# Agricultural Sciences Grade 12 P2 2022 Memo (Afr)

> Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2022 (Afrikaans), 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/agr-sciences-p2-gr12-memo-sept2022-afrikaans-final/76c3edf0-fd4b-4f40-8bb0-e81c860eae4b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Agricultural Sciences
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Agricultural Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/agricultural-sciences) › [Agricultural Sciences Grade 12 P2 2022 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/agr-sciences-p2-gr12-memo-sept2022-afrikaans-final/76c3edf0-fd4b-4f40-8bb0-e81c860eae4b)

## About this document

Agricultural Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2022 · Afrikaans. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [AGR SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2022 Afrikaans FINAL](https://www.hlayiso.com/library/agr-sciences-p2-gr12-qp-sept2022-afrikaans-final/b75f9314-9f32-4779-954a-16f22a45a927) — QP · 2022 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                       NASIONALE
                   SENIOR SERTIFIKAAT

                             GRAAD 12

                      SEPTEMBER 2022

               LANDBOUWETENSKAPPE V2
                    NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                   Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                            LANDBOUWETENSKAPPE V2              (EC/SEPTEMBER 2022)

 AFDELING A

 VRAAG 1

 1.1 1.1.1     C ✓✓

      1.1.2    A ✓✓

      1.1.3    C ✓✓

      1.1.4    D ✓✓

      1.1.5    C ✓✓

      1.1.6    C ✓✓

      1.1.7    B ✓✓

      1.1.8    B ✓✓

      1.1.9    C ✓✓

      1.1.10 D ✓✓                                                (10 x 2)    (20)

 1.2 1.2.1     D ✓✓
     1.2.2     G ✓✓
     1.2.3     C ✓✓
     1.2.4     B ✓✓
     1.2.5     F ✓✓                                               (5 x 2)    (10)

 1.3 1.3.1     Arbeid ✓✓
     1.3.2     Entrepreneurskap ✓✓
     1.3.3     Nisbemarking ✓✓
     1.3.4     Mutagene ✓✓
     1.3.5     Erfdwang ✓✓                                        (5 x 2)    (10)

 1.4 1.4.1     Bemarking ✓
     1.4.2     Oorhoofse ✓
     1.4.3     Kapitaal ✓
     1.4.4     Visie ✓
     1.4.5     Poligene ✓                                         (5 x 1)     (5)

                                                     TOTAAL AFDELING A:       45

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                      LANDBOUWETENSKAPPE V2                                   3

 AFDELING B

 VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING

 2.1 2.1.1      Identifikasie van bemarkingsfunksies
                B – Verwerking ✓                                                            (1)
                C – Verpakking ✓                                                            (1)

       2.1.2    Rol van bemarkingsfunksie B
                • Werkskepping ✓
                • Verminder ooraanbod ✓                                                     (2)

       2.1.3    Omgewingsvolhoubare verpakkingsriglyne
                • Verpakking moet herwinbaar wees ✓
                • Verpakking moet bio-afbreekbaar wees ✓                                    (2)

       2.1.4    Vergelyking van die waarde van die produk by punte A en D
                By punt A het die produk ŉ laer waarde ✓ terwyl dit by punt D ŉ hoër
                waarde het. ✓                                                               (2)

 2.2 Verhouding tussen prys en aanbod van PRODUKTE 1 en 2.

       2.2.1

                Kontrolelys
                • Korrekte opskrif ✓
                • x-as korrek gekalibreer met byskrif (Hoeveelheid verskaf) ✓
                • y-as korrek gekalibreer met byskrif (Prys) ✓
                • Grafiektipe (Lyngrafiek) ✓
                • Korrekte eenhede (R) ✓
                • Akkuraatheid ✓                                                            (6)

       2.2.2    Identifikasie van prys onelastiese produk
                Produk 2 ✓                                                                  (1)

       2.2.3    Motivering van antwoord op VRAAG 2.2.2
                Verandering in prys ✓ lei tot ŉ klein verandering in aanbod. ✓              (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                          LANDBOUWETENSKAPPE V2                       (EC/SEPTEMBER 2022)

      2.2.4   TWEE redes uit die diagram
              • Die produksietydperk van landbouprodukte is baie lank ✓
              • Bederfbaarheid van landbouprodukte ✓
              • Oes en bemarking van landbouprodukte is seisoenaal ✓
                                                                    (Enige 2 x 1)       (2)

 2.3 2.3.1    Identifikasie van bemarkingstelsels
              A – Beheerde bemarking ✓
              B – Gratis bemarking ✓                                                    (2)

      2.3.2   Bemarkingstelsel wat tot lei:
              (a) A                                                                     (1)
              (b) B                                                                     (1)

      2.3.3   Nadele van bemarkingstelsel A aan verbruikers
              • Standaardisering ✓
              • Stabiele pryse ✓
              • Veilige markafsetpunte
              • Ordelike bemarking                                   (Enige 2 x 1)      (2)

      2.3.4   Bemarkingskanale beskikbaar vir boere
              • Plaashekmark ✓
              • Varsproduktemarkte ✓
              • Voorraadverkope ✓
              • Direkte bemarking ✓
              • Internetbemarking ✓                                  (Enige 2 x 1)      (2)

 2.4 2.4.1    Die dokument wat in die gedeelte beskryf word
              Sakeplan ✓                                                                (1)

      2.4.2   Belangrikheid van die dokument wat in die uittreksel beskryf word
              • Verkryging van finansiering ✓
              • Om beleggers te lok ✓
              • Lei daaglikse bedrywighede ✓
              • Skets rolle en verantwoordelikhede van betrokke individue ✓
              • Beplan vir kapitaalvereistes ✓                       (Enige 2 x 1)      (2)

      2.4.3   Algemene foute wat begaan word tydens die opstel van die
              dokument wat in die leesstuk beskryf word gemaak word
              • Onvoldoende tegniese detail ✓
              • Onvolledige finansies ✓
              • Onrealistiese aannames ✓
              • Vaag wees ✓
              • Ignoreer risiko's ✓                             (Enige 2 x 1)           (2)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                   LANDBOUWETENSKAPPE V2                           5

       2.4.4    Eienskappe van ŉ suksesvolle entrepreneur
                • Deursettingsvermoë ✓
                • Motivering ✓
                • Leierskap ✓
                • Verbintenis/Toewyding ✓
                • Hardwerkend ✓
                • Innoverend ✓
                • Neem van risiko's ✓
                • Positiewe houding ✓                         (Enige 3 x 1)      (3)
                                                                                [35]

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                           LANDBOUWETENSKAPPE V2                        (EC/SEPTEMBER 2022)

 VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE

 3.1 3.1.1     Verduideliking van ekonomiese kenmerke van grond
               A – Verstedeliking beperk die hoeveelheid grond wat ✓ vir landbou
                    beskikbaar is ✓
               B – Aanvanklik lei ŉ toename in inset tot ŉ proporsionele toename
                    in uitset ✓ totdat ŉ punt bereik word waar enige verdere
                    toename in inset nie ŉ toename in uitset tot gevolg het nie. ✓        (4)

      3.1.2    Ekonomiese funksies van grond
               • Maak produksie van voedsel moontlik ✓
               • Bied fisiese ruimte vir menslike nedersettings ✓
               • Bied fisiese ruimte vir landbou-aktiwiteite ✓
               • Dit is ŉ bate wat as kollateraal gebruik kan word ✓
               • Dit is ŉ bron van minerale ✓                          (Enige 2 x 1)      (2)

      3.1.3    Metodes wat gebruik kan word om die produktiwiteit van grond
               te verbeter
               (a)    Waterbestuur/besproeiing/reënwateropvang ✓
               (b)    Die herstel van die grond se potensiaal ✓                           (2)

 3.2 3.2.1     Klassifikasie van arbeid tipes gebaseer op tydperk van
               indiensneming
               A – Permanente werkers ✓
               B – Seisoenale werkers ✓
               C – Toevallige/Los werkers ✓                                               (3)

      3.2.2    Die dokument wat tussen werknemer en werkgewer onderteken is
               Arbeidskontrak/Indiensnemingskontrak ✓                                     (1)

      3.2.3    Belangrikheid van ŉ arbeidskontrak/indiensnemingskontrak
               • Beskerm werknemers teen uitbuiting ✓
               • Beskerm werkgewers aangesien dit werknemergedrag reguleer ✓
               • Voorkom dispute tussen werkgewers en hul werknemers ✓
                                                                 (Enige 2 x 1)            (2)

      3.2.4    Arbeidswetgewing van toepassing op omstandighede
               (a) Werkloosheidsversekeringsfonds / Wet 63 van 2001                       (1)
               (b) Die Wet op Vaardigheidsontwikkeling / Wet 97 van 1998                  (1)
               (c) Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid / Wet 85 van 1993              (1)

      3.2.5    Twee strategieë wat deur die boer gebruik kan word om arbeid te
               behou
               • Motiveer arbeiders ✓
               • Om die regte tipe en aantal arbeiders te hê ✓
               • Opgradering van die arbeidsmag ✓                  (Enige 2 x 1)          (2)

 3.3 3.3.1     Identifisering van finansiële rekord
               Balansstaat ✓                                                              (1)

      3.3.2    Voorbeelde van kapitaaltipes:
               (a) Plaasgrond/Gebou en verbeterings ✓                                     (1)
               (b) Voertuie/Masjinerie en toerusting/Teelmateriaal ✓                      (1)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                     LANDBOUWETENSKAPPE V2                                7

       3.3.3    Tipes kapitaal benodig om kapitaaltipes in VRAAG 3.3.2 te
                finansier
                Vaste kapitaal – langtermynkrediet ✓
                Bedryfskapitaal – Mediumtermyn-krediet ✓                                (2)

       3.3.4    Berekening van netto waarde
                Netto waarde = Bates – laste ✓
                             = (R100 000 + R80 000 + R600 000 + R1 200 000 +
                                R150 000) ✓ – (R285 000 + R300 000) ✓
                             = R2 130 000 – R585 000
                             = R1 545 000 ✓                                             (4)

       3.3.5    Lewer kommentaar oor onderneming se lewensvatbaarheid
                Die onderneming is lewensvatbaar ✓ aangesien dit ŉ aansienlike
                netto waarde het. ✓                                                     (2)

 3.4 Identifisering van risikobestuursstrategie

       3.4.1    Diversifikasie ✓                                                        (1)

       3.4.2    Buigsaamheid ✓                                                          (1)

       3.4.3    Risikodeling ✓                                                          (1)

 3.5 Identifisering van beginsels van bestuur

       3.5.1    Beplanning                                                              (1)

       3.5.2    Implementering                                                          (1)
                                                                                       [35]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                            LANDBOUWETENSKAPPE V2                         (EC/SEPTEMBER 2022)

 VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA

 4.1   4.1.1   Meganisme van oorerwing wat in die diagram uitgebeeld word
               Kodominansie ✓                                                              (1)

       4.1.2   Motivering van antwoord op VRAAG 4.1.1
               Die kenmerke van beide homosigote ouers ✓ word volledig in die
               fenotipe van die heterosigotiese nageslag uitgedruk. ✓                      (2)

       4.1.3   Punnet-vierkant om F2-generasie genotipe te bepaal

                                      CR               CW          ✓

                      CR              CR CR            CRCW
                      CW ✓            CRCW             CWCW            ✓
                                                                           ✓
               Rubriek
               Punnett-vierkant met gamete en nageslag genotipes ✓
               Korrekte manlike gamete ✓
               Korrekte vroulike gamete ✓
               Korrekte nageslag genotipe ✓                                                (4)

       4.1.4   F2-fenotipiese verhouding
               1 Rooi : 2 Rooi en wit : 1 wit ✓                                            (1)

       4.1.5   Patrone van oorerwing wat tot verskillende fenotipes lei
               • Onvolledige dominansie ✓
               • Veelvuldige allele ✓
               • Poligene ✓
               • Epistase ✓                                        (Enige 2 x 1)           (2)

 4.2   4.2.1   Definisie van variasie
               Verwys na verskille wat bestaan ✓ tussen individue van dieselfde
               spesie ✓                                                                    (2)

       4.2.2   Voordeel van variasie in die uittreksel
               Laat aanpassing by plaag- en omgewingstressors toe ✓                        (1)

       4.2.3   Eksterne oorsake van variasie in plante
               • Sonlig ✓
               • Water ✓
               • Temperatuur ✓
               • Grond ✓
               • Peste en siektes ✓                                    (Enige 2 x 1)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                     LANDBOUWETENSKAPPE V2                                 9

 4.3 4.3.1      Identifikasie van seleksietipes
                A – Natuurlike seleksie ✓
                B – Kunsmatge seleksie ✓                                                 (2)

       4.3.2    Metodes van seleksietipe B
                • Stamboomseleksie ✓
                • Massa-seleksie ✓
                • Nageslag seleksie / Suiwer lyn seleksie ✓
                • Gesinseleksie ✓                                     (Enige 2 x 1)      (2)

       4.3.3    Vereistes vir eienskappe wat in seleksie tipe B gebruik word
                • Eienskappe moet oorerflik wees ✓
                • Eienskappe moet van ekonomiese belang wees ✓
                • Eienskappe moet meetbaar wees ✓                     (Enige 2 x 1)      (2)

 4.4 Identifikasie van teelmetode

       4.4.1    Kruisteling ✓                                                            (1)

       4.4.2    Opgradering ✓                                                            (1)

       4.4.3    Inteling ✓                                                               (1)

       4.4.4    Spesieskruising ✓                                                        (1)

 4.5 4.5.1      Identifikasie van genetiese modifikasie tegniek
                Elektroporasie ✓                                                         (1)

       4.5.2    Motivering vir VRAAG 4.5.1 hierbo
                ŉ Elektriese stroom word gebruik om porieë in die selmembraan
                te skep ✓ waardeur genetiese materiaal toegang tot die kerne kan
                verkry ✓                                                                 (2)

       4.5.3    Geskiktheid van moderne plantverbetering in Afrika-lande
                Hulle is nie geskik nie ✓ aangesien Afrikalande nie die tegniese
                kundigheid het nie / die tegnologie is duur ✓                            (2)

       4.5.4    Doelwitte van genetiese modifikasie tegnieke
                • Verbeter oesopbrengs ✓
                • Verbeter kommersiële eiendomme ✓
                • Verhoging van voedingswaarde van gewasse ✓
                • Die vervaardiging van farmaseutiese gewasse ✓       (Enige 2 x 1)      (2)

       4.5.5    Potensiële risiko's wat verband hou met plantverbeterings-
                metodes soos die een hierbo uitgebeeld
                • Voedselveiligheidsrisiko's ✓
                • Omgewingsrisiko's ✓
                • Sosio-ekonomiese risiko's ✓                              (3 x 1)       (3)
                                                                                        [35]

                                                              TOTAAL AFDELING B:        105
                                                                  GROOT TOTAAL:         150

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

## Related documents

- [AGRIC SCIENCES P1 GR12 QP SEPT2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/agric-sciences-p1-gr12-qp-sept2022-afrikaans/f715d8c3-c3f1-44e2-9e65-b40dd2e98165) — Agricultural Sciences · QP · 2022 · Afr
- [AGR SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/agr-sciences-p2-gr12-qp-sept2023-afrikaans/51750641-1490-4c7b-92b0-3ccf08e8849b) — Agricultural Sciences · QP · 2023 · Afr
- [AGRIC SCIENCES P2 QP SEPT2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/agric-sciences-p2-qp-sept2020-afrikaans/16170aa6-b6e1-42ff-9242-12237b624dfc) — Agricultural Sciences · QP · 2020 · Afr
- [AGRIC SC P2 GR12 SEPT 2016 MEMO ENG](https://www.hlayiso.com/library/agric-sc-p2-gr12-sept-2016-memo-eng/dc6c7551-bdff-472d-ab8b-8fa5f0c9fb92) — Agricultural Sciences · Memo · 2016 · Eng
- [AGRIC SC P2 GR12 SEPT2016 MEMO AFR](https://www.hlayiso.com/library/agric-sc-p2-gr12-sept2016-memo-afr/89f7eb5a-76a1-4b9b-b50b-732de81fc231) — Agricultural Sciences · Memo · 2016 · Afr
- [AGRIC SC P2 GR12 SEPT 2015 MEMO ENG](https://www.hlayiso.com/library/agric-sc-p2-gr12-sept-2015-memo-eng/405a318d-66c5-49e3-a5a7-116f64c66145) — Agricultural Sciences · Memo · 2015 · Eng

## More from Grade 12 Agricultural Sciences

- [Gr 12 Agric Sci ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-agric-sci-atp-2023-24/f8eca465-7b8e-42d7-afd8-c86963794db8) — ATP
- [AGRIC SCIENCES GR12 QP JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/agric-sciences-gr12-qp-june-2024-afrikaans/48719f25-7bad-42d9-ac10-98ce8ff7d641) — QP · 2024 · Afr
- [AGRIC SCIENCES P1 QP GR12 SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/agric-sciences-p1-qp-gr12-sept-2024-afrikaans/bef7725c-6e39-4ea2-a70e-eb20a0ec8a39) — QP · 2024 · Afr
- [AGR SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/agr-sciences-p2-gr12-qp-sept2024-afrikaans/8e32cd2a-091a-453e-805b-a2206fd54cc0) — QP · 2024 · Afr
- [Agricultural Sciences P1 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/agricultural-sciences-p1-nov-2024-afr/c13f3083-05d1-4557-b051-e0dd3897b42d) — QP · 2024 · Afr
- [Agricultural Sciences P2 Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/agricultural-sciences-p2-nov-2024-afr/81782c4d-d347-40f6-ab2c-0a2bb1dc02ef) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
