# Afrikaans SAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2014 Memo > Grade 12 Afrikaans SAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exams 2014, 21 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2014-memo/4d9d4c97-e392-4dc3-9450-bf7549121b95 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Afrikaans SAL - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2014 - Exam period: NSC November Exams - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 21 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans SAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-sal) › [Afrikaans SAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2014-memo/4d9d4c97-e392-4dc3-9450-bf7549121b95) ## About this document Afrikaans Sal · Grade 12 · NSC November Exams · 2014 · Afrikaans. Memorandum, 21 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Matching paper and memo - [Afrikaans SAL P2 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2014/4eea1f58-b3a2-4719-a2ad-5c2970ab037f) — QP · 2014 · Afr ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL V2 NOVEMBER 2014 MEMORANDUM PUNTE: 80 Hierdie memorandum bestaan uit 18 bladsye en 2 rubrieke. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 2 DBE/November 2014 NSS – Memorandum SKRYF EN AANBIED ALGEMEEN 1. Gebruik die rubrieke in die assesseringsriglyne. AFDELING A VRAAG 1.1–1.5 OPSTEL AFDELING B VRAAG 2.1 VRIENDSKAPLIKE BRIEF VRAAG 2.2 FORMELE BRIEF VRAAG 2.3 DIALOOG VRAAG 2.4 VERSLAG AFDELING C VRAAG 3.1 PLAKKAAT VRAAG 3.2 DAGBOEKINSKRYWING VRAAG 3.3 INSTRUKSIES 2. Bestudeer en bespreek die rubrieke baie deeglik. Let veral daarop dat beplanning, redigering en formaat by die rubrieke ingesluit is. 3. As ʼn onderwerp misgetas is, word die kandidaat se antwoordeboek na die senior nasiener verwys. Die kandidaat moet volgens die rubrieke baie laag op inhoud aangeslaan word. 4. Indien daar twyfel oor ʼn onderskeidingskandidaat se skryfstuk(ke) bestaan, moet dit eweneens met die senior nasiener bespreek word. 5. Indien ʼn skryfstuk grootliks uit die vraestel saamgeflans word of dele van opdragte uit die vraestel word net so oorgeskryf, ontvang die kandidaat geen punte nie. Kommentaar sal wees: Nie eie werk nie/Saamgeflans. Indien dele van die skryfstuk wel die kandidaat se eie werk is, assesseer hierdie dele volgens die laagste omskrywing. 6. Die nasiener moet die voorgeskrewe nasiensimbole (bl. 3) gebruik by die nasien van ʼn skryfstuk. Moenie net strepe onder die foute trek nie. 7. By skryfstukke wat te lank is, word die maksimum lengte nagesien en ʼn streep deur die res getrek. 8. Riglyne by die afwyking ten opsigte van die lengte van skryfstukke: AFDELING: Amper korrek Te kort/te lank Heeltemal te kort/te lank Afd. A: Opstel Min. 190–199 Min. 181–189 Minder as 181 200–250 woorde Maks. 251–260 Maks. 261–270 Meer as 270 Afd. B: Lang Min. 73–79 Min. 67–72 Minder as 67 transaksionele teks Maks. 101–107 Maks. 108–113 Meer as 113 80–100 woorde Afd. C: Kort Min. 55–59 Min. 50–54 Minder as 50 transaksionele teks Maks. 81–85 Maks. 86–90 Meer as 90 50–80 woorde 9. By VRAAG 1.5: - Die titel en die kern van die prent behoort by mekaar aan te sluit. - Indien die titel nie by die kern van die prent pas nie, maar die inhoud spreek steeds die kern van die prent aan, word die titel geïgnoreer. - Die onderwerpe kan verhalend of beskrywend wees. Die prente dien slegs as prikkels. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 3 DBE/November 2014 NSS – Memorandum SIMBOLE/TEKENS BY DIE NASIEN Die volgende simbole/tekens behoort deur die onderskeie provinsies gebruik te word. VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING Woordorde (...) Hakies/pyltjie Spelfout = Twee kort strepies onder ʼn woord Woordkeuse / Haal met ʼn streep deur Tydfoute T (in die kantlyn) Hoofletter T Woord(e) weggelaat ^ Weggelaatteken Paragraafindeling // Dubbele skuinsstreep Taalfoute ______ Enkelstreep onder die taalfout Herhaling hh (in die kantlyn) Dubbele hh Paragraaf is een, lang, lomp sin [ Begin van nuwe sin Onduidelik/Onverstaanbaar ∫ (in die kantlyn) Kronkelstreep Saamgeflans uit vraestel Vr (in die kantlyn) Hoofletter V; kleinletter r Punktuasie o Omkring Erkenning van taaljuweeltjies  Regmerkie bo goeie taalgebruik, idees of uitdrukkings. Woorde uit ander tale/*nie- X Trek ʼn X oor die verkeerde woord. funksionele/vreemde woorde *Standaardafrikaans bly die norm. Gebruiksafrikaans moet vermy word. Aanvaar terme waarvoor Afrikaans nog nie ekwivalente het nie. Aanvaar ook gemotiveerde Afrikaanse streekswoorde/- uitdrukkings. NEERSKRYF VAN PUNTE 1. Gebruik die korrekte rubriek vir elke tipe skryfstuk. 2. Assesseer die kandidaat se skryfstukke na aanleiding van die vyf KATEGORIEË volgens: AFDELING A: INHOUD en BEPLANNING (24 punte), TAAL, STYL en REDIGERING (12 punte) en STRUKTUUR (4 punte). AFDELING B: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte). AFDELING C: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte). 3 Evalueer hoe uitsonderlik, gemiddeld of onvoldoende die kandidaat binne daardie kategorieë tussen die gegewe punte is, bv. uit ʼn gegewe punt van 12-14 uit 40, moet die nasiener kan assesseer watter punt die skryfstuk verdien. Skryf net EEN punt neer. 4. Hou die omskrywing (UITSONDERLIK/GEMIDDELD/ONVOLDOENDE) by die kategorieë in gedagte. Dis ʼn hulpmiddel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 4 DBE/November 2014 NSS – Memorandum 5. Skryf die punt soos volg neer: AFDELING A Omskrywing Punt AFDELING B en C Omskrywing Punt I/B K 16 I/B/F K 9 T/S/R E 3 T/S/R K 5 S K 3 TOTAAL: 14 TOTAAL: 22 AFDELING A: OPSTELTIPES VERHALENDE OPSTEL (Generies) Dis ʼn interessante vertelling van ʼn storie/gebeurtenis(-se), gewoonlik uit die verlede. Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word. • Hierdie opstel gaan oor iets wat gebeur het en oorvertel word (ʼn storie of gebeurtenis). • Dit word opreg en met entoesiasme geskryf. • Die inhoud is boeiend, interessant en samehangend. • Die vertel-/storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig. • Die verhaal word uit eie ervaring geskryf of kan fiktief wees. • Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd. • Die kandidaat moet ʼn treffende inleiding skryf wat die leser boei. • Daar moet ’n verrassende slot wees. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. BESKRYWENDE OPSTEL (Generies) Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef. • Waarnemings met al vyf sintuie en ’n goeie woordeskat word vereis. • Insig, begrip, eie belewing en sinvolheid geniet aandag. (Dit is meer as net die opnoem van waarnemings.) • Tekste kan varieer van realisties na ’n verdieping in die aanbieding. • Eie gevoelens oor die beskrywing kan gegee word. • Plekke, gebeure en karakters word presies en akkuraat beskryf. • Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik. • Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word op ’n oorspronklike wyse aangewend. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 5 DBE/November 2014 NSS – Memorandum Die formaat van die opstel Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Dit behoort treffend, relevant, kort en saaklik te wees. Liggaam: Dit het verskeie paragrawe waarvan een sin per paragraaf dan gewoonlik die hoofgedagte bevat. Die ander sinne in die paragraaf is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en/of mening van die skrywer. Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die gebeure in die opstel saamvat. WENKE AAN NASIENERS: Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel oor die onderwerp geskryf het. 1.1 MY TWEE BESTE VRIENDE • Die kandidaat moet ʼn opstel skryf waarin hy/sy van sy/haar twee beste vriende vertel of sy/haar twee beste vriende beskryf. • Die opstel kan in die teenwoordige tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Die noem van die kandidaat se twee beste vriende. - Waarom hulle die kandidaat se vriende is. - Watter ding(e) die kandidaat en sy/haar vriende alles saam doen. - Waarom die kandidaat se vriende vir hom/haar belangrik is. [40] 1.2 DIE DAG TOE EK DIE BURE SE KINDERS MOES OPPAS • Die kandidaat moet ʼn opstel skryf waarin hy/sy vertel (of beskryf) wat gebeur het die dag toe hy/sy die bure se kinders moes oppas. • Die opstel moet in die verlede tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Watter dinge die kandidaat en die kinders alles gedoen het terwyl die ouers by die kerk was. - Wanneer die kind weggeraak het. - Wat die kandidaat gedoen het toe hy/sy besef het dat die kind weg was. - Waar die kandidaat die kind gekry het. [40] 1.3 DIS WAAR EK BLY • Die kandidaat moet ʼn opstel skryf waarin hy/sy vertel van die omgewing waar hy/sy bly of die omgewing beskryf. • Die opstel kan in die teenwoordige tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Waar die kandidaat bly. - Hoe die omgewing lyk. - Wat die kandidaat se omgewing baie spesiaal maak. - Sou die kandidaat op enige ander plek wou bly. [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 6 DBE/November 2014 NSS – Memorandum 1.4 EK KYK GRAAG TELEVISIE • Die kandidaat moet ʼn opstel skryf waarin hy/sy vertel waarom hy/sy daarvan hou om televisie te kyk. • Die opstel kan in die teenwoordige tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Waar en wanneer die kandidaat televisie kyk. - Watter programme die kandidaat graag kyk. - Hoekom dit vir die kandidaat lekker is om televisie te kyk. - Wat die kandidaat dink die voordele van televisiekyk is. [40] 1.5 1.5.1–1.5.4 PRENTE • Die opstel kan verhalend of beskrywend wees. • Kandidate se eie gepaste interpretasie van prente word aanvaar. • Die kandidaat moet die opstel ʼn titel gee. • Die kandidaat se opstel moet direk by die prent aansluit. • Die prent kan beskryf word of iets uit die kern van die prent kan ʼn storie begin. • Let daarop dat ʼn prent ook figuurlik geϊnterpreteer kan word, bv. by VRAAG 1.5.4 (die natuurtoneel). [40] ONTLEDING VAN MOONTLIKE OPSTELTIPES PER VRAAG • Die vrae is sό geformuleer en die prente sό gekies dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp/prent van die kandidaat verwag word. Waar VRAAG 1.5.1–1.5.4 beantwoord word, moet die opstel verband hou met die prent. • Die opstel wat geskryf word, kan dus enige een van die twee tipes opstelle wees soos hierbo uiteengesit. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING A: 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 7 DBE/November 2014 NSS – Memorandum AFDELING B: LANG TRANSAKSIONELE TEKS Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel die opdrag uitgevoer het. 2.1 VRIENDSKAPLIKE BRIEF FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn vriendskaplike brief aan sy/haar maat skryf en vertel wat gebeur het toe hy/sy ʼn beursie met R500 daarin opgetel het. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Die vriendskaplike brief is persoonlik, openhartig en vriendelik. • Die doel hiervan is om met ʼn vriend te kommunikeer. • In hierdie vriendskaplike brief vertel die kandidaat wat gebeur het toe hy/sy ʼn beursie met R500 daarin opgetel het. • Die vriendskaplike brief spreek die ontvanger direk aan. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die toon en register moet pas by die vriendskaplike verhouding tussen die kandidaat en die maat (ontvanger van die brief). INHOUD: • Die kandidaat kan oor die volgende skryf: - Waar hy/sy die beursie opgetel het. - Hoe die kandidaat gevoel het toe hy/sy die geld in die beursie gesien het. - Wat die kandidaat nog alles in die beursie gekry het. - Wat die kandidaat met die beursie gedoen het. FORMAAT: • Die kort inleidingsparagraaf stel die rede vir die brief duidelik, nl. dat die kandidaat sy/haar maat wil vertel wat gebeur het toe hy/sy ʼn beursie met R500 daarin, opgetel het. • Die liggaam van die brief brei uit oor die rede vir die brief: die kandidaat vertel van die beursie met R500 daarin wat hy/sy opgetel het. • Die slotparagraaf moet die brief saamvat en dalk ook ʼn rede gee hoekom die persoon moet terugskryf. • Die formaat van die brief moet korrek wees: adres, datum, aanhef, paragrawe en afsluiting. • Geen leestekens word in die adres gebruik nie. • Daar word nie ʼn reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Omdat sekere handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier ʼn toegewing maak en kandidate nie penaliseer nie. • Die datum word voluit geskryf: 15 November 2014. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 8 DBE/November 2014 NSS – Memorandum • Adres: Posbus 88 Huis 342 Kerkstraat 1 Sesde Laan/laan 10 Pleknaam Pleknaam Pleknaam Pleknaam Kode Kode Kode Kode • Aanhef: “Beste” of “Liewe” of enige aanvaarbare aanspreekvorm word gebruik en dit word teen die linkerkantlyn geskryf. • ʼn Reël word tussen paragrawe oopgelaat. • Groete/Liefdegroete/Mooi wense, ens. is die laaste paragraaf van die brief en daarom is daar ʼn punt aan die einde. • Daar word nie ʼn reël in die afsluiting van die brief oopgelaat nie. • Die omskrywing “Jou vriend/vriendin/maat” is opsioneel. STYL: • Dit word in ʼn meer informele styl as ʼn opstel geskryf. • Dit moet lewendig en interessant wees. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Adres van die afsender ... ... Poskode Datum xxx Liewe ... xxx Jy sal nie glo wat nou die dag met my gebeur het nie! Ek het ... ... xxx Ek was die Saterdagoggend op pad ... ... xxx Liefdegroete./Mooi wense. xxx Jou vriend/vriendin (Opsioneel) Skrywer se naam [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 9 DBE/November 2014 NSS – Memorandum 2.2 FORMELE BRIEF FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn formele brief aan die voorsitter van die Goeie Hoop Gemeenskapsorganisasie skryf om dankie te sê vir die lekker kos wat die groep mense vir hulle jeugkoor se kompetisie gemaak het. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Die formele brief se taalgebruik en styl moet formeel en saaklik wees. • Die brief spreek die teikenpersoon (voorsitter) formeel aan, bv. Meneer/Geagte Heer/Geagte mnr. Maredi. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die kandidaat en die voorsitter van die Goeie Hoop Gemeenskapsorganisasie (ontvanger). • Die bedankingsaspek moet duidelik wees. INHOUD: • Die kandidaat kan oor die volgende skryf: - Wie in die brief bedank word. - Waarvoor hierdie persone bedank word. - Waarom dit wat hulle gedoen het, spesiaal was. - Hoekom die kandidaat dink dat dit belangrik is dat ons mekaar moet help. FORMAAT: • Die formaat van die brief moet korrek wees: adres van afsender, datum, adres van ontvanger, aanhef, opskrif/doel, paragrawe en afsluiting. • Die adres van die afsender kom regs boaan in blokvorm. • Daar word nie ʼn reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Omdat sekere handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier ʼn toegewing maak en leerders nie penaliseer nie. • Die datum word voluit geskryf: 15 November 2014. • Die adres van die ontvanger van die brief is links in blokvorm. • Geen leestekens word in die adresse gebruik nie. • Hierdie formele brief word aan die voorsitter van die Goeie Hoop Gemeenskapsorganisasie gerig. • ʼn Reël word tussen die adres van die afsender en die adres van die ontvanger oopgelaat. • ʼn Reël word tussen die adres van die ontvanger en die aanhef van die brief oopgelaat. • Die doel van die brief word in hoofletters geskryf OF dit kan in kleinletters geskryf en dan onderstreep word. Dit moet die essensie van die brief saamvat. • Redes vir die skryf van die brief word gegee. • Geen leestekens word na “Die uwe” gebruik nie. • Die brief word deur die persoon wat die korrespondensie rig, onderteken. Korrespondente kan ook hul noemname en vanne gee. • Die korrespondent se voorletters en van kan onder die handtekening uitgeskryf word, indien dit onleesbaar is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 10 DBE/November 2014 NSS – Memorandum STYL: • Die brief moet kort en bondig wees. • Die taal en styl is formeel. • Skryf nugter en saaklik. Geen mooiskrywery nie. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Adres van die afsender ... ... Poskode Datum XXX Die Voorsitter Goeie Hoop Gemeenskapsorganisasie Posbus 9538 Johannesburg 2000 XXX Voorsitter/Meneer/Mevrou/Mejuffrou/Geagte ... XXX BEDANKING: KOS VIR DIE JEUGKOOR SE KOMPETISIE (Kleinletters en onderstreep of hoofletters) XXX Hiermee wil ons die groep mense bedank wat ... XXX Die kos was ... XXX Dit wat hierdie mense gedoen het, was baie spesiaal, want ... XXX Dit is belangrik dat ons mekaar moet help ... XXX Die uwe (Geen leestekens nie) Noemnaam en van/voorletters en van/handtekening Hoedanigheid van die afsender (Opsioneel) [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 11 DBE/November 2014 NSS – Memorandum 2.3 DIALOOG FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn dialoog tussen Themba en Lulu skryf. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Aanspreekvorm moet informeel wees; dus geskik vir ʼn dialoog tussen twee leerders wat oor skooldrag gesels. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die twee leerders (verskil van opinie). INHOUD: Die kandidaat moet: • die gesprek tussen Themba en Lulu neerskryf. • die onderskeie opinies van die twee leerders weergee. • skryf dat Themba teen die dra van skooldrag is, terwyl Lulu van mening is dat leerders wel skooldrag mόét dra. • begin soos op die vraestel aangedui. FORMAAT: • Die sprekers se name staan teen die linkerkantste kantlyn. • Daar is ’n dubbelpunt na die naam. • Daar word geen aanhalingstekens gebruik nie. • ʼn Reël word na elke spreker (spreekbeurt) oopgelaat. • Ekstra inligting word tussen hakies geskryf. • Leestekens word gebruik om emosie aan te dui of om sekere dinge te beklemtoon. STYL: • Die taal en styl moet pas by die situasie waar twee leerders hul onderskeie opinies weergee. • Die styl behoort informeel te wees om by die situasie te pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 12 DBE/November 2014 NSS – Memorandum VOORBEELD: Themba: Ek dink nie dat leerders skooldrag moet dra nie! (Reël oop) Lulu: Wel, ek dink leerders móét skooldrag dra. (Reël oop) Themba: ... (bv. noem ʼn rede waarom hy dink leerders hoef nie skooldrag te dra nie) (Reël oop) Lulu: … (bv. verskil van Themba) (Reël oop) Themba: … (bv. reageer op wat Lulu sê) (Reël oop) Lulu: … (bv. reageer op wat Themba sê) (Reël oop) Themba: … (sluit die argument af) (Reël oop) [20] 2.4 VERSLAG FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn verslag vir die sokkerklub se bestuurder skryf. Dit handel oor die insident tydens ‘n sokkerwedstryd, toe een van die klub se spelers ʼn rooi kaart gekry het en moes ophou speel. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die inligting moet korrek wees. • Die taal en styl moet pas by inhoud van die verslag, nl. objektief, kort en bondig. INHOUD: Die kandidaat behoort oor die volgende te skryf: • Waar, wanneer en teen wie die klub die sokkerwedstryd gespeel het. • Watter speler die rooi kaart gekry het. • Wat die speler verkeerd gedoen het om die rooi kaart te kry. • Wat gebeur het nadat die speler die rooi kaart gekry het. FORMAAT: • Paragrawe moet volgens die logiese verloop van die gebeure wees. • Adjektiewe kan gebruik word om die verslag interessant te maak en om te beskryf. • Skryf ’n bondige, interessante inleiding wat die doel van die verslag weergee. • Verskaf kortliks inligting oor die vrae: Wie?, Wat?, Waar? en Wanneer? Die vrae kan subopskrifte wees. • Brei dan uit op die vrae. • Skryf ’n treffende slot wat alles saamvat. • Die skrywer van die verslag moet sy/haar naam bo- of onderaan skryf. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 13 DBE/November 2014 NSS – Memorandum STYL: • Die verslag moet kort en bondig wees. • Die taal en styl moet pas by die konteks van die verslag, nl. ʼn objektiewe weergawe van die gebeure. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: ʼn Verslag oor die sokkerspeler wat die rooi kaart gekry het. Hiermee lewer ek verslag oor een van ons sokkerspelers wat ʼn rooi kaart gekry het en moes ophou speel het. Paragraaf 1: Waar, wanneer en teen wie die wedstryd plaasgevind het. … Paragraaf 2: Die speler wat die rooi kaart gekry het. … Paragraaf 3: Waarom die speler die rooi kaart gekry het. … Paragraaf 4: Wat gebeur het nadat die speler die rooi kaart gekry het. … (Samevatting) bv: Hierdie verslag is my eerlike weergawe van wat gebeur het. Naam van die skrywer van hierdie verslag (OF dit kan bo geskryf word) [20] ONTLEDING VAN LANG TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING B: 20 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 14 DBE/November 2014 NSS – Memorandum AFDELING C: KORT TRANSAKSIONELE TEKS Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel die opdrag uitgevoer het. 3.1 PLAKKAAT FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn plakkaat maak om die mense in sy/haar gemeenskap in te lig/te vertel van die suster by die kliniek se praatjie oor skoon drinkwater. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 50–80 woorde. • Die plakkaat word geskep vir ’n spesifieke groep mense, nl. die mense in die kandidaat se gemeenskap. • Die plakkaat moet die mense inlig dat die suster by die kliniek ʼn praatjie oor skoon drinkwater in die gemeenskapsaal gaan hou. • Die inligting moet duidelik wees. • Die krag van ʼn plakkaat lê in sy eenvoud. • Dit moet onmiddellik die leser se aandag trek. • Moenie te veel woorde gebruik nie. • Die leser moet die plakkaat maklik verstaan. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. INHOUD: • Die vrae wat? waar? wanneer? hoe laat? waarom? en vir wie? moet beantwoord kan word. • Die kandidaat moet: - die mense inlig dat die suster by die kliniek ʼn praatjie oor skoon drinkwater in die gemeenskapsaal gaan hou. - verduidelik waarom die suster by die kliniek die mense van die belangrikheid van skoon drinkwater bewus wil maak. - noem wat die suster by die kliniek beplan om die mense te motiveer om na haar te kom luister. FORMAAT: • Lettergroottes, lettertipes en uitleg (plasing van die woorde) is baie belangrik. • Dit moet al die inligting oor die kliniek se praatjie gee. • Die plakkaat berus op die sogenaamde ABBA-beginsel. ’n Plakkaat moet ʼn mens se aandag trek. Die mense se belangstelling vir die suster by die kliniek se praatjie moet gewek word. Dit moet die mense se behoefte aanspreek (inligting oor skoon drinkwater). As die plakkaat in sy doel slaag, sal die mense tot aksie oorgaan (die suster by die kliniek se praatjie bywoon). Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 15 DBE/November 2014 NSS – Memorandum STYL: • Die taal en styl moet by die plakkaat pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: DIE SUSTER BY DIE PHELANGKLINIEK Wat? KOM ONS TOESPREEK! WAAR: Die gemeenskapsaal Waar? Wanneer? WANNEER: Woensdag, 5 November 2014 Hoe laat? TYD: 12:00 WAAROM: Om ons meer van die belangrikheid van SKOON Waarom? DRINKWATER te vertel VIR WIE: Almal wat elke dag water drink Wie? Baie mense word siek van vuil drinkwater. Dit raak almal in die Ekstra gemeenskap. Die suster by die kliniek wil ons inlig omtrent die inligting belangrikheid van skoon drinkwater. Almal wat kom, sal ’n GRATIS waterbottel, suiweringstablette en ’n inligtingspamflet ontvang. [20] (70 woorde) 3.2 DAGBOEKINSKRYWING FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet in sy/haar dagboek skryf en vertel van iets goeds wat die dag gebeur het. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 50-80 woorde. • Die dagboekinskrywing moet die kandidaat se vertelling wees van iets goeds wat op die bepaalde dag gebeur het. • Daar hoef nie met “Liewe Dagboek” begin te word nie. • Skryf in die eerste persoon. • Verwys na “vandag” en skryf in die verlede tyd (iets goeds wat gebeur het). • Gebruik adjektiewe, leestekens en hoofletters om oortuigend te skryf. • Noem familie en vriende op die naam. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 16 DBE/November 2014 NSS – Memorandum INHOUD: • Die inhoud is persoonlik van aard. • Die kandidaat vertel van iets goeds wat gebeur het en kan skryf hoe hy/sy daaroor voel en wat die gevolge van hierdie goeie ding was. FORMAAT: • Die dag en datum word boaan geskryf. • Die inhoud word soos ’n opstel in paragrawe geskryf. STYL: • Die taal en styl moet by die dagboekinskrywing pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Vrydag, 05 Desember 2014 Daar het vandag iets goeds met my gebeur. Ek het vanoggend vroeg opgestaan, vinnig ’n ligte ontbyt geniet en toe … (inleidingsparagrafie) ………….. (vertel van die goeie ding wat gebeur het, bv. dat jy geld in ’n kompetisie gewen het) Ek gaan hierdie geld gebruik om vir Pa en Ma ’n heerlike Kersete voor te berei om dankie te sê vir alles wat hulle vanjaar vir my gedoen het. (slotparagrafie) [20] 3.3 INSTRUKSIES FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet TIEN reëls opstel wat leerders die volgende jaar moet volg om dissipline in die skool te verbeter. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 50-80 woorde. • Nie alle reëls hoef met ʼn werkwoord te begin nie. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. INHOUD: • Die kandidaat moet TIEN reëls opstel om dissipline te verbeter. • Indien die kandidaat minder as 10 reëls skryf, moet die getal woorde 50- 80 wees. • Dit kan reëls oor die volgende sake insluit: Dinge wat die leerders nie mag doen nie, bv. - Hulle mag nie harde musiek speel nie. - Hulle mag nie selfone in die klaskamer gebruik nie. - Hulle mag nie rook nie. - Hulle mag nie geraas/lawaai maak nie. - Hulle mag nie rommel strooi nie. - Hulle mag nie skaatsplank ry nie. - Hulle mag nie baklei nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 17 DBE/November 2014 NSS – Memorandum • Hoe leerders teenoor mekaar en onderwysers moet optree. • Hoe leerders moet aantrek as hulle skool toe kom (skooldrag). • Hoe leerders die skoolgrond en geboue netjies moet hou. FORMAAT: • Die reëls moet puntsgewys neergeskryf word. STYL: • Die taal en styl moet by die reëls pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: TIEN REËLS VIR GOEIE DISSIPLINE: 1. Julle mag nie harde musiek speel nie. 2. Julle moet betyds by die skool wees. (kandidate kan ʼn spesifieke tyd noem, bv. 07:30) 3. Na pouse moet julle dadelik teruggaan klas toe. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. [20] ONTLEDING VAN KORT TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING C: 20 GROOTTOTAAL: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 18 DBE/November 2014 NSS – Memorandum PROFORMA: BEPLANNINGSROOSTER VIR DIE OPSTEL VAN VRAESTEL 2 NOVEMBER 2014 SKRYF en AANBIED kombineer drie aspekte: 1. Om prosesskryf te gebruik. AFDELING TIPE SKRYFSTUK 2. Om die kennis van die strukture en kenmerke van die verskillende tekste te leer en toe te pas. 3. Om die kennis van paragrawe, AFDELING A sinsbou en punktuasie te leer en toe OPSTELONDERWERPE Vraag 1 te pas. 1.1 My twee beste vriende 1.2 Die dag toe ek die bure se kinders moes oppas 1.3 Dis waar ek bly 1.4 Ek kyk graag televisie 1.5.1 Eie titel 1.5.2 Eie titel 1.5.3 Eie titel 1.5.4 Eie titel AFDELING B SOORTE LANG TRANSAKSIONELE Vraag 2 TEKSTE 2.1 Vriendskaplike brief 2.2 Formele brief (bedanking) 2.3 Dialoog 2.4 Verslag AFDELING C SOORTE KORT TRANSAKSIONELE Vraag 3 TEKSTE 3.1 Plakkaat 3.2 Dagboekinskrywing 3.3 Instruksies (reëls) Van die 15 onderwerpe gevra, is: 6 lae-ordevrae = 40% 6 middelordevrae = 40% 3 hoë-ordevrae = 20% Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 Downloaded from hlayiso.com 19 DBE/November 2014 NSS – Memorandum LET WEL: • Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 2, AFDELING A). • Punte van 0–40 is in VYF hoofvlakomskrywings verdeel. • Die eerste TWEE van die vyf vlakomskrywings is in ’n hoë- en laevlaksubkategorie verdeel, met die toepaslike verspreiding van punte en die omskrywings. ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – TWEEDE ADDISIONELE TAAL [40 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD & 22–24 18 12–16 7–11 0–6 BEPLANNING -Respons is -Respons baie goed; -Respons bevredigend -Wisselvallige -Respons heeltemal uitsonderlik/treffend en getuig van vaardigheid -Idees redelik samehang in respons irrelevant (Respons en bo verwagting -Idees heeltemal samehangend en -Idees onduidelik, nie -Idees deurmekaar en idees) -Idees is intelligent, relevant, interessant en oortuigend oorspronklik nie nie op onderwerp Hoë vlak Organisering van volwasse en lewer bewys van -Redelike organisasie en -Min bewys van gefokus nie idees vir stem leser tot nadenke volwassenheid redelik samehangend, organisasie en -Vaag en herhalend beplanning; -Uitsonderlike -Organisasie baie goed insluitend inleiding, samehang -Geen organisasie nie Bewustheid van organisasie en en samehangend, liggaam en en is onsamehangend doel, gehoor en samehang, insluitend insluitend inleiding, samevatting/slot konteks inleiding, liggaam en liggaam en samevatting/slot samevatting/slot 24 PUNTE 19–21 17 -Respons uitmuntend, -Respons goed; getuig maar uitsonderlik van vaardigheid treffende eienskappe -Idees relevant, Lae vlak van ’n opstel ontbreek interessant -Idees intelligent en -Organisasie goed en volwasse samehangend, -Knap organisasie en insluitend inleiding, samehang, insluitend liggaam en inleiding, liggaam en samevatting/slot samevatting/slot Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 20 DBE/November 2014 NSS – Memorandum ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL – TWEEDE ADDISIONELE TAAL [40 PUNTE] (vervolg) Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende TAAL, STYL & 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 REDIGERING -Taalgebruik uitstekend -Taalgebruik toepaslik -Voldoende taalgebruik, -Taalgebruik -Taal onverstaanbaar en toon is retories en oor die algemeen maar teenstrydighede onvoldoende -Woordeskat so beperk Toon, register, styl en effektief effektief word opgemerk -Weinig indien enige dat dit onmoontlik is om woordeskat is geskik -Grammatika en -Toon gepas en -Toon oor die algemeen sinsverskeidenheid sin te maak vir doel/effek en spelling feitlik foutvry effektief gepas en beperkte -Woordeskat baie konteks; -Baie goed tot knap -Enkele foute in gebruik van retoriese beperk Woordkeuse; gedaan grammatika en middele Taalgebruik en spelling konvensies, -Goed gedoen punktuasie, grammatika, spelling 12 PUNTE STRUKTUUR 4 3 2 1 0 -Uitstekende -Logiese ontwikkeling -Relevante detail -Sommige punte -Noodsaaklike punte Kenmerke van teks; ontwikkeling van van details ontwikkel geldig ontbreek Paragraafontwikkeling onderwerp -Samehangend -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe -Sinne en paragrawe en sinskonstruksie -Uitsonderlike detail -Sinne en paragrawe goed gekonstrueer foutief foutief -Sinne en paragrawe logies en toon variasie -Opstel maak nog sin -Opstel maak nog -Opstel maak nie sin nie 4 PUNTE uitsonderlik effens sin gekonstrueer VERSPREIDING VAN PUNTE 33–40 28–30 20–25 12–17 0–9 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 21 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 21 DBE/November 2014 NSS – Memorandum ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LANGER EN KORTER TRANSAKSIONELE TEKS – TWEEDE ADDISIONELE TAAL [20 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 BEPLANNING & -Respons uitsonderlik, -Respons baie goed en -Respons voldoende en -Basiese respons toon -Respons toon geen FORMAAT bo verwagting demonstreer goeie toon voldoende kennis geringe kennis van kennis van kenmerke -Idees intelligent en kennis van kenmerke van kenmerke van die kenmerke van die soort van die soort teks nie Respons en idees; volwasse van die soort teks soort teks teks -Betekenis onduidelik Organisering van idees -Grondige kennis van -Behou fokus – geen -Nie heeltemal gefokus -Aanduiding van fokus, met groot afwyking vir beplanning; kenmerke van die soort afwyking nie nie – enkele afwykings maar met afwykings -Geen samehang in Doel, gehoor, teks -Samehang in inhoud -Redelike samehang in -Inhoud en idees nie idees en inhoud nie kenmerke/konvensies -Skryfwerk behou fokus en idees; baie goed inhoud en idees altyd samehangend nie -Baie min detail en konteks -Samehang in inhoud uitgebrei met detail wat -Sommige detail -Min detail ondersteun ondersteun die en idees die onderwerp ondersteun die die onderwerp onderwerp 12 PUNTE -Idees behoorlik ondersteun onderwerp -Nodige reëls van -Nodige reëls van uitgebrei met detail wat -Gepaste formaat met -Formaat oorwegend formaat vaagweg formaat nie toegepas die onderwerp onbeduidende foute gepas, maar met enkele toegepas nie ondersteun foute -Kritiese foute begaan -Gepaste en akkurate formaat TAAL, STYL & 7–8 5–6 4 3 0–2 REDIGERING -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en -Toon, register, styl en woordeskat hoogs woordeskat baie geskik woordeskat is geskik vir woordeskat minder woordeskat stem nie Toon, register, styl, geskik vir doel, gehoor vir doel, gehoor en doel, gehoor en konteks geskik vir doel, gehoor ooreen met doel, doel/effek, gehoor en en konteks konteks -Enkele en konteks gehoor en konteks nie konteks; -Grammatika akkuraat -Grammatika oor die grammatikafoute -Grammatika -Besaai met foute en Taalgebruik en en goed gekonstrueer algemeen korrek en -Voldoende woordeskat onakkuraat met etlike verward konvensies; -Feitlik foutloos goed gekonstrueer -Foute belemmer nie foute -Woordeskat nie geskik Woordkeuse; -Baie goeie woordeskat betekenis nie -Basiese woordeskat vir doel nie Punktuasie en spelling -Oorwegend foutloos -Betekenis belemmer -Betekenis ernstig belemmer 8 PUNTE VERSPREIDING VAN 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 PUNTE Kopiereg voorbehou ## Related documents - [Afrikaans SAL P1 Nov 2014 Memo Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2014-memo-eastern-cape/dbd7d86b-3aa9-4eb2-a994-0f8506f04c5f) — Afrikaans SAL · Memo · 2014 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG Free State](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-free-state/60f38b88-98dd-4d67-bb3e-7027f8732af0) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG North West](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-north-west/eb132f6c-0282-4b83-ac06-1668de6502a9) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-gauteng/6c3da118-969a-4c5f-b194-22b48cc0e0cf) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-eastern-cape/3c844a97-7fc0-4c59-b30d-8c16ebaee45a) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2017-memo/2f15a380-32e6-40de-8ba1-9bf399e647d3) — Afrikaans SAL · Memo · 2017 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans SAL - [Gr 12 Afrikaans SAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-afrikaans-sal-atp-2023-24/62a5661c-7dee-400e-8d08-3944f9c721f0) — ATP · Afr - [Afrikaans SAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2024/aee8aad3-b29f-4223-89f5-1a1283e698a1) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-eastern-cape/6e87169e-a8f9-4e13-9e08-6316b28e8888) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 Northern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-northern-cape/f43a1af8-8f51-4190-8085-1bc65cd7b58e) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 North West](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-north-west/8f77d9e8-f746-489b-ab83-fe9a87ccb01e) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 KwaZulu-Natal](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-kwazulu-natal/adef1d4c-b9bb-498b-878e-e136363c451d) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.