# Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Question Paper

> Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2019, 27 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2019/e49554e6-57ef-45b1-ac0b-6c8c1998da51
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Afrikaans HL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 27

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2019/e49554e6-57ef-45b1-ac0b-6c8c1998da51)

## About this document

Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2019 · Afrikaans. Question paper, 27 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Afrikaans HL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2019-memo/669ef435-fb0c-4809-bd37-e82d905f388f) — Memo · 2019 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
            NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                             AFRIKAANS HUISTAAL V2

                                          2019

                                                                          PUNTE: 80

                                                                        TYD: 2½ uur

                        Hierdie vraestel bestaan uit 27 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         2                                 DBE/2019
                                           SS/NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.      Lees die volgende instruksies noukeurig deur voordat jy die vraestel beantwoord.

2.      Moenie probeer om die hele vraestel deur te lees nie. Raadpleeg die
        inhoudsopgawe op bladsy 4 en merk die vraagnommers van die letterkundetekste
        wat jy bestudeer het. Lees daarna die vrae oor die tekste wat jy gedoen het en
        kies die soort vraag wat jy wil beantwoord.

3.      Die vraestel bestaan uit DRIE afdelings:

        AFDELING A: Gedigte         (30)
        AFDELING B: Roman           (25)
        AFDELING C: Drama           (25)

4.      Beantwoord VYF vrae in totaal: DRIE in AFDELING A, EEN in AFDELING B en
        EEN in AFDELING C.

        AFDELING A: GEDIGTE
        Gesiene gedigte – Beantwoord TWEE vrae.
        Ongesiene gedig – Beantwoord die VERPLIGTE vraag.

        AFDELING B: ROMAN
        Beantwoord EEN vraag.

        AFDELING C: DRAMA
        Beantwoord EEN vraag.

5.      KEUSE VAN VRAE BY AFDELING B (ROMAN) EN AFDELING C (DRAMA)

            Beantwoord SLEGS die vrae oor die roman en drama wat jy bestudeer het.
            Beantwoord EEN OPSTELVRAAG en EEN KONTEKSTUELE VRAAG. As jy
             die opstelvraag in AFDELING B beantwoord, moet jy die kontekstuele vraag
             in AFDELING C beantwoord. As jy die kontekstuele vraag in AFDELING B
             beantwoord, moet jy die opstelvraag in AFDELING C beantwoord. Gebruik die
             kontrolelys om jou te help.

6.      LENGTE VAN ANTWOORDE

             Die lengte van die opstel vir die gedig is 250 tot 300 woorde.
             Die lengte van die opstel vir die roman en drama is 400 tot 450 woorde elk.
             Die lengte van die antwoorde van die kontekstuele vrae word deur die
              puntetoekenning van elke vraag bepaal. Beantwoord jou vrae bondig en
              relevant.

7.      Volg die opdragte aan die begin van elke afdeling noukeurig.

8.      Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
        vraestel gebruik is.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                     3                    DBE/2019
                                       SS/NSS

9.        Beantwoord ELKE afdeling op 'n NUWE bladsy.

10.       Voorgestelde tydsindeling:

          AFDELING A: ongeveer 40 minute
          AFDELING B: ongeveer 55 minute
          AFDELING C: ongeveer 55 minute

11.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                      Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                     4                             DBE/2019
                                       SS/NSS

INHOUDSOPGAWE

AFDELING A: GEDIGTE

Voorgeskrewe gedigte: Beantwoord ENIGE TWEE vrae.
VRAAGNOMMER                         VRAAG                PUNTE      BLADSY
1. "Die sagte sprong"              Opstelvraag             10          6

2. " 'n brief van hulle vakansie"   Kontekstuele vraag    10            7

3. "Wie's Hy?"                      Kontekstuele vraag    10            9

4. "Nog in my laaste woorde"        Kontekstuele vraag    10            10

                                       EN

Ongesiene gedig: Verpligtend
5. "Die geel kanarie"               Kontekstuele vraag    10            11

AFDELING B: ROMAN

Beantwoord EEN vraag.*
6. Die kwart-voor-sewe-lelie           Opstelvraag        25            12

7. Die kwart-voor-sewe-lelie        Kontekstuele vraag    25            12

8. Manaka Plek van die Horings         Opstelvraag        25            15

9. Manaka Plek van die Horings      Kontekstuele vraag    25            15

10. Vatmaar                            Opstelvraag        25            17

11. Vatmaar                         Kontekstuele vraag    25            17

12. Onderwêreld                         Opstelvraag       25            19

13. Onderwêreld                     Kontekstuele vraag    25            19

AFDELING C: DRAMA

Beantwoord EEN vraag.*
14. Krismis van Map Jacobs             Opstelvraag        25            22

15. Krismis van Map Jacobs          Kontekstuele vraag    25            22

16. Mis                                Opstelvraag        25            25

17. Mis                             Kontekstuele vraag    25            25

*LET WEL:         Beantwoord EEN OPSTELVRAAG en EEN KONTEKSTUELE VRAAG
                  in AFDELING B en AFDELING C onderskeidelik.

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                    5                                 DBE/2019
                                      SS/NSS

KONTROLELYS

Gebruik die kontrolelys hieronder om te kontroleer of jy die korrekte getal vrae
beantwoord het.

           AFDELING             VRAAGNOMMER             GETAL VRAE         MERK
                                                       BEANTWOORD            ()
A: Gedigte                             1–4                  2
(Voorgeskrewe gedigte)
A: Gedigte                              5                     1
(Ongesiene gedig)
B: Roman                               6–13                   1
(Opstel of kontekstueel)
C: Drama                              14–17                   1
(Opstel of kontekstueel)

LET WEL:       Beantwoord EEN OPSTELVRAAG en EEN KONTEKSTUELE VRAAG in
               AFDELING B en AFDELING C onderskeidelik.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        6                                         DBE/2019
                                          SS/NSS

AFDELING A: GEDIGTE

VOORGESKREWE GEDIGTE
Beantwoord ENIGE TWEE vrae.
VRAAG 1: OPSTELVRAAG
Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vraag wat volg.

Die sagte sprong – Sheila Cussons

1      Dit kom wanneer dit nie verwag
2      word nie: 'n aanraking van die verstand
3      lig soos 'n veer, vlugtig maar presies
4      en jy dink as sy ligtheid so is, so potent
5      dat die aandag nog lank daarna
6      die indruk behou, hoe moet sy vasvat wees?
7      : Dit kom wanneer dit nie verwag
8      word nie: iets wat die bewussyn tot
9      in die lewe tref, iets soos 'n sagte sprong –
10     vreugde, verbasing, vreugde, herkenning:
11     hoe moet u vasvat wees?
                                                                 [Bron: Die sagte sprong, 1979]

Die spreker verwoord die subtiele progressie in sy/haar belewing van die goddelike
aanraking.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 250 tot 300 woorde.                                      [10]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         7                                        DBE/2019
                                           SS/NSS

VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

'n brief van hulle vakansie – Breyten Breytenbach

vir oubaas:
1         Noudat ek uitgeswel van lyf is kan ek treur
2         oor die eelte van my vader, die lugoë van my ma,
3         die skamel offerandes van hulle gebede as hulle my
4         op die knieë van hul Gij Here God lê;

5         noudat ek agter 'n baard kou kan ek huil
6         as hulle snags my naam fluister met die ruite
7         donker knippende oë in die wind, oor die visolie
8         vir my griep, die ingelegde perskes (albertas) op die rak

9         In sy sestigste jaar swem my pa in Stilbaai se see
10        en stap myle ver oor die sand met sy reguit bene
11        in 'n kortbroek en speel krieket op die duine
12        en eet alikruikels in die Sea View-losieshuis

13        want hys 'n bokser dokter boer
14        'n kaptein en 'n held 'n indoena tussen grysaards –
15        En as die reën soos 'n gesluierde bruid oor die see kom
16        word die lieflinghond (Trixie) lam;

17        drie dae veg die veearts en buig dan die knie
18        en hulle dra die lyk terug na Kafferskuilsrivier
19        die plaas van hulle jong liefde en plant die saad
20        'n soenoffer in die diep grond se skoot

21        want nou is hulle minnaars
22        stil bome in die najaar met die wind
23        strelende drome in die takke
24        onder komete leeftye lang wêrelde

25        My ooms sterf soos kapok in die son
26        hartaanval beroerte kanker en tering
27        en my pa word stiller en meer verskriklik
28        van dop tot dop

29        Hier waar die harde winters en nat somers
30        my lyf ongenaakbaar skil, treur ek oor
31        die soet hart van my moeder
32        my pa se stil en bitter krag
                                                        [Bron: die ysterkoei moet sweet, 1964]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        8                                 DBE/2019
                                          SS/NSS

2.1       Met watter woord in die titel distansieer die spreker hom/haar van die
          vakansiegangers? Waarvan distansieer die spreker hom/haar volgens
          versreël 3 en 4 óók?                                                                (2)

2.2       Op watter wyse ondersteun die afwesigheid van leestekens in versreëls 9
          tot 12 die inhoud van die versreëls?                                                (1)

2.3       Herlees versreël 13 en 14 asook versreëls 22 tot 24.

          Wat bereik die spreker met die opstapeling van benaminge vir die pa in
          versreël 13 en 14? In watter TWEE opsigte kontrasteer dié benaminge met
          die inhoud van versreëls 22 tot 24?                                                 (3)

2.4       In versreël 1 verwys die spreker na sy/haar volwassenheid. Waarop dui die
          inhoud van versreël 29 en 30?                                                       (1)

2.5       Watter retoriese middel gebruik die spreker in versreël 1 en 30 om 'n
          weemoedige stemming te verkry? Dink jy dié weemoedige stemming pas by
          die tema van verganklikheid in die gedig? Motiveer jou antwoord.                    (2)

2.6       Is dit vir jou as leser oortuigend dat die gedig nie van 'n vaste rymskema
          gebruik maak nie? Gee 'n rede vir jou antwoord.                                     (1)
                                                                                              [10]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        9                                     DBE/2019
                                          SS/NSS

VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

Wie's Hy? – Adam Small

1         Die poet,
2         wie's hy?
3         Djulle het so baie bek oorie poet,
4         ma wié's hy?
5         Is hy rêrag soes djulle dink
6         die ou moerie pen ennie ink
7         wat in sy study sit en poems dink?

8         Nai,
9         djulle's mistaken,
10        nie hy nie
11        ma djúlle is die poets,
12        djulle wat innie straat in loep
13        ennie gladde bek verkoep
14        ma die dinge sien
15        en soema net daa God tien hulle roep!
                                                                 [Bron: Sê Sjibbolet, 1963]

3.1       Watter retoriese middel gebruik die spreker in versreël 2 om die vraag in die
          titel uit te hef?                                                                     (1)

3.2       Benoem die klankeffek/halfrym waarmee die spreker die beeld in versreël 3
          beklemtoon.                                                                           (1)

3.3       Dink jy die enjambement in versreël 5 en 6 is gepas? Motiveer jou antwoord
          met TWEE redes.                                                                       (2)

3.4       Gee in jou eie woorde TWEE wanopvattings weer wat mense volgens
          versreëls 1 tot 7 oor digters het.                                                    (2)

3.5       Wat bereik die spreker met die inhoud van versreël 8 en 9?                            (1)

3.6       Wat is die boodskap van die gedig? Noem TWEE wyses waarop die
          boodskap van die gedig in versreëls 11 tot 15 uitgehef word.                          (3)
                                                                                                [10]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         10                                       DBE/2019
                                            SS/NSS

VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

Nog in my laaste woorde – NP van Wyk Louw

1         Nog in my laaste woorde sal jy wees,
2         nog in die laaste skeemring van my dink
3         en weet, as ek alleen in die bitter vrees
4         van sterwe lê, en al die mindre sink
5         in my deur vaal vergetelheid: veel haat,
6         veel liefde wat kon waag om min te vra,
7         ure wat rus geken 't, of blote daad,
8         en nie die teken van jou onrus dra,
9         o jy wat vlam was: skoon en sterk en blind
10        vir smart; wat alles tot jou beeltnis brand;
11        wat áls kon eis en nooit volkome vind
12        versadiging! Dán weet ek het jou hand
13        my jeug se oopgelate kring voltooi:
14        mooi is die lewe en die dood is mooi.

                                                                [Bron: Die halwe kring, 1937]

4.1       Met watter woord in die titel dui die spreker aan dat hy/sy voortdurend aan
          die geliefde/skoonheid dink?                                                                (1)

4.2       Skryf die normale woordorde van versreël 1 neer. Wat is die funksie van die
          omgekeerde woordorde in dié reël?                                                           (2)

4.3       Hoekom maak die spreker in "skeemring", "mindre"                  en     "geken 't"
          (versreël 2, 4 en 7) van die weglating van 'n letter gebruik?                               (1)

4.4       Gee 'n rede vir die gebruik van die herhalende "en" in versreël 9.                          (1)

4.5       Benoem die eindrym in versreëls 1 tot 4. Gee 'n rede vir die veranderde
          eindrym in versreël 13 en 14.                                                               (2)

4.6       Dink jy die paradoks in versreël 14 is gemotiveerd? Gee TWEE redes, binne
          konteks van die gedig, vir jou antwoord. Watter retoriese middel hef die
          spreker se insig uit?                                                                       (3)
                                                                                                      [10]

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        11                                        DBE/2019
                                           SS/NSS

ONGESIENE GEDIG (VERPLIGTEND)

VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

Die geel kanarie – Donald W Riekert

1         Die geel kanarie swerm
2         saam tussen die veldmossies
3         en leer eet die bitter
4         wag-'n-bietjie-bessie
5         en saans in die lang
6         soetgras vertel hy van
7         'n sifdakkie en wipstokkie
8         waar hy leer praat het
9         soos die mens voor 'n
10        kleur-deursig-kassie
11        met prentjies van die veld

                                                       [Bron: Heuning uit die swarthaak, 1986]

5.1       Haal 'n woord uit die titel aan wat aandui dat die spreker van 'n spesifieke
          kanarie praat.                                                                             (1)

5.2       Benoem die klankeffek/halfrym in versreël 3 en gee die funksie van dié
          klankeffek/halfrym in hiérdie reël.                                                        (2)

5.3       Benoem die beeldspraak wat in versreëls 6 tot 8 voorkom.                                   (1)

5.4       Dink jy die gebruik van verkleinwoorde in versreël 7 is effektief? Motiveer jou
          antwoord met TWEE redes. Met watter woord in versreël 11 bereik die
          spreker dieselfde effek?                                                                   (3)

5.5       Watter TWEE beskuldigings teen die mensdom kom in versreëls 7 tot 11
          voor?                                                                                      (2)

5.6       Hoekom eindig die gedig nie met 'n punt/leesteken nie?                                     (1)
                                                                                                     [10]

                                                                TOTAAL AFDELING A:                   30

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       12                                   DBE/2019
                                          SS/NSS

AFDELING B: ROMAN

Beantwoord in hierdie afdeling SLEGS EEN vraag oor die roman wat jy bestudeer het.

DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – Eleanor Baker

Beantwoord ÓF VRAAG 6 (opstelvraag) ÓF VRAAG 7 (kontekstuele vraag).

VRAAG 6: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – OPSTELVRAAG

In dié roman ontwikkel Iris se karakter as gevolg van bepaalde omstandighede in haar
lewe.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                 [25]

VRAAG 7: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS A

    "Daar het jy dit dan. 'n Naam vol ryke assosiasies."
    Ek het rondgevat na iets om te drink en my glas sodawater opgetel om as skans te
gebruik. "Hoe weet jy dit?"
    "Nageslaan," het hy vlot geantwoord.
    "Hoekom?"                                                                                  5
    "Jy's nie die eerste Iris wat ek ontmoet nie."
    Ek moes op my lip byt om nie by te voeg: en jy ook nie die eerste Peter nie.
    "Mag ek maar hier by jou sit?" het hy gevra.
    Ek het om my rondgekyk. Behalwe vir die stoel waarop ek gesit het, was daar net 'n
klein lamptafeltjie wat nie stewig genoeg gelyk het nie. "Waar?" het ek gevra.                 10
    "In my woonstel?"
    Ek het my glas neergesit. "Waar is jou woonstel?"
    "So 'n ent met die gang af."
    "In hierdie gebou?"
    Hy het geknik.                                                                             15
    "Wat van jou vriendin?"
    Hy het gegrinnik. "Watter een?" Hy het sy kop geskud asof hy die ligsinnigheid van
hom wou afskud. "Ek het alleen gekom. Wat van jou?"
    "Ook."
    "Waarvoor wag ons?" het hy gevra en my aan die hand regop getrek. Ek is saam met           20
hom na sy woonstel.

Voor ek die aand uit is, het Johanna by my in die kamer kom staan en gekyk hoe ek my
hare borsel.
   "Jy sal iets moet doen met darie hare," het sy krities gesê. Haar eie hare was in rooi
en blou krullers omdat sy amptelik van diens af was.                                      25
   "Wat makeer my hare?" het ek gevra.
   "Dis pap."
   "Net omdat jou eie hare krullerig is," het ek gesê.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                          13                                      DBE/2019
                                             SS/NSS

7.1       Noem DRIE assosiasies wat Iris aan haar naam heg.                                           (3)

7.2       Waarom pas die manier waarop Iris en Peter ontmoet by Iris se karakter?                     (1)

7.3       Gee DRIE ooreenkomste tussen die fiktiewe en die werklike Peter. Dink jy
          Peter beïnvloed Iris se siening oor fantasiekarakters? Motiveer jou antwoord.               (4)

7.4       Hoekom veroorsaak Peter se tweede posstuk uit Amerika vir Iris innerlike
          konflik?                                                                                    (1)

7.5       Teen watter Suid-Afrikaanse politieke tydperk speel die roman af?                           (1)

7.6       Iris se gesin is anders.

          Bewys dié stelling met DRIE voorbeelde van die gesinslede se andersheid.                    (3)

                                                 EN

TEKS B

Daarna het hy al die ligte behalwe een floue afgeskakel en my 'n goeie nagrus
toegewens. Ek het in die dof verligte kamer rondgekyk en die Engel op een van die leë
beddens sien lê, blykbaar ook moeg ná die lang dag en die vorige nag.
    "Ek weet nie waarvan jy moeg is nie," het ek gesê. "As beskermengel het jy gefaal."
    "Sy't nie regtig gif gedrink nie," het hy gesê.                                                   5
    "Dank jou die duiwel," het ek bitsig geantwoord.
    Hy het sy vlerk gepynig oor sy gesig gevou. "Asseblief."
    "Jammer." Ek was 'n rukkie stil, maar het tog gevoel dat hy aangespreek moes word.
"As jy my dan nie fisiek kan beskerm nie, behoort jy in 'n raadgewende hoedanigheid op
te tree."                                                                                             10
    "Soos?" het hy gevra en sy vlerk weer laat sak.
    "Ek is 'n jong vrou in 'n wêreld vol konflikte en ek voel jy behoort dit vir my op te klaar.
Jy moet my vrae kan beantwoord."
    "Watse vrae?"
    "Wat moet ek byvoorbeeld doen omtrent Peter en Frederik?"                                         15
    "Wat wil jy met hulle doen?"
    "Ek weet nie."
    "Jy's nie lief vir Frederik nie."
    Ek het gesug. "Ek weet. Dis oor Peter wat ek wonder. Ken ek hom goed genoeg om
tot 'n besluit te kom?"                                                                               20
    "Het hy jou gevra?" het hy my vraag slim teruggekaats.
    "Soort van. As ek nou 'n karakter in een van my stories was, het ek iets dramaties
gedoen soos sy kind verwag. Dit sou alles tot 'n punt dryf."

7.7       Hoekom bevind Iris haar in hierdie ruimte?                                                  (1)

7.8       Na watter TWEE insidente verwys Iris in die onderstreepte sin in reël 4?
          Verdien die Engel, na jou mening, hierdie woorde? Motiveer jou antwoord.                    (3)

7.9       Dink jy die Engel dra tot karakterontwikkeling by Iris by? Gee DRIE redes vir
          jou antwoord.                                                                               (3)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       14                                  DBE/2019
                                         SS/NSS

7.10      Herlees reël 13.

          Waar het Iris besef dat sy haar eie vrae moet beantwoord?                           (1)

7.11      Waarom pas die ek-verteller se weergawe van Iris se gedagtes in reël 19
          en 20 by haar karakter? Hoe beïnvloed die ek-verteller die leser se siening
          van Iris te oordeel aan reël 22 en 23?                                              (2)

7.12      Herlees reël 1 van TEKS A asook reël 12 en 13 van TEKS B.

          In watter mate sluit Iris se vroeëre verwagting ten opsigte van haar naam by
          die tema van die roman aan? Wat is Peter se siening oor Iris se naam?               (2)
                                                                                              [25]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       15                                   DBE/2019
                                          SS/NSS

MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – Pieter Pieterse

Beantwoord ÓF VRAAG 8 (opstelvraag) ÓF VRAAG 9 (kontekstuele vraag).

VRAAG 8: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – OPSTELVRAAG

In die roman ontwikkel Baas se karakter as gevolg van konflik.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                 [25]

VRAAG 9: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS C

       "Dankie vir die hoender." Baas bly sit. "En dankie dat my honde kos gekry
het toe ek in die hospitaal was."
    Ouma Essie sak terug. Sy staar verby die man wat wit is, asof sy hom nie sien
nie. "Daar is niks om voor dankie te sê nie. Jy het hier van Manaka af met die voet
Mubuyu toe geloop om vir Tibelelo pille te gee toe sy siek was. Om 'n hoender te 5
bring en om iemand se honde kos te gee, betaal nie vir 'n kleinkind wat uit die dood
uit teruggebring is nie. Ook nie vir hierdie presentjie wat ek vir jou gebring het nie."
    Baas vat die lyfband van fyngevlegte voorslagriempies wat ouma Essie uit haar
voorskoot se sak haal en met al twee hande na hom uithou.
    "Dit is om jou broek op te hou terwyl jou lyf nog nie sterk genoeg is om dit te 10
doen ná die siekte nie. Dit is my muluti Joseph se lyfband. 'n Sterk man moet 'n
sterk lyfband dra. Haal maar af die biesies wat Tibelelo gevleg het, voor dit breek."
    Hulle is lank stil. Die lyfband pas. Grace bring die medisynetrommel en plak 'n
nuwe pleister oor die wond onder Baas se oog.
    "Die man wat Manaka begin het ..." Baas se woorde kom swaar. "Is daar 15
miskien nog iemand wat iets van hom sal weet, of sal onthou wat die ou mense
vertel het?"
    Ouma Essie kyk stip na Baas, asof sy goed kan sien. Haar kop bewe liggies. "In
my jong dae was daar nog Lozi-mense ..."

9.1       Waarmee bewys ouma Essie haar omgee vir Baas net voordat hy finaal
          besluit om op Manaka te bly?                                                         (1)

9.2       Op watter wyse benadeel Baas se optrede in reël 4 en 5 sy eie gesondheid?            (1)

9.3       Noem TWEE verskille en TWEE ooreenkomste tussen die "kleinkind" (reël 6)
          en Baas se lewe.                                                                     (4)

9.4       In reël 7 gee ouma Essie vir Baas 'n geskenk en later in die roman gee sy vir
          hom 'n hondjie.

          Watter eienskap van ouma Essie blyk uit haar optrede en wat suggereer sy
          met haar optrede ten opsigte van Baas se toekoms?                                    (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                          16                                   DBE/2019
                                             SS/NSS

9.5       Herlees ouma Essie se dialoog in die onderstreepte sinne in reël 11 en 12.
          9.5.1      Wat is die implikasie van ouma Essie se dialoog vir Baas?                    (1)
          9.5.2      Wat word deur die lyfband simboliseer? Gee TWEE redes waarom
                     Baas later die lyfband vir ouma Essie teruggee.                              (3)
9.6       Herlees reël 13 en 14.
          By watter geleentheid openbaar Baas dieselfde karaktereienskap teenoor
          'n kind as wat Grace hier openbaar? Hoe verskil Chisupo se
          karaktereienskappe soos blyk uit sy optrede in die roman van dié van Grace?             (2)
9.7       Dink jy die gebruik van 'n alomteenwoordige verteller in reël 18 kan vir die
          leser voordele inhou? Motiveer jou antwoord.                                            (1)
                                                 EN
TEKS D
   Skielik voel dit vir Baas of sy lyf vol riwwe word, soos die stam van 'n boom met
kabeldrade om die pit. Hy onthou dat die plaashonde eers doodgeskiet is voordat sy
pa en ma vermoor is. Hy onthou ook sy grond wat hy verloor het en die seisoen
waarin hy sy beeste soos wildsbokke moes jag en afmaai. Hy was lief vir sy beeste.
Hulle het name gehad wat hy hulle gegee het toe hulle nog kalwertjies was. Dit was 'n 5
seisoen wat vir hom te lank geword het.
   Meneer Kebbey groet en klap hande. Hy gaan haal twee wit plastiekstoele uit
Grace se hut en sit dit teenoor mekaar tussen die skadupatrone van 'n
kremetartboom se takke in die lapa neer. Hy vra hoe dit gaan en klap weer hande. Sy
Engels is nie goed nie, maar hulle verstaan mekaar. Baas gaan sit op die stampblok 10
langs die kremetartboom se stam.
   "Dit is goed dat ons tyd kry om met mekaar te gesels," sê meneer Kebbey. "Dit is
nie 'n goeie ding wat vandag by die khuta gebeur het nie en miskien sal dit nog groot
probleme veroorsaak."
   Die indoenas is nou al vir 'n lang tyd verdeeld oor meneer Daaimon, die 15
hoofindoena, sê hy. Dit is omdat hy nie demokraties is met die khuta se geldsake nie.
Nou is daar van hulle wat ook ontevrede is omdat hy vandag nie respek betoon het
aan die Profeet van die Bybel nie. Party van hulle sê sy stoel moet omgekeer word.
9.8      Na watter boom verwys die verteller in reël 1? Is daar enige verband tussen
         dié boom en Baas se oupagrootjie? Motiveer jou antwoord.                                 (2)
9.9      Noem TWEE voorbeelde van uiterlike konflik op Manaka as gevolg van die
         gebeure op Sable Ranch (reëls 2 tot 6). Verander dié konfliksituasie met
         verloop van tyd? Gee 'n rede vir jou antwoord.                                           (3)
9.10     Watter latere optrede van Baas bewys dat hy hom nie deur meneer Kebbey
         laat beïnvloed nie? Gee EEN rede vir Baas se negatiewe gesindheid teenoor
         meneer Kebbey.                                                                           (2)
9.11     Herlees TEKS C reëls 15 tot 19 asook TEKS D reël 17 en 18.
         Nadat meneer Daaimon se "stoel" omgekeer is, is die uitlewing van geloof op
         Manaka verseker.
         Stem jy met dié stelling saam? Motiveer jou antwoord met TWEE redes.
         Wat is die boodskap wat dié gebeure vir jou as leser inhou?                              (3)
                                                                                                  [25]
Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       17                                   DBE/2019
                                          SS/NSS

VATMAAR – AHM Scholtz

Beantwoord ÓF VRAAG 10 (opstelvraag) ÓF VRAAG 11 (kontekstuele vraag).

VRAAG 10: VATMAAR – OPSTELVRAAG

In dié roman verander Oom Chai se menswees as gevolg van bepaalde
omstandighede.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                 [25]

VRAAG 11: VATMAAR – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS E

Ons sal nooit weet of onse Teacher gehuil of weggehardloop het nie, want toe die
twaalfuur-fluit blaas wat beteken het dis die einde van die skooldag, het Oom Chai die
deur oopgemaak, na ons gekyk en gesê: Gaan huis toe.
   Die volgende dag het begin asof niks gebeur het nie. Ons het Saterdae net skool toe
gegaan om die Onse Vader op te sê want, het Oom Chai gesê, dis in onse moedertaal: 5
Afrikaans, onse huistaal, die taal van my ma en pa, geskep deur die slawe en arme
Vlaamse soldate.
   Die oupa het nooit daarvan moeg geword om ons hieraan te herinner nie. Na die
Gebed het al ons kinders dan saam die kerk skoongemaak. As Oom Chai tevrede was,
het hy net deur toe geloop en dit oopgehou. Dan het ons geweet onse werk is klaar, en 10
uitgestap.
   Dan moes ons loop doen wat onse ouers verlang het. Omdat ek die oudste van
onse kinders was, het ek en Klein-Neels dieselfde huiswerkies gehad. Ons het elkeen
'n spesiale emmer gehad, die misemmer. Ons moes dit volmaak met koeimis, nat
koeimis as dit kon, waarmee onse ma's dan die vloer gesmeer het.                          15
   By die skool was onse swartbord 'n tafel wat op sy sy op 'n ander tafel staangemaak
is. Dit was nie 'n goeie vervanger vir 'n swartbord nie en op 'n dag toe hy klaar was met
al sy besigheid in die Pan, het Oom Chai aan onse swartbord gedink. Hy sê toe vir
homself: Vandag gaan ek 'n swartbord iewers afbedel.

11.1    Wie het die skool op Vatmaar begin?                                                    (1)

11.2    Teacher Elsa en Oupa Lewies huldig verskillende sieninge oor 'n geskikte
        huweliksmaat vir Teacher Elsa.

        Noem Teacher Elsa én Oupa Lewies se onderskeie sieninge. Noem EEN
        insident toe Teacher Elsa se optrede teenoor 'n man uiterlike konflik met Oom
        Chai veroorsaak het.                                                                   (3)

11.3    Wie is die verteller in hierdie teks? Hoekom word juis hierdie verteller hier
        gebruik?                                                                               (2)

11.4    Op watter TWEE maniere verskil die Saterdagskool van die gewone weeklikse
        skoolgaan? Hoekom is die Saterdagskool vir Oom Chai (in reëls 4 tot 7)
        belangrik?                                                                             (3)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       18                                   DBE/2019
                                          SS/NSS

11.5    Herlees reëls 5 tot 9.
        Gee TWEE ooreenkomste tussen hierdie kenmerke van Oom Chai en Vat-
        maar. Gee TWEE ander kenmerke van Oom Chai soos dit uit die roman blyk.                (4)
11.6    Gee die sosiomaatskaplike asook die politieke agtergrond waarteen die roman
        gelees moet word, te oordeel aan reëls 14 tot 17.                                      (2)
11.7    Slaag Oom Chai in sy doel om 'n swartbord vir die skool te bekom?
        Motiveer jou antwoord. Wat gebruik die kinders in die Vatmaar-skool wanneer
        hulle self moet skryf?                                                                 (2)

TEKS F

   Is dit al? Tant Wonnie het die On His Majesty's Service-koevert na haar uitgehou.
   Mevrou Pienaar het die koevert oopgemaak. Ja, dié moet jy bewaar, Yvonne, sê sy
toe sy haar naam op die sertifikaat sien. Laat ons sommer dadelik die aansoekvorm
invul want ek sien jy is nie van Du Toitspan nie.
   Ja, Juffrou, sê tant Wonnie, Vatmaar.                                                       5
   Die aanklaer het 'n vorm uit 'n vakkie gehaal en vir domanie se vrou gegee. Sy het dit
ingevul. Teken hier, het sy gesê. Tant Wonnie het haar kruisie getrek. Toe het die
aanklaer dit geteken en sy stempel as commissioner-of-oaths daarop gesit.
   Ken u enigiemand hier in Du Toitspan, Yvonne? vra die domanie se vrou.
   Ja, Juffrou, my oudste dogter, Kaaitjie. Sy werk by Mevrou Bosman, maar ek weet             10
nie waar dit is nie.
   Watter adres sal ons gebruik?
   Vatmaar, Juffrou.
   Jy het gesê jou eggenoot was 'n sersant in die leër, gesneuwel by Square Hill?
   Ja, dit is wat hulle gesê het toe ek die brief met dié bo-aan gekry het. Tant Wonnie        15
het na die O.H.M.S. op die koevert gewys.
   Kom, Yvonne, sê die domanie se vrou en sy kyk na die muurhorlosie, dit is byna
halfvier en ons het nog baie te doen. Ons sal eers 'n paar rokke en skoene op apro kry,
soos hulle sê. By haarself het sy gedink sy wil nie op straat verskyn met dié ou vrou uit
die bekveld nie. Ek sal haar pastorie toe vat en haar eers skoon kry, het sy besluit.          20

11.8      Watter gebeure gaan hierdie teks vooraf?                                             (1)
11.9      Op watter TWEE maniere bewys mevrou Pienaar haar omgee teenoor
          Tant Wonnie ten spyte van haar gesindheid in reël 19 en 20?                          (2)
11.10     Wat gee aanleiding tot die uiterlike konflik tussen Tant Wonnie en
          Settie September na die afloop van hierdie teks?                                     (1)
11.11     Dink jy die tema van onskuldige lyding in die roman is van toepassing op
          "die domanie se vrou", Tant Wonnie en Kenneth Kleynhans onderskeidelik?
          Motiveer telkens jou antwoord.                                                       (3)
11.12     Herlees reëls 1 tot 3 van TEKS E asook die onderstreepte sin in reël 7 van
          TEKS F.
          Het die kinders van die Vatmaar-gemeenskap 'n groot voorsprong op
          Tant Wonnie wat opleiding betref? Motiveer jou antwoord.                             (1)
                                                                                               [25]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         19                                    DBE/2019
                                            SS/NSS

ONDERWÊRELD – Fanie Viljoen

Beantwoord ÓF VRAAG 12 (opstelvraag) ÓF VRAAG 13 (kontekstuele vraag).

VRAAG 12: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG

In dié roman ontwikkel Greg se karakter as gevolg van konflik.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                         [25]

VRAAG 13: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS G

   "Meneer hoef nie daaroor te worry nie," glimlag ek my fake smile wat ek hou vir
geleenthede soos hierdie wanneer ek met onderwysers te doen kry.

My kamer is, soos die res van die Matrieks s'n, op die boonste verdieping van die
koshuis. Heel onder is die graadagts, dan neges, en so aan. My ma maak dadelik die
venster oop. Sy het 'n ding omtrent vars lug.                                                     5
     "Sit eerder die aircon aan, Ma," sê ek en beduie na die remote control teen die muur.
     Sy maak die venster weer toe en maak soos ek gevra het. Ek hou haar 'n ruk lank in
stilte dop terwyl sy die eerste tas opknip. Haar hande bewe.
     "En nou?"
     Sy kyk op, teen die muur vas. "Jou pa," sê sy sag ná 'n ruk stilte. "Hy is nie regtig so     10
hard nie ... Hy ís lief vir jou. Jy weet dit, nè, Greg?"
     "Natuurlik."
     Sy draai haar kop na my toe. Die hartseer lê vlak. "Jy sal nie ook, soos John ..."
     "Ma, moenie worry nie." Ek trek haar nader en druk haar teen my. "Ek is oukei."
     "Dankie. Dankie." Na 'n ruk maak sy haar arms los en vat 'n oomblik lank my hande,           15
kyk daarna. Sy glimlag. "Ietsie ekstra vir jou," sê sy en haal 'n klomp honderdrandnote uit
haar handsak.
     "Ek kry mos sakgeld."
     "Ek weet." Sy haal haar skouers op.
     Daarna kom die uitpakkery. My ma wil dit doen. Ek laat haar begaan, trek net die             20
kamerdeur toe dat die ander ouens nie sien nie.

13.1    Wat gee aanleiding tot Greg se antwoord in reël 1?                                            (1)

13.2    Die skoolsekretaresse ervaar ook Greg se valsheid. Bewys hierdie stelling.                    (1)

13.3    Hoekom probeer Greg se ma hom oortuig van sy pa se liefde? Watter vrees in
        haar probeer sy hier besweer?                                                                 (2)

13.4    Herlees reël 10 en 11.

        Wat ís sy pa se ander kant?                                                                   (1)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        20                                DBE/2019
                                           SS/NSS

13.5    Watter DRIE omstandighede in Greg se ouerhuis maak hom ontvanklik vir
        Eckardt se invloed?                                                                    (3)

13.6    Herlees reël 16 en 17.

        Dui met TWEE voorbeelde aan dat geld die gesin "gemaak" het, en noem ook
        TWEE voorbeelde om te bewys dat geld die gesin "gebreek" het.                          (4)

13.7    Is dit vir jou aanvaarbaar dat Greg se ma sy uitpakkery behartig? Motiveer jou
        antwoord met TWEE redes.                                                               (2)

                                                EN

TEKS H
Die preek het venynig in my ore weerklink. Ek het kort-kort geknik. Dis soos my pa dit
sou wou hê. Maar eintlik wou ek net daar uitkom. Weg van die verstikkende atmosfeer
wat in daardie kantoor hang.
   Die eerste periode het begin, maar ek loop eers badkamer toe om my gesig te was.
Ek gooi my tas neer voor die badkamerdeur, terwyl ek hard sluk om my emosies in toom 5
te hou. 'n Handvol water spat oor my gesig. Nog een. 'n Ruk lank staar ek na my nat
gesig in die spieël. Pappa se skouperd.
   Ek leun vooroor oor die wasbak. Wat nou?
   Terug buitentoe. Ek mik na my tas se band. 'n Stukkie papier vang my oog, ingedruk
onder die handvatsel. Ek kyk vinnig rond. Wie het dit daar gesit? Die gang is leeg. 10
Ek vou die papier stadig oop.
   Moenie dat hy so met jou mors nie.

Die meeste van my boeke is uit my tas gegooi. Hulle lê in 'n deurmekaar hoop op my
bed. Ek druk my laptop in my tas. Die netwerkkabel ook. Met die tas oor my skouer stap
ek terug skool toe. Moenie dat hy so met jou mors nie. Wie dit ook al is, hy is reg. 15
Ek gaan vir Dok terugkry. Ek gaan uitvind wat hy gedoen het. En ek weet net waar om te
begin.
   Die hoofgebou is voor my. Dis waarheen Eckardt my gevat het die aand toe ons vir
die terreinbestuurder gelieg het oor die skooltaak. Dis waar die netwerkkamer is.

13.8      Waarom bevind Greg hom hier saam met Dok Pienaar in sy kantoor?                    (1)
13.9      Watter soort verteller kom in TEKS H voor en waarom is dié verteller hier
          funksioneel?                                                                       (2)

13.10     Herlees die onderstreepte sin in reël 7.

          Waarom veroorsaak dié beeld nie vreugde by Greg nie? Is Greg teen die
          einde van die roman steeds sy pa se "skouperd"? Motiveer jou antwoord.             (2)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                      21                                   DBE/2019
                                         SS/NSS

13.11     By 'n vorige geleentheid het Eckardt, net soos iemand in reël 12 en 15, vir
          Greg aangehits.

          Gee TWEE redes waarom hy Greg aanhits. Voer Greg sy belofte in die
          onderstreepte sin in reël 16 uit? Motiveer jou antwoord.                            (3)

13.12     Reëls 4 tot 7 van TEKS H bewys dat Greg nie "oukei" is, soos hy in TEKS G
          (reël 14) aandui nie.

          Dink jy Greg is aan die einde van die roman "oukei"? Bewys jou antwoord
          met DRIE redes.                                                                     (3)
                                                                                              [25]

                                                             TOTAAL AFDELING B:               25

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       22                                   DBE/2019
                                          SS/NSS

AFDELING C: DRAMA

Beantwoord in hierdie afdeling SLEGS EEN vraag oor die drama wat jy bestudeer
het.

KRISMIS VAN MAP JACOBS – Adam Small

Beantwoord ÓF VRAAG 14 (opstelvraag) ÓF VRAAG 15 (kontekstuele vraag).

VRAAG 14: KRISMIS VAN MAP JACOBS – OPSTELVRAAG

Johnnie/Map se omstandighede het 'n invloed op sy keuses.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                 [25]

VRAAG 15: KRISMIS VAN MAP JACOBS – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS I

CAVERNELIS: ... Maar die ekstra loodwerk is so duur. En ons woon nie in 'n koophuis
            nie, maar in 'n huurhuis, en die munisipaliteit laat jou nie sommer toe
            om enigiets in die huis te doen nie, jy moet eers hulle verlof kry, vir
            ekstra werk, of enigiets.
LA GUMA:    You don't tell me, mister Cavernelis! ... en dan's al die bloody vorms             5
            nog in duplicate oek! Of even triplicate ... Die bureaucratic swine!
            Cavernelis is ook nie dom wat die politiek betref nie. En hy slaag op dié
            manier om La Guma van die touspringery te laat vergeet.
CAVERNELIS: Yes, it's terrible, mister La Guma ...
LA GUMA:    Terrible! You're right! 'Is bloody terrible! (Beklemtoon "bloody") Die             10
            vylgoed, kyk wat maak hulle moet mý, kyk wat maak hulle moet jóú,
            moet al onse families ... (Beduie met sy arms uitgestrek na die
            woonstelle.) You call this living? Kyk die huise wat hulle vir ons gebou
            het! Yt Claremont en yt Woodstock yt ge-bulldoze ... tóé, Coloureds, ýt,
            ýt – gaan bly dáárso, daarso annerkant. Over there! Never mind the                 15
            match-box houses, die sement-strippies wat pass vir strate, never mind
            die busfares ennie trainfares wat julle moet betaal om te travel werk
            toe. Never mind lat julle nie amenities en facilities in die township het
            nie! Dáái's group areas legislation, mister Cavernelis. Group areas, ha!
            More like prisons, big bloody prisons.                                             20
CAVERNELIS: Nou kan jy sien, mister La Guma, dis hoekom ek en Maudie
            en Blanchie hierso wil weg. Dis hoekom ek en my gesin hierso uit wil
            kom ...
LA GUMA:    Hierso ytkom? You must be joking, mister Cavernelis! Or maybe you're
            lucky, maybe.                                                                      25

15.1      Wat doen Cavernelis én Blanchie om hulle inkomste aan te vul?                        (2)

15.2      Noem EEN sosiomaatskaplike én EEN sosiopolitieke omstandigheid wat tot
          Cavernelis se woorde in reëls 1 tot 4 aanleiding gee. Wat is die dramatiese
          doelwit van dié dialoog?                                                             (3)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                              23                                      DBE/2019
                                                 SS/NSS

15.3      Gee die verskil tussen La Guma en Cavernelis se strewe om uit die township
          te kom. Hoekom is hiérdie strewe van La Guma en van Cavernelis
          onderskeidelik ironies?                                                                        (3)

15.4      Herlees die toneelaanwysings/neweteks in reël 10 asook reël 12 en 13.

          Wat is die funksie van die toneelaanwysings onderskeidelik?                                    (2)

15.5      Dink jy La Guma se bitterheid in reël 13 en 14 in TEKS I is gemotiveerd?
          Gee 'n rede vir jou antwoord.                                                                  (1)

15.6      Gee die tema van die drama na aanleiding van La Guma se dialoog in
          reëls 19 tot 20. Op watter DRIE maniere geld dié tema vir Map Jacobs?                          (4)

                                                     EN

TEKS J

CYRIL:                  Smaak jy vir speel?
TOMMY:                  Nei, man, anner keer ...
CYRIL:                  Maar ek het dan gedink sy gaat oversea ...
TOMMY:                  Ek oek ... Anyway ... Maar 'is seker nie onse biesagheit nie ...
CYRIL:                  (lag): 'Is soes jy sê, ou Tommy ... So ... hulle siet mekaar weer,           5
                        Blanchie, en Map Jacobs die bastard!
                        Die lig verander. Doof uit.
                        Doof in: Blanchie en Map. Blanchie totaal verward en huilend. Op 'n
                        afstand van mekaar.
BLANCHIE:               (bewend): Dis ... Johnnie ... dis Daddy! Daddy! Jy ... kom ... help.         10
                        Dis Daddy!! Daddy!! Daddy!! (Sy skreeu.)
MAP:                    (staar): Blanchie ...
BLANCHIE:               Johnnie! Dis Daddy!!
MAP:                    (probeer haar kalmeer): Hê, Blanchie ... Lyster nou eers ...
                        Blanchie ...                                                                 15
BLANCHIE:               (snik, praat dan): Daddy! ... Johnnie ... hy word nooit so nie, hy's nog
                        ... nooit ... nog ... so ... Johnnie ... gekyk nie ... Toe loop hy net ...
                        weg ... net ... loop hy net ...
                        Map sit sy arm om haar, maar asof dit 'n elektriese skok is, ruk sy
                        haar weg.                                                                    20
BLANCHIE:               Nee!
MAP:                    Okay ... Okay ...
BLANCHIE:               (van haar wysie af): Nie okay nie ... Shuddup!! Dis Daddy!!
MAP:                    (skreeu nou): Blanchie! Sal jy stilbly! (Hy gryp haar vas.)
BLANCHIE:               Dis Daddy! (Sy worstel in Map se greep.) Los my!                             25
MAP:                    (hard met haar): Sal jy ... sal jy stilbly! ... (Dan sagter.) Blanchie ...
                        Blanchie ... (Sy verslap in sy arms.) Blanchie ...
BLANCHIE:               Johnnie ...
MAP:                    Daar's ... niks wat ons kan doen nie ... Blanchie ... Dit ... moet nou ...
                        so gebeur ...                                                                30
BLANCHIE:               Daddy ... Ek weet ... ek ... (Dan skielik, hard.) Johnnie ... wat het ...
                        met ons gebeur ... Wat ... Ek ... is so ... sleg ...
MAP:                    (sit sy hand op haar mond): Nee! ... Jy's ... goed ...
BLANCHIE:               Jy lieg ... Jy ... lieg, Johnnie ... lieg, lieg, lieg!!!

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        24                                    DBE/2019
                                           SS/NSS

15.7      Na watter teleurstelling vir Blanchie ten opsigte van haar loopbaan verwys
          reël 3?                                                                                (1)

15.8      Dink jy Cyril ervaar, volgens reël 5 en 6, innerlike konflik oor Blanchie? Gee
          'n rede vir jou antwoord.                                                              (1)

15.9      Op watter TWEE wyses verseker die dramaturg dat spanning in dié teks
          toeneem? Is die skerp styging van spanning in hiérdie teks belangrik? Gee
          'n rede vir jou antwoord.                                                              (3)

15.10     Volgens die inhoud van reël 33 is Cyril in reël 6 verkeerd oor Map.

          Gee 'n rede vir Cyril se woordkeuse in reël 6 én skryf die rede vir Map se
          verandering teen die einde van die drama neer.                                         (2)

15.11     Wat gee aanleiding tot Blanchie se reaksie in reël 34?                                 (1)

15.12     Herlees reëls 21 tot 25 van TEKS I asook reëls 16 tot 18 van TEKS J.

          Slaag Cavernelis daarin om sy drome (reël 21 tot 23 van TEKS I) vir sy
          gesin te realiseer? Motiveer jou antwoord met TWEE redes.                              (2)
                                                                                                 [25]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         25                                  DBE/2019
                                            SS/NSS

MIS – Reza de Wet

Beantwoord ÓF VRAAG 16 (opstelvraag) ÓF VRAAG 17 (kontekstuele vraag).

VRAAG 16: MIS – OPSTELVRAAG

Meisie se omstandighede het 'n bepalende invloed op haar vryheid.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                  [25]

VRAAG 17: MIS – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord dan die vrae wat volg.

TEKS K

KONSTABEL:              En wat is dit? Jou regte naam?
MEISIE:                 (baie skaam) Margareta.
KONSTABEL:              (innig) Jy't 'n mooi naam, Margareta.
MEISIE:                 (hou hom onderlangs dop. Na 'n stilte) Ek het nog 'n naam.
KONSTABEL:              Wat is dit?                                                               5
MEISIE:                 Johanna. (Lag skaam. Staan op en beweeg na die venster terwyl sy
                        sing-praat) Margareta, Johanna, Margareta, Johanna, Margareta,
                        Johanna. (Laggie. Trek die gordyne effens opsy en loer deur.)
KONSTABEL:              Waar is u nou, Juffrou?
MEISIE:                 (besig om te loer. Opgewonde) Hier, by die venster. Ek kyk na die         10
                        groot tent en al die liggies!
KONSTABEL:              Die sirkus.
MEISIE:                 Ja. (Draai na die KONSTABEL. Skielik vreesbevange) Moet tog nie
                        vir my ma sê nie, asseblief.
KONSTABEL:              Ek sal nie.                                                               15
MEISIE:                 Belowe. Belowe eers.
KONSTABEL:              Ek belowe.
MEISIE:                 (duidelik verlig) En ek sal nie weer kyk nie. Regtig nie.
KONSTABEL:              Ek gee nie om nie. Ek hou ook van die sirkus.
MEISIE:                 (opgewonde) Het u dit al gesien? (Skielik skaam) Ek ... is jammer.        20
KONSTABEL:              (lag) Nee. Maar ek sou wat wou gee. En jy ... Margareta? Het jy?
MEISIE:                 Ja. (Bang) Maar ek mag nie daarvan praat nie.
KONSTABEL:              (sag) Maar jy het dit gesien?
MEISIE:                 (sag en vinnig) Ja.
KONSTABEL:              Vertel vir my.                                                            25
MEISIE:                 Nee! Ek mag nie daaroor praat nie. Ek mag nie daaraan dink nie.
                        Om te dink, is om te doen.
KONSTABEL:              (byna verleidelik) Maar jy kan tog vir my sê. Net een keer. Ek is 'n
                        vreemdeling. En blind.
MEISIE:                 (onseker) Ek weet nie ...                                                 30
KONSTABEL:              (fluister) Niemand sal ooit weet nie.
MEISIE:                 Nou goed, ek sal vir u vertel en dan sal ek daarvan vergeet. (Knyp
                        haar oë styf toe) Vir altyd en vir ewig. (Stilte.)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Afrikaans HL P1 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-may-june-2019/367ff59a-d2b3-4a61-9ec2-462562ce9a61) — Afrikaans HL · QP · 2019 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/0d3edb3f-1c44-4a82-a9fa-7832a4161288) — Afrikaans HL · QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2022/b6902408-ac2a-4a7c-a4f3-5057a283114e) — Afrikaans HL · QP · 2022 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2021/bd0848ce-447c-46d0-8bdd-1169e8e62e6e) — Afrikaans HL · QP · 2021 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2018/d44727d2-705d-4fdd-a87d-4da1c4380318) — Afrikaans HL · QP · 2018 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2018-memo/89172392-378e-4868-8b19-5f1762563210) — Afrikaans HL · Memo · 2018 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans HL

- [AFRIKAANS HL P1 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-memo-sept2025-watermark/c501289f-c0e0-40a2-986b-3ffe3b34a8f5) — Memo · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P1 GR 12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr-12-memo-sept2024/fe926efa-37db-43ba-8e99-14b4ba566efd) — Memo · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-memo-sept2024/98e89642-94ce-4beb-95d7-ec1003ae5b5c) — Memo · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2024/1ba40bb9-6fbd-4dbf-a0f7-5587c98d4f79) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-nov-2024/55a79721-4c8b-40e3-bc64-524821cb118f) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-nov-2024/c479704a-f838-42b0-bb57-dbb72d8e978f) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
