# Afrikaans SAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2017 Memo

> Grade 12 Afrikaans SAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exams 2017, 20 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-mpumalanga/4e7c64a5-055c-4501-942a-c34781318bd9
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Afrikaans SAL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exams
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 20

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans SAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-sal) › [Afrikaans SAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-mpumalanga/4e7c64a5-055c-4501-942a-c34781318bd9)

## About this document

Afrikaans Sal · Grade 12 · NSC November Exams · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 20 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-gauteng/806bf273-b53a-4322-bd25-c9530f0da29d) — QP · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Vrystaat](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-vrystaat/c48d1468-df09-4da8-9cd3-b8896cd6c06a) — QP · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-mpumalanga/9683c6f1-e358-460f-81ec-44a76efde16f) — QP · 2017 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                      GRAAD 12

                 AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL V1

                                  NOVEMBER 2017

                                  NASIENRIGLYNE

                                    MPUMALANGA

PUNTE: 120

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 22 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1              2                   DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

AFDELING A: LEESBEGRIP

NASIEN VAN DIE LEESBEGRIP

1.       Spel- en taalfoute in antwoorde word nie gepenaliseer nie omdat die fokus op
         begrip is. (Foute moet steeds aangedui word.) Waar die foute die betekenis
         van die woord(e) verander, word dit wel gepenaliseer.

2.       Indien die kandidaat woorde uit 'n ander taal gebruik as die taal wat
         geassesseer word, word die vreemde woorde geïgnoreer. Indien die
         antwoord sonder die vreemde woorde sinvol is, word die kandidaat nie
         gepenaliseer nie. Indien die vreemde woord in die antwoord vereis word,
         word dit aanvaar.

3.       Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/
         EK STEM NIE SAAM NIE. Die rede/motivering/bewys moet oorweeg word.

4.       Vir WAAR/ONWAAR- of FEIT/MENING/LUG JOU MENING-vrae word geen
         punte toegeken nie. Net die rede/motivering/aanhaling word bepunt.

5.       Waar een-woord-antwoorde gevra word en die kandidaat 'n volsin gee, is dit
         korrek, mits die korrekte woord onderstreep of op een of ander wyse uitgelig
         word.

6.       Wanneer twee of drie feite/punte vereis word en die kandidaat gee 'n hele
         reeks, word slegs die eerste twee of drie feite/punte nagesien.

7.       Aanvaar dialektiese variasies.

8.       Aanvaar die letter en/of die korrekte antwoord wat uitgeskryf is by 'n
         meervoudigekeuse-vraag.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1              3                                   DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

VRAAG 1

TEKS A: TYDSKRIFARTIKEL

VRAAG                                               ANTWOORD                                        PUNT
1.1        •    (In) elf (lande)
           •    (In) 11 (lande)
           •    Suid-Afrika is een van elf Afrikalande waar ons die Groot Vyf kry.
                (Enige EEN)                                                                           1
1.2        •   'n Mens kan die Groot Vyf (net) in Afrika sien.
           •   Die Groot Vyf is uniek aan Afrika.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                               1
1.3        •    Leeus/die leeu                                                                        1
           •    Luiperds/die luiperd                                                                  1
                (Of soortgelyk aan bogenoemde)
1.4        •   Leeus/Hulle jag in groepe/troppe.
           •   Hulle beweeg/loop in groepe.
           •   Hulle hou daarvan om saam te wees.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                               1
1.5        "logge"
           (Penaliseer nie as die woord nie tussen aanhalingstekens geskryf is nie)                   1
1.6        •   (Met) 'n hand
           •   Vingers van 'n hand.
           •   Die olifant gebruik dit soos 'n hand om blare, plantwortels, vrugte
               en water na sy mond te bring.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                               1

1.7        •    (Die) swart(renoster)                                                                 1
           •    (Die) wit(renoster)                                                                   1
1.8        mense sleg behandel                                                                        1
1.9        •    Luiperds vang/bekruip ook apies in bome.
           •    Luiperds kan goed boomklim.
           •    Luiperds vang diere wat in bome leef.
           •    Luiperds is goeie klimmers (wat dikwels apies in bome sal
                bekruip).
                (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                              1

1.10       •   B
           •   Dit is vir jagters 'n uitdaging om hierdie diere te jag.
           •   B Dit is vir jagters 'n uitdaging om hierdie diere te jag.
               (Enige EEN)                                                                            1
1.11       •    Lisensie(s)
           •    lisensie(s)
                (Enige EEN)                                                                           1

Kopiereg voorbehou                                                                      Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1              4                                     DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

1.12.1     •   Stropers moet swaarder gestraf word/tronk toe gaan.
           •   Daar moet meer opgeleide/gewapende veldwagters wees om die
               diere op te pas.
           •   Die koop en verkoop van renosterhorings moet wettig gemaak
               word/lisensies moet gegee word om renosters te kan jag.
           •   Renosters se horings kan afgesaag word/gekleur word.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                                 1

1.12.2     •   Die stropers kry baie geld vir die renosterhorings.
           •   Die stropers is te slim om gevang te word.
           •   Daar is steeds 'n groot aanvraag na renosterhorings.
           •   Die polisie/veldwagters kan saam met die stropers werk.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                                 1

1.13       •   Die stropers los die karkasse/vleis net daar.
           •   Die stropers vat net die horings.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)
               (Die kandidaat moet 'n afleiding uit die reëls as antwoord gee, nie 'n                   1
               aanhaling nie.)

1.14.1     •   D
           •   By hierdie diere kan 'n mens duidelik die verskil tussen
               mannetjies en wyfies sien.
           •   D By hierdie diere kan 'n mens duidelik die verskil tussen
               mannetjies en wyfies sien.
               (Enige EEN)                                                                              1

1.14.2     •   A
           •   Hulle groot snytande hou aan groei.
           •   A Hulle groot snytande hou aan groei.
               (Enige EEN)                                                                              1

1.14.3     •   B
           •   Die twee tipes se bekke lyk nie dieselfde nie.
           •   B Die twee tipes se bekke lyk nie dieselfde nie.
               (Enige EEN)                                                                              1

1.14.4     •   C
           •   Hulle maak baie jagters dood.
           •   C Hulle maak baie jagters dood.
               (Enige EEN)                                                                              1

1.14.5     •   F
           •   Hulle hou nie van konfrontasie met mense nie.
           •   F Hulle hou nie van konfrontasie met mense nie.
               (Enige EEN)                                                                              1

1.15       •   B
           •   Toeriste kom na Suid-Afrika toe om die Groot Vyf te sien.
           •   B Toeriste kom na Suid-Afrika toe om die Groot Vyf te sien.
               (Enige EEN)                                                                              1

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1              5                      DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

1.16       •   Ons land (SA) is bekend vir die Groot Vyf.
           •   Die Groot Vyf is uniek aan ons land (SA).
           •   Dit maak mense bewus/leer mense van die Groot Vyf.
           •   Dit herinner ons om die erfenis van ons land (SA) te bewaar.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                     1

1.17       Ek het geleer: (m.a.w. die les uit die artikel geleer)
           • dat die Groot Vyf baie belangrik vir toerisme in ons land is.
           • dat daar mooi na die Groot Vyf gekyk moet word.
           • van die gevare van onwettige jag/stropery.
           • dat dit almal se verantwoordelikheid is om seker te maak dat die
              Groot Vyf nie verdwyn nie.
           • hoe uniek ons land is.
           OF
           Ek het meer inligting oor die Groot Vyf/individuele diere gekry.
           (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                         1

                                                                 SUBTOTAAL:         24

TEKS B: VISUELE TEKS

VRAAG                                    ANTWOORD                                         PUNT
1.18       •   (Vir) elektrisiteit
           •   Om elektrisiteit op te wek
               (Enige EEN)                                                                  1

1.19       •   Myne
           •   Mynbou
               (Enige EEN)                                                                  1
1.20       •   27(%/persent)
           •   Sewe en twintig (%/persent)
               (Enige EEN)                                                                  1

1.21       •   Om te wys hoe water in Suid-Afrika gebruik word.
           •   Om te wys waarvoor water in Suid-Afrika benodig word.
           •   Om te wys waarvoor die meeste/minste water gebruik word.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                     1

1.22       •   D
           •   Boerdery
           •   D Boerdery
               (Enige EEN)                                                                  1

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1              6                      DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

1.23       •   Daar is baie prentjies/foto's./Jy lees die prentjies.
           •   Jy sien prentjies/tekeninge/simbole/grafieke/foto's/diagramme
               (van elektrisiteit/boerdery, ens).
           •   Daar is min woorde./Jy het net 'n basiese woordeskat nodig.
           •   Daar is meer prentjies as woorde
           •   Die prentjies gee vir jou die inligting.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1

                                                           SUBTOTAAL:            6
                                                      TOTAAL AFDELING A:        30

AFDELING B: OPSOMMING
NASIEN VAN DIE OPSOMMING

Nasien van die opsomming word gebaseer op die insluiting van die relevante feite soos deur die
teks voorgeskryf.
Die opsomming word soos volg nagesien:
•      Puntetoekenning:
       o 7 punte vir 7 feite (1 punt vir elke feit)
       o 3 punte vir taal
       o Puntetotaal: 10

•      Verspreiding van taalpunte wanneer die kandidaat nie woordeliks aangehaal het nie:
       (Indien die kandidaat nie woordeliks aanhaal nie, moet die feit nog sin maak om die punt
       te verdien.)
       o 1–3 feite korrek: ken 1 punt toe
       o 4–5 feite korrek: ken 2 punte toe
       o 6–7 feite korrek: ken 3 punte toe

•      Verspreiding van taalpunte wanneer die kandidaat woordeliks aangehaal het:
       (Direkte aanhaling: 'n sin/deel van 'n sin woord-vir- woord volgens vraestel.)
       o 6-7 direkte aanhalings: ken geen taalpunte toe nie
       o 1-5 direkte aanhalings: ken 1 punt vir taal toe
LET WEL:

•      Tel van woorde:
       o Nasieners moet die getal woorde wat gebruik is, tel.
       o Geen punte word afgetrek as die kandidaat nie die getal woorde aangedui het nie of as
         die getal woorde wat gebruik is, verkeerd aangedui is.
       o Indien die kandidaat die vereiste getal woorde (60) oorskry, lees tot aan die einde van
         daardie sin en ignoreer die res van die opsomming.
       o Korter opsommings wat die vereiste feite bevat, mag nie gepenaliseer word nie.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1
                                      Downloaded from hlayiso.com             7                                               DBE/November 2017
                                                              NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

VRAAG 2: DINGE OM TE ONTHOU AS JY GESOND WIL LEEF
[Verwerk uit howtolivewell.co.za]

                               TEKS                                                   VERWAGTE ANTWOORDE
1.        Jou liggaam glo wat jy dink. As 'n   Wees positief./Jy moet op positiewe           Moenie negatief wees     Positiewe denke is
          mens positief is, hou dit jou        dinge fokus of konsentreer/aan                nie./Jy moenie heeltyd   belangrik vir 'n gesonde
          liggaam gesond. Fokus dus op         positiewe dinge dink.                         aan negatiewe dinge dink lewe.
          positiewe dinge.                                                                   nie.

2.        Maak seker dat jy elke nag           Jy moet seker maak dat jy (snags)             Jy moenie te min slaap    Genoeg slaap is
          genoeg slaap. Dit sal jou help om    genoeg slaap.                                 nie.                      belangrik om gesond te
          beter te konsentreer. Jy sal ook                                                                             bly.
          beter onthou.
3.        Te veel gemorskos en suiker is       Eet gebalanseerde etes.                       Moenie ongesonde kos/     3 gebalanseerde
          ongesond vir jou. Gesonde kos        Eet elke dag drie gebalanseerde               gemorskos eet nie./Jy     maaltye per dag sal jou
          voed jou brein. Daarom moet jy       etes./Jy moet 3 gebalanseerde/                moenie jou 3              gesond hou.
          elke dag drie gebalanseerde          gesonde maaltye per dag eet.                  gebalanseerde maaltye
          etes eet.                                                                          per dag oorslaan nie.
                                               Die kern hier is nie bloot gesonde kos nie;
                                               dit gaan oor gebalanseerde maaltye.

4.        Gereelde oefening gee jou meer       Oefen gereeld./Jy moet gereeld                Jy sal vet en sonder      Gereelde oefening is
          energie. Dit keer ook dat jy vet     oefen.                                        energie wees as jy nie    nodig om gesond te
          word. Dit is dus nodig dat jy                                                      gereeld oefen nie.        wees.
                                               Dit gaan nie net oor oefen nie; maar oor
          gereeld fisiese aktiwiteite doen.    gereelde oefening.

Kopiereg voorbehou                                                                                                               Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1                                         8                                             DBE/November 2017
                                                             NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

                       TEKS                                                         VERWAGTE ANTWOORDE
5.     Lees of doen kreatiewe dinge in         Gebruik jou vrye tyd om te lees of        Jy moenie passief wees    Kreatiewe
       jou vrye tyd. Dit is beter vir jou as   kreatiewe dinge te doen./Jy moet          in jou vrye tyd nie.      tydsbesteding in jou
       om te veel televisie te kyk of om       lees/kreatiewe dinge doen in jou                                    vrye tyd is goed vir jou
       op jou selfoon te wees.                 vrye tyd.                                                           gesondheid.
                                               Hier is weer twee dinge: WAT jy in jou
                                               VRYE TYD doen. (EEN van die twee is
                                               aanvaarbaar)

6.     Swak higiëne veroorsaak dat             Jy moet altyd/gereeld                     Moenie jou higiëne        Goeie higiëne is
       siektes versprei. Bad of stort          bad/stort/was en jou hande was./Jy        verwaarloos nie./Moenie   belangrik as jy gesond wil
       gereeld en was jou hande voor           moet gereeld bad/ stort/was./Jy           vergeet om jou hande      bly.
       elke ete. Dit sal help dat jy nie       moet jou hande voor elke ete              voor ete te was/gereeld
       siek word nie.                          was./Wees higiënies.                      te bad of te stort nie.

7.     Dit is baie gevaarlik om drank          Vermy drank en dwelms./Vermy              Moenie drank en           Drank en dwelms sal jou
       en dwelms te misbruik. Vermy            drank./Vermy dwelms./Jy moet              dwelms misbruik           gesondheid negatief
       dit eerder. Dit kan jou baie siek       wegbly van drank en dwelms./Drank         nie./Moenie drink of      beïnvloed.
       maak. Jy sal dan ook nie mooi na        of dwelms kan jou siek maak.              dwelms gebruik nie.
       jouself kyk nie.

       GETAL WOORDE = 170 woorde               GETAL WOORDE = 51 woorde
       ( ± 200 woorde - Disjunktief)           (50 – 60/65 maksimum)

Kopiereg voorbehou                                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1              9                       DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

AFDELING C: TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES

NASIEN VAN TAALSTRUKTURE EN -KONVENSIES

1.     Spelling:

       •   Eenwoord-antwoorde moet korrek gespel word.

       •   By volsin-antwoorde word verkeerde spelling slegs gepenaliseer indien die
           fout in die taalstruktuur is wat getoets word.

       •   Waar afkortings getoets word, moet die leestekens korrek wees.

2.     Sinstrukture moet taalkundig korrek wees en in volsinne aangebied word
       volgens die instruksies.

3.     Aanvaar die letter EN/OF die korrekte antwoord wat volledig uitgeskryf is, by 'n
       meerkeusevraag.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             10                                        DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

VRAAG 3: ADVERTENSIE

VRAAG                                        ANTWOORD                                                PUNT
3.1         •    Leerders/Kinders/Skoolkinders/Leerlinge/Studente (wat
                 ekstra Afrikaans klasse wil neem).
            •    Leerders/Kinders/Skoolkinders/Leerlinge/Studente (wat nie
                 'n Afrikaans-onderwyser het nie).
            •    Leerders/Kinders/Skoolkinders/Leerlinge/Studente (wat
                 sukkel met Afrikaans).
            •    Afrikaans-klasse (versamelnaam vir leerders).
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                             1

3.2         •    (Die opskrif) is groot geskryf/groot font/lettertipe.
            •    (Die opskrif) is in vetdruk.
            •    (Die opskrif) is 'n ander kleur/donkerder gedruk.
            •    Dit staan heel bo aan die advertensie.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                             1

3.3         •    Mnr/mnr
            •    Mnr./mnr.
            (Daar hoef nie 'n punt na die afkorting te wees om die punt te verdien nie.)
            (AWS bl.19 reël 3.13.)                                                                    1
3.4         beter                                                                                     1
3.5         uitroepteken                                                                              1
3.6         hoogste                                                                                   1
3.7         Mening

            •    Dit is die adverteerder se opinie.
            •    Nie almal stem met die adverteerder saam nie.
            •    Daar is nie bewyse dat mnr. Botha die beste onderwyser
                 (in die land) is nie.
            •    Daar is dalk beter onderwysers as mnr. Botha.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                             1

3.8         jy                                                                                        1
            (aanvaar ook Jy)

3.9         Baie kinders word deur meneer Botha geleer.
            (Die hele sin moet korrek wees om die punt te verdien)                                    1
3.10        •    Jy leer om in Afrikaans te skryf.
            •    Jy leer om beter opstelle te skryf.
            •    Die ekstra klasse sal jou help om beter te skryf.
            •    Dit het te doen met skool.
            •    Ekstra klasse beteken ook ons gaan skryf.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                             1

                                                                                TOTAAL:         10

Kopiereg voorbehou                                                                           Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             11                            DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

VRAAG 4: SPOTPRENT

VRAAG                                        ANTWOORD                                   PUNT
4.1         •   HOERA
            •   Hoera
                (Enige EEN)                                                               1

4.2         Ma sê dat die matriekuitslae bekend is.
            (Die hele sin moet korrek wees vir die punt.)                                 1
4.3         •   Die kamer se deur is oop.
            •   Die seun is deur sy pa gestraf.
                (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1

4.4         nie belangstel nie.                                                           1
4.5         •   (Hulle) dans.                                                             1
            •   (Hulle) drink (vonkelwyn/sjampanje)/(Daar is) drank.                      1
                (Of soortgelyk aan bogenoemde)
4.6         •   Die hond staan op sy agterpote/-voete.
            •   Die spoeg spat./Die hond blaf dat die spoeg spat.
            •   Die hond se ore staan wyd/regop.
            •   Die hond se kop is agteroor gegooi.
            •   Die merkies(" ") (by sy bene/ore wys dat hy beweeg).
                (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1
4.7         koel                                                                          1
4.8         •   Boeta lê op die bank terwyl die gesin dans.
            •   Die gesin dans, terwyl Boeta op die bank lê.
            •   Terwyl die gesin dans, lê Boeta op die bank.
            •   Terwyl Boeta op die bank lê, dans die gesin.
                (Enige EEN)                                                               1

4.9         •   A
            •   bly
            •   A bly
                (Enige EEN)                                                               1

                                                                     TOTAAL:       10

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             12                                                        DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

VRAAG 5.1: LEESSTUK

VRAAG                                            ANTWOORD                                                           PUNT
5.1.1       winkeltjie                                                                                               1
5.1.2       Weekliks/weekliks                                                                                        1
5.1.3       bêre                                                                                                     1
5.1.4       Hulle neem dit op 'n Woensdagmiddag entoesiasties winkel
            toe.
            (Die hele sin moet korrek wees vir die punt.)                                                            1
5.1.5       vyftien                                                                                                  1
5.1.6       h(H)aar                                                                                                  1
5.1.7       motorhuis                                                                                                1
5.1.8       (G)groot                                                                                                 1
            (Maak seker dat die antoniem wat hier gegee word in die konteks pas.)

5.1.9       Sonder om gevra te word
            (Kandidate hoef nie die hele sin uit te skryf nie, maar die gedeelte met die infinitief moet
            heeltemal korrek wees om die punt te verdien.)
                                                                                                                     1

5.1.10      geweeg                                                                                                   1
5.1.11      waarmee                                                                                                  1
5.1.12      nie                                                                                                      1
5.1.13      rys                                                                                                      1
5.1.14      om-ge-wing                                                                                               1
            (Kandidate kan lettergrepe op verskillende maniere aandui)

                                                                                SUBTOTAAL:                    14

VRAAG 5.2: PRENT

VRAAG                                           ANTWOORD                                                            PUNT
5.2.1      oop                                                                                                       1
5.2.2      leer                                                                                                      1
5.2.3      spykers                                                                                                   1
5.2.4      tussen                                                                                                    1
5.2.5      byl                                                                                                       1
5.2.6      blikke                                                                                                    1
                                                                        SUBTOTAAL:                             6
                                                                  TOTAAL AFDELING C:                           40

Kopiereg voorbehou                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             13                           DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

AFDELING D: LETTERKUNDE

BLADSAK – Lucas Malan

VRAAG 6

VERHAAL A: "TOM" – Jeanne Goosen

VRAAG                            ASSESSERINGSRIGLYNE                                    PUNT
6.1   •        (Die) verteller
      •        (Die) sussie
               (Enige EEN)                                                                 1
6.2.1      •   Honderd rand
           •   R100
               (Enige EEN)                                                                 1
6.2.2      •   Dat hy baie minder betaal het as wat dit werd was.
           •   Dit was 'n winskopie/goedkoop.
               (Of soortgelyk aan bogenoemde)                                              1

6.2.3      •   Hulle kon skoolgeld/skoolfooie betaal.                                      1
           •   Hulle kon kos koop.                                                         1
           •
6.2.4      •   Die donkie en die karretjie was in 'n swak toestand/die donkie
               lyk halfdood/die karretjie val uitmekaar.
           •   Hulle het nie geld gehad nie.
                (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                   1

6.3        Dit het gelyk asof die donkie lag/luister/verstaan wat hulle sê.
           (Of soortgelyk aan bogenoemde)                                                  1

6.4        •   Die broertjie het die donkie gekoop.                                        1
           •   Die verteller was ontsteld oor die donkie.                                  1
           •   Die broertjie het die teenwoordigheid van die donkie verdedig.              1
           •   Die broertjie het sy hande in die lug gegooi asof hy gewen het.             1

6.5        •   B
           •   ... minder foute by die boetie gesoek het.
           •   B ... minder foute by die boetie gesoek het.
               (Enige EEN)                                                                 1

6.6.1      •   E
           •   … het 'n verwaarloosde voorkoms gehad.
           •   E … het 'n verwaarloosde voorkoms gehad.
               (Enige EEN)                                                                 1

6.6.2      •   D
           •   ... het nie 'n goeie hart gehad nie.
           •   D ... het nie 'n goeie hart gehad nie.
                (Enige EEN)                                                                1

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             14                        DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

6.6.3      •     A
           •     ... was soms moeilik en hardkoppig.
           •     A ... was soms moeilik en hardkoppig.
                 (Enige EEN)                                                               1

6.6.4      •     B
           •     ... het die gewoonte gehad om krities te wees.
           •     B ... het die gewoonte gehad om krities te wees.
                 (Enige EEN)                                                               1

6.7        •     Die donkie wou sy liefde vir die broertjie wys.
           •     Die donkie was dankbaar dat die broertjie hom gered het.
           •     Die donkie wou vir die broertjie wys dat hy hom ondersteun.
           •     Die donkie wou vir die broertjie wys dat hy aan hom behoort.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1
6.8        bly                                                                             1

6.9        •     C
           •     'n argument kan wen as jy logies redeneer.
           •     C argument kan wen as jy logies redeneer.
                 (Enige EEN)                                                               1

6.10       •     Die broertjie sou van die donkie en die karretjie ontslae moes
                 raak/teruggee.
           •     Die donkie sou dalk weer by mense beland het wat hom
                 mishandel.
           •     Die verteller sou hom dwing om van die donkie ontslae te raak.
                  (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                 1

                                                                                          [20]

                                               EN

VERHAAL B: "STOKVEL OP 'N PLAAS" – Justice L Makete

VRAAG                   ASSESSERINGSRIGLYNE                                              PUNT
6.11  (Plaas) Lekkerbek                                                                    1

6.12       Einde van die maand                                                             1

6.13       •     mampoer
           •     sorghumbier
           •     gemmerbier
                 (Enige TWEE)                                                              2

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             15                        DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

6.14       •   (Lede het die kos en drank gratis by die stokvel geniet),
               nielede het vir die kos en drank betaal.
           •   (Lede het 'n maandelikse fooi betaal),
               nielede betaal duurder op die dag van die stokvel.
           •   (Lede kon eerste kos kry), nielede moes wag /laaste kos kry.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1

6.15       middag                                                                        1
6.16       •   B
           •   ... kontras.
           •   B ... kontras.
               (Enige EEN)                                                               1

6.17       •   Dit het die gesinne gehelp om geld te spaar.
           •   Dit het die kinders gehelp om hulle skoolgeld/studies te betaal.
           •   Dit het gehelp om kos te koop.
           •   Bring gemeenskap bymekaar.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1

6.18       •   Almal het gehelp met die voorbereidings.                                  1
           •   Die stokvelgangers het begin intrippel.                                   1
           •   Die bejaardes het hulle eie partytjie gehou.                              1
           •   Die skurke het gekom en moeilikheid gemaak.                               1

6.19       •   Die hele verhaal handel oor die stokvel op 'n plaas.
           •   Die verhaal handel oor mense wat bymekaar kom om mekaar te
               help.
           •   Die mense het bymekaar gekom om geld by te dra wat ubuntu
               bevorder.
           •   Die verhaal handel oor 'n soort klub wat mense help om geld
               bymekaar te maak.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                  1

6.20.1     •   C
           •   ... het gaan hulp soek toe die bakleiery uitbreek.
           •   C ... het gaan hulp soek toe die bakleiery uitbreek.
               (Enige EEN)                                                               1

6.20.2     •   E
           •   ... het die bakleiery beëindig.
           •   E ... het die bakleiery beëindig.
               (Enige EEN)                                                               1

6.20.3     •   A
           •   ... het 'n klomp kinders saamgebring.
           •   A ... het 'n klomp kinders saamgebring.
               (Enige EEN)                                                               1

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             16                           DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

6.20.4     •   B
           •   ... het die geldsake beheer.
           •   B ... het die geldsake beheer.
               (Enige EEN)                                                                 1

6.21       Sonder drank by die stokvel sou:
           • party mense nie aggressief geraak het nie.
           • daar vrede wees.
           • daar nie moeilikheidmakers wees nie.
             (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                      1

6.22       •   A
           •   ... moes hy die kontrei verlaat .
           •   A ... moes hy die kontrei verlaat.
               (Enige EEN)                                                                 1

6.23       •   Malaita het die kontrei verlaat/tronk toe gegaan/is gestraf.
           •   Die stokvel het steeds voortgegaan.
           •   Die gees/doel van die stokvel was nog steeds dieselfde.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde).                                   1

                                                                                          [20]

VRAAG ANTWOORD                                                                           PUNT
7.1.1 Silwerkloof Stalle                                                                   1
7.1.2      Wilma (Botes)                                                                    1
7.1.3      prokureur                                                                        1
7.1.4      •   Hy moes sy gemeenskapsdiens daar doen.
           •   Hy moes sy straf daar uitdien.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                     1
7.2        verveeld met                                                                     1

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             17                       DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

7.3        •   Die leser verwag nie dat Lucky suiwer Afrikaans sal praat nie.
           •   Dit is hoe jongmense praat.
           •   Dit pas by die karakter.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                     1
7.4        •   Hy moes die vuil strooi uithark./Hy moes die stalle skoonmaak.
           •   Hy moes vars strooi insit.
           •   Hy moes sy sak gaan bêre.
           •   Hy moes sy selfoon wegsit.
               (Enige TWEE of soortgelyk aan bogenoemde)                                    2

7.5        •   'n Jonger persoon moet ouer mense respekteer.
           •   Lucky was daar om sy straf uit te dien/moes luister na wat
               Wilma vir hom sê om te doen.
           •   Wilma het hom probeer help, maar Lucky het dit nie waardeer
               nie.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                     1
7.6        •   D
           •   nie geweet het hoe om hierdie konfliksituasie te hanteer nie.
           •   D nie geweet het hoe om hierdie konfliksituasie te hanteer nie.
               (Enige EEN)                                                                  1
7.7.1      •   Sy straf
           •   Die tyd wat hy sy straf moes uitdien.
           •   Gemeenskapsdiens/-werk.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                     1
7.7.2      Drie/3 maande                                                                    1

7.8        lelike woorde te gebruik                                                         1
7.9        •   B
           •   manipulering.
           •   B manipulering.
               (Enige EEN)                                                                  1
7.10.1     •   E
           •   ... sukkel om na ander te luister.
           •   E ... sukkel om na ander te luister.
               (Enige EEN)                                                                  1
7.10.2     •   C
           •   ... is streng maar het 'n goeie hart.
           •   C ... is streng maar het 'n goeie hart.
                  (Enige EEN)                                                               1
7.10.3     •   B
           •   ... hou nie van kontak met ander mense nie.
           •   B ... hou nie van kontak met ander mense nie.
               (Enige EEN)                                                                  1

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             18                       DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

7.10.4     •     A
           •     ... is elegant en rustig.
           •     A ... is elegant en rustig.
                 (Enige EEN)                                                                1
7.11       Ja.

           •     Dit is hoe tieners mekaar groet.
           •     Vir tieners is dit aanvaarbaar/Tieners beskou dit nie as slegte
                 maniere nie.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)
           OF
           Nee.
           •     Dit was die eerste keer dat hulle ontmoet het.
           •     Hy moes eerder probeer het om 'n goeie indruk te maak.
           •     Dit is nie hoe mense wat mooi maniere het, mekaar groet nie.
           •     Dit het gewys dat hy nie ander respekteer nie.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                   1
7.12       •     Hy moes na Wilma geluister het./Hy moes haar nie geïgnoreer
                 het nie.
           •     Hy moes sy selfoon gebêre het terwyl hy werk./ Hy moes nie die
                 hele tyd op sy selfoon besig gewees het nie.
           •     Hy moes stilgebly het./Hy moes sy werk gedoen het.
           •     Hy moes ordentlik met Wilma en Binki gepraat het./Hy moes nie
                 aanhoudend sarkastiese opmerkings gemaak en kommentaar
                 gelewer het nie.
           •     Hy moes die beste van die situasie gemaak het./ Hy moes nie
                 so baie gekla het nie.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                   1

7.13       •     Hy was wreed teenoor diere/Hy het diere mishandel.
           •     Hy het ander mense se (ses) katte versuip.
           •     Hy het katte doodgemaak.
                 (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                   1
7.14       •     C
           •     'n metafoor.
           •     C 'n metafoor.
                 (Enige EEN)                                                                1
7.15.1     • Sy het haar eie besigheid gehad./Sy was 'n besigheidsvrou/
             sakevrou.
           • Sy werk (soms) oorsee.
             (Of soortgelyk aan bogenoemde)                                                 1

7.15.2     • Sy het in mense se huise gewerk./Sy was 'n huiswerker/
             bediende/huishulp/*Huishelper.
           • Domestic (staan in teks bl. 19)
             (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                                       1

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             19                    DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

7.15.3     •   Lucky se ma moes ander/ryk mense se gemors skoonmaak.
           •   Lucky se ma moes baie ver na haar werk toe reis.
           •   Die mense het Lucky se ma min betaal/minder as die prys van
               een kat, betaal.
           •   Die mense het goed gehad wat hulle nie gebruik het nie, maar
               nie daaraan gedink om dit vir Lucky se ma te gee nie.
               (Enige TWEE of soortgelyk aan bogenoemde)                             2

7.16       •   C
           •   dit wys wat die karakter op daardie oomblik doen.
           •   C        dit wys wat die karakter op daardie oomblik doen
               (Enige EEN)                                                           1
7.17       •   Lucky het nou die vrymoedigheid om met Wilma te praat/haar
               uit te vra.
           •   Daar is 'n meer ontspanne verhouding tussen hulle/hulle lag
               saam vir grappies.
           •   Hulle baklei/stry minder.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                              1
7.18       •   Binki is 'n maklike mens om mee oor die weg te kom.
           •   Dis maklik om vir Binki lief te wees/van haar te hou.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                              1
7.19       •   Lucky se ma het hom nie so geleer nie.
           •   Lucky respekteer sy ma/Wilma.
               (Of soortgelyk aan bogenoemde)                                        1

7.20       •   Wilma het te veel by 'n partytjie gedrink.                            1
           •   Wilma het vinnig met die perd deur die veld gejaag.                   1
           •   Die perd het in 'n gat getrap en sy been gebreek.                     1
           •   Die veearts het die perd geskiet.                                     1
7.21       •   Grace het lank gely voordat die veearts hom geskiet het.
           •   Grace het pyn gehad voor hy dood is.
           •   Grace moes doodgeskiet word./Daar was nie genade vir Grace
               nie.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                              1
7.22       •   Die hele drama handel oor die krag van die verhouding tussen
               die perde en die mense.
           •   Die hele drama handel oor perde wat die vermoë/krag het om
               mense heel/gelukkig te maak.
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                              1
7.23       •   Hy het lelik gepraat/kru taal gebruik. (Bv. stront/bleddie)
           •   Hy het Wilma se opdragte geïgnoreer. (Bv. aanhou sms op sy
               selfoon)
           •   Hy het heeltyd gekla. (Bv. oor die stalle wat hy moes
               skoonmaak)
           •   Hy was uitdagend/rebels. (Bv. met sy selfoon)
               (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)                              1

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V1             20                      DBE/November 2017
                                  NSS – Nasienriglyne (Mpumalanga)

7.24       Nee.

           •    Lucky was nooit werklik gelukkig nie.
           •    Lucky se omstandighede was baie moeilik.
           •    Lucky se ma het min verdien./Lucky-hulle was arm.
           •    Hulle het nie eie vervoer/'n tuin gehad nie.
                (Enige EEN of soortgelyk aan bogenoemde)

           OF

           Ja.
           • Hy was bevoorreg om sy gemeenskapsdiens by Wilma te kon
               doen.
           • Hy was gelukkig om 'n ma te hê wat vir hom tyd/liefde gehad
               het.
               (Of soortgelyk aan bogenoemde)                                         1

7.25       •    Binki wou haar hond (uit die brandende huis) red.                     1
           •    Lucky het die katjies in die visdam verdrink.                         1

                                                                                    [40]

                                                            TOTAAL AFDELING D:     40
                                                                GROOTTOTAAL:       120

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Memo North West](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-north-west/15b8380c-6b1e-4173-bb65-b7002097e8e4) — Afrikaans SAL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Memo Vrystaat](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-vrystaat/8fdda016-9151-413d-900b-9a21d9af894a) — Afrikaans SAL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Memo KwaZulu-Natal](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-kwazulu-natal/2408baf5-41e7-45a6-be56-6259253fd151) — Afrikaans SAL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Memo Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-limpopo/ae93e4bf-bc4c-4192-a449-554be328f746) — Afrikaans SAL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Memo Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-memo-gauteng/af676134-a206-4566-a0db-8d761cfb5bcd) — Afrikaans SAL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2017 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2017-limpopo/06ec86c7-4cc9-4311-8845-247898740d67) — Afrikaans SAL · QP · 2017 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans SAL

- [Gr 12 Afrikaans SAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-afrikaans-sal-atp-2023-24/62a5661c-7dee-400e-8d08-3944f9c721f0) — ATP · Afr
- [Afrikaans SAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2024/aee8aad3-b29f-4223-89f5-1a1283e698a1) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-eastern-cape/6e87169e-a8f9-4e13-9e08-6316b28e8888) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 Northern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-northern-cape/f43a1af8-8f51-4190-8085-1bc65cd7b58e) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 North West](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-north-west/8f77d9e8-f746-489b-ab83-fe9a87ccb01e) — QP · 2024 · Afr
- [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 KwaZulu-Natal](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-kwazulu-natal/adef1d4c-b9bb-498b-878e-e136363c451d) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
