# Business Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afr) > Grade 12 Business Studies memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2015 (Afrikaans), 32 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/bstd-gr12-memo-afr-sep2015/34a7cd87-0580-44b7-af44-d9ea7023c12e - Updated: 2026-09-27 - Subject: Business Studies - Grade: Grade 12 - Document type: Memorandum - Year: 2015 - Exam period: Eastern Cape Mock Exam - Curriculum: CAPS - Pages: 32 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/bstd-gr12-memo-afr-sep2015/34a7cd87-0580-44b7-af44-d9ea7023c12e) ## About this document Business Studies · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2015. Memorandum, 32 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2015 BESIGHEIDSTUDIES MEMORANDUM PUNTE: 300 Hierdie memorandum bestaan uit 32 bladsye. ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 2 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) NOTAS AAN NASIENERS (VERPLIGTEND) 1. Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter van die aard van die vraag afhang. 2. ʼn Omvattende memorandum word voorsien, maar dit is geensins volledig nie. Behoorlike oorweging moet gegee word aan ʼn antwoord wat korrek is, maar: • ʼn Ander uitdrukking gebruik as wat in die memorandum gegee word • Uit 'n ander bron kom • Oorspronklik is • 'n Ander benadering gebruik LET WEL: AFDELING A - Daar is geen alternatiewe antwoorde nie. - Elke vraag het slegs een korrekte antwoord. 3. Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate voorsien word en ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of 'n mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.) 4. Die woord 'subtotaal' word gebruik om die toekenning van punte binne 'n vraag of subvraag te vergemaklik. 5. Die doel daarvan om punte (gelei deur ‘maks’ in die uiteensetting van die punte) aan die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te verseker met die nasien van die skrifte asook met berekeninge. 6. In 'n indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord tersaaklik wees en verband hou met die vraag. 7. Foutiewe nommering van antwoorde sal gepenaliseer word. Dit is met ingang November 2015 van toepassing op al die afdelings van die vraestel. Vir hierdie vraestel is dit slegs op AFDELING A en B van toepassing. 8. Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan met 'n H of R. 9. Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die subtotale, soos aangedui by die toedeling van punte wat aan die einde van elke vraag verskyn. Slegs die totaal vir elke vraag moet in die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn. 10. Neem asseblief kennis dat met ingang van 2012 (Finale Eksamen) geen punte toegeken sal word vir die aanduiding Ja (√√) / Nee (√√) in die evaluering tipe vrae wat motivering of substantivering vereis nie. (Van toepassing op AFDELING B en C.) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 3 11. Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik word: (a) Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: ''COIDA' verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele hofgedinge.' √ (b) Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om ʼn neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te ondersteun met dieper insig, bv. ''COIDA' verminder tyd en koste wat gespandeer word op lang siviele hofgedinge, √ want die werkgewer sal nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig was nie.' √ LET WEL: 1. Puntetoekenning moet ook in ag geneem word. 2. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'analiseer /ontleed'. AFDELING B 12. 12.1 Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidate se EERSTE VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur ʼn lyn deur die onnagesiende gedeelte te trek en gebruik die woord 'gekanselleer'. LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word. 12.2 Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat. Punt 12.1 geld steeds. 12.3 Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/mening te gee, beredeneer dit in die nasiensentrum ten einde die alternatiewe antwoorde te finaliseer. 12.4 GEBRUIK VAN DIE KOGNITIEWE WERKWOORD EN TOEKENNING VAN PUNTE: 12.4.1 Waar die getal feite gespesifiseer is wat vereis dat kandidate moet 'verduidelik/bespreek/beskryf', sal dit soos volg nagesien word: • Opskrif/Feit 2 punte • Verduideliking 1 punt (of soos aangedui in die memorandum) Die ‘opskrif’ en ‘verduideliking’ word apart gegee om die toekenning van punte te vergemaklik. 12.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet die kandidaat gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte wat toegeken is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 4 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) 12.5 EEN punt sal toegeken word vir antwoorde wat maklik is om weer te gee, wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit 'n scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN C. AFDELING C 13. 13.1 Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg: Inleiding Inhoud Maksimum: 32 Gevolgtrekking Insig 8 TOTAAL 40 13.2 Insig bestaan uit die volgende komponente: Struktuur/Uitleg: (Is daar 'n inleiding, inhoud, behoorlike paragrawe en 'n gevolgtrekking?) 2 Analise en (Leerder se vermoë om die vraag te interpretasie: ontleed/korrek te interpreteer, sodat begrip van wat gevra word, getoon word.) 2 Sintese: (Watter dele van die vraag sou jy in die antwoord ingesluit het? Is daar besluite gemaak uit 'n kombinasie van relevante punte?) Punte behoort toegeken te word volgens die onderstaande gids: Meestal irrelevante feite/Geen relevante feite: 0 'n Paar irrelevante feite/'n Paar relevante feite: 1 Geen irrelevante feite nie/Slegs relevante feite: 2 2 Oorspronklikheid: (Voorbeelde, aktuele inligting, huidige neigings en ontwikkelings) 2 TOTAAL VIR INSIG: 8 TOTAAL VIR FEITE: 32 TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32) 40 LET WEL: 1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word uit die inleiding en gevolgtrekking nie. 2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie. 3. Geen punte sal toegeken word vir 'Struktuur' as die opskrifte 'Inleiding, Gevolgtrekking/Slot', ens. nie 'n verduideliking insluit nie. 13.3 Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met 'n simbool, bv. ('S, A, S en/of O'). Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 5 13.4 Die komponente van insig word aangedui aan die einde van die voorgestelde antwoord van elke vraag. 13.5 Sien alle relevante feite na totdat die MAKSIMUM punte vir elke onderafdeling behaal is. Skryf MAKS. nadat maksimum punte behaal is. 13.6 Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Analise, S – Sintese, O – Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui. INHOUD PUNTE Feite 32 (maks.) S 2 A 2 S 2 O 2 TOTAAL 40 13.7 Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum wat aangedui word, veral as kandidate nie van dieselfde subopskrifte gebruik maak nie. Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan. (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.) 13.8 Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/interpreteer, kry hy/sy steeds punte vir struktuur. 13.9 Indien 'n ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/subopskrifte soos aangedui in die memorandum. 13.10 (a) Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde. (b) Met ingang van November 2015 sal die TWEE punte nie noodwendig aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv. 'Produkontwikkeling is 'n groeistrategie, √ waar ondernemings poog om nuwe produkte in bestaande markte bekend stel.' √ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 6 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) AFDELING A: VERPLIGTEND VRAAG 1 1.1 1.1.1 D √√ Trek beleggers 1.1.2 C √√ Wet op Vergoeding van Beroepsbeserings en -siektes 1.1.3 C √√ Moedig ʼn gees van speel en eksperimentering aan 1.1.4 B √√ Aftree annuïteite 1.1.5 D √√ Publieke maatskappy 1.1.6 C √√ Kwaliteitwerkverrigtingbeoordeling 1.1.7 B √√ R60 000. 1.1.8 C √√ Werkplekforum 1.1.9 C √√ charismatiese 1.1.10 C √√ optimistiese (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 C – √√ Etiese kode 1.2.2 G – √√ Wet op Vaardigheidsontwikkeling 1.2.3 A – √√ Uitkontraktering 1.2.4 B – √√ Staking 1.2.5 D – √√ Delphi-tegniek (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Bestuur √√ 1.3.2 makro √√ 1.3.3 Gebalanseerde telkaart √√ 1.3.4 Personeelontwikkelingsprogramme √√ 1.3.5 Die King Kode √√ (5 x 2) (10) TOTAAL AFDELING A: 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 7 AFDELING B VRAAG 2 2.1 2.1.1 Sekondêre sektor √√ (2) 2.1.2 Kredietverskaffer – Dit is finansiële instellings (banke en mikro- finansiële instellings) handelaars, ens. wat krediet aan kliënte verskaf. √√ Nasionale Kredietreguleerder – Dit is ʼn liggaam waar alle kredietverskaffers moet registreer wat krediet verskaf en moet voldoen aan die standaarde van die Nasionale Kredietwet en reguleer die krediet industrieë/mark. √√ (2 x 2) (4) 2.1.3 DRIE uitdagings en die verskillende besigheidsomgewings Uitdagings Besigheidsomgewings Meer bestellings √ Mikro – het beheer oor vervaardigers. √√ Behoefte aan kapitaal √ Makro – kredietverskaffer besluit – geen beheer √√ Verhoging in rentekoerse √ Makro – deel van ekonomiese omgewing – geen beheer √√ Candy wat nie ervaring het √ Mikro – interne opleiding – het beheer √√ Onprofessionele optrede van Mikro – interne opleiding – het Candy √ beheer √√ Verhoging in koerse en Makro - deel van ekonomiese belasting √ omgewing – geen beheer √√ Unieke klere – Vervaardigers Markverskaffers – kan onderhandel wat hul pryse verhoog √ – min of meer beheer – kan beïnvloed √√ Verlaging winste √ Mikro – eienaar verantwoordelik vir winste/verliese – het beheer √√ (Enige 3 x 3) (9) 2.1.4 Uitdagings van die Wet op Vaardigheidsontwikkelings vir die besigheid:  Die 1% is addisionele koste vir die besigheid. √√  Verkry slegs aansporings indien daar werkers gehuur word wat uit agtergeblewe groepe kom. √√  Veroorsaak baie papierwerk, administrasie, is tydrowend en baie moeite word ingesit. √√  Moet ekstra administrasie moet daar baie administratiewe personeel indiens gestel word. √√  Moet spesialisposisies skep om vaardigheidsontwikkeling te bestuur. √√  Aansoek formaliteite kan gekompliseerd wees. √√  Leerderskappe benodig baie opleiding, mentorskap en monitering. √√  Baie van die opleiding voldoen nie aan die standaarde van die Suid-Afrikaanse Kwalifikasie-owerhede nie. √√  Enige relevante antwoord is aanvaarbaar. (Enige 3 x 2) (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com 8 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) 2.1.5 Sy het die reg om antwoorde te kry vir die rede vir afkeuring van haar aansoek om krediet. √ (1) 2.1.6 Die Nasionale Kredietwet beskerm beide die kredietverskaffer asook die krediet verbruiker. Indien slegs Ja – word geen punt toegeken nie. KREDIETVERSKAFEFER  Het die reg om die kredietwaardigheid van die kliënt te bepaal en om krediet te weier. √√  Die kredietverskaffer word beheer deur die kredietreguleerder. √√  Die kredietverskaffer is geregtig om rente te vrae en ander fooie. √√  Die wet beskerm die kredietverskaffer teen slegte skuld. √√  Beskerm die kredietverskaffer teen valse inligting wat die kredietgebruiker mag verskaf. √√  Die kredietooreenkoms moet op skrif gestel word. √√ VERBRUIKER  Het die reg om inligting te ontvang waarvoor daar nie betaal mag word nie. √√  Redes moet verskaf word indien krediet geweier word. √√  Die kredietooreenkoms moet in geskrewe vorm wees en in verstaanbare taal. √√  Mag nie teen gediskrimineer word deur die kredietverskaffer nie. √√  Die reg om maandeliks state te ontvang. √√  Al die koste verbonde aan die krediet moet openbaar word. √√  Laer rentekoerse en langer afbetalingsperiodes moet vir die kredietverbruiker beskikbaar gestel word. √√  Die kredietverbruiker het die reg tot kredietberading. √√  Mag nie persoonlike inligting met ander deel nie. √√ (Enige 2 x 2) (4) 2.2 Verskillende tipes strategieë: 2.2.1 Intensief: √ markontwikkeling √ 2.2.2 Konsentries: √ diversifikasie √ 2.2.3 Terugwaartse √√ 2.2.4 Defensiewe: √ disinvestering √ 2.2.5 Intensiewe: √ markdeurdringende √ (5 x 2) (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 9 2.3 Die impak van die Wet op Verbruikersbeskerming op besighede. Positiewe impak - Beskerm die verbruiker teen diskriminerend en aggressiewe bemarkingstrategieë. √√ - Beskerm verbruikers se regte en sorg dat besighede nie die regte uitbuit nie. √√ - Verbruikers word gedwing om ingeligte en verantwoordelike besluite te maak. √√ - Voed verbruikers op oor hoe om verantwoordelik op te tree in die produkte- en dienste-mark. √√ - Verskaf gelyke regte aan verbruikers om goedere en dienste te bekom. √√ - Verseker dat verbruikers nie goedere en dienste koop van swak gehalte nie wat nie standaard kwaliteit weerspieël nie. √√ - Enige ander relevante antwoord. Negatiewe aspekte - Indien daar nie aan die wet voldoen word nie, kry besighede swaar strawwe. √√ - Die wet moedig verbruikers aan om te kla. √√ - Wettige kontrakte moet in eenvoudige taal wees en bedoel is vir die teikenmark. √√ - Verbruikers kan bo besighede bevoordeel word deur die wet. √√ - Die prosesse van die wet kan duur en tydrowend wees. √√ - Opgeleide personeel en ervare wetsgeleerdes moet konsulteer word wat dit duur maak vir kleiner besighede. √√ - Dele van die wet maak dit moeilik vir versekeringsmaatskappy om die besighede te verseker teen onvoorsiene omstandighede. √√ - Enige relevante antwoord. Maks. (12) 2.4 Voordele van Wet op Gelyke Indiensneming van 1998 (Wet 55 van 1998) - Verskaf ʼn raamwerk vir die implementering van regstellende aksies. √√ - Moedig diversiteit en inklusiwiteit aan in die besigheid. √√ - Diskriminasie in die werkplek word uitgeskakel. √√ - Gelyke geleenthede word geskep. √√ - Voorkom onregverdige diskriminasie en behandeling. √√ (Enige 4 x 2) (8) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com 10 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) VRAAG 3 3.1 3.1.1 R5 000 + R500 (R5 000 x 10%) = R5 500 √√ R5 500 + R550 (R5 500 x 10%) = R6 050 √√ R6 050 + R605 (R6 050 x 10%) = R6 655 √√ (6) LET WEL: Indien die berekeninge korrek is, maar die antwoord is verkeerd moet maksimum 4 punte toegeken word. 3.1.2 R6 655 (antwoord van 3.1.1) – R5 000 √√ = R1 655 √√ (4) 3.1.3 Soorte beleggings  Aandele  Vaste deposito’s  Belegging in eiendomme  Skuldbriewe  Regerings-kleinhandelseffekte  Effektetrust  Aanvaar enige relevante soort belegging (Enige 2 x 2) (4) 3.2 3.2.1 Outokratiese/Baasgesentreede leierskapstyl √√ (2) 3.2.2 Verskillende leierskapstyl tenoor verskillende uitdagings  Elke situasie is uniek en leiers moet aanpas. √√  ʼn Goeie leier of bestuurder moet kan aanpas by verskillende bestuurstyle. √√  Die aard en funksie van die werk bepaal die leierskapstyl. √√  Werkers het verskillende persoonlikhede en elke werker moet verskillend hanteer word. √√  Enige ander relevante antwoord. (Maks 4) (4) 3.2.3 Situasies waar 3.2.1 toegepas kan word: - Kan gebruik word in krisis situasies, bv. rampbestuur. √√ - Wanneer besigheidbeleid implementeer word. √√ - Wanneer al die inligting beskikbaar is om ʼn probleem op te los. √√ - Wanneer werkers nie hul samewerking wil gee nie. √√ - Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4) 3.3 Vyf kragte van Michael E. Porter: - Kragte van verskaffers √√ - Kragte van verbruikers √√ - Bedreiging van substituutprodukte √√ - Bedreiging van mededingers √√ - Bedreiging van nuwe toetreders √√ (5 x 2) (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 11 3.4 Vorme van Eienaarskap Kriteria Vennootskap Persoonlike aanspreeklike maatskappye Kapasiteit Suksesse Suksesse - Uitbreiding is moontlik omdat - Direkteure sorg dat die meer vennote aangetref besigheid verbeter in die word. √√ mark. √√ - Indien aankoop in groot - Die maatskappy word hoeveelhede kan afslag gekry beheer deur die nuwe word. √√ maatskappy wet wat - Vennote gebruik hul beleggers trek. √√ vaardighede in die vennootskap wat bydra tot groei. √√ Mislukkings Mislukkings - Vennote mag verskil indien die - Duur om die maatskappy vennootskap te groot word. √√ te bestuur en winste kan - Indien die vennotegetal opdroog wat lei tot vermeerder word, word dit bankrotskap. √√ moeilik om uitgawes en - Kan nie groot bedrae onttrekkings te hanteer. √√geld bekom nie en kan nie groei tot sterk Maks. (2) finansiële maatskappye nie. √√ Maks. (2) Wetgewing Suksesse Suksesse - Daar is nie wetlike vereistes - Die regte en pligte van om die vennootskap te stig die aandeelhouers word nie, maar kan in die Maatskappywet vennootskapsooreenkoms stipuleer en verminder opstel. √√ dus onetiese en korrup - Die vennootskap is nie ʼn optrede. √√ regspersoon nie en die - Aandeelhouers het vennote het dus onbeperkte beperkte aanspreeklikheid vir die skuld aanspreeklikheid. √√ van die vennootskap. √√ - Kan regeringskontrakte - Die vennootskap kan aansoek kry indien die doen vir plaaslike tenders. √√ maatskappy reg geregistreer is. √√ Mislukkings Mislukkings - Vennote is gesamentlik en - Kan nie aandele aan die afsonderlik aanspreeklik vir publiek verkoop nie. √√ skuld. √√ - Daar is baie wetlike - Daar is geen voortbestaan. aspekte wat nagekom Indien een vennoot sterf moet word. √√ ontbind die vennootskap en ʼn - State moet geouditeer nuwe moet gevorm word. √√ word indien die - Die verkeerde optrede van maatskappy die vereiste een vennoot mag die ander nakom wat in die negatief raak. √√ maatskappywet stipuleer Maks. (2) word. √√ Maks. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com 12 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) Bestuur Suksesse Suksesse - Al die vennote is aktief - Bestuur direkteure wat betrokke in bestuur. √√ deur die aandeelhouers - Kollektiewe besluite word dus gekies is. √√ geneem. √√ - Vinnige besluite word geneem indien daar slegs een direkteur betrokke is. √√ Mislukkings Mislukkings - Vinnige besluite kan nie - Aandeelhouers het die gemaak word nie omdat al die mag om te besluit oor die vennote geken moet word. √√ direkteure sa vergoeding - Sommige vennote mag wat direkteure kan de- miskien nie so hard werk as motiveer. √ anders nie. √√ - Die direkteure mag - Ter veel vennote is betrokke in miskien nie ʼn persoonlike die dag-tot-dag bestuur van belang het by die die vennootskap. √√ maatskappy nie. √√ Maks. (2) Maks. (2) Maks. (12) 3.5 Soorte nie-verbale aanbieding  Tabelle √√  Diagramme √√  Grafieke √√  Sirkelgrafieke (‘Pie charts’) √√  Besigheidsverslae √√  Enige ander relevante antwoord (Enige 4 x 2) (8) 3.6 3.6.1 Identifikasie Sekondêre sektor √ Redes Verandering/transformasie/vervaardiging van roumateriale tot bruikbare produkte of dienste. √ (2) 3.6.2 Identifikasie Tersiêre sektor √ Redes Lewering van dienste √ (2) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 13 VRAAG 4: BESIGHEIDSROLLE 4.1 Hoe om moeilike werkers te hanteer - Vra iemand met outoriteit oor hul mening oor die situasie. √√ - Behandel mense met respek. √√ - Laat die persoon weet wat jou intensies is en ook die rede vir jou aksies, wat hulle gemaklik sal voel. √√ - Hoe jy werkers benader speel ʼn belangrike rol. √√ - Wees kalm en altyd in beheer van die situasie indien jy ʼn persoon wil laat saamwerk. √√ - Moenie deur emosies gelei word nie, maar spreek die oorsaak van die probleem aan en ook die frustrasie van die werker. √√ - Wees bewus van die werker se intensies en hoekom hulle op ʼn sekere wyse optree. √√ - Enige relevante antwoord oor hoe om moeilike werkers te hanteer. (Enige 5 x 2) (10) 4.2 Drievoudige Eindresultaat Ekonomiese Omgewings Sosiale Volhoubaarheid Volhoubaarheid. √√ Volhoubaarheid. √√ Sosiale verantwoordelikheid. √√ Fokus op langtermyn Beskerming van die Hulp aan arme winste asook groei. √√ omgewing om die gemeenskappe. Om wins te maak is besigheid afhanklik is Sosiale opheffing, belangrik om beleggers van bronne uit die ontwikkeling en armoede te trek. √√ omgewing. Indien die verligting. √√ Dit verseker omgewing nie beskerm Sosiale verantwoordelik- voortbestaan. word nie sal daar geen heid is belangrik en die Belegger soek toekoms wees nie. √√ fokus moet val op mense opbrengs op hul Besoedeling moet van die gemeenskap, beleggings. √√ verminder word en verskaffers, verbruikers, Werknemers soek infrastruktuur moet ens. √√ vergoeding. √√ beskerm word. √√ (12) 4.3 Korporatiewe Sosiale Verantwoordelikheid - Wanneer die besigheid vrywillige stappe neem om die gemeenskap op te hef/stappe om die kwaliteit van die lewe te verbeter. √√ - Kan ook omskryf word as die manier hoe die besigheid sy sake-prosesse hanteer om belangegroepe positief te beïnvloed. √√ - Dit is die doel van enige besigheid om by te dra tot die welstand van die gemeenskap. - Verwys ook na strategieë van die besigheid om verantwoordelikheid te neem oor die impak wat die besigheid het op gemeenskappe en die omgewing. √√ - Dit is nie ʼn eensydige aksie nie maar ʼn benadering wat die besigheid lei om besluite te neem. √√ (Enige 2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com 14 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) Korporatiewe Sosiale Belegging - Die geld wat die besigheid spandeer op gemeenskappe om die standaard van die lewe te verbeter. √√ - Die doel is om by te dra tot ekonomiese volhoubaarheid. √√ - Die projekte is ekstern van aard en die besigheid het ʼn sterk ontwikkelingsbenadering. - Word nie beskou as ʼn middel om wins te verhoog nie. √√ - Die idee is om gemeenskappe op te hef deur sosiale ontwikkeling. √√ (Enige 2 x 2) (4) Maks. 4 4.4 4.4.1 Werkplekforum - Dit is waar arbeids-verwante probleme tussen werknemers en werkgewers opgelos word. - Word gestig in besighede met ʼn werkerstal van meer as 100 werkers. √ (Enige 1 x 1) (1) Vakbonde/Werkersunies - Dit is ʼn werkersunie met die doel om werknemers en werkgewers verhouding te reguleer deur kollektiewe bedinging. √ - Kollektiewe bedinging is ʼn proses waar werknemers en werkgewers met mekaar onderhandel om ooreen te stem oor sake wat konflik kan veroorsaak, behoeftes, belange en doelwitte. √ (Enige 1 x 1) (1) 4.4.2 Funksies van Werkplekforum - Om aktief betrokke te wees in kollektiewe bedinging √√ oor sake soos werkskepping en vergoeding. √ - Beskerm die werknemer teen onregverdige afdanking √√ – deur hulle te teenwoordig wanneer daar dissiplinêre verhore is. √ - Konsulteer met werknemers en werkgewers oor werkpleksake √√ voordat beleid implementeer word. √ - Beskerm die regte van werkers √√ deur wees oor fundamentele menseregte. - Die werkgewer moet met die werkplekforum konsulteer wanneer besluite oor herstrukturering by die werkplek gedoen word. √ - Beskerm die werkers teen diskriminasie √√ deur almal gelyk te behandel. √ - Enige relevante antwoord oor die funksies van werkplekforum. L.W.: MERK SLEGS DIE EERSTE DRIE (3) (Enige 3 x 3) (9) 4.5 Belbins terme: - James speel die rol van ʼn spesialis √√ wat as ʼn serebrale rol geklassifiseer word. √√ - John speel die van koördineerder √√ – wat as ʼn mensgesentreerde rol beskou word. √√ - Suzanne speel die rol van implementeerder √√ – wat as ʼn aksie- georiënteerde rol beskou word. √√ (6 x 2) (12) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 15 4.6 Kenmerke van suksesvolle span - Neem vrywillig deel aan spandoelwitte. √√ - Help ander om die werk af te handel. √√ - Gee emosionele ondersteuning. √√ - Spanlede ondersteun mekaar. √√ - Spanlede vertrou mekaar en respekteer mekaar. √√ - Spanlede respek mekaar se ervaring. √√ - Spanlede minimaliseer negatiewe verhoudinge. √√ - Suksesvolle spanne beskik oor die nodige ervaring om probleme op te los. √√ - Die span strewe na gemeenskaplike doelwitte wat realisties en bereikbaar is. √√ - Enige ander relevante antwoord oor suksesvolle spanne. (Enige 4 x 2) (8) 4.7 Dispute – wanneer daar ʼn konflik oor belange tussen werkgewers en werkgewers van ʼn vakbond ontstaan. √√ Griewe: - Wanneer konflik tussen die werknemer en werkgewer ontstaan omdat √√ - die werknemer voel dat iets gebeur het wat die werkskontrak negatief kan beïnvloed en kan lei tot die verbreking van die kontrak. √√ - Enige relevante antwoord wat die verskil tussen ʼn dispuut en grief aandui. (2 x 2) (4) [60] VRAAG 5: BESIGHEIDSBEDRYWE 5.1 5.1.1 Eksterne werwing: √√ (2)  Vakante betrekkinge word in koerante geplaas. √√  Advertering vind buite die besigheid plaas. √√ (Enige 1 x 2) (2) 5.1.2 Drie voordele van eksterne werwing  Die kanse is groter om kandidate te vind met die regte vaardighede. √√  Voorkom ongelukkigheid tussen bestaande werkers. √√  Daar is meer kandidate om van te kies. √√  Ondersteun die implementering van regstellende aksies en BBSEB planne. √√  Werwingsagentskappe word gebruik wat die besigheid geld spaar. √√  Nuwe kandidate bring nuwe idees, talente, insig en ervaring na die besigheid. √√ (Enige 3 x 2) (6) 5.1.3 DRIE moontlike eienskappe gedurende die onderhoudsessies  Die vermoë om probleme op te los (probleemoplossings- tegnieke). √√  Die vermoë om in ʼn span te kan werk. √√  Kreatiwiteit. √√  Die nodige kennis wat benodig word. √√  Het die applikant kennis oor finansies. √√  Het die applikant die nodige kennis oor ʼn spesifieke onderwerp. √√  Het die applikant die nodige deursettingsvermoë. √√ (Enige 3 x 2) (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com 16 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) 5.1.4 Hoofdoel van ʼn onderhoud  Om die inligting op die CV en aansoekvorm te verifieer. √√  Om die applikant persoonlik te ontmoet. √√  Bepaal of die applikant geskik is vir die werk. √√  Om meer inligting te bekom oor die applikant en om die applikant te evalueer. √√  Om die houding, maniere, persoonlikheid en doelwitte van die applikant te toets. √√  Laat toe dat die applikant vra, vra oor die besigheid. √√  Die applikant se kommunikasievermoë word getoets. √√ (Enige 2 x 2) (4) 5.1.5 VIER klousule in die werkskontrak. √√  Volle naam en adres van die werkgewer. √√  Naam en persoonlike inligting van werknemer. √√  Werksure en aantal dae wat gewerk word. √√  Vergoeding (salarisse en ander prestasielone) √√  Datum van begin van werk. √√  Koers van betaling en aftrekkings. √√  Voordele soos medies, subsidies, ens. √√  Kennisgewingstydperk vir die beëindiging van die werkskontrak. √√  Waar die werker sal werk en werksbeskrywing. √√ (Enige 5 x 2) (10) 5.1.6 Twee voorbeelde van vrywillige aftrekkings:  Medies √√  Begrafnispolisse √√  Voorsorgfondse √√  Betaling van selfoonkontrakte √√  Motorpaaiemente √√  Ledegeld van werknemers aan werkersunies √√  Versekeringspremies. √√  Huisafbetalings √√ (Enige 2 x 2) (4) 5.1.7 Werksonderhoud – onregverdige assessering. √√  Diskriminasie – die applikant en werkgewer verskillende sienings. √√  Onregverdige vrae – die applikant voel ongemaklik om die vraag te beantwoord. √√  Valse kwalifikasies op CV aangebring. √√  Die applikant verskaf ʼn valse foto van hom/haarself. √√  Wanneer inligting op die CV selektief is. √√  Wanneer slegs sekere inligting gedurende die onderhoudsessie openbaar gemaak word. √√ (Enige 2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 17 5.1.8 Verpligte aftrekkings wat deur die wet voorgeskryf word. √√ (2) A. Belasting (Inkomste, PAYE) SAID trek elke maand belasting van werknemers se salaris. B. WVF – werkloosheidsversekering – brutosalaris -2%, 1% werknemer 1% en werkgewer C. Aftrekkings as gevolg van ʼn hof-uitspraak. √√ D. Oorbetalings in terme van salarisse. √√ E. Beslagleggingsbevel (Garnishee order) F. Pensioenfonds. √√ (Enige 1 x 2) (2) 5.1.9 Byvoordele (Voorbeelde – selfoontoelaag, petrolkaart, motortoelaag) Nee – Dit is ʼn voorreg en nie ʼn reg nie. √√ OF Ja, dit is ʼn finansiële bestuurspos – Probeer om die werk meer aantreklik te maak. √√ (2) 5.2 Doel van die menslikehulpbronne-departement.  Beoordeling en bestuur van werkverrigtinge. √√  Om werkers se loopbane te bestuur. √√  Om aan werkers voordele en prestasielone te gee. √√  Om welwillendheidprogramme te inisieer en onderhou. √√  Om die regte personeel met die regte vaardighede vir die regte poste te verseker. √√  Is verantwoordelik vir die werwing, seleksie, plasing en induksie van die regte werkers vir die geskikte posisie. √√  Om nuwe werkers te oriënteer. √√  Om ʼn gelukkige, gemotiveerde en vasberade personeel te werf. √√  In ʼn besigheid is die werkers die belangrikste bate. √√ (Enige 2 x 2) (4) Hoe die menslikehulpbronne-departement kwaliteitwerkverrigting van besigheid beïnvloed  Verseker effektiewe werwing en seleksie van werkers. √√  Om ʼn induksieprogram vir nuwe werkers op te stel. √√  Om die plasingsprogram te gebruik om te verseker dat die werker in die regte posisie geplaas word. √√  Om te verseker dat die indiensnemingskontrakte vir elke werker gereed is. √√  Om gelyke behandeling van werkers te verseker en geen diskriminasie. √√  Om te verseker dat werkers regverdig en reg vergeet word. √√  Om die geskikte kandidate vir die pos te vind. √√  Om mense aan te stel in poste waar hul vermoëns tot die voordeel van die besigheid gebruik kan word. √√  Om applikante te toets om te verseker dat hulle in die regte posisie aangestel word. √√  Om te verseker deur aanhoudende opleiding en ontwikkeling dat werkers kwaliteit werk kan lewer. √√  ʼn Hoe kwaliteit werkerskorps lei tot ʼn lae werklading. √√ (Enige 3 x 2) (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com 18 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) 5.3 Noem enige TWEE wette wat verband hou met menslikehulpbronne en verduidelik dit.  Wet op Basiese Diensvoorwaardes - Verseker billike vergoeding van werkers – minimum salarisse. √√ - Verseker billike arbeidspraktyke in die werksplek. √√ - Om inligting te verskaf oor die werkskontrak. √√ - Om al die voorwaardes van die wet na te kom. √√ - Verseker dat die werkgewer en werknemer werksomstandighede verbeter. √√ (Enige 1 x 2) (2)  Wet op Arbeidsverhoudinge - Dien as gids vir kollektiewe bedinging, grieweprosedure, en stakings. √√ - Dien as ʼn dissiplinêre kode. √√ - Laat werkers toe om aan ʼn vakbond te behoort en ook dat vakbonde toegang tot die werkplek het. √√ - Reguleer die verhouding tussen die werkgewer, werknemer en vakbonde. √√ (Enige 1 x 2) (2)  Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes - Verskaf vergoeding aan werknemers vir werkverwante beserings en siektes. √√ - Elke werkgewer moet ʼn jaarlikse bydra tot die fonds maak. √√ - Die werkgewer moet alle beserings en siektes wat by die werkplek plaasvind registreer. √√ (Enige 1 x 2) (2)  Wet op Gelyke Indiensneming - Implementering van regstellende aksies in die werkplek. √√ - Om die wanbalanse van die verlede aan te spreek. √√ - Om diskriminasie in die werkplek te voorkom. √√ - Om gelykheid in die werkplek te verseker. √√ (Enige 1 x 2) (2)  Wet op Vaardigheidsontwikkeling - Menslike hulpbronne moet die behoefte aan opleiding in die werkplek identifiseer. √√ - Menslike hulpbronne moet registreer met die wet en die 1% toelae betaal. √√ - Die menslike hulpbronne departement moet verseker dat kwaliteit opleiding moet geskied deur gebruik te maak van SOOOs. √√ - Die menslike hulpbronne moet verseker dat opleiding deur geakkrediteerde diensverskaffers moet plaasvind. √√ (Enige 1 x 2) (2)  Werkloosheidsversekeringsfonds - Werkers wat werk vir meer as 24 uur per maand moet geregistreer word. √√ - Verskaf kort termyn vergoeding aan werkers indien hulle hul werk verloor. √√ - 2% van totale salaris (werkgewer en werknemer) moet bydra. √√ (Enige1 x 2) (2) (1 Opskrif (2) en 1 Verduideliking (2) x 2 =) (8) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 19 VRAAG 6: ALLERLIE 6.1 6.1.1 Oorsake van konflikte  Swak leierskap. √√  Swak kommunikasie / Geen kommunikasie. √√  Sosiale faktore- persoonlikheidsbotsings. √√  Geen samewerking van spanne. √√  Mekaar nie vertrou. √√  Beperkte hulpbronne. √√  Geslagsverskille/diskriminasie. √√ (Enige 5 x 2) (10) 6.2 6.2.1 Voordele van kwaliteitbestuurstelsels  Verhoog verbruikers tevredenheid. √√  Effektiewe gebruik van hulpbronne en tyd. √√  Verhoog produktiwiteit deur tyd reg aan te wend asook kwaliteit hulpbronne. √√  Konstante verbetering van produkte en dienste. √√  Om aanhoudend besigheidsdoelwitte en visie te bereik. √√  Verhoog mededinging omdat produkte bo ander besighede se produkte produseer word. √√  Verbeter werknemers se vaardighede deur konstante opleiding. √√ (Enige 3 x 2) (6) 6.2.2 Elemente van Totale Gehaltebestuur.  Konstante vaardigheidsontwikkeling. √√  Kliënte tevredenheid. √√  Konstante verbetering van prosesse en sisteme. √√  Voldoende finansies en kapasiteit. √√  Beplanning monitering en evaluering. √√  Betrokkenheid van almal en verantwoordelikheid. √√  Neem van gehalte besluite wat gebaseer is op stelsels wat gebruik word. √√  Top bestuur moet aan die voor punt wees om totale gehalte bestuur te dryf en ʼn omgewing skep wat sukses verseker. √√ (Enige 3 x 2) (6) 6.3 Verantwoordelikheid van besighede in terme van die Wet op Beroepsbeserings en Siektes  Veilige bewaring van rekords vir ʼn periode van vier jaar. √√  In die geval van ʼn besering moet die kommissaris binne sewe werksdae ingelig word. √√  Die werkgewer moet ʼn reeks vorms voorlê om te kan eis namens die werknemer. √√  Die besigheid moet ʼn jaarlikse bydrae tot die fonds maak. √√  Die werkgewer moet jaarliks verslae instuur oor die werknemers. √√  Die werkgewer moet registreer met die Kommissaris of die Departement van Arbeid. √√ (Enige 3 x 2) (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com 20 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) 6.4 Beleide van die King Kode  Volhoubaarheid. √√  Onafhanklikheid. √√  Goeie bestuur . √√  Innovering. √√  Raad van direkteure – leierskap. √√  Aandeelhouers se spesifikasies. √√  Deursigtigheid. √√  Aanspreeklikheid en Ouditering. √√  Sosiale transformasie -spesifieke vereistes. √√  Regverdigheid. √√ (Enige 4 x 2) (8) 6.5 Stappe in die Grieweprosedure - Verbale klagte √ – Die werknemer lê sy klag aan die onmiddellike toesighouer. √√ - Ondersoek √ – die toesighouer luister na die klag, ondersoek en stel oplossings voor. √√ - Formele Skriftelike klag √ – indien die werknemer nie tevrede is nie kan hy/sy ʼn formele skriftelike klag aan die volgende bestuursvlak maak. - Die volgende bestuursvlak doen verdere ondersoek √ en maak voorstelle oor ʼn moontlike oplossing wat die klag ondersoek en maak aanbevelings. √√ - Die grief word opgelos √ en die werknemer is gelukkig. √√ - Indien egter nie tevrede is nie word ʼn dispuut √ verklaar en die saak word na die KVBA verwys. √√ - Enige relevante antwoord oor griewe oplossing Stap – 1 punt Verduideliking – 2 punte (Enige 4 x 3) (12) 6.6 Verskil tussen Leierskap en Bestuur LEIERSKAP BESTUUR Leiers word gebore. √√ Bestuurders word bestuurders volgens hul posisie. √√ Inspireer en beïnvloed ander om hul te Om take af te handel deur volg. √√ verantwoordelikheid. √√ Om mense te lei om aktiewe deelnemers Om risiko’s onder beheer te te word bring. √√ Leiers het mag as gevolg van hul kennis Bestuurders het mag as gevolg en vaardigheid. van hul posisie. √√ Probeer altyd om die beste metode te Forseer ondergeskiktes om reëls vind om ʼn taak te voltooi. √√ te aanvaar. √√ Motiveer en bemagtig mense. √√ Verdeel take onder ondergeskiktes. √√ Altyd op die uitkyk vir Tree op as adviseurs/gee besigheidsgeleentheid. √√ instruksies. √√ Leiers is aktief betrokke in die Verseker dat take af gehandel afhandeling van take. √√ word. √√ (Enige 3x 2) (6) (Enige 3 x 2) (6) (12) [60] TOTAAL AFDELING B: 180 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 21 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2015) BESIGHEIDSTUDIES 21 AFDELING C Merk slegs die eerste TWEE (2) vrae VRAAG 7 7.1 Inleiding - Die BBSEB wet handel oor kodes van beste sake praktyke . √ - Die wet se doel is om rykdom tussen alle Suid-Afrikaners te versprei en om besighede aan te moedig om swart Suid-Afrikaners indien te stel. √. - Dit is ook om swartes ekonomies te bemagtig, insluitend vroue, gestremdes en die jeug. √ - Besighede word volgens die sewe pilare van BBSEB gerangskik. √ - ENIGE RELEVANTE ANTWOORD. (Enige 3 x 1) (3) 7.2 7.2.1 Die impak van die sewe Pilare op besighede. 7.2.1.1 Eienaarskap - Baie swart mense kan nie aandele bekostig nie. - Die wet skep baie geleenthede vir swart mense om eienaars te word van besighede. - Besighede vind dit ook moeilik om swart mense as mede- eienaars te kry. - Besighede moet egter swart mense insluit as aandeelhouers. - Enige relevante antwoord. Subtotaal (6) 7.2.1.2 Bestuur - As gevolg van die tekorte aan vaardighede sukkel besighede om swart mense aan te stel. - Swart mense moet bestuur opleiding kry. - Besighede moet ook geslag gelykheid nastreef deur die korrekte vroulike verteenwoordiging te hê. √√ - Swart mense moet in senior bestuursposte aangestel word. √√ - Enige relevante antwoord. Subtotaal (6) 7.2.1.3 Voorkeur verskaffing - Besighede wat aankope doen van besighede wat voldoen aan die regulasies van BBSEB kry voorkeur wanneer dit by regerings tenders kom. √√ - Dit mag egter gebeur dat besighede hul dienste en produkte aan besighede uitkontrakteer wat nie betroubaar is nie. √√ - Die ideaal is om te koop vanaf besighede wat voldoen aan BBSEB regulasies. √√ - Besighede het nie ʼn ander keuse om vanaf besighede te koop wat as voorkeur verskaffer beskou word nie. √√ - Enige ander relevante antwoord. Subtotaal (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 22 Downloaded from hlayiso.com 22 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2015) 7.2.1.4 Vaardigheidsontwikkeling - Besighede moet uit hul pad gaan om werkers op te lei waar daar nie leerderskappe aangebied word nie. √√ - Besighede word bevoordeel deur vaardige werkers. √√ - Besighede moet leer programme en leerderskap programme inisieer en aan swart mense aanbied. √√ - Besighede moet ook 1% van hul salaris rekening per maand aan die wet betaal om vaardigheidsontwikkelingsprogramme te befonds. √√ - Enig relevante antwoord oor die impak van die sewe pilare op besighede. Subtotaal (6) 7.2.1.5 Gelyke Indiensneming - Kan lei tot konflik tussen bestuur en werknemers. √√ - ʼn Gelyke Indiensnemings plan moet in plek wees. √√ - Vrywillige indiensnemings gelykheid teikens moet gestel word wat deur die regering gemonitor word. √√ - Besighede moet geskikte en gekwalifiseerde werkers aan stel ongeag ras, geslag of kultuur. √√ - Enige relevante antwoord. Subtotaal (6) 7.2.1.6 Korporatiewe Sosiale Verantwoordelikheid. - Sosiale investering word betaal uit die winste van die besighede wat pryse kan verlaag en verbruikers bevoordeel. √√ - Gedetailleerde verslae moet opgestel word. √√ - Indien besighede baie geld spandeer aan sosiale verantwoordelikheid kan die besigheid ekonomies verswak en minder kompeterend maak. √√ - Die gemeenskap mag ook nie die besigheid ondersteun nie. √√ - Besighede vind dit ook moeilik om aan die wet op KSV te voldoen. √√ - Enige relevante antwoord. Subtotaal (6) 7.2.1.7 Ondernemingsontwikkeling - Klein besighede wat deur swart mense besit word mag te afhanklik word van die steun deur groot besighede. √√ - Besighede word aangemoedig om klein ondernemings te ondersteun. √√ - Ondersteuning kan verpligtend wees of nie. √√ - Enige relevante antwoord. Subtotaal (6) Maks (30) MERK SLEGS DIE EERSTE VYF PILARE Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [2015 KZN June Memo](https://www.hlayiso.com/library/2015-kzn-june-memo/191e5700-78f0-4427-baf1-f32fdc7266a6) — Business Studies · Memo · 2015 - [BUS.ST-March-QP Memo-2015-Gr12-internal](https://www.hlayiso.com/library/bus-st-march-qp-memo-2015-gr12-internal/f9dad818-bce4-4e4b-86e2-1baeaa72d3a2) — Business Studies · Memo · 2015 - [Business Studies Nov 2015 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nov-2015-memo-eng/4fcd1fa0-56e1-4454-83c1-1c4bb42cb8d8) — Business Studies · Memo · 2015 · Eng - [Business Studies Nov 2015 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nov-2015-memo-afr/54f35c4d-99bd-4b0f-b091-54d8dc2d9d3f) — Business Studies · Memo · 2015 · Afr - [BUS STUDIES P2 GR12 MEMO SEPT2023 English](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr12-memo-sept2023-english/86d61a1d-80ab-4a91-8a3f-1422c313c696) — Business Studies · Memo · 2023 · Eng - [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2019-afrikaans-final/4e150678-ce65-4ac4-b3ad-3aa0d78f5810) — Business Studies · Memo · 2019 · Afr ## More from Grade 12 Business Studies - [BUS STUDIES P1 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p1-qp-jct-2025-eng-d-watermark/bb80e211-d0d0-4667-b7d8-68f2e1736d30) — QP · 2025 · Eng - [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025 - [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr - [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025 - [Business Studies P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-may-june-2025-eng/103fd17a-6f6d-48de-ac3d-b580e4233fb9) — QP · 2025 · Eng - [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.