# Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo > Grade 12 Afrikaans HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2016, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available. - Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-may-june-2016-memo/286a319c-256a-4fcd-b924-7c2fce54b61b - Updated: 2026-09-27 - Subject: Afrikaans HL - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2016 - Exam period: NSC June Exam - Paper: 3 - Curriculum: CAPS - Pages: 11 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-may-june-2016-memo/286a319c-256a-4fcd-b924-7c2fce54b61b) ## About this document Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · Afrikaans. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Matching paper and memo - [Afrikaans HL P3 May June 2016](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-may-june-2016/e6142ea4-cb8a-4b71-9341-44f4847a8b2d) — QP · 2016 · Afr ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN AFRIKAANS HUISTAAL V3 2016 MEMORANDUM PUNTE: 100 Hierdie memorandum bestaan uit 11 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 2 DBE/2016 SSE – Memorandum ALGEMENE ASSESSERINGSRIGLYNE AFDELING A: OPSTEL AFDELING A word volgens die rubriek uit 50 geassesseer. Die kandidaat mag slegs oor EEN onderwerp of prikkel skryf. Hy/sy mag enige soort opstel, toepaslik volgens hoe hy/sy die onderwerp interpreteer, skryf. Slegs die finale poging word nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste opstel nagesien. NASIENRIGLYNE Dui aan die einde van die opstel die punte soos volg aan: Voorbeeld: Inhoud: I = Kh = 22 Taal, styl en redigering: T = Kl = 10 Struktuur: S =K = 4 Skryf dan die totaal van die opstel aan die regterkant (onder die opstel). 36 Dra die punt uit 50 oor na die BEGIN van die opstel (behoort by die beplanningsgedeelte te wees). DIE FORMAAT VAN DIE OPSTEL • Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Dit behoort treffend, relevant, saaklik en kort te wees. • Liggaam: Dit is verskeie paragrawe waarvan die eerste sinne gewoonlik die hoofgedagte bevat. Die daaropvolgende sinne is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en is menings van die skrywer. Die laaste sinne bevat gewoonlik die samevatting van die hoofgedagte. • Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die opsomming van die skrywer se mening of sy/haar standpunt insluit. In die geval van ’n verhalende, beskrywende en bespiegelende opstel vat die slot die opstel saam, terwyl ’n argumenterende en beredeneerde opstel se slot die skrywer se finale standpunt/mening weerspieël. VRAAG 1 Riglyne Assesseer die opstel, sonder vooroordeel, vanuit die kandidaat se oogpunt en volgens sy/haar interpretasie. Hierdie moontlikhede (onderstaande memorandum) mag nie as bindend beskou word nie. Die kandidaat bied dus enige soort opstel aan, soos byvoorbeeld: 1.1 Ek is na jare terug op die dorp ... Hierdie onderwerp kan lei tot verskeie interpretasies wat onder andere verhalend, bespiegelend of argumenterend kan wees. ’n Verhaal sal op hierdie onderwerp as tema fokus. By ’n bespiegelende interpretasie kan die leerder die wenslikheid van die terugkeer na die dorp bespreek. Indien die kandidaat skryf dat dit noodsaaklik is om terug te keer en onafgehandelde sake af te handel, kan dit as ’n argumenterende opstel aanvaar word. [50] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 3 DBE/2016 SSE – Memorandum 1.2 Lillian is 16, beeldskoon en die Du Toits se enigste kind. Die kandidaat sal die opstel hoofsaaklik as ’n verhalende opstel aanbied. Die fokus sal op die karakter Lillian wees. In die vertel van die verhaal sal daar ook gekyk word na haar skoonheid en die feit dat sy die enigste kind was. Die kandidaat kan ook op gevoelens ten opsigte van die dinge wat ’n effek op hom/haar het, fokus in ’n opstel wat beskrywend van aard sal wees. [50] 1.3 Naskoolse opleiding: My reg of voorreg? Hierdie onderwerp leen hom tot die skryf van ’n argumenterende of beredeneerde opstel waar die kandidaat hom/haar uitspreek of dit sy of haar reg of voorreg is om naskoolse opleiding te ontvang en die leser oortuig om sy/haar standpunt te aanvaar. In ’n verhalende opstel sal die kandidaat die gebeure wat gelei het tot hierdie stelling, kan aanbied. Die emosies rondom naskoolse opleiding kan ook in ’n bespiegelende opstel bespreek word. [50] 1.4 Jy is brawer as wat jy glo, sterker as wat jy lyk, en slimmer as wat jy dink. Hierdie onderwerp kan lei tot al die soorte opstelle. In ’n verhalende opstel kan ’n gebeurtenis uit die werklikheid of die fantasiewêreld vertel word. In ’n bespiegelende opstel kan die kandidaat sy of haar siening, idees, gedagtes en gevoelens oor die onderwerp gee. Dit kan humoristies of ernstig geskryf word. In ’n beskrywende opstel kom die atmosfeer en stemming duidelik na vore en word ’n prent met woorde geskep oor die aspekte (braaf, sterk en glo) in die onderwerp. As die onderwerp as ’n beredeneerde of argumenterende opstel aangebied word, moet ’n duidelike stelling geformuleer word, bv. Tieners is brawer as wat hul glo, sterker as wat hulle lyk en slimmer as wat hulle dink. Argumente moet dan vir die stelling aangevoer word. Beide kante van die saak moet in die beredeneerde opstel gestel word en slegs een kant van die saak in die argumenterende opstel. [50] 1.5 Lag is die beste medisyne. Die kandidaat kan die opstel as ’n verhalende opstel aanbied. Verhale oor gebeurtenisse of ervarings of handelinge wat die kandidaat vreugde verskaf/snaaks was, kan vertel word. As ’n kandidaat ’n beskrywende opstel aanpak, kan handelinge of gebeure wat humoristies is, beskryf word. As argumenterende of beredeneerde opstel kan die kandidaat argumente of redes aanvoer waarom lag die beste medisyne is, al dan nie. [50] 1.6.1 Kraan met water Interpretasies kan lei tot ’n beskrywende, verhalende of selfs bespiegelende opstel, bv. ’n beskrywing van die waarde van water in ’n gemeenskap. ’n Verhaal kan handel oor die sukkelbestaan sonder water. Hierdie onderwerp kan ook bespiegel oor die feit dat water ’n kosbare hulpbron is. In ’n argumenterende en beredeneerde opstel kan die kandidaat argumenteer of beredeneer rondom kwessies van waterbesparing, die moontlikheid dat water ’n geskilpunt kan word of swak munisipale dienste. [50] 1.6.2 Man met oop arms In ’n verhalende opstel kan die kandidaat fokus op die lewensverhaal/emosies/geluk/ vryheid/toekoms/ervarings van ’n mens. In ’n beskrywende opstel sal die verlange belewenisse en/of emosies van ’n mens wat smag na vryheid/geluk/geleenthede/ toekoms/sukses onder die vergrootglas geplaas word. Wanneer beredeneer/ geargumenteer word oor die onderwerp, kan die kandidaat fokus op die waarde van sukses/vryheid/geleenthede in ’n mens se lewe. Wanneer die kandidaat peins oor die eienskappe en sin van vryheid/geluk/geleenthede/sukses/toekoms, kan dit slaag as bespiegelende opstel. [50] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 4 DBE/2016 SSE – Memorandum 1.6.3 Houtvuur Die kandidaat kan ’n verhalende opstel skryf waarin hy/sy vertel van ’n ervaring in die veld toe hy/sy self moes vuur maak of van ’n kampvuurkuier./kampvuur wat ’n groot brand veroorsaak het. In ’n beskrywende opstel kan die kandidaat skryf oor verskillende soorte vure, letterlik en figuurlik. As bespiegelende opstel kan die kandidaat besin oor die waarde van kuiers om ’n kampvuur en/of die buitelewe. Die kandidaat kan ook oor die waarde van buitelewe-uitstappies redeneer. [50] SOORTE OPSTELLE: VERHALENDE OPSTEL Dit is ’n interessante vertelling van ’n storie/gebeurtenis(-se) (gewoonlik uit die verlede). Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word. Hou die volgende in gedagte: • Dit handel oor iets wat gebeur het en vertel word (’n storie of gebeurtenis). • ’n Sterk oortuigende storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig. • Dit is opreg en met entoesiasme geskryf. • Die inhoud is boeiend en interessant, dit oortuig en ontwikkel logies, daarom is die inhoud samehangend. • Die verhaal word uit eie ervaring geskryf, maar kan fiktief wees. • Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd. • ’n Treffende inleiding wat die leser boei, word aangebied. • ’n Verrassende slot rond die inhoud af. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Dit gebruik gewoonlik die verlede tyd. BESKRYWENDE OPSTEL Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef. Hou die volgende in gedagte: • Waarnemings met al vyf sintuie en ’n goeie woordeskat word vereis. • Insig, begrip, ’n eie belewing en sinvolheid geniet aandag (dit is meer as net die opnoem van waarnemings). • Tekste kan varieer van meer realisties tot ’n verdieping in die aanbieding. • Eie gevoelens oor dit wat beskryf word, kan gegee word. • Plekke en gebeure word presies en akkuraat beskryf. • Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik. • Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word oorspronklik aangewend. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Beskrywing het atmosfeer en stemming ten doel: dit word gedoen deur die konnotasie en nie die denotasie van woorde nie. • Stylfigure kan gebruik word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 5 DBE/2016 SSE – Memorandum BEREDENEERDE OPSTEL Dis objektief en probeer om ’n gebalanseerde gesigspunt van beide kante van ’n argument te gee. Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp onder bespreking en bied teenstellende menings onpartydig aan. Die skrywer mag tot ’n spesifieke gevolgtrekking aan die einde van die opstel kom, maar die argumente vir en teen die onderwerp moet goed gebalanseerd en duidelik ontleed wees in die ontwikkeling van die opstel. Hou die volgende in gedagte: • Die opstel handel oor ’n onderwerp waaroor standpunt, alreeds tydens die inleiding, ingeneem word. • BEIDE kante van die argument moet beredeneer word. • Die inhoud oortuig en ontwikkel logies en helder. • Dit bevat goed gemotiveerde en ondersteunende stellings. • ’n Gevolgtrekking word in die slotparagraaf, wat aansluit by die inleiding, gemaak. Die slot gee ’n sterk aanduiding van die skrywer se mening. • Die leser word deur die skrywer se standpunt oortuig. • Oorredende en emotiewe taalgebruik kom voor. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. • Hoewel objektief, kan die skrywer ook persoonlik raak. BESPIEGELENDE OPSTEL Die skrywer oorweeg/deurdink ’n idee/lewenswaarheid en gee sy/haar emosionele reaksies en gevoelens weer. Dit bespiegel oor ’n droom of wense/moontlikhede. Hou die volgende in gedagte: • Die probleem, situasie, saak, onderwerp word omskryf. • Die onderwerp word bepeins, oordink: verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg. • Dis persoonlik van aard. • Daar is ’n definitiewe struktuur, maar ’n gevolgtrekking is nie nodig nie. • Dit hoef nie ’n gebalanseerde bespreking te bied nie – dit kan humoristies of ernstig geskryf word. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. ARGUMENTERENDE OPSTEL Die skrywer het ’n spesifieke mening en argumenteer daaroor om sy/haar standpunt te motiveer. Hou die volgende in gedagte: • Dit is subjektief en definitiewe menings moet gestel word. • ’n Eie mening word op ’n baie oorspronklike en treffende manier gegee. • ’n Reeks argumente om perspektief te motiveer, word gegee. • Verdediging of aanval van ’n saak word enduit volgehou. • ’n Verskeidenheid stylfigure en oorredingstegnieke kan gebruik word. • Sterk gevoelstaal wat emosioneel is, maar nie kru taal nie, kan gebruik word. • Daar moet ’n duidelike en oortuigende slot wees. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. TOTAAL AFDELING A: 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 6 DBE/2016 SSE – Memorandum AFDELING B: TRANSAKSIONELE TEKSTE AFDELING B word volgens die rubriek uit 25 geassesseer. Slegs TWEE tekste word nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste teks nagesien. NASIENRIGLYNE Dui aan die einde van die skryfstuk die punte soos volg aan: Voorbeeld: Inhoud, beplanning en formaat: I = K = 10 Taal, styl en redigering: T=G= 6 Skryf dan die totaal van die skryfstuk aan die regterkant (onder die teks). 16 Dra die punt uit 25 oor na die BEGIN van die skryfstuk (behoort by die beplanningsgedeelte te wees). VRAAG 2 Kies TWEE van die volgende opdragte en skryf skryfstukke van 180–200 woorde elk. 2.1 INFORMELE BRIEF Die kandidaat bedank sy/haar beste vriend/vriendin vir sy/haar ondersteuning tydens die afgelope paar jaar. Hou die volgende in gedagte: • Die kandidaat gebruik informele taal, register en styl. • Skryf in beskrywende, maar eenvoudige taal. • Die kandidaat behoort logies en volgens ’n spesifieke doel te skryf. • Briewe moet ’n inleiding, liggaam/inhoud en slot hê. • Briewe moet die skrywer se adres en die datum waarop die brief geskryf is, onder die adres bevat. • Na die skrywer se adres volg ’n informele aanhef. • Die brief sluit informeel of semiformeel af, gevolg deur die skrywer se naam. • Die formaat is belangrik. 2.2 FORMELE BRIEF: AANSOEK Die brief handel oor die aansoek om ’n geadverteerde betrekking. Die kandidaat moet aansoek doen by Radio FM soos in die advertensie vermeld. Die brief behoort te bevestig dat die aansoeker aan die vereistes, soos uiteengesit in die advertensie, voldoen. Die kandidaat behoort haar/hom ook bereid te verklaar om vir die stemtoets beskikbaar te wees. Hou in gedagte: • Die formaat is formeel. • Daar moet twee adresse, ’n aanhef, ’n inhoudsopskrif en ’n gepaste afsluiting wees. • Die inhoud moet handel oor die aansoek by ’n radiostasie. • Die styl is saaklik, maar hoflik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 7 DBE/2016 SSE – Memorandum • Die struktuur moet goeie paragraafbou insluit. • Eenvoudige, direkte taal is nodig, maar in ’n formele register. • Die brief moet formeel afgesluit word en die skrywer se titel, voorletters en van moet gegee word. [25] 2.3 RESENSIE Die kandidaat gee ’n individuele respons op ’n gewilde TV-program vir die TV Plus- tydskrif. Toepaslike feite, byvoorbeeld die naam van die TV-program/regisseur/ genre/akteurs ens. word in die resensie aangebied. Hou die volgende in gedagte: • Resensies word nie altyd volgens ’n vaste formaat geskryf nie. • Goeie resensies probeer om regverdig, maar eerlik/subjektief te wees. • Humor kan in resensies gebruik word. • Gee die resensent se mening oor ’n werk. • Die resensent is gewoonlik subjektief. [25] 2.4 NOTULE Skryf die notule van die personeelvergadering van Checkers. Hou die volgende in gedagte: • Die notule moet ’n personeellid, wat nie teenwoordig was nie, ’n idee gee van wat by die personeelvergadering gebeur het. • Alle besluite moet genotuleer word. • Die notule word altyd in die teenwoordige tyd geskryf. • Die notule stem puntsgewys ooreen met die agenda. • Taal en styl is formeel. • Die naam van die personeelvergadering, datum van die vergadering en plek van die vergadering word boaan die notule geskryf. • Elke notule bevat ’n opening en verwelkoming, ’n lys verteenwoordigers, ’n lys afwesiges, die notule van die vorige vergadering wat gelees en goedgekeur moet word en dan sake uit die vorige notule. • Die notule moet deur die voorsitter en die sekretaris/sekretaresse onderteken word. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Huistaal/V3 8 DBE/2016 SSE – Memorandum 2.5 DIALOOG In die gesprek tussen twee vriende/vriendinne druk hulle ontsteltenis uit oor ’n bakleiery. Hou die volgende in gedagte: • Twee mense voer ’n gesprek. • Spreekbeurte vind plaas in die orde waarin die gesprek gevoer word en vanuit die spreker se perspektief. • Elke nuwe spreekbeurt word op ’n volgende reël geskryf. • Gebruik ’n dubbelpunt na die naam van elke spreker. • Ekstra inligting word tussen hakies aangedui, bv. Anna: (met dringendheid) Ek sal dit .../ Anna (met dringendheid): Ek sal dit ... • ’n Scenario kan geskep word voordat die dialoog geskryf word. [25] 2.6 HULDEBLYK Die kandidaat bring hulde aan ’n geliefde familielid wat onlangs oorlede is. Hou die volgende in gedagte: • Die oorledene se naam en van, adres, ouderdom, datum van dood, plek waar die persoon oorlede is, oorsaak van dood, duur van siekte en name van gesinslede wat agtergelaat word, kan gegee word. • Prestasies/hoogtepunte/opleiding/gemeenskapsbetrokkenheid kan gegee word. • Gebeurtenisse en staaltjies oor die oorledene; persoonlike herinneringe van familie en vriende kan gegee word. Die leser moet ʼn duidelike beeld van die oorledene kan vorm en familie kan ook vertroos word. • ’n Persoonlike boodskap soos ’n gedig kan bygevoeg word. • Die taal, styl en register is formeel. • Gebruik eufemismes waar van toepassing. [25] TOTAAL AFDELING B: 50 GROOTTOTAAL: 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Afrikaans Huistaal/V3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/2016 SSE – Memorandum LET WEL: • Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 3, AFDELING A). • Punte van 0–50 is in VYF hoofvlakomskrywings verdeel. • Die kriteria vir Inhoud, Taal en Styl is verder in elk van die vyf vlakomskrywings in ’n hoë- en laevlaksubkategorie verdeel, met die toepaslike verspreiding van punte en die omskrywings. • Struktuur word nie deur die verdeling in ’n hoë en lae vlak beïnvloed nie. ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD & 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 BEPLANNING -Respons is -Respons baie goed; -Respons bevredigend -Wisselvallige -Respons heeltemal uitsonderlik/treffend getuig van vaardigheid -Idees redelik samehang in respons irrelevant (Respons en idees) en bo verwagting -Idees heeltemal samehangend en -Idees onduidelik, nie -Idees deurmekaar en Organisering van idees -Idees is intelligent, relevant, interessant oortuigend oorspronklik nie nie op onderwerp vir beplanning; volwasse en en lewer bewys van -Redelike organisasie -Min bewys van gefokus nie Hoë vlak Bewustheid van doel, stem leser tot volwassenheid en redelik organisasie en -Vaag en herhalend gehoor en konteks nadenke -Organisasie baie samehangend, samehang -Geen organisasie nie -Uitsonderlike goed en insluitend inleiding, en is onsamehangend 30 PUNTE organisasie en samehangend, liggaam en samehang, insluitend insluitend inleiding, samevatting/slot inleiding, liggaam en liggaam en samevatting/slot samevatting/slot 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Respons uitmuntend, -Respons goed; getuig -Respons -Respons is grootliks -Geen poging maar uitsonderlik van vaardigheid bevredigend, maar irrelevant. aangewend om in treffende eienskappe -Idees relevant, verval soms in -Idees begin los staan ooreenstemming met van ’n opstel ontbreek interessant onduidelikheid en kan verwarrend onderwerp te wees nie -Idees intelligent en -Organisasie goed en -Idees redelik wees -Heeltemal irrelevant Lae vlak volwasse samehangend, samehangend en -Skaars ’n bewys van en ontoepaslik -Knap organisasie en insluitend inleiding, oortuigend organisasie en -Deurmekaar en geen samehang, insluitend liggaam en -’n Mate van samehang fokus nie inleiding, liggaam en samevatting/slot organisasie en samevatting/slot samehang, insluitend inleiding, liggaam en samevatting/slot Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Afrikaans Huistaal/V3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2016 SSE – Memorandum ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – HUISTAAL [50 PUNTE] (vervolg) Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende TAAL, STYL & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 REDIGERING -Toon, register, styl en -Toon, styl, register en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Taal onverstaanbaar woordeskat hoogs woordeskat baie woordeskat gepas vir woordeskat nie gepas -Toon, register, styl en Toon, register, styl en gepas vir doel, gehoor gepas vir doel, gehoor doel, gehoor en vir doel, gehoor en woordeskat minder woordeskat is geskik en konteks en konteks konteks konteks nie gepas vir doel, gehoor vir doel/effek en -Taalgebruik getuig -Taalgebruik effektief -Gepaste taalgebruik -Taalgebruik baie en konteks Hoë vlak konteks; van vertroue, en ’n deurlopende om betekenis oor te basies -Woordeskat so Woordkeuse; indrukwekkend gepaste toon word dra -Toon en woordkeuse beperk dat dit Taalgebruik en -Toon retories treffend gebruik -Toon is gepas skaars toepaslik onmoontlik is om sin konvensies, en effektief -Grammatika en -Retoriese middele -Baie beperkte te maak punktuasie, -Grammatika en spelling grootliks gebruik om betekenis woordeskat grammatika, spelling spelling feitlik foutvry foutvry te versterk -Knap gedaan -Baie goed gedoen 15 PUNTE 13 10 7 4 -Taalgebruik -Taalgebruik toepaslik -Voldoende -Taalgebruik uitstekend en toon is en oor die algemeen taalgebruik, maar onvoldoende retories effektief effektief teenstrydighede word -Weinig indien enige Lae vlak -Grammatika en -Toon gepas en opgemerk sinsverskeidenheid spelling feitlik foutvry effektief -Toon oor die -Woordeskat baie -Baie goed tot knap -Enkele foute in algemeen gepas en beperk gedaan grammatika en beperkte gebruik van spelling retoriese middele -Goed gedoen STRUKTUUR 5 4 3 2 0–1 -Uitstekende -Logiese ontwikkeling -Relevante detail -Sommige punte -Noodsaaklike punte Kenmerke van teks; ontwikkeling van van details ontwikkel geldig ontbreek Paragraafontwikkeling onderwerp -Samehangend -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe en sinskonstruksie -Uitsonderlike detail -Sinne en paragrawe goed gekonstrueer foutief foutief -Sinne en paragrawe logies en toon variasie -Opstel maak nog sin -Opstel maak nog -Opstel maak nie sin 5 PUNTE uitsonderlik effens sin nie gekonstrueer Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Afrikaans Huistaal/V3 Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2016 SSE – Memorandum ASSESSERINGSRUBRIEK VIR TRANSAKSIONELE TEKSTE – HUISTAAL [25 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 BEPLANNING & -Respons -Respons baie goed -Respons voldoende -Basiese respons -Respons toon geen FORMAAT uitsonderlik, bo en demonstreer goeie en toon voldoende toon geringe kennis kennis van kenmerke verwagting kennis van kenmerke kennis van kenmerke van kenmerke van die van die soort teks nie Respons en idees; -Idees intelligent en van die soort teks van die soort teks soort teks -Betekenis onduidelik Organisering van idees vir volwasse -Behou fokus – geen -Nie heeltemal -Aanduiding van met groot afwyking beplanning; -Grondige kennis van afwyking nie gefokus nie – enkele fokus, maar met -Geen samehang in Doel, gehoor, kenmerke van die -Samehang in inhoud afwykings afwykings idees en inhoud nie kenmerke/konvensies soort teks en idees; baie goed -Redelike samehang -Inhoud en idees nie -Baie min detail en konteks -Skryfwerk behou uitgebrei met detail in inhoud en idees altyd samehangend ondersteun die fokus wat die onderwerp -Sommige detail nie onderwerp 15 PUNTE -Samehang in inhoud ondersteun ondersteun die -Min detail -Nodige reëls van en idees -Gepaste formaat met onderwerp ondersteun die formaat nie toegepas -Idees behoorlik onbeduidende foute -Formaat oorwegend onderwerp nie uitgebrei met detail gepas, maar met -Nodige reëls van wat die onderwerp enkele foute formaat vaagweg ondersteun toegepas -Gepaste en akkurate -Kritiese foute begaan formaat TAAL, STYL & 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 REDIGERING -Toon, register, styl -Toon, register, styl -Toon, register, styl -Toon, register, styl -Toon, register, styl en woordeskat hoogs en woordeskat baie en woordeskat is en woordeskat en woordeskat stem Toon, register, styl, geskik vir doel, geskik vir doel, geskik vir doel, minder geskik vir nie ooreen met doel, doel/effek, gehoor en gehoor en konteks gehoor en konteks gehoor en konteks doel, gehoor en gehoor en konteks konteks; -Grammatika -Grammatika oor die -Enkele konteks nie Taalgebruik en konvensies; akkuraat en goed algemeen korrek en grammatikafoute -Grammatika -Besaai met foute en Woordkeuse; gekonstrueer goed gekonstrueer -Voldoende onakkuraat met etlike verward Punktuasie en spelling -Feitlik foutloos -Baie goeie woordeskat foute -Woordeskat nie woordeskat -Foute belemmer nie -Basiese woordeskat geskik vir doel nie 10 PUNTE -Oorwegend foutloos betekenis nie -Betekenis belemmer -Betekenis ernstig belemmer Kopiereg voorbehou ## Related documents - [Afrikaans HL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-may-june-2016-memo/f5c157e4-66bd-4457-8073-3afef745981a) — Afrikaans HL · Memo · 2016 · Afr - [Afrikaans HL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2016-memo/5497b749-e408-4f00-b341-25758bcc85a8) — Afrikaans HL · Memo · 2016 · Afr - [Afrikaans HL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-may-june-2017-memo/8d004299-0884-48ae-94a7-fa262185f416) — Afrikaans HL · Memo · 2017 · Afr - [Afrikaans HL P3 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-june-july-2015-memo/bf8c35d0-d11d-4de1-b157-00c447f077fb) — Afrikaans HL · Memo · 2015 · Afr - [Afrikaans HL P3 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-nov-2016/a2cdc682-5344-4fe5-ba51-f1d2b0dfdb02) — Afrikaans HL · QP · 2016 · Afr - [Afrikaans HL P3 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-feb-march-2016/2f38ced4-0c76-42df-86de-e5c14d4b9568) — Afrikaans HL · QP · 2016 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans HL - [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr - [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.