# Afrikaans HL Grade 12 P2 NSC November 2018 Question Paper

> Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2018, 24 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2018/e7743bcd-7218-48b4-8668-8fc4d889c57a
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Afrikaans HL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 P2 NSC November 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2018/e7743bcd-7218-48b4-8668-8fc4d889c57a)

## About this document

Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · Afrikaans. Question paper, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    GRAAD 12

                                 NASIONALE
                             SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                            AFRIKAANS HUISTAAL V2

                                 NOVEMBER 2018

PUNTE: 80

TYD: 2½ uur

                        Hierdie vraestel bestaan uit 24 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       2                          DBE/November 2018
                                           NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.      Lees die volgende instruksies noukeurig deur voordat jy die vraestel beantwoord.

2.      Moenie probeer om die hele vraestel deur te lees nie. Raadpleeg die
        inhoudsopgawe op bladsy 4 en merk die vraagnommers van die letterkundetekste
        wat jy bestudeer het. Lees daarna die vrae oor die tekste wat jy gedoen het en
        kies die soort vraag wat jy wil beantwoord.

3.      Die vraestel bestaan uit DRIE afdelings:

        AFDELING A: Gedigte        (30)
        AFDELING B: Roman          (25)
        AFDELING C: Drama          (25)

4.      Beantwoord VYF vrae in totaal: DRIE in AFDELING A, EEN in AFDELING B en
        EEN in AFDELING C.

        AFDELING A: GEDIGTE
        Gesiene gedigte – Beantwoord TWEE vrae.
        Ongesiene gedig – Beantwoord die VERPLIGTE vraag.

        AFDELING B: ROMAN
        Beantwoord EEN vraag.

        AFDELING C: DRAMA
        Beantwoord EEN vraag.

5.      KEUSE VAN VRAE BY AFDELING B (ROMAN) EN AFDELING C (DRAMA)

         •   Beantwoord SLEGS die vrae oor die roman en drama wat jy bestudeer het.
         •   Beantwoord EEN OPSTELVRAAG en EEN KONTEKSTUELE VRAAG. As jy
             die opstelvraag in AFDELING B beantwoord, moet jy die kontekstuele vraag
             in AFDELING C beantwoord. As jy die kontekstuele vraag in AFDELING B
             beantwoord, moet jy die opstelvraag in AFDELING C beantwoord. Gebruik die
             kontrolelys om jou te help.

6.      LENGTE VAN ANTWOORDE

         •    Die lengte van die opstel vir die gedig is 250–300 woorde.
         •    Die lengte van die opstel vir die roman en drama is 400–450 woorde elk.
         •    Die lengte van die antwoorde van die kontekstuele vrae word deur die
              puntetoekenning van elke vraag bepaal. Beantwoord jou vrae bondig en
              relevant.

7.      Volg die opdragte aan die begin van elke afdeling noukeurig.

8.      Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
        vraestel gebruik is.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                     3             DBE/November 2018
                                         NSS

9.        Beantwoord ELKE afdeling op 'n NUWE bladsy.

10.       Voorgestelde tydsindeling:

          AFDELING A: ongeveer 40 minute
          AFDELING B: ongeveer 55 minute
          AFDELING C: ongeveer 55 minute

11.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                        Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                    4                        DBE/November 2018
                                        NSS

INHOUDSOPGAWE

AFDELING A: GEDIGTE

Voorgeskrewe gedigte: Beantwoord ENIGE TWEE vrae.
VRAAGNOMMER                            VRAAG                PUNTE      BLADSY
1. "besoekersboek"                   Opstelvraag              10          6

2. "eerste worp"                       Kontekstuele vraag    10             7

3. "Reaksie"                           Kontekstuele vraag    10             8

4. "Twee kleuters in die Vondelpark"   Kontekstuele vraag    10             9
                                       EN
Ongesiene gedig: Verpligtend
5. "Bepeinsing"                        Kontekstuele vraag    10            10

AFDELING B: ROMAN
Beantwoord EEN vraag.*
6. Die kwart-voor-sewe-lelie                Opstelvraag      25            11

7. Die kwart-voor-sewe-lelie           Kontekstuele vraag    25            11

8. Manaka Plek van die Horings              Opstelvraag      25            13

9. Manaka Plek van die Horings         Kontekstuele vraag    25            13

10. Vatmaar                                 Opstelvraag      25            15

11. Vatmaar                            Kontekstuele vraag    25            15

12. Onderwêreld                               Opstelvraag    25            17

13. Onderwêreld                        Kontekstuele vraag    25            17
AFDELING C: DRAMA
Beantwoord EEN vraag.*
14. Krismis van Map Jacobs                  Opstelvraag      25            19

15. Krismis van Map Jacobs             Kontekstuele vraag    25            19

16. Mis                                     Opstelvraag      25            22

17. Mis                                Kontekstuele vraag    25            22

*LET WEL:         Beantwoord EEN OPSTELVRAAG en EEN KONTEKSTUELE VRAAG
                  in AFDELING B en AFDELING C onderskeidelik.

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                   5                         DBE/November 2018
                                       NSS

KONTROLELYS

Gebruik die kontrolelys hieronder om te kontroleer of jy die korrekte getal vrae
beantwoord het.

                 AFDELING                VRAAG-         GETAL VRAE         MERK
                                         NOMMER        BEANTWOORD           ()
A: Gedigte                                 1–4              2
(Voorgeskrewe gedigte)
A: Gedigte                                    5               1
(Ongesiene gedig)
B: Roman                                     6–13             1
(Opstel of kontekstueel)
C: Drama                                   14–17              1
(Opstel of kontekstueel)

LET WEL:       Beantwoord EEN OPSTELVRAAG en EEN KONTEKSTUELE VRAAG in
               AFDELING B en AFDELING C onderskeidelik.

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         6                       DBE/November 2018
                                             NSS

AFDELING A: GEDIGTE

VOORGESKREWE GEDIGTE

Beantwoord ENIGE TWEE vrae.

VRAAG 1: OPSTELVRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vraag wat volg.

besoekersboek – Fanie Olivier

1         op die sel se mure het iemand uitgekrap
2         (of liewer: íngekrap): sy naam en al die dae
3         van sy duskantse verblyf. gaan mens op stap
4         deur duikweë stasies onder brûe bly draai die vrae

5         wie was dié peter? Waar kom pam vandaan?
6         hoe het die vriendskap tussen brian en ed begin?
7         sou w.a.l. se ouers hom meer as normaal geslaan
8         het? hoe lank het lieb sy liesbet bly bemin?

9         ek loer na hiërogliewe. 'n boer het my gewys
10        waar jagtonele oorgebly het teen die krans.
11        vóór in die gideons se bybel is 'n lang lys
12        lesers wat hul teen sterflikheid probeer verskans.

13        'n kind hoes seer; 'n lam huil stomgemaak. ek skraap
14        moed bymekaar: ek was hier en hier het ek geslaap.
                                                                 [Bron: Skimmelig, 1978]

Die spreker in die gedig word toenemend betrek by mense se pogings om onsterflik
te wees.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 200 tot 250 woorde.                                [10]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                          7                             DBE/November 2018
                                              NSS

VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

eerste worp – TT Cloete

1         ons het nie ou katedrale en kastele nie,
2         geen breë riviere bevaarbaar vir groot skepe nie.
3         die min wolke wat ons het, is yl versprei.
4         ons het nie groot metropole nie.
5         ons is sonder groot donkergroen woude.
6         dun is ons geskiedenis met min groot name
7         soos beethoven of dante
8         of rembrandt of bramante
9         ons het min onwerklike sagte drome
10        maar ons het uitgestrekte woestyne
11        en krom grys bome wat houtbeen vasskop
12        in die droë sand en koets teen die son
13        ons het baie droë lope
14        en oerrivierbeddings met ou inheemse name
15        soos gourits en storievertelname soos skrij
16        of kameelsleep en lijersdraai
17        en baie reste naby aan die eerste worp
18        by wêreldseinde in die suisende stil nag
19        hoor jy die jakkalse se fossielskreeu
20        iewers tussen angstjank en primitiewe spotlag
                                                          [Bron: Uit die hoek van my oog, 1988]

2.1       Wie is die "ons" na wie die spreker in versreël 1 verwys?                                  (1)

2.2       Wat word 'n tweereëlige strofe (versreël 7 en 8) genoem? Waarom word die
          vier name in dié strofe van die res van die versreëls afgesonder?                          (2)

2.3       Haal uit versreëls 7 tot 9 VIER opeenvolgende woorde aan wat met versreël
          17 kontrasteer.                                                                            (1)

2.4       Benoem die beeldspraak in versreël 17. Op watter wyse sluit dié beeld by die
          inhoud van reël 14 aan?                                                                    (2)

2.5       Wat is die funksie van die alliterasie in versreël 18?                                     (1)

2.6       Wat is die tema van die gedig? Dink jy dat die inhoud van versreëls 19 tot 20
          by die tema aansluit? Gee TWEE redes vir jou antwoord.                                     (3)
                                                                                                     [10]

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         8                             DBE/November 2018
                                             NSS

VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

Reaksie – Vernon February

1         Ou Ghwarrie en tjy sê daai ding
2         dat tjy nou gloe met hart en siel,
3         is tjy oek nou een van hul kring
4         en vyand vannie hotnotsriel?
5         oe tjy sil nou met newwies
6         en tjou beste sjute die dag deurbring,
7         dit kan ek nog verdra,
8         ma aai, wa'om
9         daai Sunday-go-to-meeting-face, ou Ghwarrie?
10        wiet, tjy praat mos nes daai seurtjie
11        oppie draad,
12        dis justice, love en tjêritie,
13        tjy sê my ek sil eendag brand
14        ma waa's daai love en tjêritie?
15        Die teorie wêk olraait,
16        en wat kry tjy ou maat,
17        net hate en insults hier.
18        Dan soebat tjy nog ek moet gloe
19        Nei mattie, gee daai kan,
20        Hou tjy tjou Sunday-go-to-meeting-face
21        en ek my bottel jien.
                                                                   [Bron: O snotverdriet, 1979]

3.1       Haal TWEE opeenvolgende woorde uit versreël 1 aan wat aandui dat die
          spreker 'n gesprek met iemand voer.                                                       (1)

3.2       Benoem die beeldspraak in versreëls 10 tot 11 en skryf die beeld wat geskep
          is in jou eie woorde neer.                                                                (2)

3.3       Haal die versreël uit versreëls 16 tot 19 aan wat met versreël 12 kontrasteer.            (1)

3.4       Wat is die funksie van die herhaling in versreël 20?                                      (1)

3.5       Die spreker in die gedig kom tot 'n gevolgtrekking.

          Haal die versreël aan wat dié gevolgtrekking aandui. Wat is dié
          gevolgtrekking? Stel die TWEE sake in jou eie woorde.                                     (3)

3.6       Dink jy die antitese/teenstelling in versreëls 20 tot 21 is funksioneel? Motiveer
          jou antwoord met TWEE redes.                                                              (2)
                                                                                                    [10]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        9                          DBE/November 2018
                                            NSS

VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG
Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.
Twee kleuters in die Vondelpark – Elisabeth Eybers
1         Twee kleuters in die Vondelpark bly staan
2         'n klein oneindigheid lank hand-in-hand.
3         Smetloos geteken dryf die dubbelswaan:
4         gesplete hart van hals en dubbelhals,
5         geskulpte vlerk met dubbelvlerk teenaan,
6         geslote snawel deinserig vervals
7         met eenkant lug en water anderkant.
8         Versadig van die roerlose gesig
9         pluk hy – die seuntjie – plotseling aan haar hand
10        vir verdergaan, sleep haar tot ewewig
11        as sy nog strompelend omkyk na die swaan.
12        Verby die bome druis die straatrumoer.
13        Van skopfiets tot trapfiets gepromoveer,
14        bromfiets tot motor, sal hy konstateer
15        – die wiel sy ordeteken – dat hy lid
16        is van die kollektiewe Lilliput.
17        Maar sý sien webbe onderwater roer.
18        Miskien is dit die laaste dag van staar
19        en grondelose verwondering. Wat sou
20        hý, weerloos wordend, wees oor dertig jaar?
21        'n Saaklike barbaar, 'n fyn sadis,
22        'n doktrinêre Hollandse meneer?
23        En sý 'n druk slagvaardige mevrou
24        Met 'n allure van dit-is-soos-dit-is?
25        Die swaan bly oor sy dubbelbeeld gekeer.
                                                                      [Bron: Balans, 1962]

4.1       Wat word die strofe wat uit versreëls 1 en 2 bestaan, genoem? Gee die
          woord in die titel waarby dié strofebou aansluit.                                     (2)
4.2       Haal die oksimoron wat in versreëls 1 tot 2 voorkom, aan.                             (1)
4.3       Herlees versreëls 3 tot 6.
          Haal woorde aan wat illusie teenoor werklikheid stel. Noem TWEE ander
          funksies van dié kontrasterende woorde.                                               (3)
4.4       Waarom is die volgorde van dié woorde "skopfiets", "trapfiets", "bromfiets",
          "motor" (in versreëls 13 tot 14) effektief vir die strofe?                            (1)
4.5       Benoem die beeldspraak in versreël 16.                                                (1)
4.6       Herlees versreëls 12, 17 en 25.
          Dink jy die tipografiese alleenplasing van dié drie versreëls is funksioneel?
          Motiveer jou antwoord met TWEE redes.                                                 (2)
                                                                                                [10]
Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                          10                           DBE/November 2018
                                              NSS

ONGESIENE GEDIG (VERPLIGTEND)

VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die gedig hieronder en beantwoord dan die vrae wat volg.

Bepeinsing – Ernst van Heerden

1         Die aand kom saggies oor die see,
2         bote keer weer tuis,
3         en enkele groot wit meeue kras
4         oor strand en huis.

5         Hoe ver het hulle rondgedwaal,
6         oor watter skip geduik en skeer,
7         al kom hul nou so droewig,
8         so een-een teruggekeer?

9         En hierdie hart wat reik
10        na kimme ongekaart en ver –
11        sou hy ook somtyds heimlik reis
12        en terugkeer met die môrester?
                                                                        [Bron: Reisiger, 1953]

5.1       Haal die woord uit versreël 1 en 2 wat op roetine dui, aan.                               (1)

5.2       Benoem die stylfiguur wat in versreël 3 gebruik word.                                     (1)

5.3       Waarom is die enjambement in versreëls 3 tot 4 funksioneel?                               (1)

5.4       Na wie/wat verwys die spreker in versreël 5? In watter opsig sluit die inhoud
          van versreëls 5 tot 8 by die inhoud van versreëls 1 tot 4 aan?                            (2)

5.5       Waarop maak die spreker "hierdie hart" (versreël 9) van toepassing?
          Gee TWEE redes vir jou antwoord.                                                          (3)

5.6       Herlees versreëls 9 tot 12 asook die titel.

          Sê in jou eie woorde waaroor die spreker in versreëls 11 tot 12 wonder.
          Op watter manier ondersteun die vraag in versreëls 11 tot 12 die titel?                   (2)
                                                                                                    [10]

                                                                TOTAAL AFDELING A:                  30

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        11                        DBE/November 2018
                                            NSS

AFDELING B: ROMAN

Beantwoord in hierdie afdeling SLEGS EEN vraag oor die roman wat jy bestudeer het.

DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – Eleanor Baker

Beantwoord ÓF VRAAG 6 (opstelvraag) ÓF VRAAG 7 (kontekstuele vraag).

VRAAG 6: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – OPSTELVRAAG

Iris skep fantasiekarakters.

Skryf 'n opstel van 400 tot 450 woorde waarin jy Richard, Eduard, Greta en die Engel
as fantasiekarakters bespreek én dui die insig waartoe die Engel vir Iris bring, aan.         [25]

VRAAG 7: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – KONTEKSTUELE VRAE

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS A

    "Hoog tyd dat jy tot jou sinne gekom het," het my pa gesê en daarmee was die
saak afgehandel. Kara het nooit weer daarna verwys nie en stil voortgegaan met haar
werk as assistente by die kunsmuseum.
    Elsa, suur omdat die aandag soveel maande lank op Kara gevestig was, het
aangekondig dat sy en Hannes wil trou.                                                  5
    "Hy's te jonk vir jou," het Ma geprewel.
    Die gebrek aan logika in hierdie ontplooiende argument het my gefassineer. Riekie
was jonger as sy vriend Hannes, maar Hannes was omtrent vier jaar jonger as Elsa,
wat teen daardie tyd reeds 'n paar jaar lank skoolgehou het. Ek, en veral my ouers, het
al die jare geweet dit is die geval en tog was daar nooit 'n woord van teenkanting nie. 10
Dit was nie asof Hannes skielik jonger geword het nie, hy was dit van die begin af. Ek
het dit vir hulle genoem.
    "Ek dink jy moet Hannes eers kans gee om sy voete te vind," het Pa gesê asof ek
nooit eens gepraat het nie.
    "Sy voete?" het ek gegiggel. "Hy kan hulle nie mis nie. Ek het in my lewe nog nooit 15
sulke groot voete gesien nie. Die man lyk asof hy …"
    "Stil, Iris," het Pa kwaad gesê. "Jou susters veroorsaak meer as genoeg moei-
likheid. Aan jou stuiwer het ons nie nou 'n behoefte nie."
    "Moeilikheid?" het Elsa gevra en dit was asof haar kosmeties verskuilde sproete
deurslaan, rooier as ooit vantevore.                                                    20

7.1       Van watter plan (verwys na reëls 1 tot 3) sien Kara af?                             (1)

7.2       Noem TWEE ánder karaktereienskappe (as in TEKS A) van Elsa, voordat sy
          kinders gehad het, wat uit die roman blyk.                                          (2)

7.3       Waarom besluit Iris om by dr. Anders as stoelassistent te werk? Op watter
          manier sluit Iris se besluit ten opsigte van dié betrekking by 'n karakter-
          eienskap van haar aan?                                                              (2)

7.4       Noem EEN geleentheid van innerlike konflik by Iris wat deur Riekie
          veroorsaak is.                                                                      (1)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                           12                      DBE/November 2018
                                               NSS

7.5       Hoekom wil Iris, ná Hannes en Elsa se troue, nooit trou nie? Het dié rede
          waarom Iris nie wil trou nie, haar eie troue anders gemaak? Motiveer jou
          antwoord.                                                                            (2)

7.6       Op watter TWEE wyses beïnvloed Pa se reaksie in reëls 17 tot 18 Iris se
          siening oor haarself? By watter ander geleentheid in die roman is Iris
          stilgemaak?                                                                          (3)

7.7       Wie is die verteller in TEKS A? Motiveer met TWEE redes waarom dié
          verteller vir TEKS A geskik is.                                                      (3)

TEKS B

Peter se laaste, onduidelike poskaart het voorgestel dat ons mekaar in New York
ontmoet, die naweek voor Kersfees. Hy sou sorg dat hy daar is as ek dieselfde sou
doen. In 'n naskrif het hy iets genoem van 'n begeerte om daarna Europa toe te gaan
en stel ek belang om saam te kom? Ek het verkies om dit andersom te doen omdat ek
so gou as moontlik onder Frederik se verwytende oë wou uitkom. My kleinniggie Sara, 5
'n dik meisie van dertig, het aangebied om Frederik te kom help. Ek het hom nie vertel
hoe sy lyk nie, bloot dat ek iemand gekry het om vir my in te staan. Sy sou hom
ongetwyfeld alles vertel van my en my susters, veral van Kara wat, volgens haar,
apokriewe wette van die Bybel oortree het deur saam met Claude huis op te sit en wat
dus eendag in 'n verskriklike hellevuur sou brand. Nie almal in die familie was so 10
kleurblind soos Ma en Pa nie.
    Met my vliegtuigkaartjie in my handsak het ek vir Kara laat weet dat ek kom kuier
en vir Peter dat ek hom in New York sal sien, hy moes net laat weet waar. 'n Paar
weke later het sy ma my gebel en gevra of sy 'n pakkie mag saamstuur.
    "Seker," het ek gesê en sy het afgespreek om een middag oor te kom.                15
    Dit was 'n kreperend warm middag en ek was kaalvoet in die tuin besig om Ma se
pers petunias nat te gooi.

7.8       Wat skryf Peter vir Iris in die eerste brief?                                        (1)

7.9       Hoekom wil Iris so gou moontlik onder Frederik se "verwytende oë" (reël 5)
          uitkom?                                                                              (1)

7.10      Herlees die onderstreepte sin in reël 10 en 11.

          Gee TWEE redes waarom die verteller dié inligting vir die leser gee.
          Is Johanna ook kleurblind? Motiveer jou antwoord met TWEE redes.                     (4)

7.11      Hoe hou pers (reël 17) met Iris se geboorte verband? Dink jy dat die konflik
          wat Iris oor haar geboorte beleef gedurende die loop van die roman opgelos
          word? Motiveer jou antwoord.                                                         (2)

7.12      In reël 1 van TEKS A verwys Iris se pa daarna dat Kara haar moet besin
          terwyl reëls 1 tot 2 van TEKS B na Peter se uitnodiging aan Iris verwys.

          Wie verwag dat Iris oor Peter se uitnodiging moet besin? Wat was die rede
          wat dié karakter aan Iris gee? Stem jy saam met Iris se besluit? Motiveer jou
          antwoord.                                                                            (3)
                                                                                               [25]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                            13                       DBE/November 2018
                                                NSS

MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – Pieter Pieterse

Beantwoord ÓF VRAAG 8 (opstelvraag) ÓF VRAAG 9 (kontekstuele vraag).

VRAAG 8: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – OPSTELVRAAG

Newekarakters het 'n invloed op die hoofkarakter.

Skryf 'n opstel van 400 tot 450 woorde waarin jy aantoon hoe Grace, Griesel du Pisani
en Whitey vir Baas beïnvloed om tot die insig te kom dat hy op Manaka moet bly.                  [25]

VRAAG 9: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS C

      "Dit sal goed wees as jy nou probeer slaap. Jy gaan gesond word."

By die Plek van die Kremetartbome dra ouma Essie en haar dogter Miriam 'n jong
vrou uit haar hut.
    "In die huis van die Profeet van die Bybel sal my kind miskien gesond word," sê
Miriam.                                                                                 5
    Dit is nie vir hulle 'n maklike werk om die vrou met die malaria uit te dra en haar
weer op die slee te laai nie. Ouma Essie is oud en Miriam het net een voet, maar daar
is niemand om te help nie. Die mans is by die khuta, die ander vrouens van Mubuyu is
op die lande en Sitali, die siek vrou se kind, moet voor die osse staan dat hulle nie
skrik nie. Die ander kinders is in die veld by die bokke en die paar beeste.            10
    Sitali loop voor die osse uit. By ouma Essie se lapa gaan hy weer staan. Ouma
Essie en Miriam laai die vrou af en dra haar tot by die grootste van die drie hutte se
deur. Daar moet hulle haar eers op die grond neersit om binne vir haar plek te maak.
Die hut is baie vol. Die meubels wat ouma Essie gehad het toe sy nog in die
sendingstasie by Manaka gebly het, staan tot teen die grasdak se nok gepak.             15
    "Jou broer moet van Lusaka af laat kom word," sê ouma Essie vir haar kleinseun,
meneer Kebbey, toe hy en sy pa van die khuta af terugkom.
    "Nee, my ma," huil Miriam. "My kind sal lewe."
    "Jos moet laat kom word," sê ouma Essie.

9.1        Wie neem die versorgingsrol in reël 1 waar?                                           (1)

9.2        Waarom tree ouma Essie op Manaka as "die Profeet van die Bybel" op?                   (1)

9.3        Baas én Griesel kry albei malaria.

           In watter opsig hou Baas se malaria vir hom 'n nadelige én 'n voordelige
           gevolg in? Dink jy dis moontlik dat Griesel se malaria vir Baas positiewe
           gevolge het? Gee TWEE redes vir jou antwoord.                                         (4)

9.4        Watter konfliksituasie het veroorsaak dat Miriam net een voet het? In watter
           opsig het dié konfliksituasie Grace se lewe verander?                                 (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                         14                          DBE/November 2018
                                             NSS

9.5       Watter tipe verteller is in reëls 11 tot 15 aan die woord? Watter nadeel het dié
          verteller in hierdie reëls?                                                             (2)

9.6       By watter geleentheid beteken meneer Kebbey vir Baas iets positiefs? Watter
          bewys bied die roman dat meneer Kebbey nie altyd kry waarvoor hy hom
          beywer nie?                                                                             (2)

9.7       Hoekom is dit vir die verloop van die roman belangrik dat meneer Jos hier
          aan die leser bekendgestel word?                                                        (1)

                                                EN

TEKS D

   Ouma Essie het nog nie weer uit die bed opgestaan vandat sy van Ngweze af
teruggekom het nie, sê Grace, en vir meneer Kebbey het hulle nog nie weer gesien
nie. Miskien sal hulle hom môre sien wanneer die kombers van die nuwe hoofindoena
afgehaal word. Die seremonie sal by Mubuyu wees omdat ouma Essie te swak is om
Fumi toe te gaan.                                                                        5
   "Hoekom sal iemand nou skielik vir ouma Essie omgee?" vra Baas.
   "Dit is die woord wat ons van die khuta af gekry het," sê Grace. "En meneer Whitey
was ook by Manaka toe jy in die veld was," vertel sy. "Hy het met sy trekker gekom om
te hoor hoe dit gaan. Hy weet van die boot wat weg is. Hy sê dat hy nie na die
inhuldiging toe kom nie. Hy wil vervoer probeer kry om Mongue toe te gaan. En ouma 10
Essie het 'n boodskap gestuur dat meneer Baas die seremonie moet bywoon."
   Die honde se kos is koud. Grace sit die bakke op die grond neer. Die nuwe hondjie
val die pap en sous grommend aan. Toe Longwane nader kom, flits die tandjies voor
haar neus verby. Grace skep vir die kleintjie sy kos in Brindle se bak oor. Hy eet klaar
en dwaal dag lank soos 'n skaduwee al agter Baas en Lady oor die leë werf aan.           15
   "Henna ngwenya! Dis 'n kampioen," sê meneer Johnnie vroegoggend onder die
worsboom langs die water waar Baas in sy ma se Bybel sit en lees.
   Hy het die buffel se horings met sy byltjie uitgekap …

9.8       Wat gee en wat sê Baas later vir Whitey wat Whitey help met sy identiteit?
          Waarom wil Baas vir Whitey met sy identiteit help?                                       (3)

9.9       Gee 'n rede vir ouma Essie se aandrang dat Baas (in reëls 10 en 11) die
          "seremonie moet bywoon".                                                                 (1)

9.10      Formuleer die boodskap van die roman na aanleiding van reël 17. Dink jy
          Baas se optrede in reël 17 lewer bewys daarvan dat sy konflik opgelos is?
          Gee TWEE redes vir jou antwoord.                                                         (3)

9.11      Wat doen Baas met Morena se horings? Gee TWEE redes vir Baas se
          handeling.                                                                               (3)

9.12      Herlees TEKS C reëls 13 tot 15 en TEKS D reël 6.

          Wat is die verband tussen Baas se vraag in TEKS D en ouma Essie se
          lewensomstandighede in TEKS C? Dink jy die nuwe hoofindoena gaan
          ouma Essie se omstandighede verander? Motiveer jou antwoord.                            (2)
                                                                                                  [25]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       15                         DBE/November 2018
                                           NSS

VATMAAR – AHM Scholtz

Beantwoord ÓF VRAAG 10 (opstelvraag) ÓF VRAAG 11 (kontekstuele vraag).

VRAAG 10: VATMAAR – OPSTELVRAAG

Oom Chai, Corporal Lewis en Kenneth Kleinhans stel in die uitlewing van omgee
'n voorbeeld aan ander karakters.

Bespreek hierdie stelling in 'n opstel van 400 tot 450 woorde.                                 [25]

VRAAG 11: VATMAAR – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder deeglik deur en beantwoord dan die vrae wat volg.

TEKS E

    Die meeste van die putte het toe opgedroog, net soos die opvangdam anderkant
die begraafplaas. Maar Tant Wonnie se put en 'n paar ander het altyd water gehad en
almal kon daar kom water skep. Niemand is weggestuur nie want Dirk Twala het gesê
al is die put syne, gekoop met 'n lewendagge ding, sal die water lewenslank aan Tant
Wonnie behoort. Sy kon dit weggee soos sy wou.                                           5
    En soos dit gaan met mense wat regtig arm is, is die water en die meeste van die
bulletjie se vleis met die mense gedeel.
    Die vuurmaakplek was buitekant die een-kamer. Drie groot stukke leiklip wat op
drie kante in die grond gesteek is. Die vierde kant was oop. Daar het 'n driebeenpot
gestaan en 'n ou skottel op 'n klip om in te was. Teen die eenkantste muur is 'n paar 10
leiklippe op kleiner klippe gestapel vir bankies. Net buite die deur was 'n kol groen
plante – die wilde knoffel wat Tant Wonnie se man geplant het die dag voor hy weg is
oorlog toe en wat die beste treksel vir winterverkoues en vir borskwale maak.
    Sy het altyd die wilde knoffel in kasterolie uit die blou bottel laat trek en dit so
neergesit dat die son daarop skyn. Een teelepel vol en mense het nooit vir nog kom 15
vra nie. Tant Wonnie wou nooit sê hoeveel die medisyne kos nie, ook al het hulle
haar reguit gevra. Sy het net gesê: Gee wat jy wil.

11.1      Hoekom vestig Tant Wonnie haar op Vatmaar?                                            (1)

11.2      Herlees reëls 1 tot 5.
          Watter TWEE kenmerke van Vatmaar se inwoners, soos dit hier beskryf word,
          sluit by die titel van die roman, Vatmaar, aan.                                       (2)

11.3      Hoe verskil Dirk Twala se optrede teenoor Tant Wonnie in reëls 3 tot 5 van
          Settie September se optrede teenoor Tant Wonnie?                                      (1)

11.4      Wat is die bygeloof in Vatmaar ten opsigte van sout? Dink jy bygelowe is vir
          Tant Wonnie belangrik? Motiveer jou antwoord.                                         (2)

11.5      TEKS E noem enkele voorbeelde van Tant Wonnie se goeie hart.
          Noem TWEE ander voorbeelde van Tant Wonnie se goeie dade. Op watter
          wyse volg Suzan Tant Wonnie se voorbeeld om goed te doen?                             (3)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        16                          DBE/November 2018
                                            NSS

11.6      Watter DRIE sosiomaatskaplike omstandighede kenmerk die bestaanwyse van
          Vatmaar se inwoners? Dink jy Kenneth Kleynhans maak 'n positiewe verskil
          aan hierdie sosiomaatskaplike omstandighede? Motiveer jou antwoord.                   (4)

                                                  EN

TEKS F

Die officers het gesê óns is onbeskaaf, maar hulle het alles waaraan hulle kon dink
geprobeer om ons te verneder en te knak, nogal in die naam van hulle Queen. En waar
die vlag, die Union Jack, hang, daar is hulle Queen glo.
    Ek het van haar gehou, hierdie Ou Sannah, het tant Wonnie sit en dink, want sy het
'n paar beter dae geken en meer moeilike tye. Ek het altyd vir haar van perskeblare tee 5
gemaak, en 'n boegoe-asynlap op haar niere gesit. Dit het haar 'n bietjie verligting
gegee. Sy het dan gesê: Ek sal nie dankie sê nie, jy weet mos ek is dankbaar, my maat.
    Dit was ek wat haar oë toegedruk het na die roggel en haar vir die begrafnis gewas
en uitgelê het. Na die begrafnis het Piet de Bruin my eenkant toe geroep en gesê:
Dankie vir wat jy vir my suster gedoen het maar ek het jou nie meer nodig nie. Toe het 10
hy my die twee halfkrone gegee wat ek op haar oë gesit het om hulle toe te hou. Want
sy het met haar oë oop gesterf.
    Toemaar, daar was 'n dag toe jy my nodig gehad het, Piet de Bruin, het ek loop en
dink toe ek na die begrafnis terug Vatmaar toe is met my bondeltjie en my klein Suzan.
Toe jou vrou Anna die naweek by haar broer in Du Toitspan gaan kuier het. Sy sou 15
weer na die nagmaal terugkom.

11.7      Wie is die "óns" na wie in reël 1 verwys word?                                        (1)

11.8      Reëls 4 tot 7 beskryf die verhouding tussen Tant Wonnie en Sannah Vosloo.
          Waaraan skryf jy hierdie goeie verhouding toe? Watter TWEE faktore
          veroorsaak dat Tant Wonnie nie met al Vatmaar se mense ewe goed oor die
          weg kom nie?                                                                          (3)

11.9      Wie is die verteller in reëls 13 tot 16? Wat is die funksie van dié verteller in
          hierdie reëls?                                                                        (2)

11.10     Tant Wonnie en haar twee dogters is draers van die roman se tema, nl. dat
          mense dikwels onregverdige lyding verduur.
          Gee 'n voorbeeld van onregverdige lyding wat elkeen van dié drie vroue
          verduur het.                                                                          (3)

11.11     Dink jy Tant Wonnie verdien Settie September se beskuldiging? Motiveer jou
          antwoord. Hou hierdie beskuldiging positiewe gevolge vir Tant Wonnie in? Gee
          'n rede vir jou antwoord.                                                             (2)

11.12     Herlees reëls 2 tot 4 van TEKS E asook reël 10 en 12 van TEKS F.
          In watter opsig verskil Dirk Twala se optrede van dié van Piet de Bruin in die
          roman?                                                                                (1)
                                                                                                [25]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        17                          DBE/November 2018
                                            NSS

ONDERWÊRELD – Fanie Viljoen

Beantwoord ÓF VRAAG 12 (opstelvraag) ÓF VRAAG 13 (kontekstuele vraag).

VRAAG 12: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG

Eckardt het 'n invloed op Greg, die hoofkarakter.

Skryf 'n opstel van 400 tot 450 woorde waarin jy aantoon hoe Eckardt se sosiale
manipulering ("social engineering attack") Greg beïnvloed én dui Greg se uiteindelike
insig aan.                                                                                        [25]

VRAAG 13: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder deeglik deur en beantwoord dan die vrae wat volg.

TEKS G

Die blinddoeke sal hulle self vir my gee. En hulle sal nie eens weet wat dit beteken nie.
   Hulle sal die ouens wees wat gebrandmerk is. Hulle sal Trappers bly totdat hulle
ouers hulle binnekort weer kom haal. Want om hier nie deel van die groep te wees nie,
sal vir hulle hel word.
   Ek sak in die donker weg, my armspiere dra my liggaamsgewig maklik. Toe ek die            5
water onder my voete voel, en my asemhaling in die sementpyp na my toe terugkeer,
hoor ek iets agter my. Nog iemand het saamgekom. Ek ruk my flits in die rigting van
die geluid.
   "Ek kom jou help," sê die ou. Dis Eckardt.
Dae later, moeg van die atletiek en 'n vergadering met Dok Pienaar en meneer                 10
Andersen, is ek alleen in my kamer, sit ek voor die laptop. Langs my bed lê 'n klomp
ongewaste skool- en atletiekklere. Ek moet hulle nog in die wasgoedsak druk, want die
mense wat ons wasgoed doen, kom dit netnou haal.
   Ek stel die aircon bietjie koeler, die warm lug word hier tussen die berge
vasgevang. "Wat doen jy?" vra iemand. Ek draai om en sien vir Eckardt in die deur            15
staan. "Kan ek inkom?"
   "Ja, sure," antwoord ek. Vryf my oë. "Ek is op die net. Surf bietjie."
   "Hoop nie jy is op die porn sites nie?"
   "Sal dit nie waag nie. Nie by dié skool nie, anyway. My pa sal uitfreak as sy
skouperd iets doen wat hom 'n skorsing kos."                                                 20
   "So, het jy ook een van daardie pa's?"

13.1     Watter ritueel van Lawson Kollege gaan hierdie teks vooraf?                              (1)

13.2     Wie is die verteller in reëls 1 tot 4? Watter voordeel én nadeel hou hierdie
         verteller vir dié reëls in?                                                              (3)

13.3     Watter verband is daar tussen die ruimte waarin Greg hom in reël 5 bevind, en
         die titel van die roman? Aan watter TWEE ander betekenisse van die
         romantitel stel Eckardt vir Greg bekend?                                                 (3)

13.4     Op watter manier gebruik Eckardt later die tonnels om Greg te mislei? Dink jy
         Greg verdien dié misleiding? Motiveer jou antwoord.                                      (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       18                           DBE/November 2018
                                           NSS

13.5     In watter opsig verskil Eckardt se optrede hier van sy optrede die vorige dag?
         Hoekom verras Eckardt se optrede nie vir Greg nie?                                      (2)
13.6     Ten spyte van Greg se bewustheid van Lawson Kollege se reëls en dissipline
         (in reël 19) verset hy hom teen gesag. Noem VIER ander geleenthede waar
         hy skoolgesag uitdaag.                                                                  (4)
13.7     Wat wil Eckardt met sy woorde in reël 21 bereik?                                        (1)
                                              EN
TEKS H
"En ek kon uitvind van jou rugbyvaardighede, wat die mense van die skool regtig van
jou dink. Hel, ek het tot jou ma gebel en sy kon nie ophou praat oor jou nie."
    Weer die woede wat in my rys. Dié keer stamp ek vir Eckardt van my weg.
    "En toe ek by die skool aankom, het ek jou so goed geken soos jy jou broer geken
het, Greg. Ek het geweet jy is iemand wat hou van leef op die edge. Mense wat goed 5
doen soos bungee jump het daardie tipe persoonlikheid. Toe moes ek jou net
approach, nuuskierig maak oor die hacking. En jy het daarvoor geval, leer hack. En ja,
jy het my selfs begin sien as een van jou pelle. Een vir wie jy genoeg sou omgee om
uiteindelik inligting van die polisie te weerhou. Jy wou mos self die clues wat ek vir jou
gelos het, ontsyfer. En jy het uitgevind wat Dok aanvang in daardie maatskappy van 10
hom. Net soos ek dit wou hê."
    "Maar hoekom ek?" bars dit uit my uit. "Hoekom nie iemand soos Kwanele, TJ of
Plank of …"
    "Want Greg, hulle het niks met die virus of die vaksine of die tonne geld wat
daarmee gemaak kan word, uit te waai nie. En jy het!"                                      15
    "Ek het nie! Wat bedoel jy?"
    Eckardt bly 'n ruk stil. Die uitdrukking op sy gesig is dié van 'n skaakspeler wat sy
opponent enige oomblik in skaakmat gaan sit. "Jy weet nou dat Dok Pienaar die
Butcher is …"

13.8     Verteenwoordig hierdie gesprek 'n ironiese wending in die roman? Motiveer
         jou antwoord.                                                                          (1)
13.9     Wat wil Eckardt bereik met sy mededeling in reëls 1 tot 4? Hoekom was dit
         vir Eckardt so belangrik om Greg vooraf te leer ken?                                   (2)
13.10    Watter TWEE omstandighede maak van Greg die ideale prooi vir Eckardt se
         social engineering attack (sosiale manipulering)? Is daar na jou mening 'n
         wenner van hierdie social engineering attack? Gee 'n rede vir jou antwoord.            (3)
13.11    Herlees reëls 19 tot 21 van TEKS G asook reëls 14 tot 16 van TEKS H.
         13.11.1 Noem 'n voorbeeld van uiterlike konflik wat Greg as gevolg van sy
                 pa by Lawson Kollege ervaar het. Dink jy Eckardt se verduideliking
                 wat op Greg se vraag (TEKS H, reël 15) volg, los al Greg se konflik
                 op? Motiveer jou antwoord.                                                     (2)
         13.11.2 Is Eckardt hier besig om Greg in skaakmat te sit? Gee 'n rede vir
                 jou antwoord.                                                                  (1)
                                                                                                [25]
                                                              TOTAAL AFDELING B:                25

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                       19                         DBE/November 2018
                                           NSS

AFDELING C: DRAMA

Beantwoord in hierdie afdeling SLEGS EEN vraag oor die drama wat jy bestudeer
het.

KRISMIS VAN MAP JACOBS – Adam Small

Beantwoord ÓF VRAAG 14 (opstelvraag) ÓF VRAAG 15 (kontekstuele vraag).

VRAAG 14: KRISMIS VAN MAP JACOBS – OPSTELVRAAG

"Kan jy sien die tattoos, al die merke? (Sy stem raak 'n oomblik weg. Huil hy?) 'it was
'n terrible gesoek seker, … vir 'n identity …"

Skryf 'n opstel van 400 tot 450 woorde waarin jy aantoon hoe tatoeëermerke en die
tronk Map/Johnnie se identiteit verander.                                                      [25]

VRAAG 15: KRISMIS VAN MAP JACOBS – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord die vrae wat volg.

TEKS I

Stilte.
Map se oë reis.
MAP:          Die warder sê visiting tyd is verby, so … Ma moet seker weer gaan …
Antie Grootmeisie knik.
MAP:          Sê tog vir Blanchie …                                                5
              Sy knik.
MAP:          (roep): Okay, warder …
Antie Grootmeisie het opgestaan om te gaan, maar bly kýk na Map, en wanneer sy
omdraai, roep hy agter haar aan.
MAP:          Ma sal nie vergeet om vir Blanchie te sê nie … Ma!                   10
Stilte.
MAP:          Vir Blanchie! … (Hy skreeu dit agterna. Dan hartstogtelik, sy oë
              opgeslaan.) Blanchie … Ons het saam skoolgegaan in die Elsiesrivier
              … Ek het … vir haar … liefgehad … Kan Ma nog onthou?
              Maar Antie Grootmeisie is reeds weg. Die lig verander, die tronkmure 15
              verdwyn.

TONEEL VIER

In 'n terugflits, Map en Blanchie as tienderjarige seun en dogter, nog op skool.
Blanchie op 'n afstand, kom nader. Map sit, miskien op 'n bankie in 'n speelpark.
Blanchie het haar skooluniform aan.                                               20
Hulle glimlag vir mekaar.
MAP:            Haai, Blanchie …
BLANCHIE: (skaam): Johnnie …
MAP:            Jy all right?

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                          20                            DBE/November 2018
                                              NSS

BLANCHIE: Ja …                                                                                  25
MAP:             Kom sit …
BLANCHIE: Ek's al laat al, Johnnie …
MAP:             Hoe mien jy laat?
BLANCHIE: Daar was so baie mense in die winkel, man …
MAP:             O…                                                                             30
BLANCHIE: Ek het cigarettes gaan koep, vir Antie Maud …
MAP:             O ja?
Hulle sit nou langs mekaar, skamerig.
BLANCHIE: Aag, sy's all right, al is sy my stiefma …
MAP:             Ja …                                                                           35
BLANCHIE: Sy's eintlik … baie all right moet my …
MAP:             Julle … kom aan …
BLANCHIE: Mmmm …
Stilte. Hulle sit net, skamerig. Dan wil Map Blanchie se hande vat en haar soen.
BLANCHIE (hou hom halfhartig weg): Johnnie … Nee …                                              40
MAP:             Aag, Blanchie …
BLANCHIE: Ek moet nou loop …
MAP:             Maar …
BLANCHIE: Hulle wag vir my …
MAP:             Hulle?                                                                         45
BLANCHIE: Daddy en Antie Maud …
MAP:             O…
BLANCHIE: Daddy moet weer yt vanaand, man …
MAP:             Moet die canvassing?

15.1      Watter handeling van Map het tot sy tronkstraf aanleiding gegee?                          (1)

15.2      Gee 'n rede vir Map se reaksie in reël 2.                                                 (1)

15.3      Wat suggereer Antie Grootmeisie met die "kýk"-handeling in reël 8?                        (1)

15.4      Herlees reëls 6, 10 en 13.
          Noem die TWEE boodskappe wat Antie Grootmeisie aan Blanchie moet
          oordra. Waarop dui die herhaling van Map se versoek?                                      (3)

15.5      Hoewel Map in die tronk is, beleef hy in reëls 17 tot 49 'n terugflits.
          Wat gebruik die teks as simbool van Johnnie se onskuld? Watter TWEE
          sosiomaatskaplike omstandighede het Johnnie se onskuld vernietig?                         (3)

15.6      Herlees reëls 17 tot 35.
          Dink jy die terugflits is belangrik in die struktuur van die drama? Motiveer jou
          antwoord met TWEE redes.                                                                  (2)

15.7      Hoe verander die verhouding tussen Blanchie en Maud later ten opsigte van
          hul woorde en ook hul dade? Dink jy Maud en Blanchie verkry aan die einde
          van die drama die vryheid waarvoor Cavernelis so hard gewerk het?
          Motiveer jou antwoord ten opsigte van Maud en Blanchie onderskeidelik.                    (4)

                                                 EN

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                           21                           DBE/November 2018
                                               NSS

TEKS J

LA GUMA:             Omlat hy ge-tattoo is oor sy hele lyf. (Hy wys.) That beautiful body,
                     hoekô moet hy dit nou so gaan opmess! Allerhande merke, like to
                     identify himself! Daai's wat 'n man doen as jy desperate is, in 'n plek
                     soos dié. (Hy wys weer na die geboue.) In dié … wasteland … 'is
                     dieselfde ding, man, soes wat die mense hierso hulle grys hyse            5
                     paint, die een bright red ennie anner een bright blue, en die een
                     paint 'n eagle op sy deur, en die anner een vir Superman, an' so on.
                     Verstaan jy, mister Cavernelis! 'Is soes tattoos, man, mens is, dan
                     wil jy wiet waar jy aan is en waar jy af is, waar jy stáán.
                     Understand? Jy moet tog iewers belong, belong! Somewhere moet             10
                     jy darem iets kan identify moet jouselwers … en jouselwers same
                     moet iets!
CAVERNELIS:          Wel …
BLANCHIE:            Daddy…y…y!!
CAVERNELIS           (neem sy fiets): Good night, mister La Guma …                             15
LA GUMA:             Maar wat gebeur? Group areas! The District Sixes, Claremonts, the
                     Simonstowns! You name it, mister Cavernelis. Hulle bull-doze vir
                     jou simply ýt, ýt yt jou eie bietjie history ýt, en dan … bou hulle vir
                     jou hierdie council-flats, hierdie match-box op match-box, hierso op
                     die kaal Cape Flats sand, hierso waar die South Easter op sy worst        20
                     waai … Here, where flowers an' grass jus' don't grow, unless you've
                     got the cash for all that water! … (Hy lag.)
BLANCHIE:            Daddy! Auntie Maud says you must come in now!
CAVERNELIS:          Mister La Guma, ek …
LA GUMA:             Verstáán mister Cavernelis?                                               25

15.8      Na wie verwys La Guma in reël 1? Hoekom verander hierdie verwysing die
          stemming in die teks?                                                                     (2)

15.9      Wat is die TWEE dramatiese doelstellings van La Guma se dialoog in reëls 4
          tot 12?                                                                                   (2)

15.10     Wat noem ons die skuinsgedrukte woorde in reël 15? Gee TWEE redes
          waarom Cavernelis se laaste reis met dié fiets ironies is.                                (3)

15.11     Dui La Guma se handeling in reël 22 op vreugde? Gee 'n rede vir jou
          antwoord.                                                                                 (1)

15.12     Herlees reëls 48 tot 49 van TEKS I asook reëls 21 tot 22 van TEKS J.

          Op watter TWEE maniere kontrasteer Cavernelis se daaglikse aktiwiteite
          met dié van La Guma se daaglikse aktiwiteite?                                             (2)
                                                                                                    [25]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        22                          DBE/November 2018
                                            NSS

MIS – Reza de Wet

Beantwoord ÓF VRAAG 16 (opstelvraag) ÓF VRAAG 17 (kontekstuele vraag).

VRAAG 16: MIS – OPSTELVRAAG

"Asseblief! Maak toe die venster. Ek mag nie die musiek hoor nie!"
Skryf 'n opstel van 400 tot 450 woorde waarin jy aantoon hoe vensters asook die
sirkus Meisie se vryheidsituasie beïnvloed en dui aan of die situasie verander.                  [25]

VRAAG 17: MIS – KONTEKSTUELE VRAAG

Lees die uittreksels hieronder aandagtig deur en beantwoord dan die vrae wat volg.

TEKS K

MIEM:      Meisie, sê vir die konstabel van die drie trappe op na die kleinhuisie.
MEISIE: Ja, Ma. (Maak die deur oop)
Die sirkusmusiek kan gehoor word. MEISIE en KONSTABEL na buite.
MIEM:      (trap versigtig oor die spatsel, gaan staan by die deur en kyk agterna) En
           moenie op die flappe trap nie. Hulle word vanjaar so mooi. (Sag aan              5
           GERTIE) Die tweetjies kom nogal goed klaar.
GERTIE gaan sit op die stoel langs die stoof.
MIEM:      Dit is baie koud. Vannag kan dit nog ryp. (Kort stilte) Die aaklige musiek!
           As ek net dink … (gril) glo towenaars en halfkaal mense wat aan toue
           swaai.                                                                           10
GERTIE: En die spul was nog vanmôre deur die strate ook.
MIEM:      En het jy gekyk?
GERTIE: Wat anders kon ek maak? Ek wou net die straat oorsteek toe kom hulle
           verby.
MIEM:      Dit was seker 'n spektakel!                                                      15
GERTIE: Daar was perde met pluime en vrouens met baie min klere aan op die
           perde. Daar was narre wat hard op vals trompette gespeel het en 'n klein
           dwergie met 'n wit gesig …
MIEM:      Hou tog op. Ek wil nie verder hoor nie. (Sy sug en skud haar kop. Sy kyk
           weer uit. Stilte)                                                                20
GERTIE: Waar bly hulle! Kan jy iets sien?
MIEM:      (byna teer) Ja. Onder die perskeboom. Hulle praat met mekaar.
GERTIE: (Vinnig op) Laat ek sien. (Beweeg na die deur)
MIEM:      Pasop. Daar is 'n spatsel!
GERTIE spring oor die spatsel.                                                              25
GERTIE: (loer uit) Vir wat fluister hulle so? En staan so dig teen mekaar?
MIEM:      Daar's niks mee verkeerd nie. Hy is 'n gawe jong man.
GERTIE: Hy is veels te oud vir haar.

17.1       Watter handeling van Gabriël gee aanleiding tot die gesprek in reëls 1 tot 2?         (1)

17.2       Waarvan is die sirkusmusiek (reël 3) vir Meisie 'n simbool? Gee 'n rede vir
           Miem se negatiwiteit teenoor die sirkusmusiek.                                        (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Huistaal/V2                        23                          DBE/November 2018
                                            NSS

17.3       Gee TWEE redes waarom Miem vir Meisie en Konstabel in reël 4
           "agternakyk". In watter opsig is Miem se optrede hier ironies?                        (3)

17.4       Hoe gebruik Miem vir Meisie en Konstabel in reël 6 om haar eie selfsugtige
           behoeftes te bevredig?                                                                (1)

17.5       Noem TWEE sake wat met die dialoog in reëls 11 tot 18 openbaar word.                  (2)

17.6       Gee die verband tussen die "spatsel" (reël 4 en 25) en die titel van die
           drama. Gee TWEE ander moontlike betekenisse van "Mis" wat in TEKS I
           gesuggereer word.                                                                     (3)

17.7       Dink jy Gertie se dialoog in reël 28 is opreg bedoel? Motiveer jou antwoord.          (1)

17.8       Ondersteun Meisie se buitewees saam met Konstabel die dramatiese
           doelstelling van hierdie drama? Motiveer jou antwoord.                                (1)

                                                EN

TEKS L

MEISIE:           (koponderstebo en skaam) Ek het gehoor hulle gaan slaap. Toe
                  kom ek maar. Jy het gesê my aannemingsrok.
Die KONSTABEL draai om en kyk na haar.
MEISIE:           Maar dis al 'n bietjie klein. (Kyk op, skrik) Maar waar is die
                  konstabel dan?                                                            5
KONSTABEL:        Dit is ek. Ken jy my nie?
MEISIE:           Maar jy lyk so … anders.
KONSTABEL:        Dié tyd van die nag lyk ek altyd so.
MEISIE:           Altyd?
KONSTABEL:        Ja. (Glimlag) Altyd. (Haal sy bril stadig af en kyk na haar)              10
MEISIE:           En … jy kan sien!
KONSTABEL:        Dit is omdat dit so laat is. As dit baie laat word, kan ek altyd sien.
MEISIE:           Regtig?
KONSTABEL:        Ja. En ek is bly ek kan sien, want nou kan ek vir jou sien. En jy is
                  baie mooi.                                                                15
MEISIE:           (verwonderd) Is ek?
KONSTABEL:        Jy is.
MEISIE:           (verleë) Jy het mos gesê sonder skoene.
KONSTABEL:        Ja. (Trek die gordyne opsy) Dis net reg so. (Maak die venster oop)
Sirkusmusiek word gehoor.                                                                   20
MEISIE:           Asseblief! Maak toe die venster. Ek mag nie die musiek hoor nie!
                  Asseblief.
KONSTABEL:        Net vir 'n rukkie. Daar trek so 'n soet luggie. (Glimlag)
MESIE:            (druk haar hande oor haar ore) Die musiek is so hard. Ek mag dit
                  nie hoor nie.                                                             25
Die KONSTABEL maak vinnig die deur oop. Die musiek is nou harder.
MEISIE:           Nee! Maak toe die deur! Maak toe die deur! (Hardloop na die deur)
Die KONSTABEL keer haar voor. Sy hardloop na die wastafel en leun oor om die
venster toe te maak. Die KONSTABEL sit sy hande om haar middel. Sy verstar. Hy
draai haar stadig om na hom. Sy laat haar arms sak.                                         30

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Afrikaans HL P3 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-nov-2018/31afda0e-922d-4d84-9a6e-0d9fb2cbbb1d) — Afrikaans HL · QP · 2018 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2018/d44727d2-705d-4fdd-a87d-4da1c4380318) — Afrikaans HL · QP · 2018 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-feb-march-2018/10c5efc1-0ed4-4215-a6dc-32da1ca6faed) — Afrikaans HL · QP · 2018 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2023/570bfb5d-f864-4400-8cd2-30d4b1b647c7) — Afrikaans HL · QP · 2023 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2022/5354dd07-46df-4f34-b294-d451ae648a12) — Afrikaans HL · QP · 2022 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2016/f0c679d6-57b1-4941-a730-e09febb83a15) — Afrikaans HL · QP · 2016 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans HL

- [AFRIKAANS HL P1 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-memo-sept2025-watermark/c501289f-c0e0-40a2-986b-3ffe3b34a8f5) — Memo · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P1 GR 12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr-12-memo-sept2024/fe926efa-37db-43ba-8e99-14b4ba566efd) — Memo · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-memo-sept2024/98e89642-94ce-4beb-95d7-ec1003ae5b5c) — Memo · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2024/1ba40bb9-6fbd-4dbf-a0f7-5587c98d4f79) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-nov-2024/55a79721-4c8b-40e3-bc64-524821cb118f) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-nov-2024/c479704a-f838-42b0-bb57-dbb72d8e978f) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
