# Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2013 Memo

> Grade 12 Afrikaans HL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2013, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-memo-gr12-2013/7ffde639-95e1-45e0-834e-5f09f0180807
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Afrikaans HL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2013
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-memo-gr12-2013/7ffde639-95e1-45e0-834e-5f09f0180807)

## About this document

Afrikaans Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2013 · Afrikaans. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [AFRIKAANS HL P3 QP GR12 SEPT2013](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-qp-gr12-sept2013/e3904837-182b-48a9-a4cd-c079b3ff377d) — QP · 2013 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                  Province of the
                  EASTERN CAPE
                  EDUCATION

                          NASIONALE
                      SENIOR SERTIFIKAAT

                            GRAAD 12

                      SEPTEMBER 2013

                 AFRIKAANS HUISTAAL V3
                     MEMORANDUM

PUNTE:   100

                 Hierdie memorandum bestaan uit 16 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                             AFRIKAANS HUISTAAL V3                            (SEPTEMBER 2013)

ALGEMENE ASSESSERINGSRIGLYNE

AFDELING A: AFRIKAANS HUISTAAL KREATIEWE TEKS (OPSTEL)

AFDELING A word volgens die rubriek uit 50 geassesseer. Die leerder mag slegs
oor EEN onderwerp of prikkel skryf en hy/sy mag enige tipe opstel, toepaslik
volgens hoe hy/sy die onderwerp interpreteer, skryf. Slegs die finale poging word
nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste opstel
nagesien.

NASIENRIGLYNE:

Dui aan die einde van die opstel die kodes soos volg aan:
Voorbeeld:
Inhoud:                                                                I = K6 – 21
Taal, styl en redigering:                                              T = K4 – 8
Struktuur:                                                             S = K5 – 3

Skryf dan die totaal van die opstel in die regterkant (onder die opstel)       32

Dra die getal uit 50 oor na die BEGIN van die opstel (behoort by die
beplanningsgedeelte te wees). Langs die vraagnommer bo links.

LET WEL: Indien die getal 32½ sou wees, dra dan die getal as 33 oor.

DIE FORMAAT VAN DIE OPSTEL

   Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekend gestel
    word. Dit behoort treffend, relevant, saaklik en kort te wees.
   Liggaam: Dit is verskeie paragrawe waarvan die eerste sinne gewoonlik die
    hoofgedagte bevat. Die daaropvolgende sinne is ter ondersteuning van die
    hoofgedagtes en is menings van die skrywer. Die laaste sinne bevat
    gewoonlik die samevatting van die hoofgedagte.
   Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die opsomming van die skrywer se
    mening of sy/haar standpunt insluit. In die geval van ’n verhalende,
    beskrywende en bespiegelende opstel vat die slot die skryfstuk saam, terwyl
    ’n argumenterende, beredeneerde en verklarende opstel se slot die skrywer
    se finale standpunt/mening weerspieël.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2013)                  AFRIKAANS HUISTAAL V3                                   3

 VRAAG 1

 RIGLYNE

 Assesseer die opstel, sonder vooroordeel, vanuit die kandidaat se oogpunt en
 volgens sy/haar interpretasie. Hierdie moontlikhede (onderstaande memorandum)
 mag nie as bindend beskou word nie. Die leerder bied dus enige tipe opstel aan,
 soos byvoorbeeld:

 1.1        Ek het dit uiteindelik reggekry: Die leerder kan ’n geestesprentjie
            interpreteer/spekuleer oor wat hy/sy reggekry het.
 1.2        Bedel, bedel, moet jy gee? Leerders kan hierdie onderwerp op
            negatiewe of positiewe vlak interpreteer/hier kan dit verhalend,
            beskrywend, argumenterend of selfs bespiegelend wees.
 1.3        Woorde wat versplinter: Leerders kan hierdie onderwerp baie wyd
            interpreteer. Dit kan verhalend, beskrywend, bespiegelend,
            beredenerend of selfs argumenterend van aard wees.
 1.4        Die ongenooide gas: Leerders kan hierdie onderwerp baie wyd
            interpreteer. Dit kan sinspeel op ’n persoon/dier/of iets geestelik.
 1.5        Rooikoos Arendse: Leerders kan hierdie onderwerp wyd vertolk.
            Verhalende en beskrywende opstelle kan hier verwag word.
 1.6        1.6.1 Swaan met kuikens: oop onderwerp. Kan tot verskillende
                     inhoude lei.
            1.6.2 Emosionele paartjie: oop onderwerp. Kan tot verskillende
                     inhoude lei.
            1.6.3 Man op tv met kos: oop onderwerp. Kan tot verskillende
                     inhoude lei.

 TIPE OPSTELLE:

 VERHALENDE OPSTEL

 Dit is ŉ interessante vertelling van ŉ storie/gebeurtenis(-se) (gewoonlik uit die
 verlede). Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word.

 Hou die volgende in gedagte:

      Dit gaan oor iets wat gebeur het en vertel word (ŉ storie of gebeurtenis).
      ŉ Sterk oortuigende storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig.
      Dit is opreg en met entoesiasme geskryf.
      Die inhoud is boeiend en interessant, dit oortuig en ontwikkel logies; daarom is
       die inhoud samehangend.
      Die verhaal word uit eie ervaring geskryf, maar kan fiktief wees.
      Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd.
      ŉ Treffende inleiding wat die leser boei.
      ŉ Verrassende slot rond die inhoud af.
      Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag
       geniet.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                               AFRIKAANS HUISTAAL V3                            (SEPTEMBER 2013)

BESKRYWENDE OPSTEL

Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf
wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat
beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef.

Hou die volgende in gedagte:

       Waarnemings met al vyf sintuie en ŉ goeie woordeskat word vereis.
       Insig, begrip, ŉ eie belewing en sinvolheid geniet aandag (dit is meer as net die
        opnoem van waarnemings).
       Tekste kan varieer van meer realisties na ŉ verdieping in die aanbieding.
       Eie gevoelens oor dit wat beskryf word, kan gegee word.
       Plekke en gebeure word presies en akkuraat beskryf.
       Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik.
       Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word op ŉ oorspronklike wyse
        aangewend.
       Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag
        geniet.

BEREDENERENDE OPSTEL

Dis objektief en probeer om ŉ gebalanseerde gesigspunt van beide kante van ŉ
argument te gee. Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp onder
bespreking en bied teenstellende menings onpartydig aan. Die skrywer mag tot ŉ
spesifieke gevolgtrekking kom aan die einde van die opstel, maar die argumente vir
en teen die onderwerp moet goed gebalanseerd en duidelik ontleed wees in die
ontwikkeling van die opstel.

Hou die volgende in gedagte:

        Die opstel handel oor ŉ onderwerp waaroor standpunt ingeneem word, alreeds
         tydens die inleiding.
        BEIDE kante van die argument moet beredeneer word.
        Die inhoud moet oortuig en ontwikkel logies en helder.
        ŉ Gevolgtrekking word bereik in die slotparagraaf wat aansluit by die inleiding.
        Die leser word deur die skrywer se standpunt oortuig.
        Oorredende en emotiewe taalgebruik kom voor.
        Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag
         geniet.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2013)                AFRIKAANS HUISTAAL V3                                       5

 BESPIEGELENDE OPSTEL

 Die skrywer oorweeg, deurdink ŉ idee/lewenswaarheid en gee sy/haar emosionele
 reaksies en gevoelens weer. Bespiegel oor ŉ droom of wense.

 Hou die volgende in gedagte:

      Die probleem, situasie, saak, onderwerp word omskryf.
      Die onderwerp word bepeins, oordink.
      Verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg.
      ŉ Eie logiese en sistematiese mening word gevorm.
      Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag
       geniet.

 ARGUMENTERENDE/BETOGENDE OPSTEL

 Die skrywer het ŉ spesifieke mening/opinie en argumenteer daaroor om sy/haar
 standpunt te motiveer. Dit is ŉ subjektiewe opstel.

 Hou die volgende in gedagte:

      Dit is subjektief wees en definitiewe opinies moet gestel word.
      ’n Eie mening word op ’n baie oorspronklike wyse en treffende manier gegee.
      ’n Reeks argumente om perspektief te motiveer, word gegee.
      Daar moet op argumente vir/teen standpunt gekonsentreer word.
      ŉ Verskeidenheid stylfigure en oorredingstegnieke kan gebruik word.
      Sterk gevoelstaal wat emosioneel is, maar nie kru taal nie, kan gebruik word.
      Daar moet ŉ duidelike en oortuigende slot.
      Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag
       geniet.

                                                           TOTAAL AFDELING A:          50

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                            AFRIKAANS HUISTAAL V3                             (SEPTEMBER 2013)

AFDELING B: LANGER TRANSAKSIONELE TEKSTE

AFDELING B word volgens die rubriek uit 30 geassesseer. Slegs EEN teks word
nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste teks
nagesien.

NASIENRIGLYNE:

Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan:

Voorbeeld:

Inhoud, beplanning en formaat                                         I = K5 – 11
Taal, styl en redigering:                                             T = K5 – 8
                                                                               19

Skryf dan die totaal se punt van die skryfstuk in die regterkant (onder die teks).
Dra die getal uit 30 oor na die BEGIN van die skryfstuk (die begin van die
afdeling).

LET WEL: Indien die getal 19½ sou wees, dra dan die getal as 20 oor.

VRAAG 2

2.1 ARTIKEL

     Hierdie artikel is ŉ skryfstuk wat oor Lady Gaga of enige bekende sanger of
     rolprentster handel.

     Hou die volgende in gedagte:
      Inligting oor Lady Gaga moet beklemtoon word.
      Daar is ’n ooreenkoms tussen ’n feitelike opstel en ’n artikel.
      Die styl moet maklik verstaanbaar en interessant wees.
      Die artikel kan in paragrawe of in kolomme aangebied word.
      Aanhalings kan gebruik word.
      Die titel/opskrif is kort en treffend en moet by die onderwerp pas.
      ’n Subtitel kan ook gegee word.
      Die inleidingsparagraaf moet die inhoud ontsluit. Dit moet kort en
        kragtig wees.
      Die meeste feite word in die eerste paragraaf gegee. Wie, wat, waar,
        wanneer, waarom en hoe.
      Die wat, waar en wanneer word in die volgende paragrawe uitgebrei.
        Meer inligting – die hoe en hoekom – word nou gegee.
      Die slotparagraaf bevat die gevolgtrekking waartoe gekom word.                   [30]

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2013)                AFRIKAANS HUISTAAL V3                                        7

 2.2    FORMELE BRIEF – AANSOEK

        In hierdie brief doen jy aansoek om ŉ beurs. Jy sal moet uitspel vir watter
        beurs jy aansoek doen en om watter redes jy die beste kandidaat vir hierdie
        beurs is.

        Hou die volgende in gedagte:
           Die formaat van die brief moet korrek wees: adres van sender, datum,
            adres van ontvanger, aanhef, opskrif/doel, paragrawe, afsluiting.
           Die adres van die sender kom regs boaan in blokvorm.
           Daar word nie ’n reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie.
           Die datum word voluit geskryf: 7 September 2013. Die adres van die
            ontvanger van die brief word links in blokvorm geskryf.
           Geen leestekens word in die adresse gebruik nie.
           ’n Reël word tussen die adres van die sender en die ontvanger
            oopgelaat.
           ’n Reël word tussen die adres van die ontvanger en die aanhef van die
            brief oopgelaat.
           Die doel van die brief word in hoofletters geskryf OF dit kan in
            kleinletters geskryf en dan onderstreep word. Dit moet die essensie
            van die brief saamvat.
           Geen leestekens word na “Die uwe” gebruik nie.
           Die brief word onderteken deur die persoon wat die korrespondensie
            rig. Korrespondente kan ook hul noemname en vanne gee.
           Die hoedanigheid van die sender word onder die handtekening
            uitgeskryf.
           Verduidelik die rede vir die aansoek.
           Die taalstyl, toon en register is formeel.
           Skryf nugter en saaklik. Geen mooiskrywery nie.

        Aanspreekvorm in formele briewe:
           Indien die titel en van van die aangesprokene nie bekend is nie,
            spreek die persoon aan as Meneer/Geagte Meneer/Mnr./Mnr/Dame/
            Me.
           Indien die titel en van van die aangesprokene bekend is, spreek die
            persoon aan as Geagte meneer/mnr./mnr. Bekker.                            [30]

 2.3    TOESPRAAK

        Jy moet ŉ toespraak skryf oor tieners wat grense nodig het.

        Hou die volgende in gedagte:
           Die inhoud bestaan uit: die doel van die toespraak. Waarom het
            tieners grense nodig en watter grense moet aangespreek word.
           Interessante inleiding
           Openingsin is belangrik.
           Paragrawe moet voorkom. Elke paragraaf handel oor ’n nuwe feit.
           Taal en styl behoort redelik formeel te wees.
           Dit moet uit ’n tiener se oogpunt geskied.                                [30]

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                          AFRIKAANS HUISTAAL V3                            (SEPTEMBER 2013)

2.4   INFORMELE VERSLAG

      Die informele verslag word aan die Munisipaliteit gerig na aanleiding van ŉ
      besoek aan die Dierewelsynsvereniging.

      Hou die volgende in gedagte:
       Daar moet ’n bondige inleiding wat die doel van die verslag uiteensit,
         gegee word.
       Inligting oor wie, wat, waar en wanneer moet verskaf word.
       In die volgende paragrawe word uitgebrei op wie, wat, waar en
         wanneer.
       Redes waarom jy dink daar opgetree moet word, kan verskaf word.
       Die verslag moet saaklik aangebied word; taal en styl is formeel.             [30]

                                                          TOTAAL AFDELING B:            30

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2013)                AFRIKAANS HUISTAAL V3                                         9

AFDELING C: KORTER TRANSAKSIONELE TEKSTE

AFDELING C word volgens die rubriek uit 20 geassesseer. Slegs EEN teks word
in die finale vorm geassesseer.

NASIENRIGLYNE:

Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan:

Voorbeeld:

Inhoud, beplanning en formaat                                            I = K6 – 9
Taal, styl en redigering:                                                T = K5 – 5
                                                                                 14

Skryf dan die totaal van die skryfstuk in die regterkant (onder die teks).
Dra die getal uit 20 oor na die BEGIN van die skryfstuk (links aan die begin van die
afdeling).

LET WEL: Indien die getal 14½ sou wees, dra dan die getal as 15 oor.

VRAAG 3

3.1    ADVERTENSIE

       Hierdie advertensie word gemaak om jou nuwe tatoeëersalon te adverteer.

       Hou die volgende in gedagte:
          Dit is ŉ aankondiging met die doel om ŉ begeerte op te wek om gebruik
           te maak van die produk wat geadverteer word.
          Dit word geskep vir ’n spesifieke groep mense.
          Die leerder kan gebruik maak van verskillende lettertipes en
           lettergroottes om aandag op die inligting te vestig. Die uitleg is baie
           belangrik.
          Leerders moet die ABBA-beginsel toepas. ’n Advertensie moet ’n mens
           se aandag trek. Die mens se belangstelling vir die produk moet
           gewek word. Die advertensie moet ’n begeerte by die mens wek. As
           die advertensie in sy doel slaag, sal die mens tot aksie oorgaan.
          Die vrae: wat, waar, wat alles, en vir wie, moet beantwoord word.
          Om die vereiste aantal woorde te skryf, sal beteken dat die leerder
           moontlik ook ŉ paragraaf saam met die inligting moet skryf.
          Sinstruktuur, spelling, leestekens en taalgebruik moet aandag geniet.       [20]

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                          AFRIKAANS HUISTAAL V3                            (SEPTEMBER 2013)

3.2   INSTRUKSIES

      Skryf die instruksies neer aan iemand wat na jou siek troeteldier gaan kyk.

      Hou die volgende in gedagte
         Instruksies verduidelik die manier hoe daar na die siek troeteldier
          omgesien gaan word.
         Jy moet stappe verskaf hoe daar na die troetel opgesien moet word.
         Die sinne mag met ŉ werkwoord begin.
         Dié instruksies kan puntsgewys of in paragraafvorm aangebied word.
         Sinstruktuur, spelling, leestekens en taalgebruik moet aandag geniet.
         Instruksies hoef nie presies by die visuele prikkels aan te sluit nie.
         Tipiese instruksietaal is aanvaarbaar, maar nie deurlopende
          telegramstyl nie.                                                             [20]

3.3   DAGBOEK

      Jy neem aan ’n plaaslike talentkompetisie deel. Jy moet EEN
      dagboekinskrywing maak die aand voor die kompetisie en EEN daarna.

      Hou die volgende in gedagte
         Slegs twee dagboekinskrywings moet gegee word.
         Die dag en/of datum moet gegee word, maar dit hoef nie opeenvolgend
          te wees nie.
         Paragrawe en volledige sinne behoort gebruik te word, maar
          enkelwoordsinne is aanvaarbaar.
         Die fokus val op dinge wat gebeur het, ervarings wat opgedoen is, of
          gevoelens wat ervaar is wat die skrywer nie wil vergeet nie of wel wil
          vergeet.
         Emosies sal ’n groot rol hier speel.                                        [20]

                                                           TOTAAL AFDELING C:            20
                                                               GROOTTOTAAL:             100

### Page 11

(SEPTEMBER 2013)
                                 Downloaded from hlayiso.com                  AFRIKAANS HUISTAAL V3                                                                                           11

AFDELING A: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR KREATIEWE SKRYFWERK (OPSTEL) HUISTAAL: 50 PUNTE

PRESTASIE -   Kode 7:                   Kode 6:                  Kode 5:                  Kode 4:                  Kode 3:                  Kode 2:                  Kode 1:
AANDUIDERS    Uitmuntend                Besonders                Verdienstelik            Beduidend                Genoegsaam               Basies                   Ontoereikend
                 80 – 100%                 70 – 79%                 60 – 69%                50 – 59%                  40 – 49%                 30 – 39%                 00 – 29%
                       24 – 30                  21 – 23                   18 – 20                 15 – 17                  12 – 14                   9 – 11                    0–8
              - Inhoud: uitstaande,     - Inhoud:                - Inhoud: goed,          - Inhoud: toepaslik,     - Inhoud: gewoon         - Inhoud: nie altyd      - Inhoud: irrelevant,
                baie oorspronklik         oorspronklik             gegrond, redelik         geskik, voldoende        middelmatig,             duidelik nie,            nie van toepassing
              - Idees: stem leser         prysenswaardig,          samehangend              samehang                 leemtes in               samehang                 nie, geen
INHOUD EN       tot nadenke,              verdienstelik          - Idees: interessant,    - Idees: taamlik           samehang                 ontbreek                 samehang
BEPLANNING      uitdagend,              - Idees:                   oortuigend               oorspronklik,          - Idees: meestal           meer                     nie
                uitgebreid en             verbeeldingryk,        - Beplanning: bewys        relevant                 toepaslik, beperkte    - Idees: min idees,      - Idees: vervelig
30 PUNTE        volwasse                  interessant              van beplanning         - Beplanning: bewys        oorspronklikheid         gereelde herhaling       herhalend, nie gerig
              - Beplanning: bewys       - Beplanning: bewys        en/of                    van beplanning         - Beplanning: bewys      - Beplanning:              op onderwerp nie
                van beplanning            van beplanning           konsep daarvan lei       en/of                    van beplanning           ontbreek of is         - Beplanning:
                en/of konsep              en/of                    tot die aanbieding       konsep daarvan lei       en/of konsep             onaanvaarbaar            ontbreek of is
                daarvan lei tot die       konsep daarvan lei       van ŉ goeie opstel       tot ŉ bevredigende       daarvan lei tot ŉ        omdat dit                ontoereikend. Die
                aanbieding                tot die aanbieding                                opstel                   aanvaarbare opstel       ontoepaslik is. Die      opstel is swak
                van ŉ foutlose            van ŉ vernuftige                                                                                    konsep lei tot ŉ         aangebied en
                opstel                    opstel                                                                                              onaanvaarbare            saamgestel
                                                                                                                                              opstel

                       12 – 15                10½ – 11½                   9 – 10                  7½ – 8½                    6–7                   4½ – 5½                     0–4
              - Kritiek bewus van       - Duidelik bewus van     - Steeds bewus van       - Soms is daar           - Kritiese               - Geen kritiese          - Taal en punktuasie
                taalimpak                  taalimpak               taalimpak                 tekens van kritiese      taalbewustheid          taalbewustheid            uiters swak
              - Gebruik gevorderde      - Kan figuurlike taal    - Taal en punktuasie        bewustheid van           beperk                - Taal en punktuasie     - Woordkeuse
                en gepaste figuurlike      toepaslik gebruik       meestal korrek            taal                  - Taal middelmatig,        vol foute                ontoepaslik
                taal                    - Taal, punktuasie       - Woordkeuse gepas       - Taal eenvoudig,           punktuasie word       - Woordkeuse               nie geskik nie
TAAL, STYL    - Taal en punktuasie        korrek                   by teks                   punktuasie               verkeerd gebruik        beperk                 - Styl, toon, register
   EN           effektief gebruik       - Woordkeuse             - Styl, toon, register      voldoende             - Woordkeuse basies      - Styl, toon, register     gebrekkig
REDIGERING    - Woordkeuse                gevarieerd en            toepaslik vir          - Woordkeuse             - Styl, toon, register     ontoepaslik            - Teks wemel van
                uitsonderlik,             kreatief                 onderwerp                voldoende                ontbreek aan           - Teks wemel van           foute en is steeds
15 PUNTE        gevorderd               - Styl, toon, register   - Teks meestal           - Styl, toon, register     samehang                 foute na proeflees       deurmekaar na
                uitgebreid                 toepaslik vir           foutvry                  gepas                  - Teks het baie foute      en redigering            proeflees en
              - Styl, toon, register       onderwerp               na proeflees en        - Teks het steeds           na proeflees en                                  redigering
                hoogs toepaslik vir     - Teks grootliks           redigering               foute na proeflees        redigering                                     - ŉ Frustrerende
                onderwerp                  foutvry na                                       en redigering                                                               leesinspanning
              -Teks feitlik foutvry        proeflees
                na proeflees en            en redigering
                redigering

### Page 12

12
                              Downloaded from hlayiso.com               AFRIKAANS HUISTAAL V3                                                       (SEPTEMBER 2013)

                       4–5                    3½                      3                       2½                      2                     1½                       0–1
            - Samehangende         - Logiese                - Verskeie toepaslike   - By sommige           - Die nodigste          - Onderwerp nie         - Onderwerp
              ontwikkeling van       ontwikkeling             besonderhede is         aspekte is daar        besonderhede is         deurgaans               misgetas
              onderwerp              van inhoud,              ontwikkel               ontwikkeling van       teenwoordig             aangespreek nie,         nie ter sake nie,
STRUKTUUR   - Uitstaande, helder     samehangend            - Sinne en                die nodige           - Sinne en                maar gedagtegang         geen samehang
              besonderhede         - Sinne en                 paragrawe               besonderhede           paragrawe               kan gevolg word          dwaal af
5 PUNTE     - Sinne en               paragrawe                is goed saamgestel    - Sinne en               is meermale           - Elementêre            - Sinne en
               paragrawe             is logies gevarieerd   - Lengte korrek           paragrawe              foutief,                konstruksie van          paragrawe
               is briljant         - Lengte korrek                                    kan plek-plek          maar die opstel         sinne en                sonder samehang
              saamgestel                                                              foutief                maak nog sin.           paragrawe             - Uit vraestel
            - Lengte in                                                               wees, maar die       - Lengte te lank/kort   - Lengte te lank/kort     oorgeneem.
              ooreenstemming                                                          opstel maak nog                                                      - Lengte te lank/kort
              met vereistes van                                                       sin.
              onderwerp                                                             - Lengte byna korrek

### Page 13

(SEPTEMBER 2013)
                                 Downloaded from hlayiso.com                AFRIKAANS HUISTAAL V3                                                                                   13

AFDELING B:        ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LANGER TRANSAKSIONELE TEKSTE HUISTAAL:                                                                 30 PUNTE

PRESTASIE-    Kode 7:                  Kode 6:                 Kode 5:                 Kode 4:                Kode 3:                Kode 2:                Kode 1:
AANDUIDERS    Uitmuntend               Besonders               Verdienstelik           Beduidend              Genoegsaam             Basies                 Ontoereikend
                 80 – 100%                70 – 79%                60 – 69%                50 – 59%               40 – 49%               30 – 39%               00 – 29%
                      14½ – 18                 13 – 14                 11 – 12½                9 – 10½                7½ – 8½                5½ – 7                   0–5
              - Uitgebreide            - Baie goeie kennis     - Goeie kennis van      - Voldoende kennis     - Matige kennis van    - Basiese kennis van   - Geen kennis van
                gespesialiseerde         van die vereistes       die vereistes van       van die vereistes       die vereistes van     die vereistes van      die vereistes van
                kennis van die           van die teks            die teks                van die teks            die teks. Respons     die teks. Reaksie      die teks nie.
                vereistes van die      - Gedissiplineerde      - Die leerder behou     - Die leerder se          op opdrag vertoon     op die                 Respons
                teks                     skryfwerk – leerder     fokus in die            fokus                   beperkte fokus        opdrag vertoon ŉ       op die opdrag
              - Gedissiplineerde         behou fokus op die      skryfwerk, met           wyk af, maar dit    - Die leerder wyk af     baie beperkte          vertoon byna geen
                skryfwerk – leerder      aanbieding, geen        geringe afwykings        belemmer nie          van die opdrag en      fokus                  fokus nie
                fokus presies op         afwyking.             - Die teks is meestal      betekenis nie         die betekenis is     - Die leerder wyk af   - Leerder wyk af van
                die aanbieding,        - Die teks is             samehangend wat       - Die teks is            plek-plek vaag         van die opdrag en      die opdrag en die
INHOUD,         geen afwyking            samehangend wat         inhoud en idees         voldoende            - Die teks is nog        die betekenis is       betekenis van die
              - Algehele                 inhoud en idees         betref, uitbreiding     samehangend wat        samehangend wat        plek-plek nie van      teks is nie van
BEPLANNING
                samehang wat             betref, baie goeie      kom voor en die         inhoud en idees        inhoud en idees        toepassing nie         toepassing nie
EN FORMAAT      inhoud en idees          uitbreiding, al die     besonderhede            betref, sommige        betref, sommige      - Inhoud en idees      - Inhoud en idees is
                betref, hoogstaande      besonderhede            ondersteun die          besonderhede           besonderhede           van                    onsamehangend,
18 PUNTE        uitbreiding, al die      ondersteun die          onderwerp               ondersteun die         ondersteun die         teks is nie altyd      baie min
                besonderhede             onderwerp             - Bewys van               onderwerp              onderwerp              samehangend nie,       besonderhede
                ondersteun die         - Bewys van               beplanning en/of      - Bewys van            - Bewys van              min besonderhede       ondersteun die
                onderwerp.               beplanning en/of        konsep daarvan lei      beplanning en/of       beplanning en/of       ondersteun die         onderwerp
              - Bewys van                konsep daarvan lei      tot die aanbieding      konsep daarvan lei     konsep daarvan lei     onderwerp            - Beplanning
                beplanning en/of         tot die aanbieding      van ŉ goed              tot die aanbieding     tot die aanbieding   - Beplanning             ontbreek
                konsep daarvan lei       van ŉ baie goed         beplande teks           van ŉ                  van ŉ aanvaarbare      ontbreek               of is ontoereikend.
                tot aanbieding van       beplande en           - Noodsaaklike reëls      bevredigende           teks                   of is                  Teks is swak
                ŉ foutlose en goed       saamgestelde teks       van die formaat is      teks                 - Noodsaaklike reëls     onaanvaarbaar          aangebied
                beplande teks          - Noodsaaklike reëls      goed toegepas         - Voldoen aan            van die formaat is     omdat dit            - Teksformaat is nie
              - Formaat is toepaslik     van die formaat is                              formaatvereistes       genoegsaam             ontoepaslik is          toegepas nie
               en van hoogstaande        baie goed toegepas                              van die teks,          toegepas, nalatige   - Het ŉ vae idee van
                standaard                                                                enkele foute.          foute is gemaak        die teksformaat
                                                                                                                                       maar growwe foute
                                                                                                                                       is gemaak

### Page 14

14
                                   Downloaded from hlayiso.com                   AFRIKAANS HUISTAAL V3                                                       (SEPTEMBER 2013)

                          10 – 12                 8½ – 9½                    7½ – 8                   6–7                     5 – 5½                  4 – 4½                  0 – 3½
                - Teks is                 - Teks is baie goed       - Teks is goed          - Teks is so             - Teks net basies       - Teks is swak          - Teks is baie swak
                  grammatikaal              saamgestel en             saamgestel en lees      saamgestel dat dit       saamgestel.             saamgestel en           saamgestel en baie
                  korrek en briljant        korrek                    maklik                  maklik lees. Foute       Verskeie foute          moeilik om te volg      moeilik om te volg
                  saamgestel              - Woordkeuse is           - Woordkeuse is           beïnvloed nie die      - Woordkeuse is         - Woordkeuse het        - Woordkeuse het
                - Woordkeuse is van         baie geskik vir die       toepaslik vir die       leesbaarheid nie         beperk en nie baie      remediëring nodig       ernstig aandag
                  hoogstaande               doel, teikengroep         doel, teikengroep     - Woordkeuse is            toepaslik vir die       en is nie toepaslik     nodig en is nie
                  standaard en is           en konteks van die        en konteks van die      gedeeltelik              doel, teikengroep       vir doel,               geskik vir doel,
TAAL, STYL EN
                  uiters geskik vir die      teks                     teks                    toepaslik                en konteks van die      teikengroep             teikengroep en
REDIGERING        doel, teikengroep       - Styl, toon en           - Styl, toon en           vir doel,                teks nie                en konteks van die      konteks van die
                  en konteks van die        register is toepaslik     register is meestal     teikengroep            - Gebreke in styl,        teks nie                teks nie
12 PUNTE          teks                      vir die vereistes         toepaslik.              en konteks                toon en register     - Styl, toon en         - Styl, toon en
                - Styl, toon en             van die teks.           - Na proeflees en       - Styl, toon en          - Na proeflees en         register nie geskik     register
                  register                - Na proeflees en           redigering is die       register                 redigering het die      nie                     korrespondeer nie
                  is van hoogstaande        redigering is teks        teks                    is taamlik toepaslik     teks verskeie foute   - Die teks is besaai      met die onderwerp
                  standaard en              grootliks foutvry         meestal foutvry       - Na proeflees en        - Lengte nog              met foute ten spyte     nie
                  hoogs                   - Lengte is               - Lengte                  redigering het teks      aanvaarbaar             van proeflees en      - Teks is besaai met
                  toepaslik                  gewoonlik                aanvaarbaar.            foute                                            redigering              foute en is
                - Na proeflees en            genoegsaam                                     - Lengte steeds                                  - Lengte dikwels te       deurmekaar ten
                  redigering is teks                                                          aanvaarbaar                                      lank/kort               spyte van proeflees
                  feitlik foutvry                                                                                                                                      en redigering
                - Lengte gewoonlik                                                                                                                                   - Lengte gewoonlik
                  in ooreenstemming                                                                                                                                     te lank/kort
                  met vereistes van
                  onderwerp.

### Page 15

(SEPTEMBER 2013)
                                Downloaded from hlayiso.com                  AFRIKAANS HUISTAAL V3                                                                                     15

AFDELING C:    ASSESSERINGSRUBRIEK VIR KORTER TRANSAKSIONELE TEKSTE: HUISTAAL:                                                                        20 PUNTE

PRESTASIE-    Kode 7:                 Kode 6:                   Kode 5:                  Kode 4:                 Kode 3:                Kode 2:                Kode 1:
AANDUIDERS    Uitmuntend              Besonders                 Verdienstelik            Beduidend               Genoegsaam             Basies                 Ontoereikend
                 80 – 100%               70 – 79%                  60 –69%                  50 – 59%             40 – 49%               30 – 39%               00 – 29%
                      10 – 12                 8½ – 9½                    7½ – 8                    6–7                       5                     4                     1–3
              - Uitgebreide           - Baie goeie kennis       -Goeie kennis van        - Voldoende kennis      - Matige kennis van    - Basiese kennis van   - Geen kennis van
                gespesialiseerde        van die vereistes        die vereistes van die      van die vereistes      die vereistes van      die vereistes van      die vereistes van
                kennis van die          van die teks              teks                      van die teks           die teks. Respons      die teks. Reaksie      die teks nie.
                vereistes van die     - Gedissiplineerde        - Die leerder behou      - Die leerder se          op opdrag vertoon      op die                 Respons
                teks                    skryfwerk – leerder       fokus in die             fokus wyk af, maar      beperkte fokus         opdrag vertoon ŉ       op die opdrag
              - Gedissiplineerde        behou fokus op die        skryfwerk, met           dit belemmer nie      - Die leerder wyk af     baie beperkte          vertoon byna geen
                skryfwerk – leerder     aanbieding, geen          geringe afwykings        betekenis nie           van die opdrag en      fokus                  fokus nie
                fokus presies op        afwyking                - Die teks is meestal    - Die teks is             die betekenis is     - Die leerder wyk af   - Leerder wyk af van
                die aanbieding,       - Is samehangend            samehangend wat          voldoende               plek-plek vaag         van die opdrag en      die opdrag en die
INHOUD,         geen afwyking nie       wat inhoud en             inhoud en idees          samehangend wat       - Die teks is nog        die betekenis is       betekenis van die
              - Algehele                idees betref, baie        betref, uitbreiding      inhoud en idees         samehangend wat        plek-plek nie van      teks is nie van
BEPLANNING
                samehang                goeie uitbreiding, al     kom voor en die          betref, sommige         inhoud en idees        toepassing nie         toepassing nie
EN FORMAAT      wat inhoud en           die besonderhede          besonderhede             besonderhede            betref, sommige      - Inhoud en idees      - Inhoud en idees is
                idees betref,           ondersteun die            ondersteun die           ondersteun die          besonderhede           van teks is nie        onsamehangend,
12 PUNTE        hoogstaande             onderwerp                 onderwerp                onderwerp               ondersteun die          altyd                 baie min
                uitbreiding, al die   - Bewys van               - Bewys van              - Bewys van               onderwerp              samehangend nie,       besonderhede
                besonderhede            beplanning en/of          beplanning en/of          beplanning en/of     - Bewys van              min besonderhede       ondersteun die
                ondersteun die          konsep daarvan lei        konsep daarvan lei        konsep daarvan lei     beplanning en/of       ondersteun die         onderwerp
                onderwerp               tot die aanbieding        tot die aanbieding        tot die aanbieding     konsep daarvan lei     onderwerp            - Beplanning
              - Bewys van               van ŉ baie goed           van ŉ goed                van ŉ                  tot die aanbieding   - Beplanning             ontbreek
                beplanning en/of        beplande en               beplande teks             bevredigende           van ŉ aanvaarbare      ontbreek of is         of is ontoereikend.
                konsep daarvan lei      saamgestelde teks       - Formaat is                teks                   teks                   onaanvaarbaar          Teks is swak
                tot aanbieding van    - Formaat is baie           toepaslik.             - Voldoen aan           - Noodsaaklike reëls     omdat dit              aangebied
                ŉ foutlose en goed      goed toegepas                                       formaatvereistes       van die formaat is     ontoepaslik is       - Teksformaat is nie
                beplande teks                                                               van die teks           genoegsaam           - Het ŉ vae idee van     toegepas nie
              - Formaat is                                                                                         toegepas, nalatige     die teksformaat
                toepaslik en van                                                                                   foute is gemaak        maar growwe foute
                hoogstaande                                                                                                               is gemaak
                standaard

### Page 16

16
                                    Downloaded from hlayiso.com                AFRIKAANS HUISTAAL V3                                                       (SEPTEMBER 2013)

                           7–8                        6                       5                        4                      3½                       3                     1–2
                - Teks is                 - Teks is baie goed     - Teks is goed           - Teks is so            - Teks net basies       - Teks is swak          - Teks is baie swak
                  grammatikaal              saamgestel en           saamgestel en lees       saamgestel dat dit      saamgestel.             saamgestel en           saamgestel en baie
                  korrek en briljant        korrek                  maklik                   maklik lees. Foute      Verskeie foute          moeilik om te volg      moeilik om te volg
                  saamgestel              - Woordkeuse is         - Woordkeuse is            beïnvloed nie         - Woordkeuse is         - Woordkeuse het        - Woordkeuse het
                - Woordkeuse is van         baie geskik vir die     toepaslik vir die        vloeiendheid nie        beperk en nie baie      remediëring nodig       ernstig aandag
                  hoogstaande               doel, teikengroep       doel, teikengroep      - Woordkeuse is           toepaslik vir die       en is nie toepaslik     nodig en is nie
                  standaard en is           en konteks van die      en konteks van die       gedeeltelik             doel, teikengroep       vir doel,               geskik vir doel,
TAAL, STYL EN
                  uiters geskik vir die      teks                    teks                    toepaslik               en konteks van die      teikengroep en          teikengroep en
REDIGERING        doel, teikengroep       - Styl, toon en         - Styl, toon en            vir doel,               teks nie                konteks van die         konteks van die
                  en konteks van die         register is             register is meestal     teikengroep           - Gebreke in styl,        teks nie                teks nie
8 PUNTE           teks                       toepaslik vir die       toepaslik               en konteks               toon en register     - Styl, toon en         - Styl, toon en
                - Styl, toon en              vereistes van die    - Na proeflees en        - Styl, toon en         - Na proeflees en         register nie geskik     register
                  register is van            teks                   redigering is die        register is taamlik     redigering het die      nie                     korrespondeer nie
                  hoogstaande             - Na proeflees en         teks                      toepaslik              teks verskeie foute   - Die teks is besaai      met die onderwerp
                  standaard en              redigering is teks      meestal foutvry        - Na proeflees en       - Lengte nog              met foute ten spyte     nie
                  hoogs toepaslik           grootliks foutvry     - Lengte                   redigering het die      aanvaarbaar             van proeflees en      - Teks is besaai met
                - Na proeflees en         - Lengte gewoonlik        aanvaarbaar              teks steeds foute                               redigering              foute en is
                  redigering is teks        genoegsaam                                     - Lengte steeds                                 - Skryfstuk dikwels       deurmekaar ten
                  feitlik foutvry                                                            Aanvaarbaar.                                     te lank/kort           spyte van proeflees
                - Lengte is                                                                                                                                          en redigering
                  gewoonlik                                                                                                                                        - Skryfstuk gewoonlik
                  in ooreenstemming                                                                                                                                  te lank/kort
                  met vereiste van
                  onderwerp

## Related documents

- [AFRIKAANS HL P3 GR 12 MEMO SEPT2020](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr-12-memo-sept2020/f9a99ac3-5b21-4159-aca7-7737a23ab5b0) — Afrikaans HL · Memo · 2020 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 MEMO SEPT2019 D](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-memo-sept2019-d/8cfb8d64-c90d-4948-8241-77d73f1d8009) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — Afrikaans HL · QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2023-eastern-cape-mock-exam-question-paper-paper-3-afrikaans/1a878435-bdd2-45da-8e0c-99f96c0bae42) — Afrikaans HL · QP · 2023 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2022](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2022/635d4025-2ec6-4a06-a793-dc0f35254a58) — Afrikaans HL · QP · 2022 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2021](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2021/ff108b78-d3ed-481e-bcc0-ecd7d096a8be) — Afrikaans HL · QP · 2021 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans HL

- [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr
- [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2024/1ba40bb9-6fbd-4dbf-a0f7-5587c98d4f79) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
