioneel.
            o Taalstrukture en –konvensies word korrek aangebied.
            o Spelling van woorde is korrek.                                                     [30]

2.4       DIALOOG

          FOKUS

          Die kandidaat skryf 'n dialoog tussen hom/haar en sy/haar ma oor die rede
          waarom hy/sy die aand so laat by die huis gekom het. Die fokus is op waar
          die kandidaat was en waarom hy/sy so laat tuis gekom het.

          KENMERKE

             Die dialoog het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en korrek moet wees.
             Die aanslag is informeel.
             Die doel van die dialoog is om te verduidelik, nl. om vir die ma te vertel
              waar hy/sy was en waarom hy/sy so laat huis toe gekom het.
             Elke spreekbeurt dra by tot die doel van die dialoog.
             Die taal en styl is informeel en gemaklik.
             Die dialoog behoort 120 –150 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL

           Die inhoud van die dialoog moet die fokus ondersteun.
           'n Verskeidenheid volwasse en intelligente idees word duidelik uiteengesit.
            Gepaste detail dra by tot die ontwikkeling van die gesprek:
             o Waar die kandidaat was
             o Redes waarom die kandidaat so laat by die huis gekom het
           Kultuurverskille moet te alle tye in ag geneem word.

          FORMAAT

             Die name van die sprekers word netjies onder mekaar geskryf, teenaan
              die linkerkantlyn.
             Die kandidaat se naam kan met "Ek" vervang word.
             Daar kom 'n dubbelpunt na elke naam.
             Geen aanhalingstekens word gebruik nie.
             Laat 'n reël na elke spreekbeurt oop.
             Spreekbeurte is in blokvorm.
             Die kandidaat behoort 'n konteks te skep voordat die dialoog geskryf word.
             Ekstra inligting word tussen hakies en direk voor die spreker se woorde
              geskryf, waar dit toepaslik is.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             13                             DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER

             Die toon getuig van verduideliking en oorreding.
             Die aanspreekvorm, taal en styl is informeel en gemaklik, dog hoflik.
             Die woordkeuse getuig van goeie woordeskat en dit pas by die toon en
              register wat hierdie dialoog vereis.
             Grammatika:
              o Sinne word korrek gebou.
              o Taalstrukture en –konvensies word korrek aangebied.
              o Spelling is korrek.
              o Funksionele gebruik van leestekens verhoog die waarde van die
                   teks.                                                                      [30]

ONTLEDING VAN LANG TRANSAKSIONELE TEKS

Die vrae is sό geformuleer dat 'n persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van
die kandidaat verwag word.

                                                                TOTAAL AFDELING B:            30

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             14                                  DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne
AFDELING C: KORT TRANSAKSIONELE TEKS
VRAAG 3
3.1       UITNODIGINGSKAARTJIE

          FOKUS
          Die kandidaat skryf 'n uitnodiging om die klub- of koorlede na die einde van
          die jaar se funksie uit te nooi.

          KENMERKE
             Die uitnodigingskaartjie het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en
              korrek moet wees.
             Die aanslag is vriendelik en uitnodigend.
             Die doel van die uitnodigingskaartjie moet duidelik wees, nl. om die klub-
              of koorlede na die funksie uit te nooi.
             Die nodige inligting moet in die uitnodigingskaartjie gegee word.
             Die uitnodigingskaartjie behoort 80–100 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL
             Die inhoud van die uitnodigingskaartjie moet die fokus ondersteun.
             Die volgende inligting behoort in die uitnodigingskaartjie gegee te word:
              o Wie is die teikengroep/Wie word genooi?
              o Waarom word die funksie gehou?
              o Wanneer (dag, datum en tyd) is die funksie?
              o Waar word die funksie gehou?
              o Wat gaan alles by die funksie gebeur?
              o Is daar enige koste aan verbonde?
              o Kontakbesonderhede
              o Hoe moet die klub- of koorlede laat weet of hulle die funksie gaan
                  bywoon?

          FORMAAT
             Die belangrikste inligting trek dadelik die leser se aandag.
             Verskillende lettertipes (fonts) en lettergroottes kan gebruik word om die
              uitnodigingskaartjie interessant/leservriendelik te maak.
             Geen omslagtige paragrawe nie.
             Inligting kan puntsgewys gegee word.

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER
             Die toon is uitnodigend en spreek die leser direk aan.
             Die taal en styl is informeel en gemaklik.
             Die woordkeuse getuig van goeie woordeskat en dit pas by die toon en
              register wat hierdie uitnodiging vereis.
             Grammatika:
              o Sinne, indien van toepassing, word korrek gebou.
              o Taalstrukture en –konvensies word korrek aangebied.
              o Spelling is korrek.                                                                [20]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             15                               DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

3.2   DAGBOEKINSKRYWINGS

          FOKUS

          Die kandidaat maak TWEE dagboekinskrywings oor hoe hy/sy gevoel het
          toe hy/sy sy/haar beursie verloor het en later teruggekry het.
           EEN inskrywing toe die kandidaat die beursie verloor het
           EEN inskrywing nadat die kandidaat die beursie teruggekry het

          KENMERKE

             Die dagboekinskrywings het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en
              korrek moet wees.
             Die aanslag is informeel.
             Die doel van die dagboekinskrywings moet duidelik wees, nl. om
              persoonlike ervarings (gedagtes en emosies) te oordink en te verwoord.
             Die dagboekinskrywings behoort 80–100 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL

             Die inhoud van die dagboekinskrywings moet die fokus ondersteun.
             'n Verskeidenheid interessante idees word gegee. Dit moet spreek van die
              kandidaat se gevoelens/gedagtes toe die kandidaat die beursie verloor het
              en nadat die kandidaat die beursie weer teruggekry het.
             Gevoelens/ervarings of gedagtes wat beleef word, word beskryf.

          FORMAAT

           Elke dagboekinskrywing moet die dag en/of datum hê wat boaan geskryf
            word.
           Die kandidaat moet dagboekinskrywings vir twee dae maak.
           Die kandidaat hoef nie met "Liewe Dagboek" te begin nie.
           Die uiteensetting van elke inskrywing mag in paragraafvorm wees.

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER

             Die toon is persoonlik: beangs/verlig/ontsteld/dankbaar, ens.
             Die persoon skryf vir hom-/haarself.
             Die styl is informeel.
             Die woordkeuse getuig van die kandidaat se vermoë om sy/haar gedagtes
              en emosies met min woorde te beskryf.
             Beskrywende woorde word fyn gekies.
             Die persoon skryf in die teenwoordige of verlede tyd.
             Grammatika:
              o Sinne word korrek gebou.
              o Taalstrukture en –konvensies word korrek aangebied.
              o Spelling is korrek.
              o Funksionele gebruik van leestekens verhoog die waarde van die teks.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             16                                 DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

          LET WEL
          Albei inskrywings moet as EEN teks in ag geneem en dus as 'n geheel
          geassesseer word.                                                                       [20]

3.3       INSTRUKSIES

          FOKUS

          Die pa gee vir die kandidaat instruksies wat gevolg moet word om die spaza-
          winkeltjie goed te bestuur.

          KENMERKE

             Hierdie teks het 'n bepaalde formaat wat herkenbaar en korrek moet
              wees.
             Die aanslag is informeel en informatief.
             Die doel van hierdie teks is om te verduidelik wat gedoen moet word.
             Die instruksies moet maklik verstaanbaar uiteengesit word.
             In hierdie teks kan tipiese bevelsinne gegee word. Dit kan met stelsinne
              afgewissel word.
             Die instruksies behoort 80–100 woorde te hê.

          INHOUD, INSLUITEND IDEES EN DETAIL

             Die inhoud van die instruksies moet die fokus ondersteun.
             'n Reeks instruksies wat uitgevoer moet word, word gegee, bv.:
              o Sluit die winkeltjie stiptelik oop en toe.
              o Hou die winkeltjie skoon en netjies.
              o Werk higiënies met die kos.
              o Verkoop net vars kos.
              o Maak voorsiening vir 'n verskeidenheid gesonde kos.
              o Gee die korrekte kleingeld.
              o Hou genoeg voorraad aan.
              o Wees vriendelik met almal.
              o Behandel almal regverdig.
              o Betaal elke dag die geld in.
              o Moenie op skuld verkoop nie.
             Hierdie teks leen hom nie tot uitbreiding van idees met onnodige detail nie.

          FORMAAT

             Die instruksies kan genommer word, met kolpunte aangedui word of slegs
              as sinne geskryf word. Let wel: Deel van die opdrag by hierdie vraag is
              dat kandidate die instruksies puntsgewys onder mekaar moet neerskryf.
             Die instruksies moet in volsinne aangebied word.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3             17                                  DBE/2021
                                       SS/NSS – Nasienriglyne

          TAAL EN STYL, INSLUITEND TOON EN REGISTER

             Die toon is gebiedend/informatief.
             Die aanspreekvorm, taal en styl is informeel en gemaklik.
             Die woordkeuse getuig van die kandidaat se vermoë om met die gebruik
              van min woorde inligting te gee. Omdat daar nie te veel detail gegee kan
              word nie, moet die kandidaat hier bewys lewer dat hy/sy met gepaste
              bywoorde/byvoeglike naamwoorde kan werk.
             Grammatika en spelling geniet aandag:
              o Sinne begin gewoonlik met 'n werkwoord of "Julle moet ..." of "Onthou
                 om ..."
              o Persoonlike voornaamwoorde word gebruik in plaas van eiename.
              o Lydende vorm mag gebruik word.
              o Spelling moet korrek wees.
              o Taalstrukture en –konvensies moet korrek wees.                                    [20]

          ONTLEDING VAN KORT TRANSAKSIONELE TEKSTE

          Die vrae is sό geformuleer dat 'n persoonlike inkleding van die gekose
          onderwerp van die kandidaat verwag word.

                                                                TOTAAL AFDELING C:       20
                                                                    GROOTTOTAAL:         100

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 18

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3
                                        Downloaded from hlayiso.com                    18                                                           DBE/2021
                                                                            SS/NSS – Nasienriglyne
LET WEL:
 Gebruik altyd dié rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 3, AFDELING A).
 Punte van 0–50 is in VYF vaardigheidsvlakke verdeel.
 Die kriteria vir Inhoud, Taal en Styl is verder in elk van die vyf vaardigheidsvlakke in 'n hoë- en laevlaksubkategorie verdeel, met die toepaslike verspreiding van
  punte en die omskrywings.
 Struktuur word nie deur die verdeling in 'n hoë en lae vlak beïnvloed nie.
ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL (AFDELING A) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [50 PUNTE]

      Kriteria                                Uitsonderlik                Knap                   Gemiddeld              Elementêr                 Onvoldoende
 INHOUD EN                                       28–30                    22–24                    16–18                  10–12                         4–6
 BEPLANNING                             -Respons is              -Respons baie goed;      -Respons bevredigend    -Wisselvallige             -Respons heeltemal
                                        uitsonderlik/treffend    getuig van vaardigheid   -Idees redelik          samehang in respons        irrelevant
 (Respons en idees)                     en bo verwagting         -Idees heeltemal         samehangend en          -Idees onduidelik, nie     -Idees deurmekaar en
 Organisering van idees                 -Idees is intelligent,   relevant, baie           oortuigend              oorspronklik nie           nie op onderwerp
 vir beplanning;                        volwasse en              interessant en lewer     -Redelike organisasie   -Min bewys van             gefokus nie

                             Hoë vlak
 Bewustheid van doel,                   stem leser tot           bewys van                en redelik              organisasie en             -Vaag en herhalend
 gehoor en konteks                      nadenke                  volwassenheid            samehangend,            samehang                   -Geen organisasie nie
                                        -Uitsonderlike           -Organisasie baie        insluitend inleiding,                              en is onsamehangend
 30 PUNTE                               organisasie en           goed en                  liggaam en
                                        samehang, insluitend     samehangend,             samevatting/slot
                                        inleiding, liggaam en    insluitend inleiding,
                                        samevatting/slot         liggaam en
                                                                 samevatting/slot
                                                 25–27                    19–21                    13–15                    7–9                        0–3
                                        -Respons uitmuntend,     -Respons goed; getuig    -Respons                -Respons is grootliks      -Geen poging
                                        maar uitsonderlik        van vaardigheid          bevredigend, maar       irrelevant.                aangewend om in
                                        treffende eienskappe     -Idees relevant,         verval soms in          -Idees begin los staan     ooreenstemming met
                                        van 'n opstel ontbreek   interessant              onduidelikheid          en kan verwarrend          onderwerp te wees nie

                             Lae vlak
                                        -Idees intelligent en    -Organisasie goed en     -Idees redelik          wees                       -Heeltemal irrelevant
                                        volwasse                 samehangend,             samehangend en          -Skaars 'n bewys van       en ontoepaslik
                                        -Knap organisasie en     insluitend inleiding,    oortuigend              organisasie en             -Deurmekaar en geen
                                        samehang, insluitend     liggaam en               -'n Mate van            samehang                   fokus nie
                                        inleiding, liggaam en    samevatting/slot         organisasie en
                                        samevatting/slot                                  samehang, insluitend
                                                                                          inleiding, liggaam en
                                                                                          samevatting/slot

Kopiereg voorbehou                                                                                                                                 Blaai om asseblief

### Page 19

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3
                                       Downloaded from hlayiso.com                       19                                                              DBE/2021
                                                                              SS/NSS – Nasienriglyne

ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL (AFDELING A) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [50 PUNTE] (vervolg)

       Kriteria                             Uitsonderlik                   Knap                    Gemiddeld                  Elementêr                  Onvoldoende
 TAAL, STYL EN                                  14–15                      11–12                       8–9                        5–6                          0–3
 REDIGERING                            -Toon, register, styl en   -Toon, styl, register en   -Toon, register, styl en   -Toon, register, styl en   -Toon, register, styl en
                                       woordeskat hoogs           woordeskat baie            woordeskat gepas vir       woordeskat minder          woordeskat nie gepas
 Toon, register, styl en               gepas vir doel, gehoor     gepas vir doel, gehoor     doel, gehoor en            gepas vir doel, gehoor     vir doel, gehoor en
 woordeskat is geskik                  en konteks                 en konteks                 konteks                    en konteks nie             konteks

                            Hoë vlak
 vir doel/effek en                     -Taalgebruik getuig        -Taalgebruik effektief     -Gepaste taalgebruik       -Taalgebruik baie          - Taal onverstaanbaar
 konteks;                              van vertroue,              -Grammatika en             om betekenis oor te        basies                     -Woordeskat so beperk
 Woordkeuse;                           indrukwekkend              spelling grootliks         dra                        -Woordkeuse skaars         dat dit onmoontlik is om
 Taalgebruik en                        -Grammatika en             foutvry                    -Retoriese middele         toepaslik                  sin te maak
 konvensies,                           spelling feitlik foutvry   -Baie goed gedoen          gebruik om betekenis       -Baie beperkte
 punktuasie,                           -Knap gedaan                                          te versterk                woordeskat
 grammatika, spelling
                                                  13                         10                         7                          4
 15 PUNTE                              -Toon, register, styl en   -Toon gepas en             -Toon oor die              -Taalgebruik
                                       woordeskat is effektief    effektief                  algemeen gepas en          onvoldoende
                                       -Taalgebruik               -Taalgebruik toepaslik     beperkte gebruik van       -Weinig indien enige

                            Lae vlak
                                       uitstekend                 en oor die algemeen        retoriese middele          sinsverskeidenheid
                                       -Grammatika en             effektief                  -Voldoende                 -Woordeskat baie
                                       spelling feitlik foutvry   -Enkele foute in           taalgebruik, maar          beperk
                                       -Baie goed tot knap        grammatika en              teenstrydighede word
                                       gedaan                     spelling                   opgemerk
                                                                  -Goed gedoen
 STRUKTUUR                                        5                          4                         3                           2                          0–1
                                       -Uitstekende               -Logiese ontwikkeling      -Relevante detail          -Sommige detail            -Noodsaaklike detail
 Kenmerke van teks;                    ontwikkeling van           van relevante detail       ontwikkel                  relevant                   ontbreek
 Paragraafontwikkeling                 onderwerp                  -Samehangend               -Sinne en paragrawe        -Sommige sinne en          -Sinne en paragrawe
 en sinskonstruksie                    -Uitsonderlike detail      -Sinne en paragrawe        goed gekonstrueer          paragrawe foutief          foutief gekonstrueer
                                       -Sinne en paragrawe        logies en toon variasie    -Opstel maak nog sin       gekonstrueer               -Opstel maak nie meer
 5 PUNTE                               uitsonderlik                                                                     -Opstel maak nog           sin nie
                                       gekonstrueer                                                                     effens sin

Kopiereg voorbehou                                                                                                                                      Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3                                           20                                                         DBE/2021
                                                                    SS/NSS – Nasienriglyne

ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LANG TRANSAKSIONELE TEKSTE (AFDELING B) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [30 PUNTE]

         Kriteria                    Uitsonderlik               Knap                  Gemiddeld                Elementêr                Onvoldoende
 INHOUD,                                  15–18                 11–14                    8–10                     5–7                        0–4
 BEPLANNING EN                  -Respons                -Respons baie goed      -Respons voldoende      -Basiese respons         -Respons toon geen kennis
 FORMAAT                        uitsonderlik, bo        en demonstreer goeie    en toon voldoende       toon geringe kennis      van kenmerke van die soort
                                verwagting              kennis van kenmerke     kennis van kenmerke     van kenmerke van die     teks nie
 Respons en idees;              -Idees intelligent en   van die soort teks      van die soort teks      soort teks               -Betekenis onduidelik met
 Organisering van idees vir     volwasse                -Behou fokus – geen     -Nie heeltemal          -Aanduiding van          groot afwyking
 beplanning;                    -Grondige kennis van    afwyking nie            gefokus nie – enkele    fokus, maar met          -Geen samehang in idees
 Doel, gehoor,                  kenmerke van die        -Samehang in inhoud     afwykings               afwykings                en inhoud nie
 kenmerke/konvensies            soort teks              en idees; baie goed     -Redelike samehang      -Inhoud en idees nie     -Baie min detail ondersteun
 en konteks                     -Skryfwerk behou        uitgebrei met detail    in inhoud en idees      altyd samehangend        die onderwerp
                                fokus                   wat die onderwerp       -Sommige detail         nie                      -Nodige reëls van formaat
 18 PUNTE                       -Samehang in inhoud     ondersteun              ondersteun die          -Min detail              nie toegepas nie
                                en idees                -Gepaste formaat met    onderwerp               ondersteun die
                                -Idees behoorlik        onbeduidende foute      -Formaat oorwegend      onderwerp
                                uitgebrei met detail                            gepas, maar met         -Nodige reëls van
                                wat die onderwerp                               enkele foute            formaat vaagweg
                                ondersteun                                                              toegepas
                                -Gepaste en akkurate                                                    -Kritiese foute begaan
                                formaat
 TAAL, STYL EN                            10–12                   8–9                     6–7                    4–5                         0–3
 REDIGERING                     -Toon, register, styl   -Toon, register, styl   -Toon, register, styl   -Toon, register, styl    -Toon, register, styl en
                                en woordeskat hoogs     en woordeskat baie      en woordeskat is        en woordeskat            woordeskat stem nie
 Toon, register, styl,          geskik vir doel,        geskik vir doel,        geskik vir doel,        minder geskik vir        ooreen met doel, gehoor en
 doel/effek, gehoor en          gehoor en konteks       gehoor en konteks       gehoor en konteks       doel, gehoor en          konteks nie
 konteks;                       -Grammatika             -Grammatika oor die     -Enkele                 konteks                  -Besaai met foute en
 Taalgebruik en konvensies;     akkuraat en goed        algemeen korrek en      grammatikafoute         -Grammatika              verwarrend
 Woordkeuse;                    gekonstrueer            goed gekonstrueer       -Voldoende              onakkuraat met etlike    -Woordeskat nie geskik vir
 Punktuasie en spelling         -Feitlik foutloos       -Baie goeie             woordeskat              foute                    doel nie
                                                        woordeskat              -Foute belemmer nie     -Basiese woordeskat      -Betekenis ernstig
 12 PUNTE                                               -Oorwegend foutloos     betekenis nie           -Betekenis belemmer      belemmer

Kopiereg voorbehou                                                                                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
  Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3                                            21                                                          DBE/2021
                                                                      SS/NSS – Nasienriglyne

  ASSESSERINGSRUBRIEK VIR KORT TRANSAKSIONELE TEKSTE (AFDELING C) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [20 PUNTE]

          Kriteria                 Uitsonderlik                Knap                 Gemiddeld                   Elementêr               Onvoldoende
INHOUD,                                 10–12                   8–9                     6–7                        4–5                        0–3
BEPLANNING EN                 -Respons                -Respons baie goed      -Respons voldoende         -Basiese respons        -Respons toon geen kennis
FORMAAT                       uitsonderlik, bo        en demonstreer          en toon voldoende          toon geringe kennis     van kenmerke van die
                              verwagting              goeie kennis van        kennis van kenmerke        van kenmerke van        soort teks nie
Respons en idees;             -Idees intelligent en   kenmerke van die        van die soort teks         die soort teks          -Betekenis onduidelik met
Organisering van idees;       volwasse                soort teks              -Nie heeltemal             -Aanduiding van         groot afwyking
Kenmerke/konvensies           -Grondige kennis van    -Behou fokus – geen     gefokus nie – enkele       fokus, maar met         -Geen samehang in idees
en konteks                    kenmerke van die        afwyking nie            afwykings                  afwykings               en inhoud nie
                              soort teks              -Samehang in inhoud     -Redelike samehang         -Inhoud en idees nie    -Baie min detail ondersteun
12 PUNTE                      -Skryfwerk behou        en idees; baie goed     in inhoud en idees         altyd samehangend       die onderwerp
                              fokus                   uitgebrei met detail    -Sommige detail            nie                     -Nodige reëls van formaat
                              -Samehang in inhoud     wat die onderwerp       ondersteun die             -Min detail             nie toegepas nie
                              en idees                ondersteun              onderwerp                  ondersteun die
                              -Idees behoorlik        -Gepaste formaat        -Formaat oorwegend         onderwerp
                              uitgebrei met detail    met onbeduidende        gepas, maar met            -Nodige reëls van
                              wat die onderwerp       foute.                  enkele foute               formaat vaagweg
                              ondersteun                                                                 toegepas
                              -Gepaste en akkurate                                                       -Kritiese foute
                              formaat                                                                    begaan
TAAL, STYL EN                            7–8                   5–6                        4                          3                       0–2
REDIGERING                    -Toon, register, styl   -Toon, register, styl   -Toon, register, styl en   -Toon, register, styl   -Toon, register, styl en
                              en woordeskat hoogs     en woordeskat baie      woordeskat is geskik       en woordeskat           woordeskat stem nie
Toon, register, styl,         geskik vir doel,        geskik vir doel,        vir doel, gehoor en        minder geskik vir       ooreen met doel, gehoor
woordeskat geskik vir doel    gehoor en konteks       gehoor en konteks       konteks                    doel, gehoor en         en konteks nie
en konteks;                   -Grammatika             -Grammatika oor die     -Enkele                    konteks                 -Besaai met foute en
Taalgebruik en konvensies     akkuraat en goed        algemeen korrek en      grammatikafoute            -Grammatika             verwarrend
Woordkeuse;                   gekonstrueer            goed gekonstrueer       -Voldoende                 onakkuraat met etlike   -Woordeskat nie geskik vir
Punktuasie en spelling        -Feitlik foutloos       -Baie goeie             woordeskat                 foute                   doel nie
                                                      woordeskat              -Foute belemmer nie        -Basiese woordeskat     -Betekenis ernstig
8 PUNTE                                               -Oorwegend foutloos     betekenis nie              -Betekenis belemmer     belemmer

  Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [AFRIKAANS FAL P3 MEMO GR12 SEPT 2021](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-memo-gr12-sept-2021/b41a1f22-f1e3-4fc2-bc89-f59dbd7a7811) — Afrikaans FAL · Memo · 2021 · Afr
- [Afrikaans FAL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-may-june-2017-memo/fdb20661-6bed-42ef-b39f-343033ef4ee3) — Afrikaans FAL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans FAL P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p2-may-june-2021/34e7b7fd-bf31-4586-9e70-44ddb4b9045e) — Afrikaans FAL · QP · 2021 · Afr
- [Afrikaans FAL Trial 2021 P3 only](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-trial-2021-p3-only/63015d85-4051-4fc4-a389-e69c499c9afd) — Afrikaans FAL · QP · 2021 · Afr
- [Afrikaans FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-nov-2021/bbc5364e-cfb6-46d8-b4dc-4b064b5d21da) — Afrikaans FAL · QP · 2021 · Afr
- [Afrikaans FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-afrikaans/09c32e3a-6e0c-4c06-aec3-b0b54a251f21) — Afrikaans FAL · QP · 2024 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans FAL

- [AFRIKAANS FAL P1 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p1-gr12-qp-sept2024/83184aba-b793-4289-94bf-4aa5eb852531) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 Afrikaans P2 (FAL) 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-afrikaans-p2-fal-2024-question-paper/7ef36162-08ba-45ea-8e76-4b201f651670) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p3-nov-2024/18189e63-b80d-4773-b7b0-d85b065c5658) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/0feff6b0-aa5f-4380-acf0-f06343bc22d3) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS FAL P1 GR12 QP SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p1-gr12-qp-sept2023/464e635d-666a-408f-b9ea-b7c91712c7de) — QP · 2023 · Afr
- [AFRIKAANS FAL P2 GR12 QP SEPT2023 Final](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-fal-p2-gr12-qp-sept2023-final/66b739c3-ec90-43cb-af74-a6d4848432bc) — QP · 2023 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
