# Afrikaans SAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2015 Memo > Grade 12 Afrikaans SAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exams 2015, 20 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2015-memo/91b5e94e-41e7-479a-80fa-53485941fbeb - Updated: 2026-09-27 - Subject: Afrikaans SAL - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2015 - Exam period: NSC November Exams - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 20 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans SAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-sal) › [Afrikaans SAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2015-memo/91b5e94e-41e7-479a-80fa-53485941fbeb) ## About this document Afrikaans Sal · Grade 12 · NSC November Exams · 2015 · Afrikaans. Memorandum, 20 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Matching paper and memo - [Afrikaans SAL P2 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2015/9bb4804f-6d14-4267-8cb9-3a1056be2ad4) — QP · 2015 · Afr ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 AFRIKAANS TWEEDE ADDISIONELE TAAL V2 NOVEMBER 2015 MEMORANDUM PUNTE: 80 Hierdie memorandum bestaan uit 20 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 2 DBE/November 2015 NSS – Memorandum LEERUITKOMS 3: SKRYF EN AANBIED ALGEMEEN 1. Gebruik die rubrieke in die assesseringsriglyne. AFDELING A VRAAG 1.1–1.5 OPSTEL AFDELING B VRAAG 2.1 FORMELE BRIEF VRAAG 2.2 VRIENDSKAPLIKE BRIEF VRAAG 2.3 DIALOOG VRAAG 2.4 INFORMELE TOESPRAAK AFDELING C VRAAG 3.1 STROOIBILJET VRAAG 3.2 DAGBOEKINSKRYWING VRAAG 3.3 INSTRUKSIES 2. Bestudeer en bespreek die rubrieke baie deeglik. Let veral daarop dat beplanning, redigering en formaat by die rubrieke ingesluit is. 3. As ʼn onderwerp misgetas is, word die kandidaat se antwoordeboek na die senior nasiener verwys. Die kandidaat moet volgens die rubrieke baie laag op inhoud aangeslaan word. 4. Indien daar twyfel oor ʼn onderskeidingskandidaat se skryfstuk(ke) bestaan, moet dit eweneens met die senior nasiener bespreek word. 5. Indien ʼn skryfstuk grootliks uit die vraestel saamgeflans word of dele van opdragte uit die vraestel word net so oorgeskryf, ontvang die kandidaat geen punte nie. Kommentaar sal wees: Nie eie werk nie/Saamgeflans. Indien dele van die skryfstuk wel die kandidaat se eie werk is, word hierdie dele volgens die laagste kode geassesseer. 6. Die nasiener moet die voorgeskrewe nasiensimbole (bl. 3) gebruik by die nasien van ʼn skryfstuk. Moenie net strepe onder die foute trek nie. 7. By skryfstukke wat te lank is, word die maksimum lengte nagesien en ʼn streep deur die res getrek. 8. By VRAAG 1.5: • Die titel en die kern van die prent behoort by mekaar aan te sluit. • Indien die titel nie by die kern van die prent pas nie, maar die inhoud spreek steeds die kern van die prent aan, word die titel geïgnoreer. • Die onderwerpe kan verhalend of beskrywend wees. Die prente dien slegs as prikkels. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 3 DBE/November 2015 NSS – Memorandum SIMBOLE/TEKENS BY DIE NASIEN Die volgende simbole/tekens behoort deur die onderskeie provinsies gebruik te word. VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING Woordorde (...) Hakies/pyltjie Spelfout = Twee kort strepies onder ʼn woord Woordkeuse / Haal met ʼn streep deur Tydfoute T (in die kantlyn) Hoofletter T Woord(e) weggelaat ^ Weggelaatteken Paragraafindeling // Dubbele skuinsstreep Taalfoute ______ Enkelstreep onder die taalfout Herhaling hh (in die kantlyn) Dubbele hh Paragraaf is een, lang, lomp sin [ Begin van nuwe sin Onduidelik/Onverstaanbaar ∫ (in die kantlyn) Kronkelstreep Saamgeflans uit vraestel Vr (in die kantlyn) Hoofletter V; kleinletter r Punktuasie o Omkring Erkenning van taaljuweeltjies  Regmerkie bo goeie taalgebruik, idees of uitdrukkings. Woorde uit ander tale/*nie- X Trek ʼn X oor die verkeerde woord. funksionele/vreemde woorde *Standaardafrikaans bly die norm. Gebruiksafrikaans moet vermy word. Aanvaar terme waarvoor Afrikaans nog nie ekwivalente het nie. Aanvaar ook gemotiveerde Afrikaanse streekswoorde/- uitdrukkings. NEERSKRYF VAN PUNTE 1. Gebruik die korrekte rubriek vir elke tipe skryfstuk. 2. Assesseer die kandidaat se skryfstukke na aanleiding van die vyf KATEGORIEË volgens: AFDELING A: INHOUD en BEPLANNING (24 punte), TAAL, STYL en REDIGERING (12 punte) en STRUKTUUR (4 punte). AFDELING B: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte). AFDELING C: INHOUD, BEPLANNING en FORMAAT (12 punte) en TAAL, STYL en REDIGERING (8 punte). 3 Evalueer hoe uitsonderlik, gemiddeld of onvoldoende die kandidaat binne daardie kategorieë tussen die gegewe punte is, bv. uit ʼn gegewe punt van 12 - 14 uit 40, moet die nasiener kan assesseer watter punt die skryfstuk verdien. Indien die punt vir Inhoud & Beplanning (Afdeling A) in die UITSONDERLIK of KNAP kategorie val, moet die nasiener bepaal of die punt in die hoë of lae subkategorie val. Skryf net EEN punt neer. 4. Hou die omskrywing (UITSONDERLIK/GEMIDDELD/ ONVOLDOENDE) by die kategorieë in gedagte. Dis ʼn hulpmiddel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 4 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 5. Skryf die punt soos volg neer: AFDELING A Omskrywing Punt AFDELING B en C Omskrywing Punt I/B K- 16 I/B/F K 9 T/S/R E 3 T/S/R K 5 S K 3 TOTAAL: 14 TOTAAL: 22 Let wel: Indien die punt vir Inhoud & Beplanning (Afdeling A), in die UITSONDERLIK of KNAP kategorie val, word die punt in die hoë subkategorie met ’n + aangedui en in die lae subkategorie met ’n - . AFDELING A: OPSTELTIPES VERHALENDE OPSTEL (Generies) Dis ʼn interessante vertelling van ʼn storie/gebeurtenis(-se), gewoonlik uit die verlede. Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word. • Hierdie opstel gaan oor iets wat gebeur het en oorvertel word (ʼn storie of gebeurtenis). • Dit word opreg en met entoesiasme geskryf. • Die inhoud is boeiend, interessant en samehangend. • Die vertel-/storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig. • Die verhaal word uit eie ervaring geskryf of kan fiktief wees. • Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd. • Die kandidaat moet ʼn treffende inleiding skryf wat die leser boei. • Daar moet ’n verrassende slot wees. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. BESKRYWENDE OPSTEL (Generies) Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die onderwerp wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef. • Waarnemings met al vyf sintuie en ’n goeie woordeskat word vereis. • Insig, begrip, eie belewing en sinvolheid geniet aandag. (Dit is meer as net die opnoem van waarnemings.) • Tekste kan varieer van realisties na ’n verdieping in die aanbieding. • Eie gevoelens oor die beskrywing kan gegee word. • Plekke, gebeure en karakters word presies en akkuraat beskryf. • Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik. • Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word op ’n oorspronklike wyse aangewend. • Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet aandag geniet. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 5 DBE/November 2015 NSS – Memorandum Die formaat van die opstel Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekendgestel word. Dit behoort treffend, relevant, kort en saaklik te wees. Liggaam: Dit het verskeie paragrawe waarvan een sin per paragraaf dan gewoonlik die hoofgedagte bevat. Die ander sinne in die paragraaf is ter ondersteuning van die hoofgedagtes en/of mening van die skrywer. Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die gebeure in die opstel saamvat. WENKE AAN NASIENERS: Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel oor die onderwerp geskryf het. 1.1 EK IS 'N TIENER • Die kandidaat moet ʼn opstel skryf waarin hy/sy vertel waarom dit lekker is/nie lekker is om ʼn tiener te wees (nie) of waarin hy/sy tienerwees beskryf. • Die opstel moet in die teenwoordige tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Watter dinge vir tieners belangrik is. - Goeie geleenthede vir tieners. - Probleme wat tieners ondervind. - Waarom dit vir die kandidaat lekker/nie lekker is om ʼn tiener te wees (nie). [40] 1.2 HY/SY LAAT MY ALTYD GLIMLAG • Die kandidaat moet ʼn opstel skryf waarin hy/sy vertel van iemand wat hom/haar altyd laat glimlag of so ʼn persoon beskryf. • Die opstel kan in die teenwoordige of verlede tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Wie hierdie persoon is. - Wat die kandidaat se verhouding met hierdie persoon is. - Wat hierdie persoon doen om die kandidaat te laat glimlag. - Hoekom hierdie persoon altyd ’n spesiale plek in die kandidaat se lewe sal hê. [40] 1.3 DIE LAASTE DAG VAN MY SKOOLLOOPBAAN • Die kandidaat moet ʼn verhalende of beskrywende opstel skryf waarin hy/sy van die laaste dag van sy/haar skoolloopbaan vertel of dit beskryf. • Die opstel moet in die verlede tyd geskryf word. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Wat alles op die laaste dag van die kandidaat se skoolloopbaan gebeur het. - Hoekom hierdie dag anders as ander skooldae was. - Wat hierdie laaste dag spesiaal gemaak het. - Hoekom die kandidaat daardie dag nooit sal vergeet nie. [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 6 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 1.4 DIT WAS MY KEUSE • Die kandidaat moet ʼn verhalende opstel skryf waarin hy/sy vertel van ʼn keuse wat hy/sy gemaak het. • Die opstel behoort in die verlede tyd geskryf te word, maar moenie gepenaliseer word indien dit in die teenwoordige tyd geskryf is nie. • Die belangrikste elemente kan die volgende wees: - Wat hierdie keuse was wat die kandidaat gemaak het. - Hoekom die kandidaat hierdie keuse gemaak het. - Wat gebeur het nadat die kandidaat hierdie keuse gemaak het. - Hoe hierdie keuse die kandidaat se toekoms sal verander/verander het. [40] 1.5 1.5.1–1.5.4 PRENTE • Die opstel kan verhalend of beskrywend wees. • Kandidate se eie gepaste interpretasie van prente word aanvaar. • Die kandidaat moet die opstel ʼn titel gee. • Die kandidaat se opstel moet direk by die prent aansluit. • Die prent kan beskryf word of iets uit die kern van die prent kan ʼn storie begin. • Let daarop dat ʼn prent ook figuurlik geϊnterpreteer kan word. [40] ONTLEDING VAN MOONTLIKE OPSTELTIPES PER VRAAG • Die vrae is sό geformuleer en die prente sό gekies dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp/prent van die kandidaat verwag word. Waar VRAAG 1.5.1–1.5.4 beantwoord word, moet die opstel verband hou met die prent. • Die opstel wat geskryf word, kan dus enige een van die twee tipes opstelle wees soos hierbo uiteengesit. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING A: 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 7 DBE/November 2015 NSS – Memorandum AFDELING B: LANG TRANSAKSIONELE TEKS Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel die opdrag uitgevoer het. 2.1 FORMELE BRIEF FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn formele brief aan die bestuurder van Sonskyn Supermark skryf om aansoek te doen om die deeltydse werk as pakker. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Die formele brief se taalgebruik en styl moet formeel en saaklik wees. • Die brief spreek die teikenpersoon formeel aan, bv. Meneer/Geagte Heer/Geagte mnr. Maredi. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die kandidaat en die bestuurder van die supermark (ontvanger van die brief). INHOUD: • Die kandidaat kan oor die volgende skryf: - Die kandidaat moet aandui/verduidelik waarom hy/sy graag die werk wil hê. - Die kandidaat moet die nodige persoonlike besonderhede verskaf. - Die kandidaat moet kontakbesonderhede verskaf. - Die kandidaat moet motiveer waarom hy/sy geskik is vir die werk. FORMAAT: • Die formaat van die brief moet korrek wees: adres van afsender, datum, adres van ontvanger, aanhef, opskrif/doel, paragrawe en afsluiting. • Die adres van die afsender kom regs boaan in blokvorm. • Daar word nie ʼn reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Omdat sekere handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier ʼn toegewing maak en leerders nie penaliseer nie. • Die datum word voluit geskryf: 15 November 2015. • Die adres van die ontvanger van die brief is links in blokvorm. • Geen leestekens word in die adresse gebruik nie. • Hierdie formele brief word aan die bestuurder van Sonskyn Supermark gerig. • ʼn Reël word tussen die adres van die afsender en die adres van die ontvanger oopgelaat. • ʼn Reël word tussen die adres van die ontvanger en die aanhef van die brief oopgelaat. • Die doel van die brief word in hoofletters geskryf OF dit kan in kleinletters geskryf en dan onderstreep word. Dit moet die essensie van die brief saamvat. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 8 DBE/November 2015 NSS – Memorandum • Redes vir die skryf van die brief word gegee. • Geen leestekens word na “Die uwe” gebruik nie. • Die brief word deur die persoon wat die korrespondensie rig, onderteken. Korrespondente kan ook hul noemname en vanne gee. • Die korrespondent se voorletters en van kan onder die handtekening uitgeskryf word, indien dit onleesbaar is. STYL: • Die brief moet kort en bondig wees. • Die taal en styl is formeel. • Skryf nugter en saaklik. Geen mooiskrywery nie. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Adres van die afsender ... ... ... Poskode Datum xxx Die Bestuurder Sonskyn Supermark Posbus 9876 Johannesburg 0001 xxx Meneer/Mevrou/Mejuffrou/Geagte ... xxx AANSOEK OM DEELTYDSE WERK AS PAKKER (Kleinletters en onderstreep of hoofletters) xxx Hiermee doen ek aansoek ... xxx Ek wil graag die werk hê, want ... xxx My persoonlike besonderhede is ... xxx U kan my kontak by ... xxx Ek dink ek is geskik vir die werk, want ... xxx Die uwe (Geen leestekens nie) Noemnaam en van/voorletters en van Handtekening (Opsioneel) Hoedanigheid van die afsender (Opsioneel) [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 9 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 2.2 VRIENDSKAPLIKE BRIEF FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn vriendskaplike brief aan sy/haar oom/tante skryf om te vra of hy/sy by hulle kan inwoon terwyl hy/sy studeer. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Die vriendskaplike brief is persoonlik, openhartig en vriendelik. • Die doel hiervan is om met die oom/tante te kommunikeer. • Die kandidaat vra om by die oom/tante in te woon terwyl hy/sy studeer. • Die vriendskaplike brief spreek die ontvanger direk aan. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die kandidaat en die oom/tante (ontvanger van die brief). INHOUD: • Die kandidaat kan oor die volgende skryf: - Waarom die kandidaat by sy/haar oom/tante wil inwoon terwyl hy/sy studeer. - Hoe lank die kandidaat by die oom/tante wil inwoon. - Hoe die kandidaat beplan om die oom/tante terug te betaal. - Wat dit vir die kandidaat sal beteken as die oom/tante ja sê. FORMAAT: • Die kort inleidingsparagraaf stel die rede vir die brief duidelik. • Die liggaam van die brief brei uit oor die rede vir die brief: die kandidaat vra om by die oom in te woon terwyl hy/sy studeer. • Die slotparagraaf moet die brief saamvat en dalk ook ʼn rede gee hoekom die persoon moet terugskryf. • Die formaat van die brief moet korrek wees: adres, datum, aanhef, paragrawe en afsluiting. • Geen leestekens word in die adres gebruik nie. • Daar word nie ʼn reël tussen die poskode en die datum oopgelaat nie. Omdat sekere handboeke wel die reël ooplaat, moet ons hier ʼn toegewing maak en kandidate nie penaliseer nie. • Die datum word voluit geskryf: 15 November 2015. • Adres:Posbus 88 Huis 342 Kerkstraat 1 Sesde Laan/laan 10 Pleknaam Pleknaam Pleknaam Pleknaam Kode Kode Kode Kode • Wanneer ʼn eienaam aan ʼn straat, rylaan of laan gekoppel word, kan dit as twee woorde geskryf word, bv. Mandela Rylaan. • Aanhef: “Beste” of “Liewe” of enige aanvaarbare aanspreekvorm word gebruik en dit word teen die linkerkantlyn geskryf. • ʼn Reël word tussen paragrawe oopgelaat. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 10 DBE/November 2015 NSS – Memorandum • Groete/Liefdegroete/Mooi wense, ens. is die laaste paragraaf van die brief en daarom is daar ʼn punt aan die einde. • Daar word nie ʼn reël in die afsluiting van die brief oopgelaat nie. • Die omskrywing “U/Jou neef/niggie/broerskind/susterskind” is opsioneel. STYL: • Dit word in ʼn meer informele styl as ʼn opstel geskryf. • Dit moet lewendig en interessant wees. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Adres van die afsender ... ... Poskode Datum Liewe ... xxx Ek wil volgende jaar verder gaan studeer, maar het ʼn probleem met blyplek ... xxx Is dit moontlik dat ek by julle ... xxx Ek wil by julle inwoon ... xxx Ek beplan om julle terug te betaal deur ... xxx Liefdegroete./Mooi wense. xxx U/Jou neef/niggie (Opsioneel) Skrywer se naam [20] 2.3 DIALOOG FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn dialoog tussen hom/haar en die bestuurder van McBurger skryf. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Aanspreekvorm moet korrek en geskik wees vir ʼn dialoog tussen die bestuurder van McBurger en ʼn ontevrede klant. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die toon en register moet pas by die verhouding tussen die kandidaat en die bestuurder van McBurger (taktvol en verskonend). Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 11 DBE/November 2015 NSS – Memorandum INHOUD: • Die kandidaat moet: - begin soos op die vraestel aangedui. - die gesprek tussen homself/haarself en die bestuurder van McBurger neerskryf. - verduidelik waarom hy/sy ontevrede is met die stuk plastiek in sy/haar hamburger. - skryf wat die bestuurder van McBurger sê oor die probleem en hoe die kandidaat gehelp gaan word. FORMAAT: • Die sprekers se name staan teen die linkerkantste kantlyn. • Daar is ’n dubbelpunt na die naam. • Daar word geen aanhalingstekens gebruik nie. • ʼn Reël word na elke spreker (spreekbeurt) oopgelaat. • Ekstra inligting word tussen hakies geskryf, direk na die spreker se naam of direk voor die spreker se woorde. • Leestekens word gebruik om emosie aan te dui of om sekere dinge te beklemtoon. STYL: • Die taal en styl moet by die konteks pas. • Die styl behoort minder formeel te wees. • Die kandidaat behoort hoflik en taktvol te wees en die bestuurder van McBurger behoort verskonend/begrypend te wees. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Bestuurder: Goeiemôre, kan ek help? (Reël oop) Ek: Goeiemôre. Ek is ontevrede oor die hamburger wat ek nou net hier gekoop het. (Reël oop) Bestuurder: … (bv. luister na die klant se klagte) (Reël oop) Ek: … (bv. die klant verduidelik waarom hy/sy ontevrede is) (Reël oop) Bestuurder: ... (bv. maak voorstel om die probleem op te los) (Reël oop) Ek: … (bv. aanvaar/verwerp die voorstel) (Reël oop) [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 12 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 2.4 INFORMELE TOESPRAAK FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn informele toespraak vir sy beste maat se agtiende verjaarsdagpartytjie skryf. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 80–100 woorde. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. • Die inhoud moet persoonlik, dog korrek wees. • Die taal en styl moet pas by inhoud van die toespraak. INHOUD: • Die kandidaat kan oor die volgende skryf: - Watter tipe mens die kandidaat se maat is. - Watter goeie dinge die kandidaat se maat gedoen het. - Wat die kandidaat en sy/haar beste maat alles saam gedoen het. - Wat die kandidaat se goeie wense vir sy/haar maat se toekoms is. FORMAAT: • Paragrawe moet logies op mekaar volg om by die informele situasie te pas. • Adjektiewe kan gebruik word om die toespraak interessant te maak en om te beskryf. • Skryf ’n bondige, interessante inleiding wat die gehoor se belangstelling by die toespraak wek. • Verskaf persoonlike inligting oor jou maat. • Brei dan uit op die inligting. • Skryf ’n treffende slot wat jou goeie wense vir jou maat se toekoms vervat. STYL: • Die toespraak moet kort en bondig wees. • Die taal en styl moet pas by die konteks van die toespraak. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Paragraaf 1: Oor wie handel die toespraak? … Paragraaf 2: Watter tipe mens is jou beste maat? … Paragraaf 3: Watter goeie dinge het jou maat gedoen? … Paragraaf 4: Wat het jy en jou maat alles saam gedoen? (Samevatting) Jou goeie wense vir jou maat se toekoms. [20] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 13 DBE/November 2015 NSS – Memorandum ONTLEDING VAN LANG TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING B: 20 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 14 DBE/November 2015 NSS – Memorandum AFDELING C: KORT TRANSAKSIONELE TEKS Die riglyne wat by die vrae gegee is, hoef nie gevolg te word nie. Die vraag is of die kandidaat wel die opdrag uitgevoer het. 3.1 STROOIBILJET FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet ʼn strooibiljet skryf om mense van sy/haar skool se talentaand te vertel. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 50–70 woorde. • Die strooibiljet word geskep vir ’n spesifieke groep mense, nl. mense wat moontlik die talentaand sal bywoon. • Die strooibiljet moet die mense aanspoor om die talentaand by te woon. • Die inligting moet duidelik wees. • Die krag van ʼn strooibiljet lê in sy eenvoud. • Dit moet onmiddellik die leser se aandag trek. • Moenie te veel woorde gebruik nie. • Die leser moet die strooibiljet maklik verstaan. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. INHOUD: • Die vrae wat?, wanneer?, waar? en vir wie? moet beantwoord kan word. • Die kandidaat kan oor die volgende skryf: - Die kandidaat moet die mense motiveer om die talentaand by te woon. - Die kandidaat moet aandui wat alles by die talentaand gaan gebeur. - Die kandidaat moet aandui wat alles by die talentaand gedoen en gekoop kan word. - Die kandidaat moet aandui wie die kontakpersoon is en wat sy/haar kontaknommer en adres is. FORMAAT: • Lettergroottes, lettertipes en uitleg (plasing van die woorde) is baie belangrik. • Dit moet al die inligting oor die talentaand gee. • Die strooibiljet berus op die sogenaamde ABBA-beginsel. ’n Strooibiljet moet ʼn mens se aandag trek. Die mense se belangstelling vir die talentaand moet gewek word. Dit moet hulle behoefte aanspreek. As die strooibiljet in sy doel slaag, sal die mense tot aksie oorgaan. STYL: • Die taal en styl moet by die strooibiljet pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 15 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VOORBEELD: Hoërskool Vasbyt se Wat? JAARLIKSE TALENTAAND! Almal is welkom om die talentaand by te woon! Wie? Waar? Waar: Hoërskool Vasbyt se skoolsaal Wanneer: Vrydagaand 20 November 2015 Wanneer? Tyd: 18:00 vir 18:30 Items: Drama, dans, individuele sangitems, Hoërskool Vasbyt se koor, Ekstra inligting mimiek. Kom kyk na ons skool se talentvolle deelnemers! Heerlike eetgoed te koop tydens die pouse! Kontak …(persoon se naam) by … (telefoonnommer) om meer oor die talentaand uit te vind. [20] 3.2 DAGBOEKINSKRYWING FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat moet in sy/haar dagboek skryf en vertel van ʼn vertoning van sy/haar gunstelingsanger wat hy/sy bygewoon het. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 50–70 woorde. • Die dagboekinskrywing moet die kandidaat se vertelling wees van die vertoning wat hy/sy bygewoon het. • Daar hoef nie met “Liewe Dagboek” begin te word nie. • Skryf in die eerste persoon. • Verwys na “gisteraand” en skryf in die verlede tyd (die vertoning wat hy/sy bygewoon het). • Gebruik adjektiewe, leestekens en hoofletters om oortuigend te skryf. • Noem persone op die naam. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 16 DBE/November 2015 NSS – Memorandum INHOUD: • Die inhoud is persoonlik van aard. • Die kandidaat vertel van die aand toe hy/sy na sy/haar gunstelingsanger gaan luister het en hoe hy/sy oor die aand gevoel het. • Die kandidaat moet die volgende inligting verskaf: - Wie die kandidaat se gunstelingsanger is. - Wie saam met die kandidaat gegaan het. - Wat alles die aand gebeur het. - Hoe die kandidaat voel oor alles wat die aand gebeur het. FORMAAT: • Die dag en datum word boaan geskryf. • Die inhoud kan soos ʼn opstel in paragrawe geskryf word. STYL: • Die taal en styl moet by die dagboekinskrywing pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: Sondag, 06 Desember 2015 Gisteraand se vertoning was ongelooflik! (inleidingsparagrafie) … (vertel van die vorige aand se vertoning) Ek sal hierdie aand nooit vergeet nie. (slotparagrafie) [20] 3.3 INSTRUKSIES FOKUS: (OPDRAG) Die kandidaat se broer/suster wil vir die kandidaat ’n lys met instruksies saamstel wat hom/haar sal help om beter te studeer. VEREISTES VIR HIERDIE SKRYFSTUK: • Getal woorde: 50–70 woorde. • Nie alle instruksies hoef met ʼn werkwoord te begin nie. • Die kandidaat moet slordige taal, slengwoorde en sms-taal vermy. INHOUD: • Die kandidaat gee instruksies wat sal help om beter te studeer. • Die kandidaat hoef nie die prente te gebruik nie en kan ook ander sinvolle studiewenke gee, bv. maak opsommings van al jou werk. • Die instruksies hoef ook nie die volgorde van die prentjies te volg nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 17 DBE/November 2015 NSS – Memorandum FORMAAT: • Die instruksies moet puntsgewys neergeskryf word. STYL: • Die taal en styl moet by die instruksies pas. • Die lengte van die skryfstuk moet korrek wees. VOORBEELD: 1. Stel ʼn studierooster op waarby jy moet hou. 2. Jy moet lank voor die tyd begin studeer./Jy moet jou tyd korrek bestee. 3. Eet genoeg gesonde kos. 4. Maak seker dat jy genoeg water drink. 5. Slaap genoeg./Kry voldoende rus./Moenie vir te lang tye aaneen studeer nie. 6. Oefen gereeld./Kry genoeg oefening en vars lug. 7. Studeer in ʼn georganiseerde omgewing./Sit by ʼn tafel wanneer jy studeer. 8. Maak seker dat daar genoeg lig is waar jy studeer. 9. Daar moet stilte wees waar jy studeer./Studeer in ʼn stil plek. 10. Skakel jou selfoon/TV af terwyl jy studeer./Moenie tyd mors met jou selfoon/TV nie. [20] ONTLEDING VAN KORT TRANSAKSIONELE TEKS Die vrae is sό geformuleer dat ʼn persoonlike inkleding van die gekose onderwerp van die kandidaat verwag word. Verskillende persoonlikheidstipes en belangstellingsvelde word in ag geneem. TOTAAL AFDELING C: 20 GROOTTOTAAL: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 Downloaded from hlayiso.com 18 DBE/November 2015 NSS – Memorandum LET WEL • Gebruik altyd die rubriek by die nasien van die opstel (Vraestel 2; Afdeling A). • Die punte (0-40) vir die nasien van die opstel is in vyf kategorieë verdeel. • Die kriteria vir INHOUD is verder by Uitsonderlik en Knap in ’n hoë en lae subkategorie verdeel. In elke sub-kategorie word die verspreiding van punte aangedui. • Die verdeling van punte in ’n hoë en lae subkategorie beïnvloed nie die punt wat vir TAAL & STYL en STRUKTUUR toegeken word nie. ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL (AFDELING A) TWEEDE ADDISIONELE TAAL [40 PUNTE] KRITERIA UITSONDERLIK (U) KNAP (K) GEMIDDELD (G) ELEMENTÊR (E) ONVOLDOENDE (O) INHOUD & BEPLANNING 22-24 18 12-16 7-11 0-6 - Respons is uitsonderlik, treffend - Respons is baie goed; getuig - Respons is bevredigend. - Samehang in respons is - Respons is nie meer relevant Hoë subkategorie Respons op opdrag en bo verwagting. van vaardigheid. - Idees is redelik same- wisselvallig. nie. Idees in teks - Idees is intelligent, volwasse en - Idees heeltemal relevant, hangend en oortuigend. - Idees is onsamehangend en - Idees is deurmekaar en nie op Organisering van idees stem leser tot nadenke. interessant en gee aanduiding - Redelike organisasie onduidelik; nie meer oorspronklik onderwerp gefokus nie. Dis Bewus van: - Uitsonderlike organisasie van volwassenheid. (inleiding, liggaam en nie. vaag en herhalend. • doel, (inleiding, liggaam en - Organisasie (inleiding, liggaam samevatting/slot) en - Min bewys van organisasie - Geen organisasie; skryfstuk is • gehoor samevatting/slot) en samehang. en samevatting/slot) is baie samehang. (inleiding, liggaam en onsamehangend. • konteks van opdrag goed en samehangend. samevatting/slot) en samehang. 19-21 17 24 PUNTE - Respons is uitmuntend, maar - Respons is goed; getuig van Lae subkategorie uitsonderlik treffende eienskappe vaardigheid. ontbreek. - Idees is relevant, interessant. - Idees is intelligent en volwasse. - Organisasie (inleiding, liggaam - Baie knap organisasie (inleiding, en samevatting/slot) is goed en liggaam en samevatting/slot) en samehangend. samehang. TAAL, STYL & REDIGERING 10-12 8-9 6-7 4-5 0 -3 - Taalgebruik is uitmuntend. - Taalgebruik is baie gepas en - Taalgebruik is voldoende; - Taalgebruik is basies. - Taalgebruik is onverstaanbaar. Toon, register, styl en woordeskat is geskik vir doel - Toon, styl en register is retories doeltreffend. hier en daar wisselvallig. - Toon, styl en register is - Toon, styl en register is en konteks effektief. - Toon, styl en register is gepas - Toon, styl en register is oor elementêr. onvoldoende. Woordkeuse - Woordeskat is uitsonderlik. en effektief. die algemeen gepas. - Woordeskat is baie basies. - Woordeskat uiters beperk; Taalgebruik en konvensies - Grammatika, spelling en - Woordeskat is knap. - Woordeskat is gemiddeld. - Heelwat grammatika-, spel- en maak selfs begrip onmoontlik. Punktuasie punktuasie is feitlik foutvry. - Min grammatika-, spel- en - Grammatika, spelling en punktuasiefoute. - Grammatika-, spel- en Grammatika - Uitsonderlik gedoen. punktuasiefoute. punktuasie is gemiddeld. - Min of geen sinsverskeidenheid. punktuasiefoute belemmer Spelling - Knap gedaan. - Beperkte gebruik van betekenis. retoriese middele. 12 PUNTE STRUKTUUR 4 3 2 1 0 - Uitsonderlike ontwikkeling van - Logiese, samehangende - Gemiddelde ontwikkeling van - Basiese ontwikkeling van - Onvoldoende ontwikkeling van Kenmerke van teks onderwerp. ontwikkeling van onderwerp. onderwerp. onderwerp. onderwerp. Paragraafontwikkeling en sinskonstruksie - Uitsonderlike detail. - Genoegsame detail. - Relevante detail. - Sommige relevante detail. - Nodige detail ontbreek. - Uitsonderlike vaardigheid in sins- - Sins- en paragraafbou is logies - Gemiddelde sins- en - Sins-en paragraafbou is foutief. - Sins-en paragraafbou is 4 PUNTE en paragraafbou. en getuig van variasie. paragraafbou. - Opstel maak tog sin t.s.v. baie foutief. foute. - Opstel maak nie sin nie. HOOG GEMIDDELD LAAG Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Afrikaans Tweede Addisionele Taal/V2 Downloaded from hlayiso.com 19 DBE/November 2015 NSS – Memorandum ASSESSERINGSRUBRIEK LANG TRANSAKSIONELE TEKS (AFDELING B) TWEEDE ADDISIONELE TAAL [20 PUNTE] KRITERIA UITSONDERLIK (U) KNAP (K) GEMIDDELD (G) ELEMENTÊR (E) ONVOLDOENDE (O) INHOUD, BEPLANNING & 10-12 8-9 6-7 4-5 0-3 FORMAAT - Grondige kennis van - Goeie kennis van - Toon voldoende kennis van - Toon elementêre kennis - Toon weinig, indien enige kenmerke van teks. kenmerke van teks. kenmerke van teks. van kenmerke van teks. kennis van kenmerke van Kenmerke van teks - Respons is uitsonderlik, - Respons is baie goed. - Respons is voldoende. - Respons is basies. teks. Respons op opdrag treffende en bo verwagting. - Inhoud en idees - Inhoud en idees redelik - Inhoud en idees nie - Respons toon weinig, Idees in teks - Idees is intelligent en samehangend. samehangend. meer altyd samehangend indien enige verband met Organisering van idees volwasse. - Behou fokus. - Nie meer heeltemal nie. opdrag. Konvensies en konteks - Inhoud en idees is - Idees is baie goed gefokus nie; enkele - Aanduiding van fokus; - Geen samehang in idees samehangend. uitgebrei met detail afwykings. met afwykings. en inhoud nie. 12 PUNTE - Behou fokus. wat die onderwerp - Sommige detail ondersteun - Min detail ondersteun die - Fokus onvoldoende en - Idees is behoorlik uitgebrei met ondersteun. die onderwerp. onderwerp. onvanpas. detail wat die onderwerp - Gepaste formaat; - Formaat oorwegend gepas, - Noodsaaklike reëls van - Baie min indien enige ondersteun. onbeduidende foute. maar met foute. die formaat is vaagweg detail ondersteun die - Gepaste en akkurate formaat. toegepas. Kritiese foute is onderwerp. egter begaan. - Noodsaaklike reëls van die formaat is nie toegepas nie. 7-8 5-6 4 3 0-2 TAAL, STYL & - Toon, styl, register en - Toon, styl, register en - Toon, styl, register en - Toon, styl, register en - Toon, styl, register en REDIGERING woordeskat is hoogs geskik vir woordeskat is baie geskik woordeskat is geskik vir woordeskat is minder woordeskat is nie meer doel, gehoor en konteks. vir doel, gehoor en konteks. doel, gehoor en konteks. geskik vir doel, gehoor en geskik vir doel, gehoor en Toon, styl, register en - Baie goeie woordeskat. - Knap woordeskat. - Woordeskat is voldoende. konteks. konteks nie. woordeskat is geskik vir - Toon goeie taalkonstruksie. - Toon oor die algemeen - Toon gemiddelde - Basiese woordeskat. - Woordeskat is doel/effek en konteks - Grammatika is akkuraat. goeie taalkonstruksie. taalkonstruksie. - Toon basiese onvoldoende. Woordkeuse - Baie min spel- en - Grammatika is oor die - Enkele grammatikafoute. taalkonstruksie. - Toon feitlik geen Taalgebruik en konvensies punktuasiefoute. algemeen korrek. - Spel- en punktuasiefoute - Grammatika is nie meer taalkonstruksie nie. Punktuasie - Min spel- en belemmer nie betekenis akkuraat nie. - Grammatikafoute Grammatika punktuasiefoute. nie. - Etlike spel- en belemmer betekenis. Spelling punktuasiefoute wat - Besaai met spel- en betekenis belemmer. punktuasiefoute; 8 PUNTE belemmer betekenis. HOOG GEMIDDELD LAAG Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Afrikaans SAL P1 Nov 2015 Memo Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2015-memo-eastern-cape/d17b26b4-9487-40c7-9960-757d0312310b) — Afrikaans SAL · Memo · 2015 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Feb-March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-feb-march-2015-memo/8183965c-6803-4aae-986f-0d5fec8127bd) — Afrikaans SAL · Memo · 2015 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG Free State](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-free-state/60f38b88-98dd-4d67-bb3e-7027f8732af0) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG North West](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-north-west/eb132f6c-0282-4b83-ac06-1668de6502a9) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-gauteng/6c3da118-969a-4c5f-b194-22b48cc0e0cf) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2021 MG Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2021-mg-eastern-cape/3c844a97-7fc0-4c59-b30d-8c16ebaee45a) — Afrikaans SAL · Memo · 2021 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans SAL - [Gr 12 Afrikaans SAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-afrikaans-sal-atp-2023-24/62a5661c-7dee-400e-8d08-3944f9c721f0) — ATP · Afr - [Afrikaans SAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p1-nov-2024/aee8aad3-b29f-4223-89f5-1a1283e698a1) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-eastern-cape/6e87169e-a8f9-4e13-9e08-6316b28e8888) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 Northern Cape](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-northern-cape/f43a1af8-8f51-4190-8085-1bc65cd7b58e) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 North West](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-north-west/8f77d9e8-f746-489b-ab83-fe9a87ccb01e) — QP · 2024 · Afr - [Afrikaans SAL P2 Nov 2024 KwaZulu-Natal](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-sal-p2-nov-2024-kwazulu-natal/adef1d4c-b9bb-498b-878e-e136363c451d) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.