# Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo > Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2020, 58 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2020-memo/677c12eb-b7cd-4f5e-b39c-1d45864f8cfb - Updated: 2026-09-27 - Subject: Afrikaans HL - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2020 - Exam period: NSC November Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 58 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2020-memo/677c12eb-b7cd-4f5e-b39c-1d45864f8cfb) ## About this document Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 58 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com GRADE 12 SENIOR SERTIFIKAAT/ NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS HUISTAAL V2 NOVEMBER 2020 NASIENRIGLYNE PUNTE: 80 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 58 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 2 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne RIGLYNE VIR NASIENERS 1. Indien 'n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste antwoord/respons nagesien. (Die kandidate mag nie die opstelvraag en die kontekstuele vraag oor dieselfde genre beantwoord nie.) 2. Indien 'n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien. 3. Indien 'n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. Indien 'n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord is. 4. Indien 'n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. 5. Indien antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die nasien-riglyne nagesien. 6. Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. Indien 'n spelfout die betekenis van die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. Indien die spelfout nie die betekenis van die antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou. 7. Opstelvrae: Indien die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer nie omdat hy/sy hom-/haarself gepenaliseer het. Indien die literêre opstel te lank is, assesseer dit op meriete en bespreek dit met die senior nasiener. Die nasienriglyne is slegs 'n riglyn, daarom moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke om die opstelvrae na te sien. 8. In 'n literêre opstel word argumente aangebied en ondersteun of illustreer deur na die teks te verwys. 9. Kontekstuele vrae: Indien 'n kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar 'n vraag dit vereis nie, word die kandidaat nie gepenaliseer nie. 10. Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE. Die rede/motivering moet oorweeg word. 11. Geen punte word vir WAAR/ONWAAR of FEIT/MENING toegeken nie. Die rede/ motivering/bewys verdien die punt. 12. Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 3 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne 13. Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag:  Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die ooreenstemmende kode aan.  'n Reeks treffende argumente is stellings wat met: o relevante verduidelikings gemotiveer word./ o korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./ o geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word.  'n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie nie.  Lees die opstelvraag 'n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word met onderstreping aangedui. Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om 'n bepaalde punt by inhoud toe te ken nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 4 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne AFDELING A: GEDIGTE VRAAG 1: LITERÊRE OPSTEL ''Versagtende omstandighede" – Peter Snyders Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LITERÊRE OPSTEL – HUISTAAL: POËSIE nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie. ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS TE VERWYS. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE bewys OF aanhaling/parafrase Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Hoewel die spreker verwon- Die "Oe"-tussenwerpsel dui die Versreël 1 tot 3: Oe Here, ek derd is oor die hemel, wil hy verwondering aan, maar dan hoor dis soe wonnerlik innie – anders as wat 'n mens bied hy 'n verskoning aan hiemel, maa Here, vergiewe, verwag – nie hemel toe gaan waarom die hemel nie sy soort nie. plek is nie. Versreël 6: … maa ek sal lug- siek kry as ek moet vlieg. Die spreker vra dat hy Die meeste mense vrees die Versreëls 3 en 4: Maa Here, vergewe moet word omdat hel en hoop dat hulle sonde vergiewe, die hiemel issie my hy nie hemel toe wil gaan hulle vergewe sal word soort liewe ... nie, hoewel die meeste juis sodat hulle die hemel mense vra vir vergifnis van kan beleef./Die spreker se sonde juis om in die hemel versugting is presies die in te kom./wil die spreker nie teenoorgestelde. gestraf word deur hemel toe gestuur te word nie. Anders as wat 'n mens Die spreker kritiseer die hemel, Versreël 5: ek hou van sing en verwag, pleit hy vir 'n met al sy wonderlike eienskap- harpmusiek maar ... versagtende straf sodat hy pe soos musiek, en besing die liewer sy aardse vreugdes lof van die aarde – terwyl die Versreëls 9 tot 12: ... en sover kan bly uitleef eerder as om meeste mense nie kan wag dit die goudstrate en pearly- versagtende omstandighede om die hemel met al sy gates betref, wat baat dit? Klip aan te bied wat sal verseker vreugdes te beleef nie./geen en teer is veels meer werd. dat hy in die wonderlike kritiek op die hemel het nie. milieu van die hemel kan beland. Die hemelse "niks-doen" Die spreker sê die hemel sal Versreëls 7 en 8: dit sal vi my staan die spreker nie aan vir hom "hel" wees./Die hel wies om met niks-doen nie; vir hom sal dit "hel" spreker meld dit duidelik dat hy myself elke dag te vervies. wees; daarteenoor smag die mateloos verveeld sal wees in mees-te mense na die einde die hemel omdat daar niks van hulle aardse arbeid./Die gedoen word nie; terwyl die spre-ker assosieer die meeste mense uitsien na die hemelse niksdoen met die hemelse rus en probeer "hel", wat verskil van ander wegskram van arbeid. mense se versugting om in die hemel vir ewig te rus. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 5 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Ironies genoeg is die spreker Ten spyte daarvan dat die baas Versreël 13: Maa Here, hou se baas – wat ander mense in die hemel is, is hy 'n skurk my baas asseblief tog daa … misbruik – oënskynlik in die wat nie sy sonde agtergelaat hemel, terwyl 'n mens sou het nie – daarom hou hy 'n Versreël 17: sal hy stilletjies, verwag dat hy in die hel vir sy gevaar vir die engeltjies in. agteraf, die engeltjies martel. dade moet beland. Dit is ironies dat die spreker Die baas is skuldig aan Versreël 13: Maa Here, hou pleit dat die baas in die hemel eksploitering/uitbuiting van sy my baas asseblief tog daa … moet bly. Na alles waaraan hy werknemers – die spreker hom skuldig gemaak het, sal vrees dat hy dieselfde met die Versreël 17: sal hy stilletjies, die meeste mense verwag dat engele sal doen. agteraf, die engeltjies martel. so 'n onaanvaarbare optrede gestraf moet word. Die goud en pêrels wat met Die luukse waarmee die hemel Versreëls 9 tot 11: en sover dit die hemel geassosieer word, geassosieer word, hou vir die die goudstrate en pearly-gates is vir die spreker waardeloos; spreker geen persoonlike betref, wat baat dit? dis ironies, want vir die waarde in nie, want hy kan dit meeste mense is goud en tog nie kry/gebruik nie. Hy Versreël 12: Klip en teer is pêrels baie waardevol. Die verkies daarom die konkrete veels meer werd. spreker heg egter meer aardse teer en klippe omdat hy waarde aan teer en klip. Dis redeneer dat teer baie meer ironies, want klip en teer is werd is. eintlik waardeloos. Hemelse perfeksie/tevreden- Die spreker voer aan dat hy Versreëls 19 tot 22: en waar heid/volmaaktheid sal die graag vloek (wat nie in die amil perfek is sal ek heeldag spreker baie ontuis/onwel- hemel aanvaarbaar sal wees vloek, want volle perfection en kom laat voel; dit is ironies, nie)./Volmaaktheid sal vir hom contentment sal my torture tot want die meeste mense smag 'n marteling/pyniging mee- binne-in my fonnement. na volmaaktheid en perfeksie. bring. Dis presies die teenoor- gestelde van wat mense begeer. Die ironie in strofe 5 is opval- Die spreker gee voor dat hy 'n Versreëls 23 tot 26: … seks is lend: die spreker beskryf sy talent het m.b.t. seks wat hy yt – soe stuur my aire hel toe seksvermoë as 'n "talent" wat graag sal wil gebruik en in die of waar ek my talent kan gebruik moet word – nor- hemel is dit glo nie moontlik gebryk. maalweg wend mense hulle nie. Daarom soebat hy om by talente aan om ander te dien Florrie uit te kom sodat hy of te vermaak; nie om sonde verder kan voortgaan met sy te pleeg nie, maar hy bied sy sondige aardse bestaan. pleidooi aan om verder te kan sondig. Hy is selftevrede en arrogant. Hy aanvaar sommer dat sy Versreëls 27 tot 29: En as ek In sy eie oë is hy heeltemal te enigste toekoms die hemel sal te goed is om gebraai te word "goed" vir die hel/ nie vir die wees, maar wil vir die Here laat my lieweste trug kom, hel geskik nie, maar sien nie voorskryf hoe Hy besluite moet Lord … vir die hemel kans nie. Dit neem./noem vir die Here sy verskil van die normale begeerte om op die nuwe Versreëls 34 en 35: waar ek mense se persepsies oor beleid te "teer". Hy bied dus kan teer op 'n tesamebeleid. hulle sondige aard. steeds sy sonde as verskoning aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 6 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Dit is ironies om te vra om Die spreker motiveer sy Versreëls 37 tot 39: sorg dat aan die "underdog" se kant te ironiese versoek deur sy ek by Florrie (vroeër mevrou wees tydens opstande, want verlange na Florrie te noem – Soetwater) voorit te laat is, die meeste mense wil graag hy gebruik dus sy beland. aan die wenkant wees. sonde/foute/oortredings as motivering vir sy vreemde versoek. Die hoogtepunt van die Die spreker pleit om op die Versreëls 40 en 41: Laat my ironieë kom in die slot voor. aarde, waar hy graag sy son- dan liewer hier oppie aarde ly dige aardse bestaan wil voort- … sit, te "ly". Anders as wat 'n Versreëls 42 en 43: ... as om mens verwag, ly hy glad vir iewag in u grafstienhiemel nie./Hy wil nie hemel toe gaan te bly. nie, want dis vir hom 'n plek sonder opwinding; desnieteenstaande noem hy die aardse opwin-dende bestaan 'n "lyding". Die titel van die gedig is "Versagtende omstandighede" Versreëls 40 en 41: Laat my ironies. word normaalweg aangebied dan liewer hier oppie aarde ly om iemand/'n veroordeelde se ... straf/uiteinde te versag, maar Titel: Versagtende omstandig- hier bied die spreker sommer hede self "versagtende omstandig- hede" aan om langer op die aarde te "ly", dus swaar te kry. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 7 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG "Nog in my laaste woorde" – NP van Wyk Louw Vraag Antwoord Punt 2.1 Die spreker verwys na sy/die dood./na die laaste woorde wat die spreker voor sy/haar dood (vir die geliefde/skoonheid) sê./na sy/haar sterfbed./ Die spreker sal die geliefde tot aan die einde van sy/haar lewe onthou.  1 2.2 "Nog in" hef die tydsaspek van die titel/versreël 1 uit./ "Nog in” beklemtoon/dui aan aan dat hy steeds/voortdurend aan sy/haar geliefde in sy sterwensuur gaan dink./dat sy/haar geliefde steeds daar is.  1 EN "laaste" versterk die spreker se bewustheid van die dood./naderende dood./die laaste woorde en gedagtes van iemand net voor sy dood./ "laaste" sluit aan by "sterwe" in versreël 4./"dood" in versreël 14.  1 Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan. Indien "Dit" (en nie "nog in"/"laaste"as verwysing nie) in elke antwoord voorkom, gaan dit nie as korrek aanvaar word nie. Die kandidaat moet in die antwoord by "effektief" uitkom, die "effektiwiteit" moet duidelik belig word, bv.: benadruk/onderstreep/vestig die aandag op/konstateer. OF Beide/Albei/Dit/"nog in" én "laaste" bind die inhoud met die titel.  2.3 Direk na die dubbelpunt volg die verduideliking van die eienskappe van die "vlam"- metafoor./geliefde./brei die metafoor/beeld/"vlam" uit.  1 2.4 Nee Positiewe kenmerke soos "skoon"/"sterk"/"blind vir smart" skep nie 'n idee van somberheid nie./ Die vervulling in die woord "voltooi" dui nie op somberheid nie./ Die herhaling van die woord "mooi" in die slotreël versterk eerder die gedagte van 'n loflied./ Beide die lewe en die dood is vir die spreker mooi./hou 'n soort bekoring in.  2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie 'n JA-antwoord aanbied nie, die vraag verwys spesifiek na versreëls 9 tot 14. 2.5 Kruisrym  1 Paarrym 1 Die slotkoeplet bevat die hoogtepunt/kern van die gedig./ Dit rond die gedig af tot 'n eenheid./ Die hoogtepunt/kern/insig van die gedig word tot 'n eenheid gebind./ Dit hef die gevolgtrekking waartoe die spreker kom, uit./ Die paarrym sluit by die sonnet se rymskema aan. 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 2.6 Die geliefde/"jy"/die skoonheid/aangesprokene  1 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 8 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG " 'n vigslyer sterf" – Vincent Oliphant Vraag Antwoord Punt 3.1 " 'n"  1 3.2 Paradoks/Ironie 1 Die tydsame proses van die liggaamlike verval/wegkwyning/agteruitgang van die vigslyer word aangedui./ Terwyl die verwagting is dat iets wat inplof vinnig sal plaasvind, is dit in hierdie geval 'n stadige aksie./agteruitgang.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 3.3 Ja Die woord "bros" is goed/effektief/beeldend gebruik omdat dit op die 1 broosheid/dunheid van die vigslyer se vel dui.  Die woord "brose" is besonder effektief/beeldend, want dit dui die breekbaarheid van die persoon se skelet aan./dit beklemtoon dat die vigslyer baie uitgeteer 1 is./suggereer dat die vigslyer w0eerloos is./maklik kan seerkry.  OF Albei woorde is effektief, want dit dui op broosheid/breekbaarheid wat in hierdie geval van die vel asook die skelet waar is.  EN Die sinekdogee/"mond wat iets wil sê" (in plaas van die mens/vigslyer/die hele lyf) hef die liggaamlike verval wat plaasvind uit./beklemtoon die skreiende agteruit- gang/onvermoë om te praat van die vigslyer./bevestig die vigslyer se onmag a.g.v. die brosheid./ broosheid./liggaamlike verval.  1 Die kandidaat hoef glad nie te sê wát die sinekdogee in die reël is nie. 3.4 "dun seil"/"brose stokke"/"seil", "stokke"/ "wat soos dun seil oor brose stokke lê"  1 3.5 Dit word deur alleenplasing/kort reël/isolering (van "die lyf") uitgehef.  1 3.6 "sag gaan"  1 "sterf"  1 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 9 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG "Twee kleuters in die Vondelpark" – Elisabeth Eybers Vraag Antwoord Punt 4.1 "bly staan"/ "klein oneindigheid"  1 4.2 Die titel verwys na "twee" kleuters en 'n koeplet bestaan uit twee versreëls./ Die strofe bestaan uit 2 versreëls wat aansluit by die "Twee" in die titel./ Die koeplet sluit by "Twee" (titel) aan.  1 Die kandidaat kan nie net "twee" of "koeplet" alleen as antwoord aanbied nie. 4.3 "Lilliput"/"kollektiewe"  1 4.4 "('n) saaklike barbaar"  1 "('n) fyn sadis"  1 EN Die man wat in die sakewêreld aansien geniet, maar onverfynd/ongevoelig (teenoor die natuur) optree./ Die mens se dubbele/teenstrydige aard word aangedui deurdat iemand wat aansien in die samelewing geniet, soos 'n barbaar (in sy huis) kan optree./soos 'n sadis kan optree.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat moet in sy antwoord die twee dele van die oksimoron aandui. 4.5 Herhaling (van die woorddeel/-komponent "dubbel")/ Die woorde "dubbelswaan"/"dubbelhals"/"dubbelvlerk" in versreëls 3 tot 7 word in die woorddeel/woordkomponent "dubbel-" telkens herhaal.  1 EN Die dogtertjie word iemand wat by die eise van die samelewing aanpas, terwyl sy steeds in voeling bly/hunker/smag na die romantiek./fantasie./ Die dogtertjie "sien webbe onderwater roer"/is in voeling met die fantasie, maar laat haar manipuleer/wegruk/konformeer tot die eise van die werklikheid.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat moet albei kante van die verwantskap vir EEN punt aanbied. 4.6 Ja "Smetloos" beklemtoon die onbesoedeldheid/perfeksie van die swaan/ natuurbeeld, terwyl die gedagte juis in die slot oorgedra word dat die natuur onbesoedeld/onaangeraak/dieselfde bly.  1 Die woord "dubbelswaan" sluit aan by "dubbelbeeld" in die slot, wat aansluit by die dubbele aard van die mense se verhouding met die natuur./met mekaar.  1 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie NEE as 'n antwoord aanbied nie. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 10 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG " 'n Aandlied" – Ina Rousseau Vraag Antwoord Punt 5.1 "(Toe die) Donderdag afsak (in die see)"  1 5.2 Versreëls 2 tot 5 gee die spesifieke tyd waarna die woord "oomblik" in versreël 1 verwys./ Die "oomblik" van versreël 1 word met besonderhede/spesifieke inligting in vers- reëls 2 tot 5 uitgebrei./verklaar./ Versreëls 2 tot 5 gee die presiese inligting oor watter "oomblik" in versreël 1 ter sprake is./dat die oomblik na die dood verwys.  1 Die kandidaat bied enige EEN antwoord vir EEN punt aan. EN Ja Die kort reël beklemtoon die kortstondigheid van die "oomblik", terwyl versreëls 2 tot 5 op die voortgang van die lewe dui./ Die kort reël beklemtoon die finaliteit van die dood, terwyl die normale gang van die lewe in langer reëls beskryf word./ Die kontras van 'n "oomblik" wat kort is teenoor die normale gang van die lewe wat langer is, word uitgehef./ Die kort reël beklemtoon die finaliteit van die dood/afsluiting van 'n lewe, terwyl versreëls 2 tot 5 hierdie gedagte ondersteun./alles in die natuur kom ook tot stilstand./afsluiting.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied albei dele van die antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie NEE as antwoord aanbied nie. 5.3 Versreël 8: "apparate"  1 Versreël 9: "outoklaaf"  1 EN Dit versterk die suggestie dat die pasiënt gesterf het./ Die ellipsteken suggereer die normale gang van sake nadat iemand (in die hospitaal) sterf./ Die ellipsteken suggereer die afgeslotenheid van die hospitaalgebeure weg van die persoonlike verlies (wat in die volgende strofe uitgebeeld word).  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 5.4 Personifikasie/Metafoor  1 Ja Die personifikasie is geslaagd aangesien die beskrywing aansluit by die teleurstelling./sterfte. Die metafoor/"krenkende, strak" verwys eintlik hier na die besoeker/persoon wat toegang geweier is, se emosies./eienskappe.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 11 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne 5.5 "geslinger"/"krenkende"/"strak"  1 5.6 Ja In versreëls 1 tot 9 is daar wel rymwoorde/gebroke rym, terwyl daar in versreëls 10 tot 14 geen rym voorkom nie. OF Nee In versreëls 1 tot 9 is die eindrym nie vas/volgens 'n vaste patroon nie; net soos in versreëls 10 tot 14./Daar kom nêrens 'n vaste eindrym voor nie.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. [10] TOTAAL AFDELING A: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 12 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne AFDELING B: ROMAN Beantwoord EEN vraag. VRAAG 6: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL:  Dis 'n breë raamwerk van feite.  Al die feite hoef nie genoem te word nie.  Die kode "A" word by die argumente gebruik en omkring indien die argument 'n ondersteunende bewys/aanhaling/parafrase bevat: ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS TE VERWYS. ARGUMENT ONDERSTEUNENDE bewys OF aanhaling/parafrase Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. Iris is van mening dat sy Sy sê reguit dat niemand ooit Bl. 9: Niemand het nog ooit na vanaf geboorte nêrens in- na haar geluister het nie. my geluister nie. pas nie./van haar geboorte Bl. 34: Ek het nie geweet waar- af hanteer is asof sy niks van ek praat nie. Van ek die weet nie./nie belangrik is dag gebore is, was dit so. nie. Sy sê dat selfs die dokter so Bl. 9: Met my geboorte, toe ek gou moontlik padgegee het. my eerste skree gegee het om my bestaan aan te kondig, was die dokter reeds buite in die gang ... Haar ma erken dat sy net so Bl. 9: Miskien het my ma my gou moontlik wou slaap. skree gehoor alhoewel sy later vertel het sy was gedaan en het op die plek aan die slaap geraak toe ek uit was ... Later hoor Iris dat sy 'n glips/ Bl. 26: Dis vernietigend om te onbepland was. hoor jy was 'n glips terwyl jy midde-in jou eksistensiële kri- sis is ... " 'n Glips?" het ek ge- fluister. " 'n Fout? Ek was nooit veronderstel om te leef nie?" Haar pa was nie teenwoordig Bl. 9: Pa was nie by nie ... Pa tydens haar geboorte nie./het het sy telefoonnommer by die net later terloops kom kuier. ontvangsdame gelaat en kantoor toe gery. Selfs haar ma se vriendin, die Bl. 9: "Nog 'n dogter, ..." kraamsuster, was nie beïndruk met haar koms nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 13 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Ook haar susters het nie juis Bl. 9: Hulle was nie beïndruk omgegee oor haar koms nie. nie en het eintlik net gekom om Ma te sien en hulle leeslesse hardop vir haar te lees ... Iris se ongewone gesin dra Iris se pa is asosiaal. Bl. 34: Pa het selde sinne van daartoe by dat sy vreemd/ meer as vier woorde gebruik ... anders voel. Omdat hy self nie veel gepraat het nie, het hy nooit leer luister nie en toe hy boonop trou met 'n vrou wat haar sinne onvoltooid in die lug laat hang, was ons lot verseël. Iris se ma verdwyn in haar eie Bl. 34: ... maar haar vertelling droomwêreld./verloor gereeld het weggewaai, verlore geraak kontak met die buitewêreld. in die volgende opmerking. Haar gedagtes, soos los dry- wende wolkies, was klaar weg, ... Iris se susters beleef hul eie Bl. 35: Geen wonder dat Kara identiteitskrisisse: Kara soek ontvlugting gesoek het in haar ontvlugting; Elsa probeer altyd Middeleeuse kuns, Elsa in die in beheer wees. hiperpraktiese en ek in my fantasieë nie. Iris beskou haar van Sy dink haar gesin is dom./dat Bl. 10: ... maar in my diepsin- kleinsaf self as superieur sy die enigste een met insig oor nige puberteit het ek geswyg bo haar gesin – 'n verdere bv. die waarde van haar naam, en my gesit en verwonder oor bewys dat sy by hulle nie is. hulle domheid ... en in daardie inpas nie. stadium het ek myself nie slegs as diepsinnig beskou nie, maar as ook besonder skerpsinnig. Die afwesigheid van haar sus- Bl. 11: Ek het meerderwaardig ters se name in die woordeboek gevoel ... laat haar boonop dink dat sy be- ter as hulle/verhewe bo hulle is. In haar eie oë is Iris selfs Bl. 12: Ek het gesug. Ek en my slimmer as haar ma. susters moes versigtig groot- maak aan ons ma. Op skool is dit duidelik dat In plaas daarvan dat sy aandag Bl. 11: "Ipso facto, Iris!" het die Iris nie eintlik inpas nie; sy gee in die klas, verloor sy haar onderwyser gebulder. is anders as die gewone in die woordeboekbetekenisse kind. van haar naam. Iris ervaar dat niemand in Haar ma stel nie regtig belang Bl. 13: Dis wat ek bedoel. Sy haar gesin na haar luister in wat sy sê nie./is in elk geval het my nie gehoor nie. nie./dat haar mening geen in haar eie wêreld/gedagtes Bl. 19: Dit was baie duidelik dat waarde het nie. verlore. sy my weer eens nie gehoor het nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 14 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Haar pa laat haar nie toe om 'n Bl. 20: "Stil, Iris," het Pa kwaad mening te lug nie. gesê. "Jou susters veroorsaak meer as genoeg moeilikheid. Aan jou stuiwer het ons nie nou 'n behoefte nie." Iris se familie verstaan haar nie. Bl. 27: Elsa het verward na Ma gekyk. "Waarvan praat die kind?" By gesinsgesprekke word Iris beleef dat sy nie betrek Bl. 21: Ongelukkig was Elsa Iris uitgesluit – sy pas nie word nie. teen daardie tyd klaar getroud in nie. en het nie belanggestel in my ontleding van haar gebrek nie. Bl. 34: Dit was altyd dieselfde ou storie. Ek was te jonk. Ek kon nog nie saampraat nie. Ek het nie geweet waarvan ek praat nie. Aangesien Iris die jongste Sy kry haar susters se ou klere Bl. 14: ... ek het die speelgoed in die gesin is, voel dit of sy en speelgoed./Sy voel soos en dikwels die klere gekry nooit erkenning kry nie./ Aspoestertjie wat nie plek of waarvoor my susters moeg nooit so belangrik soos voorregte gegun word nie. was. haar sussies is nie. Bl. 14: Ek het dikwels soos Aspoestertjie gevoel behalwe dat ... Selfs haar ervarings was nooit Bl. 25: En die ergste: elke so goed soos hulle s'n nie. keer dat ek deur 'n krisis of interessante stadium gegaan het, was my susters my voor, het hulle die kalklig gesteel deur iets meer dramaties te doen. Bl. 34: Wat ek ook al gedoen het, was reeds deur hulle gedoen. Selfs herinneringe oor die tyd Bl. 34: Ma het 'n boek aange- toe sy klein was, is nie hou ... Sy het dit probeer vol- noukeurig opgeteken soos dié hou ná my geboorte, maar ek van haar susters nie. het die boek gelees. Onder "eerste woord" staan "mama" en daar hou die inskrywings op. Iris is van mening dat sy Iris dink Riekie kuier net by haar Bl. 16: ... en ek vermoed hy selfs nie by Riekie inpas om naby aan Kara, wat nie in sou Kara verkies het, behalwe nie, want sy speel tweede hom belangstel nie, te wees dat sy toe midde-in haar non- viool by hom. stadium was. Iris is anders as die meeste Sy en Riekie gaan nie fliek nie, Bl. 17: ... omdat ek die reuk jongmense. omdat sy nie van springmielies van springmielies steurend hou nie. gevind het. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 15 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Iris leef haar eie fantasie- Iris besluit self dat sy nie inpas Bl. 17: Ek het hom oorgeskryf lewe/skep vir haar 'n in haar realiteit nie en vind dit tot iets meer na my sin ... fantasiewêreld. daarom nodig om te ontsnap na Bl. 17: "Dis nodig, Riekie, dis haar eie, volmaakte fantasie- nodig," het ek gefluister en wêreld. geweier om die werklikheid in die gesig te staar. Bl. 23: Ek het my blik wegge- dwing van die vraatsige bruid en na die blomme voor my op die tafel getuur terwyl ek Eduard herroep en ons ver- houding laat ontwikkel. Iris beleef onbekende ervarings Bl. 28: Ek was nie van plan (soos Elsa se swangerskap) in om "in die moeilikheid" te haar eie fantasieverhale. beland nie, daarvoor was ek te nugter, maar in my verhaal sou ek verwagtings, babas en geboorte omskep tot 'n fantasie. Iris erken self dat sy as Sy vorm, deur haar susters dop Bl. 25: Ek het hulle fyn buitestanderfiguur grootge- te hou, haar eie idees oor die dopgehou, hulle lewens word het. lewe sonder om self betrokke te geëvalueer en dit as 'n raak. teoretiese oefening gesien om vas te stel hoe ek in 'n soortgelyke situasie sou optree. Omdat Iris ervaar dat sy Sy tree asosiaal op en besin Bl. 25: Ek het nooit gelag nie nêrens inpas nie, onttrek sy oor die lewe./haar plek in die en smiddae laat deur die tuin haar doelbewus aan mense. lewe./beleef 'n eksistensiële geloop en tob oor die sin van periode. die wêreld en my plek in die groter bestel. Niemand het eens opgekyk nie, ... Selfs in haar keuse van 'n Iris kies om die tandarts se Bl. 42: Ek wou nie 'n werk hê werk tree Iris anders as stoelassistent te wees eerder wat my gedagtes in beslag ander mense op. as om werk te doen wat met sou neem nie ... My kop sou haar opleiding verband hou, onbetrokke bly. want sy wil fantaseer. Iris oor-analiseer alles wat Iris se oor-analisering/bevraag- Bl. 48: "Dis 'n debatteerbare met haar gebeur, wat tekening van feitlik alles maak punt," het ek gesê. "Soos ek daarop dui dat sy nog nie selfs vir Peter op 'n stadium dit sien, is alle plante lewend inpas nie./Selfs Peter se moedeloos. en ... Hy het sy hand oor my optrede teenoor Iris laat mond gedruk ... "Bly stil, Iris," haar besef dat sy nie soos het hy gesê. "Bly stil. Ek wil die gewone meisies is nie. nie 'n verdere woord van jou hoor nie." Iris wil doelbewus nie inpas Haar kleredrag en voorkoms as Bl. 53: Ek het gehou van my by ander mense se idee van sy gaan werk, lok baie voorkoms ... In die winter het aanvaarbaarheid nie. negatiewe kommentaar van ek swart kouse en plat toeryg- haar susters uit. skoene gedra. My "klooster- rokke" was almal grys of swart. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 16 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Die teenwoordigheid van Dit verhinder haar nie om vir Bl. 64: Ek het die storie vir die Engel in Iris se lewe, verskillende mense van die dokter Anders vertel ... iemand wat ander mense Engel te vertel nie. Bl. 104: Sowaar. Jy sien, my nie kan sien nie/wat ander ouma het haar eie spesiale mense gespanne of onge- Engel gehad en ek het die maklik maak, bewys dat sy gevoel die man is nou by my. eintlik nie inpas nie. Saamgevlieg, blykbaar. Billy het sy oë gerol. "Uh-huh." Bl. 151: Maar in 'n laaste desperate poging het ek haar van die Engel vertel en dit was 'n kolskoot. Iris vervreem haar skoonpa van Bl. 199: "Kwit," het hy gesê. haar nog voordat hulle mekaar Die kind sien gesigte. Ek gaan werklik ken deur hom van die na my duiwe toe." ... "Mag ek Engel te vertel. saamstap?" ... "Jy bring nie geeste met jou saam nie." Bl. 204: Ek het gevoel dat ek gefaal het as aanstaande lid van die familie. Iris se onrealistiese Peter is erg ontsteld as hy dink Bl. 62: Hy het deur sy hare beheptheid met fantasie en dat sy saam met hom gegaan gevee sodat hulle regop drome beklemtoon die feit het omdat sy 'n fantasiekarakter gespring het om die twee dat sy nie eintlik gewoon met die naam Peter het. kroontjies. "En ek is deel van is/inpas nie. so 'n versinsel?" Sy droom van Peter wat sy Bl. 81: Die droom, en veral my verloofde, Marie, aan haar wanhoop, was so reëel dat ek bekendstel en verwyt hom nie kon glo dit was net 'n daaroor as sy vir hom gaan maaksel van die verbeelding kuier. nie. ek het na my verkreukelde nagrok gekyk en gesoek na die modderstrepe; ... Bl. 132: "Ken jy 'n Marie?" het ek gevra toe ek skielik van my droom onthou. Iris se swak selfbeeld/erva- Die gas by Kara en Claude se Bl. 92: "As jy wil, sal ek foto's ring dat sy nêrens inpas nie kuier wil vir Iris afneem, maar van jou neem," het hy kom ook na vore wanneer sy dink nie hy is ernstig nie. aangebied. "Ek het 'n kamera sy nie in staat is om het ek gesê. kompli-mente te waardeer nie. Iris vererg haar as Joe foto's Bl. 99: "Vir wat het jy my van haar neem. afgeneem?" het ek kwaad gevra. "Dink jy jy is hier om 'n moderne pelgrim se tog deur die bose stad vas te lê?" Die feit dat Iris van Suid- Die taxibestuurder is geskok Bl. 94: "Ons is die rassiste," Afrika kom, lei daartoe dat wanneer Iris vir hom sê waar sy het ek behulpsaam genoem. selfs die taxibestuurder vandaan kom. Dié keer het hy behoorlik haar anders behandel, asof uitgeswenk en stilgehou. hy daarmee wil bevestig dat sy selfs in Amerika nie inpas nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 17 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne Die hotelpersoneel in New Iris kan glad nie hulle onvrien- Bl. 98: "This ain't the Hilton, York vind Iris ook vreemd delikheid verstaan nie; self vind lady," het hy gesê ... en hanteer haar soos sy dit nodig om die hotelper- Bl. 108: Ek het nader gestap. iemand wat nie inpas nie, soneel te kritiseer. "Jy pla my. Ek is vreemd hier, nie daar behoort te wees soos ongetwyfeld die meeste nie. van jou gaste. Jy kan ons help deur vriendeliker te wees, meer tegemoetkomend. "Is dit so?" Hy het effens geglimlag. Iris se naïwiteit/goedgelo- Iris het nie geld by haar toe Bl. 99: Hy het gemaklik gelag wigheid in New York lei hulle gaan skoene koop nie en en die swaaideur vir my daartoe dat mense haar as Joe betaal daarvoor. oopgehou. vreemd beskou./Iris beleef dat mense haar uitlag. Die taxibestuurder kan dit nie Bl. 102: ... en die benieude glo dat hy weer met haar uitdrukking op sy gesig opgeskeep is as hy in die park verbygekyk. sit en eet nie. Bl. 103: Hy het hard met sy tong geklik ... "Jy soek moeilikheid en jy gaan dit kry." Bl. 105: Jy's 'n kind hier. Dis alles goed en wel dat jy wil blom, maar gestel die man spit jou uit?" Hy het gegrinnik ... Bl. 106: "Waarom ek?" het hy gevra. "Waarom word ek uit agt miljoen mense gekies om 'n dom Suid-Afrikaner te help?" Iris ervaar in Vermont dat Bettie is ontsteld dat Iris anders Bl. 137: "Nee!" het Bettie nie net Peter nie, maar ook optree as wat sy/normale gekryt. Sy het haar hand oor Bettie en Brian haar as mense sou optree en die haar mond gedruk en gelyk anders ervaar en daarom modelaanbod van die hand asof sy gaan huil. pas sy moeilik in. wys. Bl. 140: "Nee!" het Brian gesê. "Jy moet baie selfvertroue hê om dit te kan doen." Peter bevestig haar andersheid Bl. 140: "Wat een keer per jaar wanneer hy dreig om sy kop in blom," het Peter wanhopig die sneeu te begrawe as sy gesê. weer haar naam en die moontlike blomoomblik gaan noem. Eers wanneer Iris haarself Die fantasiekarakters verdwyn Bl. 213: Hy was snaakser, en haar omstandighede en Peter neem haar warmer en meer dimensioneel aanvaar, ervaar sy dat sy gedagtewêreld oor. as die spookbeelde waarmee by Peter pas en eers dán ek my jeug omgedroom het. vind sy ware geluk. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V2 18 DBE/November 2020 NSS – Nasienriglyne VRAAG 7: DIE KWART-VOOR-SEWE-LELIE – KONTEKSTUELE VRAAG 7.1 Na Peter  1 7.2 Sy wil nie vasgevang wees nie./wil nie aan tafel oorkant iemand sit wat nie meer luister nie./ Elsa se onromantiese huwelik maak haar negatief./Iris se ouers se vreemde huwelik het wel 'n invloed op haar siening van die huwelik./sê haar ouers se huwelik is nie navolgenswaardig nie.  1 EN Nee Iris besef dat sy gelukkiger as Bettie is omdat sy 'n man het wat met haar wil trou./ In Vermont besef Iris dat 'n huwelik met Peter haar sal vervul./ Sy besef dat Peter 'n goeie pa sal uitmaak./ Sy droom in die hospitaal (in Vermont) drome oor 'n gesin saam met Peter./oor haar lewe as Peter se vrou.  2 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat kan nie JA as antwoord aanbied nie. 7.3 Bettie bedryf 'n suksesvolle ysterwarewinkel, maar sy is permanent ontevrede./gefrus- treerd./ongelukkig./neerslagtig./'n smartvraat./ Sy handhaaf haar suksesvol in 'n manswêreld/-beroep, maar skep die indruk van 'n patetiese vrou./ Bettie doen loodgieterswerk/herstelwerk in en om die huis, maar sy sukkel om haar verhoudings te herstel.  1 Brian is 'n ingenieur, maar hy is onhandig/onprakties/lomp m.b.t. doodgewone huishoudelike take (volgens Bettie).  1 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. Die kandidaat bied telkens 'n antwoord aan wat beroep én persoonlikheid kombineer. Die kandidaat bied vir elke karakter EEN antwoord aan. 7.4 Die tema dat 'n mens 'n spesifieke blomoomblik beleef./Iris se obsessie met 'n blom- oomblik.  1 EN Nee Iris toets juis verskillende oomblikke om by die (moontlike) blomoomblik uit te kom./ Sy sprei juis haar vlerke om in Amerika nuwe mense (Peter)/geleenthede te gaan beproef. OF Ja Sy is so behep met een spesifieke blomoomblik dat baie ander/moontlike geleenthede ongebruik verbygaan.  1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Afrikaans HL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-nov-2020-memo/3616620c-736f-4168-94a2-f6f69f2a226d) — Afrikaans HL · Memo · 2020 · Afr - [Afrikaans HL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2017-memo/872c6282-9442-4b04-b87a-61c1a547d2be) — Afrikaans HL · Memo · 2017 · Afr - [Afrikaans HL P2 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2016-memo/4d844ab2-9772-4460-97b6-9a9c27ed70c2) — Afrikaans HL · Memo · 2016 · Afr - [Afrikaans HL P2 Nov 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2015-memo/c6ff0cff-3a94-4378-9e0f-77cd7439d9c9) — Afrikaans HL · Memo · 2015 · Afr - [Afrikaans HL P2 Nov 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2014-memo/a21742b9-5160-420b-aa3d-e176e7b4aaff) — Afrikaans HL · Memo · 2014 · Afr - [Afrikaans HL P2 Nov 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2012-memo/6606e9e2-7766-4f59-94d8-04406fa43937) — Afrikaans HL · Memo · 2012 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans HL - [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr - [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.