# Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape June 2023 Memo

> Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 memorandum from the Eastern Cape June 2023, 18 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-ht-gr-12-junie-2023-vraestel-2-nasienriglyne-finaal/a704cbed-89ea-4a34-b01b-63f91143c1e4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Afrikaans HL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape June
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 18

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape June 2023 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-ht-gr-12-junie-2023-vraestel-2-nasienriglyne-finaal/a704cbed-89ea-4a34-b01b-63f91143c1e4)

## About this document

Afrikaans Hl · Grade 12 · Eastern Cape June · 2023 · Afrikaans. Memorandum, 18 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                    NELSON MANDELA BAAI
                                  DISTRIK

                                GRAAD 12

                         AFRIKAANS HUISTAAL V2
                                   JUNIE 2023
                               NASIENRIGLYNE

PUNTE:   80
TYD:     2 ½ uur

                   Hierdie nasienriglyne bestaan uit 18 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                       JUNIE 2023

RIGLYNE VIR NASIENERS

1. Indien 'n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste
    antwoord/respons nagesien. (Die kandidate mag nie die opstelvraag en die kontekstuele vraag
    oor dieselfde genre beantwoord nie.)

2. Indien 'n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word
    die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien.

3. Indien 'n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle
    beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer.
    Indien 'n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste
    antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord
    is.

4. Indien 'n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede
    antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer.

5. Indien antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die nasienriglyne
    nagesien.

6. Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. Indien 'n spelfout die betekenis van
   die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. Indien die spelfout nie die betekenis van die
   antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou.

7. Opstelvrae:
   Indien die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer
   nie omdat hy/sy, hom-/haarself gepenaliseer het. Indien die literêre opstel te lank is, assesseer
   dit op meriete en bespreek dit met die senior nasiener. Die nasienriglyne is slegs 'n riglyn,
   daarom moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke
   om die opstelvrae na te sien.

8. Kontekstuele vrae:
   Indien 'n kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar 'n vraag dit vereis nie, word die
   kandidaat nie gepenaliseer nie.

9. Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE.
   Die rede/motivering moet oorweeg word.

10. Geen punte word vir WAAR/ONWAAR of FEIT/MENING toegeken nie. Die
   rede/motivering/bewys verdien die punt.

11. Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na.

12. Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag:
    • Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die
        ooreenstemmende kode aan.
    • 'n Reeks treffende argumente is stellings wat met:
        o relevante verduideliking gemotiveer word./
        o korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./
        o geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word.
    • 'n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie
        nie.
    • Lees die opstelvraag 'n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word
        met onderstreping aangedui.
Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om 'n bepaalde punt by inhoud toe te ken nie.
                                                                                                       2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                JUNIE 2023

AFDELING A: GEDIGTE

VRAAG 1: LITERÊRE OPSTEL

Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR
LITERÊRE OPSTEL – HUISTAAL: POËSIE nagesien.

LET WEL:
  • Dis 'n breë raamwerk van feite.
  • Al die feite hoef nie genoem te word nie.

ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEïLLUSTREER DEUR NA
DIE TEKS TE VERWYS.

 ARGUMENT                      ONDERSTEUNENDE BEWYS OF
                               AANHALING/PARAFRASE
 Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.

 Reeds in die titel gaan dit    Die woord maaltyd herinner
 oor   herinneringe     van     die spreker aan tye wanneer
 maaltye     –       ontbyt;    die klokkie gebruik is en dit
 middagete en aandete.          herinner hom weer aan sy
                                ou moeder.
 Die metafoor in versreël 1     Die moeder se netjiese          versreël 1 “Ou moeder met
 is ‘n herinnering aan die      voorkoms lyk net soos die       haar hoepelrokkie”
 spreker se moeder.             tafelklokkie wat in die vorm
                                van ‘n netjies geklede dame
                                is.
 Die klokkie se gevoude         Die spreker sien die klokkie    versreël 2 “staan hande
 hande    herinner     die      se gevoude hande en die         gevou”
 spreker    aan    sy/haar      herinnering aan die spreker
 moeder se tafelgebede.         se ma wat altyd gereed was
                                om die tafelgebed te doen,
                                word herroep.
 Die gedekte tafel herroep      Die spreker word herinner       versreël 5 “die blou bord en
 die     herinnering     aan    aan hoe en waarmee die          die skoon servet”
 etenstye.                      tafel gedek was.
 Die bril en Bybel herinner     Die beeld roep weer die         versreël 6 “die helder bril,
 die spreker aan die            herinnering aan die spreker     die Bybel oop”
 moeder.                        se godsdienstige ma op.
 Die portret van die ma is ‘n   Die portret van die ma is ‘n    versreël 7 “en teen die hoë
 visuele herinnering.           visuele herinnering aan haar    muur haar groot portret”
                                dood.
 Die woorde “hou” en            Die herinneringe bly by die     versreël 8 “hou my aan haar
 “steeds” dui aan dat die       spreker, dit is onlosmaaklik    steeds vasgeknoop”
 herinneringe blywend is.       deel van hom/haar.
 “Vasgeknoop” bevestig          Die spreker se ma is verbind    versreël 8 “hou my aan haar
 hy/sy is verbind aan           aan hom/haar.                   steeds vasgeknoop”
 sy/haar moeder.

                                                                                               3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                               JUNIE 2023

 Die blink buffet in versreël Die blink buffet herinner die   versreël 9 “En op die gladde,
 9 herinner die spreker aan spreker aan sy/haar ma wat        blink buffet”
 sy/haar ma.                  ‘n netjiese, presiese vrou
                              was, net soos die netjiese,
                              goed opgepaste buffet.
 Die buffet wat in die lig Die buffet, wat in die lamp se     versreël 9-11 “en op die
 blink herinner die spreker lig blink, herinner die           gladde,     blink     buffet,
 aan sy/haar ma.              spreker aan hoe sy/haar ma      glimmend in die skerp lig
                              se weerkaatsing tydens die      van die lamp, skyn sy nou in
                              tafelgebed in die buffet        die seëngebed”
                              gesien kon word.
 Die spreker word herinner “Wasige damp” herinner die         versreël 12 “leef sy nou in
 aan die kos wat die spreker aan die kospotte                 die wasige damp.”
 Moeder voorberei het.        wat die moeder voorberei
                              het.
 Die    beeld     van     die Die verandering van kleur is    versreël 13 – 16 “Sy was
 verouderde klokkie is ‘n die ouderdom wat die                eers goud, heel later silwer,
 herinnering      aan     die moeder aftakel - kringloop      nou’s sy koper waar sy
 moeder wat verouder het. van die lewe. Goud – in fleur       staan, maar met elke lui dan
                              van haar lewe; silwer die       skilfer
                              middeljare en koper is oud.     af ... die grasgroenspaan.”

 Die spreker se herinnering Die suggestie dat hoe meer versreël 15 – 16 “maar met
 aan sy/haar moeder sal die spreker die klokkie elke lui dan skilfer
 sterker word.                 gebruik, hoe meer sal die af ... die grasgroenspaan.”
                               spreker aan sy/haar moeder
                               dink en hoe varser raak die
                               herinneringe.
 Die gedig bestaan uit 4 Die vaste struktuur en
 kwatryne en kruisrym.         strofebou pas by die
                               ordelikheid, presiesheid en
                               netheid van die ma.
 Die gedig het ‘n vaste Die vaste strofebou sluit aan
 strofebou, aangesien daar by die ordelikheid en
 4 kwatryne is.                presiesheid wat tydens
                               maaltye       by die ma se
                               huis geheers het.
 Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan.
                                                                                      [10]

                                                                                              4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                    JUNIE 2023

 VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG

 “Maaltyd” - Peter J. Philander

 Vraag Antwoord                                                                    Punt Vlak
 2.1      Klaaglied/treurlied/treursang√                                           1       1

          Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

          Hy spot deur te oordryf, hy skryf ŉ treurlied oor die einde van die
          verhouding terwyl hy haar nog nie eers ontmoet het nie. √                1       4

 2.2.1    Hy is onseker waar die ontmoeting plaasgevind het.√                      1       1

 2.2.2    Beklemtoon onsekerheid van plek van ontmoeting. √                        1       3

 2.2.3    Geluk wat verliefde paartjies ervaar. √                                  1       2

 2.3      ‘n Mens sal juis verwag dat die biduur meisie opreg is en haar
          verhouding langer sal duur.√                                             1       5

 2.4      Hy het min kontak met sy ouers/ken hulle nie werklik nie/ Dit mag        1       3
          sy stiefma wees √

          Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 2..5.1   Metafoor √                                                               1       2

 2.5.2    Ja. Sy ouers dien as sekuriteit. √                                       1       4

 2.6      Hy moet nou konvensies eerbiedig/ hy moet nou ‘n gesinsmens
          wees√                                                                    1       5

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
                                                                                   [10]

 VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG

 “Die Bokser” – Ernst van Heerden

 Vraag Antwoord                                                                    Punt Vlak
 3.1      ‘n Abstrakte begrip word letterlik voorgestel.√                          1       1

 3.2      Dit verwys letterlik na die tou van die kryt wat grense stel./ Dit dui
          op die beperkte ruimte/afgebakende gebied waarin die geveg
          plaasvind. √                                                             1       1
          Figuurlik dui dit op beperkings/reëls waarbinne die geveg van die
          lewe plaasvind. √                                                        1       2

 3.3      Die strofebou is koeplette en die rymskema is paarrym√                   1       4
                                                                                                5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                JUNIE 2023

         Die kandidaat moet beide noem vir EEN punt.

         Beide sluit aan by die twee figure in die kryt.√                      1       4

 3.4     Dit is funksioneel, dit beklemtoon die krag van die hou/ harde
         slag.√                                                                1       5

 3.5.1   Elisie√                                                               1       1
         Dit sluit aan by die ritme/ metrum van die gedig.√                    1       3

 3.5.2   Dit betrek die leser. √                                               1       3

 3.6     Die dood is onvermydelik/ die mens is magteloos teen die
         dood.√                                                                1       5

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.
                                                                               [10]

 VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG

 “Suiwer Wiskunde” – N.P. van Wyk Louw

 Vraag Antwoord                                                                Punt Vlak
 4.1.    Denotatief – die horlosie val om√                                     1       1
         Konnotatief – die tyd staan stil√                                     1       1

 4.2.1   Vergelyking.√                                                         1       3

 4.2.2   Die vergelyking is geslaagd. Die lug wat stilstaan sluit aan by die
         beeld van water wat nie meer beweeg wanneer dit ys raak nie. √        1       5

 4.3     Dit is funksioneel, want die voor- en agterplasing hef die woorde
         uit.                                                                  1       5

 4.4.1   Die woorde dui op die bewegings wat branders maak. √                  1       2

 4.4.2   Die woord “wou” dui aan dat dit nie gebeur het nie aangesien die
         tyd stilstaan.√                                                       1       4

 4.4.3   Die kommas beklemtoon al die werkwoorde.√                             1       3

 4.5     Daar is depressief/ terneergedruk.√                                   1       3

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 4.6     “uur” na “ewigheid”/ “brander” na “see”√                              1       2

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.
                                                                               [10]
                                                                                            6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                JUNIE 2023

                                           EN

 VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG

 “Waar ek woon” – Karen Pienaar

 Vraag Antwoord                                                                Punt Vlak
 5.1     Herhaling√                                                            1       1

         Dit bind die gedig tot ‘n eenheid/ koppel die titel aan die res van
         die gedig/ beklemtoon dat dit baie anders is waar die spreker
         woon√                                                                 1       3

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 5.2     Vrye vers.√                                                           1       2
         Geen vaste rymskema/ baie enjambemente/ gebrek aan
         hoofletters en leestekens/ geen vaste strofebou/ wisselende           1       1
         verslengte√

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 5.3.1   personifikasie√                                                       1       3

 5.3.2   Alliterasie/ fluister Vlambome√                                       1       3

 5.3.3   Die alliterasie is funksioneel. Dit verbind die woorde klankmatig/
         beklemtoon die fluister-gedagte√                                      1       5

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 5.4     Die spreker impliseer dat hy/sy nie meer geld vir die maand het
         nie/ die geld raak min√                                               1       3

 5.5     alleenplasing√                                                        1       1

 5.6     Daar is iets mooi te vind waar jy ookal woon/sien die mooi in die
         lewe raak/ wees tevrede met wat jy het of waar jy jou                 1       5
         bevind/hoewel die omstandighede kan verskil, hetalmal ‘n plekkie
         in die lewe√

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
                                                                               [10]

                                                         TOTAAL AFDELING A: 30

                                                                                            7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                JUNIE 2023

 AFDELING B: ROMAN

 Beantwoord EEN vraag.

 VRAAG 6: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG

 Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN
 DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.

 LET WEL:
   • Dis 'n breë raamwerk van feite.
   • Al die feite hoef nie genoem te word nie.

 LET WEL: Voorgestelde kodes:            Emosionele Krisis - EK
                                         Leefwêreld – L

 STELLING                    ONDERSTEUNENDE bewys of aanhaling/parafrase

 Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
 Stelling                  Stelling/Argument                Aanhaling
 Tieners kan identifiseer Greg is ‘n matriekleerder         “My laaste skooljaar het
 met die hoofkarakter.     wat die uitdagings van ‘n        aangebreek...wat is jou planne
                           matrikulant in die oë staar.     vir die pylvak?’
 Greg ervaar akademiese Sy pa verwag aan die einde          “As ek vanjaar by Turret Media
 druk wat veral sy pa op van        die    jaar      nege   dieselfde doen as verlede jaar,
 hom plaas.                onderskeidings van hom.          haal my mededingers my in.”
 Greg het nie ‘n goeie Die druk sowel as die feit           “Ek het nie gehuil toe John
 verhouding met sy pa dat hy nie toegelaat is om            dood is nie. ‘Jy sal nie!’ Het my
 nie.                      oor John te huil nie dryf ‘n     pa beveel.”
                           wig tussen hom en sy pa in.
 Greg se pa se prioriteite Sy vrou is eensaam en            “ Turret media. Sy lewe draai
 is ook by sy werk en nie daar is geen verhouding           om die plek.” “ waar sy net
 by sy gesin nie.          tussen hom en sy seun en         huishulpe en die televisie as
                           vrou nie.                        geselskap sal hê.”
 Greg voel jammer vir sy Hy weet nie wat om                 “Einlik kry ek haar jammer.”
 ma.                       daaromtrent te doen nie.
                           As      tiener     voel     hy
                           magteloos.
 Ook die skoolhoof, Dok Tydens die eerste                   “sakeleiers       van      die
 Pienaar, plaas druk op saalbyeenkoms lê hy klem            toekoms...uitmuntende
 die matrieks.             op die feit dat dit hulle        prestasie...toekomsgerigtheid.”
                           matriekjaar is en hoe
                           belangrik harde werk vir
                           hul uitslae en toekoms is.
 Op sportgebied word Greg is ‘n kranige atleet en           “Ons gaan jou nodig kry met
 daar ook druk op Greg daar word verwag dat hy              die atletiek, maar gelukkig is
 geplaas.                  goed sal presteer.               die 100m jou sterk punt.”

                             Hy is ook deel van die         “Dok is reg, daar is ander
                             eerste rugbyspan en ook        ouens wat vleuel kan speel vir

                                                                                                8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                             JUNIE 2023

                          daar moet hy oefeninge         die eerste span. Dalk beter as
                          getrou bywoon en               ek.”
                          Saterdae tydens
                          wedstryde presteer.
 Die ruimte is by uitstek Die roman speel in ‘n skool    “So, dit is waar ek nou is.
 dié van ‘n tiener.       en koshuis af.                 Lawson Kollege. Die moderne
                                                         skoolgeboue en nog verder
                                                         weg die koshuise.”
 Greg is die hoofseun van Die verwagtinge is dat hy      “Tonight VRL-
 die skool.               RVL-vergaderings sal reël,     vergadering. Wie het dit
                          die gr.8’s sal wakker maak     gereël? I did. Vir wat, ek is
                          en sy diensbeurt nakom         hoofseun.”
                          wanneer hy hul na die kerk     “Is jy nie aan diens by die graad
                          moet vergesel. Hy is ook       8’s nie?”
                          verantwoordelik vir die        “ ‘Waar’s die blinddoeke?’ vra
                          Trapperritueel.                ek.”
                          Daar word ook as               “ Jy weet ons mag nie ‘n bier
                          hoofseun van hom verwag        inbring skool toe nie, sê ek met
                          om die koshuisreëls na te      my hoofseunstem.”
                          kom en af te dwing – nie
                          alkohol te gebruik nie en
                          toe te sien dat leerders nie
                          op die terrein rook nie en
                          nie na ligte uit in die
                          koshuis rondloop nie.
 Greg is net soos menige Soos enige ander                “Twee yskoue Castles. Ek weet
 ander tieners.           matriekleerder/tiener kom      ek is veronderstel om so iets te
                          hy nie noodwendig al die       rapporteer, maar ek besluit:
                          reëls na nie.                  what the hell.”
                          Soos menige ander tieners      “...ek like dit nie as sy oor
                          is hy in ‘n verhouding – hy    Eckardt uitvra nie...Dis alles
                          is aanvanklik onseker oor      daardie aand in Jeffrey’s se
                          sy gevoel vir Nicole, maar     skuld.”
                          aan die einde van die
                          roman kan hy vir haar sê
                          dat hy haar liefhet.
                          Hy twyfel ook op ‘n            “Oukei, miskien is ek ne
                          stadium oor haar               simpel, maar as Nicole vra oor
                          getrouheid aan hom en          Eckardt, gaan iets aan die
                          wonder of daar iets in         kriewel binne-in my maag.”
                          Jeffreysbaai tussen haar
                          en Eckardt gebeur het.

 Greg ontwikkel ‘n noue Greg maak in sy
 vriendskap met Eckardt. matriekjaar ‘n nuwe vriend
                         – Eckardt – ‘n nuwe
                         leerder in die skool.
                         Hy ervaar Eckardt               “Hy moet nie dink hy kan hier
                         aanvanklik as arrogant,         aankom met ‘n houding nie”
                         maar sy siening van hom

                                                                                             9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                               JUNIE 2023

                         verander mettertyd –
                         “hardegat word sagtegat”.
                         Eckardt leer vir Greg om te       “...het jy al ‘n computer try
                         hack en die gevoel van            hack?”
                         opgewondenheid vervang
                         die leemte wat sy broer
                         John se liefde vir extreme
                         sport by hom gelaat het.
                         Hy deel geheime met               “Ek sou tevrede wees met ‘n
                         Eckardt – hy vertel hom           gemiddelde    skool  in  ‘n
                         van John se selfmoord, dat        gemiddelde woonbuurt met
                         sy pa uitermatige hoë             gemiddelde punte”
                         verwagtinge van hom het
                         en dat hy eintlik wens dat
                         hy net ‘n gemiddelde
                         leerder, met gemiddelde
                         vermoëns en rykdom het.
                         Om hierdie rede is dit vir        “Die oomblik is soos ‘n
                         hom ‘n reuseskok wanneer          reusegolf wat my alleen op ‘n
                         Eckardt sy ware karakter          strand kry, oor my breek en my
                         ontbloot en dit aan die lig       platvee.”
                         kom dat Greg slegs ‘n pion
                         in sy wraakplan was – hy
                         verloor sy vertroueling en
                         beste vriend.
 Greg se gesin se lewe Daar        is     ‘n     groot     “Sy, sersant Cele en die ander
 word nadelig beïnvloed. moontlikheid dat sy pa            polisie-eenhede sal mettertyd
                         tronk toe kan gaan.               van hom uitvind. Ek kan dit nie
                                                           keer nie.”
                             Greg se eie betrokkenheid
                             by hacking mag daartoe lei
                             dat hy geskors kan word.
 Greg is deel van ‘n eens Greg en TJ speel gereeld         “Jy het nog nooit jou deur
 hegte vriendekring.         skaak, maar Eckardt slaag     gesluit nie...Maar ons is tog jou
                             in sy plan om hom van sy      pelle.”
                             vriende te isoleer en al sy
                             aandag aan die opsporing
                             van Eckardt te skenk.
 Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan.                                               [25]

                                                                                          10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                JUNIE 2023

 VRAAG 7: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG

 Vraag Antwoord                                                                Punt Vlak
 7.1     Greg en Eckardt is in Eckardt se kamer en Greg het pas ‘n les in
         kuberkrakery gehad. √                                                 1       3

         Die wie, wat en waar moet genoem word.

 7.2     Die skootrekenaar wat Eckardt gelos het, het nie die plakker
         gehad nie en dit is hoe Greg besef het dat dit nie Eckardt se
         skootrekenaars was nie.√                                              1       3

 7.3     Hy het ‘n passie vir rekenaars/ kuberkrakery.√                        1       3

 7.4     John is Greg se broer/ Hy was ook Greg se beste vriend/               2       2
         Hy het vir Greg aan extreme sport bekendgestel/ Hy was Greg se
         rolmodel√√
         Die woord impliseer dat sy pa hom by ‘n vorige geleentheid/           1       5
         geleenthede forseer het om iets te doen.√

 7.5     Ouers wat hul kinders forseer om te presteer.√                        1       4

         Greg se pa forseer hom om akademies te presteer – hy verwag           1       3
         nege onderskeidings.√

 7.6     Ja
         Matriekouers moet hul kinders toelaat om hul eie besluite oor hul
         toekoms te neem.
                                        OF

         Nee
         Greg se pa gaan sy studies betaal en dus het hy ‘n sê in Greg se
         besluit.√
                                                                               1       4
         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 7.7     Eckardt sê dat hy nie vir Greg se pa ken nie, maar hy weet
         presies wie Greg se pa is.√                                           1       3

         Die kandidaat bied albei dele van die ironie vir EEN punt aan..

         “Daar is ‘n vreemde glinstering in Eckardt se oë toe hy dit sê.”√     1       2

 7.8     Clarens√                                                              1       3
         Eckardt verskyn op die toneel.√                                       1       3

 7.9     Die eerste gedeelte is ‘n herhaling uit die proloog√ en ons tref ‘n   1       3
         derdepersoonsverteller aan. √                                         1       2

                                                                                           11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                JUNIE 2023

         Die tweede gedeelte van die uittreksel is uit die verhaallyn in die   1       3
         verlede√ uit die oogpunt van ‘n eerstepersoonverteller.√              1       2

 7.10    Ekk-0√                                                                1       1
         Hy gebruik dit wanneer hy besig is met kuberkrakery√                  1       3

 7.11    Wat van sy pa geword het.√                                            1       1
         Die eggo’s van die Zulu-krygsmanne in die berge/ die stemme van       2       2
         die Trappers wat in die tonnels eggo/ die herinneringe aan John
         wat by Greg eggo/ die werklike eggo’s van Greg en Eckardt se
         stemme wanneer hulle gaan perdry/ John wat in Eckardt eggo√√

         Die kandidaat bied TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.

 7.12    Hy was besig om Eckardt te probeer opspoor deur middel van
         kuberkrakery√                                                         1       1
         Hy was besig om indirek Project Nursery Rhyme en sy pa (en Dok        1       1
         Pienaar) te ontmasker√
         Dit sou beteken dat sy pa dalk tronk toe gaan√                        1       3

 7.13    Ja, dit pas by die ware Eckardt/ dit is ‘n jeugverhaal/ verhaal oor
         rekenaars en kuberkrakery/ tieners praat so en daarom is dit          1       4
         geloofwaardig√

         Die kandidaat kan nie NEE as antwoord aanbied nie.

                                                                               [25]

                                                         TOTAAL AFDELING B: 25

                                                                                           12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                             JUNIE 2023

 AFDELING C: DRAMA

 Beantwoord EEN vraag.

 VRAAG 8: KRISMIS VAN MAP JACOBS – OPSTELVRAAG

 Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN
 DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.

 LET WEL:
   • Dis 'n breë raamwerk van feite.
   • Al die feite hoef nie genoem te word nie.

 LET WEL: Voorgestelde kodes:            Taalgebruik - T
                                         Godsdienstige verwysings – GV
                                         Sosiale misdrywe – SM
                                         Ruimte en milieu – RM
                                         Protes teen regeringstelsel: P
                                         Uitsiglose bestaan - UB

 STELLING                      ONDERSTEUNENDE bewys of aanhaling/parafrase

 Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
 Stelling                      Stelling/Argument            Aanhaling
 Taalgebruik:
 Die taalgebruik is feitlikDie     meeste       karakters   Bl. 6: Wêk toe! Sê’k nie!
 sonder       uitsondering gebruik Kaapse Afrikaans.        Lonely hearts! Massage
 Kaapse Afrikaans.         Die enigste uitsondering is      parlour! Fancy names!
                           Mister Cavernelis wat ‘n
                           suiwerder Afrikaans praat
                           omdat hy van die Boland
                           afkomstig is.
 Kru taal kom deurlopend Kru taal is ‘n eienskap van        Bl. 15: Shit, hoe praat jy dan
 voor.                     prostesteater en kan veral in    nou ne sou Tommy!
                           Cyril se dialoog gesien
                           word.
 Kras    uitlatings   kom Kras uitlatings is ‘n eienskap    Bl. 16: Sê maar stront,
 deurlopend voor.          van protesteater en kan in       missies Cavernelis, sê maar
                           die taalgebruik van veral        stront…
                           Cyril gesien word.
 Godslastering        kom Godslastering is ‘n kenmerk       Bl. 7: God, ek wil nie hierso
 deurlopend voor.          van protesteater en kom in       wies nie, sê’k vir jou!
                           die karakters se taalgebruik
                           voor.
 Godsdienstige verwysings:
 Apostel George is ‘n man Daar word los en vas uit die      Bl. 27: Saul, Saul, why
 van die Woord van God Bybel aangehaal tydens               persecutes thou me! Jy sal
 wat Map Jacobs tot Apostel George se preek vir             die Woord leer ken, broer
 bekering lei.             die nuwe bekeerling oor          Jacobs,    en    al    die
                                                            Waarheid…Map      Jacobs,

                                                                                        13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                                  JUNIE 2023

                             Saulus    se    Damaskus-         Map       Jacobs,       why
                             ervaring.                         persecutes thou me?!
 Daar is verwysing        na Cyril sê hulle is Moslem,         Bl. 17: ...kôs ons is dan
 verskillende gelowe.        maar in werklikheid is hulle      Moslem-outjies! Los die
                             gewone Christine.                 vrou, man! Jy wiet ons is
                                                               ordinary Christian robbiese,
                                                               net soes sy!
 Sosiale misdrywe:
 Diefstal kom voor.           Mister Cavernelis is bang vir    Bl. 1: Hy sluit die fiets en
                              diefstal en sluit sy fiets met   ketting dit aan die traliewerk.
                              ‘n slot.
 Verkragting kom in voor.     Map Jacobs se ma en suster       Bl. 33: Toe begin hulle
                              is verkrag.                      ammal, een vi’ een, die twie
                                                               vrouens...
 Map pleeg moord.             Map Jacobs steek vir Ivan        Bl. 34: ...en ek stiek hom, en
                              Philander dood.                  ek stiek hom, en ek stiek
                                                               hom, en ek stiek hom...
 Map is die leier van drie Map en sy vriende is                Bl. 32: ‘it was drie gangs.
 bendes.                    betrokke                   in      Ek was elkeen se leader,
                            bendebedrywighede en dus           elke keer.
                            heelwat            misdadige
                            aktiwiteite wat daarmee
                            gepaard gaan.
 Sosiale misdrywe is deel Sosiale misdrywe soos                Bl. 50: Moet poverty, en al
 van     die     alledaagse verkragting,                       die misery, en al die crime,
 bestaan in die township.   gewelddadigheid           en       robbery, rape, en murder...
                            sedeloosheid is deel van die
                            alledaagse bestaan in die
                            township.
 Blanchie is by prostitusie Blanchie      werk   by    ‘n      Bl. 18: Maar dink jy ons is
 betrokke.                  massage parlour en Lonely          stupid, ons wiet nie van al
                            hearts wat ‘n dekmantel vir        die sidelines wat daarmee
                            prostitusie is.                    same-gaan nie?
 Onwettige aborsies kom Blanchie het blykbaar ‘n               Bl. 42: ‘n Abortion, imagine,
 voor.                      aborsie gehad.                     maar, well, as jy daai soorte
                                                               connections      het,   soes
                                                               Blanchie, dan kry jy seker
                                                               baie reg.
 Ruimte en Milieu:
 Die drama speel in ‘n Die                  Kersorkes,         Bl. 5: ...die Kersorkes van
 woonbuurt op die Kaapse kerrimspelers,                        die buurt is alreeds aan’t
 Vlakte af.              smouskarretjies,                      oefen... Die straat is vol
                         straattonele en straatgeraas          mense...kerrim       speel...
                         is tipies van ‘n township op          Tommy smous...
                         die Kaapse Vlakte.
 Die fasiliteite in die Die huis op die Kaapse                 Bl. 49: Never mind the
 Kaapse Vlakte is sub- Vlakte is klein, daar is nie            march-box houses, die
 standaard.              teer paaie nie, dit is vêr van        sement-strippies wat pass
                         fasiliteite af.                       vir strate...
                         Map Jacobs kon nie werk               Bl. 31: ‘n goeie werk, well, ‘it
                         kry nie, aangesien werk               was alles vir whites only...
                                                                                             14

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                               JUNIE 2023

 Die     drama         speel slegs aan blankes gegee
 gedurende               die was.
 Apartheidsjare af.          Die blankes en kleurlinge        Bl. 18: Daar’s mos geld dis
                             woon     in   afsonderlike       daai, man, daar by die
                             gebiede.                         whiteys se kant...
                             Die bruinmense het op die        Bl. 49: Yt Claremont en yt
                             Kaapse Vlakte beland as          Woodstock yt ge-bulldoze...
                             gevolg      van        die       toe, Coloureds, yt, yt – gaan
                             Groepsgebiedewetgewing.          bly     daarso,        daarso
                                                              anderkant...
 Protes teen regeringstelsel:
 La Guma spreek sy La Guma is die enigste stem                Bl. 49: Die vylgoed, kyk wat
 ontevredenheid oor die van          protes     teen    die   maak hulle moet my...
 regeringstelsel uit.         heersende regeringstelsel.
 Uitsiglose bestaan:
 Die gemeenskap het min Cyril, net soos baie ander            Bl. 57: So, world events are
 vooruitsigte.                jonger mans, staan net          like overtaking us? Omlat
                              heeldag en speel kerrim en      ons kerrim speel!
                              soek skoor.
                              Mister Cavernelis probeer   Bl. 3: Ja, hoekom jy jou vrek
                              hard om ‘n beter toekoms virwerk by die polony factory,
                              sy gesin te skep, maar slaagweek is en week uit, en dan
                              nie daarin nie.             elke aand ook nog...
                              Map het as leerder heelwat  Bl. 31:      Ek het matriek
                              potensiaal getoon, maar het gemaak, standerd tien. Ek
                              moed opgee toe hy nie kon   wiet Ma het baie gehoop op
                              werk kry nie en wend hom    my. Maar, well, daar was
                              tot bendes.                 nie geld vir leer nie, en toe
                                                          ek ‘n job soek, ‘n goeie werk,
                                                          well, ‘it was alles vir whites
                                                          only...
                               Map word uit die tronk vry Bl. 45: Ma! Ek was al by ‘n
                               gelaat en kan steeds nie hele elf employers.
                               werk kry nie.
                               Blanchie se hoop op Bl. 54:                  Dear Miss
                               uitkoms        deur    die Cavernelis...     We      have
                               modelkontrak in Parys, carefully considered the
                               realiseer nie.             possibility of a contract...
 Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan.                                            [25]

 VRAAG 9: KRISMIS VAN MAP JACOBS – KONTEKSTUELE VRAAG

                                                                                         15

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                              JUNIE 2023

 Vraag Antwoord                                                              Punt Vlak
 9.1     Die woord Geluide laat die leser verstaan waarna Map in reël 2–3
         verwys./Die toneelaanwysing gee betekenis aan Map se woorde
         in die volgende reëls. √                                            1       2

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.2     Map het moord gepleeg en is tronkstraf opgelê./Map probeer sy
         ma in die tronk oortuig dat hy ŉ gerehabiliteerde/veranderde man
         is. √                                                               1       1

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.3     Nee.
         Map kon nie werk kry nie./ Die Kersorkes wou hom nie as lid
         terugneem nie./ Die gemeenskap het hom nie met ope arms
         terugverwelkom nie. √√                                              2       5

         Die kandidaat bied enige TWEE bewyse uit die drama vir EEN
         punt elk aan.
         Die kandidaat kan nie JA as antwoord aanbied nie.

 9.4.1   Map aarsel/is senuweeagtig/is aangedaan. √                          1       4

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.4.2   Ma se stilswye beteken sy is nog nie gereed om Map te vergewe       1       4
         nie/oortuig van die verandering in Map se karakter nie/sy hou
         haarself nog gevange van die vryheid wat vergifnis sou bring. √

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.4.3   Toe Map aan die einde van die drama in boetedoening voor sy ma 1            4
         kniel/toe die spanning op die spits gedryf is/nadat Map en
         Blanchie vergifnis in mekaar se arms gevind het, het Map se ma
         eindelik by die punt van vergifnis uitgekom. √

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.5     Ja.                                                                 1       5
         Map glo die lede van die Kersorkes is goeie mense wat hom weer
         sal aanvaar.

                                      OF

         Nee.
         Hy is nie welkom om weer deel van die orkes te word nie./Hulle is
         nie vergewensgesind nie. √

         Die kandidaat bied ‘n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

                                                                                         16

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                              JUNIE 2023

 9.6     TEKS C is deel van die Eksposisie-fase. √                           1       4

         Map stel die lede van die Kersorkes aan die gehoor voor./ Map
         maak aan die gehoor bekend dat Cavernelis nooit van hom gehou       1       4
         het nie.√

 9.7.1   Die implikasie bestaan dat Map tog bekeer is./verander het/
         gerehabiliteer is./hom nie op die gemeenskap sal wreek nie. /die
         volmaakte lewe gaan lei. √                                          1       4

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.7.2   Apostel George√                                                     1       1

 9.8.1   Cavernelis het nie daarvan gehou dat ŉ gevreesde bendeleier met
         sy dogter uitgaan nie./Hy kon moontlik in haar pad staan om ŉ
         modelkontrak te aanvaar. √                                          1       2

         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.8.2   Ja.
         Cavernelis wou graag sy gesin uit die township kry/ŉ Beter lewe
         vir hom en sy gesin buite die Kaapse Vlakte verseker ongeag wat
         dit hom gekos het. √                                                1       2

         Die kandidaat kan nie NEE as antwoord aanbied nie.

 9.8.3   Nee, Hy het gesterf/selfmoord gepleeg voordat hy uit die township
         kon ontsnap.                                                        1       1

 9.9     Tommy hou daarvan om te skinder/stories aan te dra. √               1       4

 9.10.1 Ja.
        Die kerrimskyfies personifiseer die kinders wat deur hul
        ouers misbruik word./ die inwoners wat weerloos is en
        rondgeskuif word a.g.v Groepsgebiedwet. √                            1       5

         Die kandidaat kan nie NEE as antwoord aanbied nie.
         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan.

 9.10.2 Mister Cavernelis√                                                   1       1

 9.10.3 Die rondstoot van die kerrimskyfies kan die rondskuif van die
        bruin gemeenskap van plekke soos Distrik 6 tot op die Vlakte
        simboliseer. √                                                       1       4

 9.10.4 Die karakters is vasgevang in ‘n uitsiglose bestaan en het niks
        anders om te doen as om kerrim te speel nie. √                       1       4

 9.11.1 Ja.
        Dit gee 'n ware beeld van die taalgebruik/ van die spesifieke
                                                                                         17

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
AFRIKAANS HUISTAAL V2 NASIENRIGLYNE                                             JUNIE 2023

         karakter/ Dit wys die leser dat daar verskillende "klasse" is en
         uitgeken kan word aan hul taalgebruik. √                           1       5

         Die kandidaat kan nie NEE as antwoord aanbied nie.
         Die kandidaat bied 'n antwoord vir EEN punt aan

 9.11.2 Protesteater√                                                       1       1

 9.11.3 Cyril wil hê dat Richie moet ophou praat oor Map.                   1       1

 9.12    Die stemming in Teks C is ernstig en in Teks D is dit speels.√√    2       3

                                                                            [25]

                                                        TOTAAL AFDELING C: 25

                                                              GROOTTOTAAL: 80

                                                                                        18

## Related documents

- [Afrikaans HT GR. 12 V 2 JUNIE 2023 FINAAL](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-ht-gr-12-v-2-junie-2023-finaal/4cfda32a-8937-4c06-b165-cdfa2820cd2d) — Afrikaans HL · QP · 2023 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2023/570bfb5d-f864-4400-8cd2-30d4b1b647c7) — Afrikaans HL · QP · 2023 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2019-memo/669ef435-fb0c-4809-bd37-e82d905f388f) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2018-memo/89172392-378e-4868-8b19-5f1762563210) — Afrikaans HL · Memo · 2018 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2017-memo/872c6282-9442-4b04-b87a-61c1a547d2be) — Afrikaans HL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans HL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2016-memo/5497b749-e408-4f00-b341-25758bcc85a8) — Afrikaans HL · Memo · 2016 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans HL

- [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr
- [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
