# Business Studies Grade 11 P2 Eastern Cape November 2023 Memo

> Grade 11 Business Studies Paper 2 memorandum from the Eastern Cape November Exam 2023 (Afrikaans), 29 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr11-memo-nov-2023-afrikaans/7668b78b-f627-40e3-a57c-e5de76ae3591
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 11
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/business-studies) › [Business Studies Grade 11 P2 Eastern Cape November 2023 Memo](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr11-memo-nov-2023-afrikaans/7668b78b-f627-40e3-a57c-e5de76ae3591)

## About this document

Business Studies · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2023 · Afrikaans. Memorandum, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [BUS STUDIES P2 GR11 QP NOV 2023 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr11-qp-nov-2023-afrikaans-watermark/1c839112-50a7-4c05-82a2-cbfdee775b43) — QP · 2023 · Afr
- [BUS STUDIES P2 GR11 QP NOV 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr11-qp-nov-2023-afrikaans/c6f575df-eade-4046-9d99-5fb712a4c087) — QP · 2023 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      NASIONALE
                  SENIORSERTIFIKAAT

                          GRAAD 11

                   NOVEMBER 2023

               BESIGHEIDSTUDIES V2
                  NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

               Hierdie nasienriglyn bestaan uit 29 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                BESIGHEIDSTUDIES V2                       (EC/NOVEMBER 2023)

NOTAS AAN NASIENERS

INLEIDING

Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die
volgende te verseker:
(a) Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die nasien-standaard
(b) Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
(c) Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum
     nasieners oor die hele land
(d) Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die
     vak by skole/onderwysinstellings

1.   Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter
     van die aard van die vraag afhang.

2.   Omvattende nasienriglyn word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
     Behoorlike oorweging moet gegee word aan ŉ antwoord wat korrek is, maar:

     •   ŉ Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyn gegee word
     •   Uit ŉ ander betroubare bron kom
     •   Oorspronklik is
     •   ŉ Ander benadering gebruik

     LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

3.   Neem kennis van ander verwante antwoorde deur kandidate verskaf, wat verband
     hou met ŉ spesifieke vraag en ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval
     waar die antwoord onduidelik is of ŉ mate van begrip aandui, moet deelpunte
     toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee
     punte.)

4.   Die woord 'Submaks' word gebruik om die toekenning van punte binne ŉ vraag of
     subvraag te vergemaklik.

5.   Die doel daarvan om punte aan die regterkant te omkring (gelei deur 'maks' in die
     uiteensetting van die punte) is om konsekwentheid en akkuraatheid te verseker
     met die nasien van die skrifte en modereringsproses.

6.   Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die subtotale,
     soos aangedui by die toekenning van punte. Dit moet deur ‘maks.’ in die
     nasienriglyn van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in die
     linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.

7.   In ŉ indirekte vraag moet die teorie en die antwoorde relevant en met die vraag
     verband hou.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                     BESIGHEIDSTUDIES V2                                    3

8.   Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en B word
     sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde van die
     kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien laasgenoemde
     nie duidelik is nie.

9.   Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan
     met ŉ ‘H’.

10. Die verskil tussen ‘evalueer’ en ‘kritiese evaluering’ kan soos volg verduidelik word:

     10.1 Wanneer ‘evalueer’ gevra word, word daar van kandidate verwag om te
          antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale (positiewe
          en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA verminder tyd en
          koste wat spandeer word √ op lang siviele hofgedinge. √

     10.2 Wanneer ‘kritiese evaluering’ gevra word, word daar van kandidate verwag
          om te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale
          (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval word van
          kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te ondersteun met dieper
          insig, bv. ‘COIDA verminder tyd en koste √ wat spandeer word op lang siviele
          hofgedinge, √ want die werkgewer sal nie verantwoordelik wees om
          vergoeding aan die werknemer te betaal as beserings opgedoen is tydens
          werksure nie, solank as wat die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig
          was nie.’ √

     LET WEL:        1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'analiseer'.
                     2. Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van punte.

11. Die toekenning van punte moet deur die aard van die vraag gelei word, kognitiewe
    werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyn en die konteks van
    elke vraag.

     Kognitiewe werkwoorde, soos:

     11.1 Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel voor, (lys
          nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se antwoorde
          nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord sal dus aan die
          einde daarvan verskyn.

     11.2 Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/toon verskille,
          differensieer, vergelyk, tabuleer, ontwerp, analiseer, evalueer, evalueer
          krities (lys nie volledig nie) vereis meer diepgaande begrip, toepassing en
          beredenering. Die punte moet dus meer objektief toegeken word om te
          verseker dat assessering volgens die vasgestelde norme geskied, sodat
          eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word.

12. Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord in
    AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                 BESIGHEIDSTUDIES V2                        (EC/NOVEMBER 2023)

13. AFDELING B

     13.1 Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE
          VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur
          ŉ lyn deur die nie-nagesiende gedeelte te trek.

     LET WEL: 1. Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word.
              2. Die bostaande is ook van toepassing op antwoorde in
                 AFDELING C (waar van toepassing).

     13.2 Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die
          kandidaat. Punt 13.1 geld steeds.

     13.3 Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde / menings
          te gee, beredeneer dit by die nasiensentrum ten einde die alternatiewe
          antwoorde te finaliseer en raadpleeg die Interne Moderator by die DBE vir
          goedkeuring.

     13.4 Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

            13.4.1    Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat
                      kandidate moet ‘beskryf/bespreek/verduidelik’, kan dit soos volg
                      nagesien word:
                      • Feit 2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyn)
                      • Verduideliking 1 punt (twee punte sal in AFDELING C
                          toegeken word)
                      Die ‘feit’ en ‘verduideliking’ word apart in die nasienriglyn gegee
                      om die toekenning van punte te vergemaklik.

            13.4.2    Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet
                      puntetoekenning gelei word deur die aard van die vraag en die
                      maksimum punte in die nasienriglyn toegeken.

     13.5 EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te
          herroep, wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal
          word uit ŉ scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op
          AFDELING B EN C (waar van toepassing).

14. AFDELING C

     14.1 Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

             Inleiding
                                         Maksimum:
             Inhoud
                                            32
             Gevolgtrekking
             Insig                            8
             TOTAAL                           40

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                     BESIGHEIDSTUDIES V2                                 5

14.2 Insig bestaan uit die volgende komponente:

        Struktuur/Uitleg Is daar ŉ inleiding, paragrawe en ŉ gevolgtrekking?           2
        Analise          Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub- 2
                         opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van
                         wat gevra word, getoon word?
                         Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                         Alle opskrifte aangespreek:         1 (Een ‘A’)
                         Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een ‘A’)
        Sintese          Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op 2
                         die vrae gebaseer is?
                         Opsie 1: Slegs relevante feite: 2 punte (Geen ‘-S’)
                                      Waar ŉ kandidaat 50% of meer (twee tot vier
                                      subvrae) van die vraag met slegs relevante
                                      feite beantwoord het, verskyn geen '-S' in die
                                      linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van
                                      TWEE (2) punte vir sintese toe.
                         Opsie 2: ŉ Paar relevante feite: 1 punt (Een ‘-S’)
                                      Waar ŉ kandidaat minder as 50% (slegs een
                                      subvraag) van die vraag met slegs OF ŉ paar
                                      relevante feite beantwoord het, verskyn een
                                      ‘-S’ in die linkerkantlyn. Ken ŉ maksimum van
                                      EEN (1) punt vir sintese toe.
                         Opsie 3: ŉ Paar relevante feite: 1 punt (Een ‘-S’)
                                      Waar ŉ kandidaat VIER subvrae beantwoord,
                                      maar een/twee/drie subvrae met geen
                                      relevante feite; verskyn een ‘-S’ in die
                                      linkerkantlyn. Ken ŉ maksimum van EEN (1)
                                      punt vir sintese toe.
                         Opsie 4: Geen relevante feite: 0 punte (Twee '-S')
                                      Waar ŉ kandidaat minder as 50% (slegs een
                                      sub-vraag) van die vraag met geen relevante
                                      feite beantwoord het nie, verskyn twee ‘-S’ in
                                      die linkerkantlyn. Ken ŉ NULPUNT vir sintese
                                      toe.
        Oorspronklikheid Is daar bewyse van een of twee voorbeelde, nie ouer as 2
                         twee (2) jaar nie, wat op aktuele inligting, huidige neigings
                         en ontwikkelings gebaseer is?
                                                                  TOTAAL VIR INSIG: 8
                                                          TOTALE PUNTE VIR FEITE: 32
                                              TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32): 40

      LET WEL: 1.          Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word uit
                           die inleiding en gevolgtrekking nie.
                     2.    Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                           INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.
                     3.    Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                           INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur ŉ
                           verduideliking ondersteun word nie.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                  BESIGHEIDSTUDIES V2                    (EC/NOVEMBER 2023)

14.3    Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ŉ simbool, bv. (‘S, A, -S en/
        of O’).

14.4    Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde
        antwoord/nasienriglyn vir elke vraag aangedui.

14.5    Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder-
        afdeling behaal is. Skryf ‘SUBMAKS’/’MAKS.’ nadat maksimum punte behaal
        is, maar lees verder vir oorspronklikheid ‘O’.

14.6    Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
        vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O –
        Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                            INHOUD                            PUNTE
                              Feite                          32 (maks.)
                               S                                 2
                               A                                 2
                               S                                 2
                               O                                 2
                            TOTAAL                               40

14.7    Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
        wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
        Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
        (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
        (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

14.8    Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/interpreteer, kry hy/sy
        steeds punte vir die uitleg.
14.9    Indien ŉ ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
        antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoe-
        kenning/subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

14.10   14.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.
        14.10.2 Met ingang van November 2015 sal die TWEE punte nie noodwendig
                aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                '’Produkontwikkeling is ŉ groeistrategie, √ waar ondernemings poog
                om nuwe produkte in bestaande markte bekend te stel.’ √
                     Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                     kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

14.11   Met ingang van November 2017 sal die maksimum van TWEE (2) punte vir
        feite in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag
        geld nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   BESIGHEIDSTUDIES V2                              7

AFDELING A

VRAAG 1

1.1     1.1.1    C √√
        1.1.2    B √√
        1.1.3    D √√
        1.1.4    A √√
        1.1.5    C √√
                                                                        (5 x 2)    (10)

1.2     1.2.1    beperkte aanspreeklikheid √√
        1.2.2    staafgrafiek √√
        1.2.3    probleemoplossing √√
        1.2.4    etiek √√
        1.2.5    aflegging √√
                                                                        (5 x 2)    (10)

1.3     1.3.1    D √√
        1.3.2    E √√
        1.3.3    A √√
        1.3.4    J √√
        1.3.5    H √√
                                                                        (5 x 2)    (10)

                                                           TOTAAL AFDELING A:        30

                                                 UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                VRAAG 1        PUNTE
                                                  1.1            10
                                                  1.2            10
                                                  1.3            10
                                                TOTAAL           30

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                 BESIGHEIDSTUDIES V2                   (EC/NOVEMBER 2023)

AFDELING B

Sien slegs die antwoorde op die EERSTE TWEE vrae na.

VRAAG 2: BESIGHEIDSGELEENTHEDE

2.1   Aspekte wat oorweeg moet word wanneer ŉ besigheid begin word
      - Strategie √
      - Bedrywighede √
      - Produktiwiteit √
      - Grootte van die besigheid √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die aspekte wat
        oorweeg moet word wanneer ŉ besigheid begin word.
      LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na.                       (3 x 1)         (3)

2.2   Strategieë om te verseker dat besighede winsgewend en volhoubaar bly
      - Deeglike beplanning elke keer as nuwe besluite en ontwikkeling
         plaasvind. √√
      - Goeie bestuur van finansies deur verstandige besluit oor besteding. √√
      - Doeltreffende bestuur van skaars hulpbronne, soos. geld, toerusting,
         personeel. √√
      - Doeltreffende bestuur van werknemers deur middel van spanbou, goeie
         interpersoonlike verhouding en goeie konflikoplossing. √√
      - Handhaaf ŉ soliede kliëntebasis deur kliënte te lok en te behou. √√
      - Tree eties en sosiaal verantwoordelik op waar produkpryse billik en
         omgewingsvriendelik is. √√
      - Monitering van die eksterne en interne omgewing om bewustheid van
         bedreigings en geleenthede te skep. √√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die strategieë wat
         besighede kan gebruik om te verseker dat hulle winsgewend en
         volhoubaar bly.
                                                                            Maks.       (4)

2.3   Verkryging van ŉ besigheid

      2.3.1    Verkryging van ŉ besigheid vanuit die scenario
               Verhuring √√                                                             (2)

               Motivering
               ME koop plase en laat die gebruiker toe om die eiendom met gereelde
               betaling volgens hul kontrak te benut. √                                 (1)

      LET WEL:        Geen punte word vir die motivering toegeken indien die
                      verkryging van ŉ besigheid verkeerd geïdentifiseer was nie.

                                                                            Maks.       (3)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                       BESIGHEIDSTUDIES V2                                 9

       2.3.2    Redes waarom entrepreneurs mag besluit om ŉ bestaande
                besigheid te koop
                - Makliker om befondsing te bekom √ indien die besigheid ŉ goeie
                   geskiedenis/beeld het. √
                - Daar is onmiddellike kontantvloei √ omdat daar reeds gevestigde
                   klante is. √
                - Marknavorsing is alreeds gedoen √ en daar is ŉ bestaande
                   klantebasis. √
                - Daar is bestaande reëlings √ vir verspreiding van voorraad en
                   personeel/gevestigde netwerke/ervare personeel. √
                - Die mark vir besigheidsprodukte √ of dienste is alreeds tot stand. √
                - Bestaan/huidige werknemers en bestuurders het ondervinding √
                   wat hulle kan deel. √
                - Baie besigheidsprobleme √ is alreeds opgelos. √
                - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die redes
                   waarom ŉ entrepreneur mag besluit om ŉ bestaande besigheid te
                   koop.                                                        Maks.       (4)

 2.4 Prosedure vir die stigting van maatskappye
     - Bepaal die minimum aantal mense √ wat ŉ maatskappy kan stig. √
     - Reservering van die maatskappynaam met die Registrateur van
        Maatskappye, √ KMIE KOR9.4 met betaling van gelde. √
     - Die opstel van ŉ memorandum van inkorporering √ wat die regte, pligte en
        verantwoordelikhede van aandeelhouers/aard van die maatskappy/
        sekuriteite/vergaderings/direkteure aandui. √
     - Indiening van ŉ Kennisgewing van inkorporering √ om ŉ besigheid te
        begin/finansiering te bekom. √
     - Die maatskappy moet ŉ bankrekening oopmaak √ en met die Suid-
        Afrikaanse Inkomstediens (SAID) registreer. √
     - Registreer vir werkloosheidsversekering (WVF) √ by die Departement van
        Arbeid. √
     - Registreer by die Kommissaris van Vergoeding vir Beroepsbeserings en –
        siektes (KVBS) (‘COIDA’) √ vir die beskerming van beserings by die werk. √
     - Stel ŉ prospektus op om die beleggers in te lig oor die maatskappy √ en
        aandele wat beskikbaar is. √
     - Enige ander relevante antwoord wat met die prosedure vir die stigting van
        maatskappye verband hou.                                           Maks.            (6)
 2.5 Gantt-kaart
       2.5.1    Gantt-kaart vanuit die scenario

                                                                       PERSOON
                 AKTIWITEITE                  WEKE                 VERANTWOORDELIK
                                  WEEK 1     WEEK 2       WEEK 3
                Aankoop van          √                             Mzala √
                melkkoeie √
                Opstel van                            √            Kenny √
                melkmasjiene √
                Sub maks. (2)     Sub maks. (2)                    Sub maks. (2)
                                                                                   Maks.    (6)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                BESIGHEIDSTUDIES V2                        (EC/NOVEMBER 2023)

2.6 Faktore wat die keuse van befondsing beïnvloed

     Aard van finansies √√
     - Aandele en skuldbriewe is nie beskikbaar vir sekere ondernemingsvorme
        soos eenmansake en vennootskappe nie. √
     - Aandele en skuldbriewe kan slegs deur maatskappye uitgereik word. √
                                                                              Faktor (2)
                                                                        Bespreking (1)
                                                                         Sub-maks. (3)
     Bedrag kapitaal benodig √√
     - Hoe groter die bedrag kapitaal is wat benodig word, hoe minder opsies is
        beskikbaar. √
     - Groter bedrae moet by banke bekom word/eienaar moet self eie fondse
        gebruik. √
                                                                              Faktor (2)
                                                                        Bespreking (1)
                                                                         Sub-maks. (3)
     Risiko √√
     - Banke/Waagkapitalis sal altyd in berekening bring hoe veilig hul belegging
        is deur na al die faktore te kyk wat die terugbetaling van die skuld in gevaar
        stel. √
     - Moeiliker vir ŉ nuwe besigheid om fondse/ekstra fondse te bekom as wat dit
        is vir ŉ bestaande besigheid wat reeds ŉ goeie kredietrekord opgebou het. √
                                                                              Faktor (2)
                                                                        Bespreking (1)
                                                                         Sub-maks. (3)
     Koste van finansiering √√
     - Die koste van finansiering word normaalweg gemeet aan die rente wat
        betaalbaar vir die fondse is. √
     - Besighede moet altyd al die opsies opweeg, voordat hulle kies watter
        opsies die mees bekostigbare is. √
                                                                              Faktor (2)
                                                                        Bespreking (1)
                                                                         Sub-maks. (3)
     Periode van finansiering √√
     - Korttermyn versekering soos die betaling van krediteure, aankoop van
        voorraad kan besighede ŉ bank oortrekking gebruik. √
     - As besighede ŉ bate soos toerusting moet koop, sal ŉ banklening meer
        geskik vir die doel wees. √
                                                                              Faktor (2)
                                                                        Bespreking (1)
                                                                         Sub-maks. (3)
     - Enige ander faktore wat die keuse van befondsing beïnvloed.

     LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                                 Maks.       (6)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                  BESIGHEIDSTUDIES V2                                  11

2.7 Voorbereiding van visuele hulpmiddels
     2.7.1 Transparante/skyfies
           - Begin met die teks wat die basis van die aanbieding vorm. √√
           - Kies ŉ relevante agtergrond wat die teks aanvul/verbeter. √√
           - Kies prente wat die boodskap van die aanbieding ondersteun. √√
           - Sluit grafiese voorstelle wat die oordrag van inligting ondersteun, in. √√
           - Voeg spesiale effekte/klank/prente/animasie by, om dit vir die gehoor
              interessant te maak. √√
           - Skep hiperskakels (‘hyperlinks’) om toegang tot ander lêers/
              dokumente/videogrepe, te verkry. √√
           - Gebruik leesbare skrif en lettergrootte sodat dit maklik gesien/gelees kan
              word. √√
           - Hou die skyfies/grafiese voorstelle eenvoudig deur nie verskillende
              style/kleure te gebruik nie. √√
           - Maak seker daar is geen taal-/spelfoute nie. √√
           - Gebruik helder kleure om sigbaarheid te verhoog. √√
           - Struktureer/Formuleer inligting in logiese volgorde sodat die gehoor die
              inhoud/aanbieding maklik kan volg. √√
           - Beperk die inligting op elke skyfie deur slegs kernwoorde en nie
              volsinne te gebruik nie. √√
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe die aanbieder
              transparante/skyfies as ŉ visuele hulpmiddel moet voorberei.       Maks.  (4)
     2.7.2 Uitdeelstukke
           - Struktureer die inligting in ŉ logiese volgorde. √√
           - Gebruik leesbare skrif en lettergrootte. √√
           - Kies beelde wat kan help om die boodskap oor te dra. √√
           - Maak seker daar is geen taal-/spelfoute nie. √√
           - Gebruik helder kleure om sigbaarheid te verhoog. √√
           - Vermy die gebruik van besige rande, verskillende lettertipes en te veel
              verskillende kleure. √√
           - Beperk die inligting aangesien uitdeelstukke nie onnodige inligting
              moet bevat nie. √√
           - Laat ŉ leë bladsy aan die einde van die uitdeelstuk sodat die gehoor
              bykomende aantekeninge tydens die aanbieding kan maak. √√
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe die aanbieder
              uitdeelstukke as ŉ visuele hulpmiddel moet voorberei.
                                                                                Maks.      (4)
                                                                                          [40]
                                                      UITEENSETTING VAN PUNTE
                                              VRAAG 2             PUNTE
                                                 2.1                 3
                                                 2.2                 4
                                                2.3.1                3
                                                2.3.2                4
                                                 2.4                 6
                                                2.5.1                6
                                                 2.6                 6
                                                2.7.1                4
                                                2.7.2                4
                                              TOTAAL                40

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                               BESIGHEIDSTUDIES V2                      (EC/NOVEMBER 2023)

VRAAG 3: BESIGHEIDSROLLE

3.1 Teorieë van etiek
    - Konsekwensiële teorie √
    - Die algemene welsynbenadering √
    - Die regte benadering √
    LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na.                               (3 x 1)     (3)

3.2 Beginsels van professionalisme
    - Werknemers moet hulself en die regte van andere respekteer. √√
    - Reageer vinnig op die versoek van kliënte. √√
    - Omgee vir die kwaliteit van werk voor indiening. √√
    - Kommunikeer met duidelikheid en eerlikheid. √√
    - Voldoen aan sperdatums deur opdragte voor die sperdatum te voltooi. √√
    - Gebruik hulpbronne verantwoordelik met inagneming van die omgewing. √√
    - Respekteer die beeld van die onderneming/jou beroep bv. voldoen aan die
      kleredragreëls van die onderneming/professie. √√
    - Respekteer diversiteit en verskille en demonstreer kulturele sensitiwiteit. √√
    - Tree op met integriteit/eerlikheid/betroubaarheid bv. hou by werksure, selfs al
      is geen ander werkers teenwoordig nie/moenie die onderneming se bronne
      vir eie gewin misbruik nie. √√
    - Wees toegewyd aan kwaliteit en gebruik jou vaardighede en kennis tot
      voordeel van die onderneming/breë gemeenskap. √√
    - Voldoen aan vertroulikheidsmaatreëls deur nie sensitiewe inligting oor
      klante/onderneming bekend te maak nie. √√
    - Bly objektief, tree regverdig op teenoor almal sonder om kant te kies of
      bevooroordeeld te wees. √√
    - Verbeter voortdurend/ontwikkel jou vaardighede en kennis bv. woon
      opknappingskursusse en seminare by. √√
    - Deel jou kennis en ondervinding deur tyd aan junior personeellede te bestee
      bv. opheffing/bemagtiging van andere. √√
    - Aanbieding en aanvaarding van toepaslike aansporings, goedere en dienste
      in besigheidstransaksies. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat met die beginsels van professionalisme
      verband hou.                                                             Maks.      (6)

3.3 Probleemoplossing

     3.3.1   Probleemoplossingstegnieke vanuit die scenario
               PROBLEEMOPLOSSINGS-
                                                          MOTIVERINGS
                        TEGNIEKE
             1. Kragveldontleding √√       Hulle het al die ondersteunende en
                                           teenwerkende idees vir hierdie
                                           ontwikkeling oorweeg. √
             2. Delphi-tegniek √√          UT het besluit om kundiges uit te nooi om
                                           hulle te help om hul uitdagings te
                                           hanteer. √
                             Sub-maks. (4)                            Sub-maks. (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   BESIGHEIDSTUDIES V2                                 13

     LET WEL:        1. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                     2. Ken punte toe vir die probleemoplossingstegnieke selfs as
                        die aanhalings onvolledig was.
                     3. Geen punte word vir die motiverings toegeken indien die
                        probleemoplossingstegnieke verkeerd geïdentifiseer was
                        nie.                                               Maks.          (6)

3.4 Voordele van kreatiewe denke in die werkplek
    - Beter/Unieke/Onkonvensionele idees/oplossings √ word ontwikkel. √
    - Kan die besigheid ŉ mededingende voordeel besorg √ as ongewone/unieke
      oplossings/idees/strategieë geïmplementeer word. √
    - Komplekse besigheidsprobleme √ kan opgelos word. √
    - Produktiwiteit verhoog want bestuur/werknemers kan vinnig verskeie idees
      ontwikkel √ wat tyd en geld doeltreffender gebruik. √
    - Bestuurders/Werknemers het meer selfvertroue √ want hulle doen aan hulle
      volle potensiaal gestand. √
    - Bestuurders sal beter leiers wees √ want hulle sal verandering(e) positief en
      kreatief kan hanteer/bestuur. √
    - Bestuurders/Werknemers kan ŉ heeltemal nuwe siening ontwikkel, √ wat op
      enige taak/take wat hulle doen, toegepas kan word. √
    - Lei tot meer positiewe houdings √ want bestuurders/werknemers voel dat hulle
      tot probleemoplossing bygedra het. √
    - Verbeter motivering √ onder personeellede. √
    - Bestuurders/Werknemers het ŉ gevoel van groot prestasie √ en hulle hoef nie
      die proses teen te staan/belemmer wanneer hulle ŉ probleem opgelos het/tot
      die sukses van die besigheid bygedra het nie. √
    - Bestuurders/Werknemers kan met vinnig veranderende tegnologie √ byhou. √
    - Stimuleer inisiatief by bestuurders/werknemers, √ want hulle word voortdurend
      buite hulle gemaksones gedwing. √
    - Kreatiwiteit kan lei tot nuwe uitvindings √ wat die algemene lewenspeil kan
      verbeter/nuwe beleggers kan lok. √
    - Enige ander relevante antwoord wat met die voordele van kreatiewe denke in
      die werksplek verband hou.                                             Maks.        (4)

3.5 Groot veranderinge wat mense en besighede moet hanteer

     3.5.1    Werkloosheid
              - Dit gebeur wanneer werknemers hul werk verloor as gevolg van
                bedanking vir ŉ beter posisie, √ afdanking, of die keuse om op te hou
                werk. √
              - Verandering kan lei tot werkloosheid √ as gevolg van aflegging. √
              - ŉ Besigheid kan permanent sluit/verkoop word/saamsmelt √ wat
                werkloosheid tot gevolg kan hê. √
              - Die hantering van werkloosheid is traumaties, √ en kan tot depressie
                en siekte lei. √
              - Enige ander relevante antwoord wat met werkloosheid as ŉ groot
                verandering wat mense en besighede moet hanteer verband hou.
                                                                               Maks.      (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                 BESIGHEIDSTUDIES V2                     (EC/NOVEMBER 2023)

     3.5.2   Regstellende aksie
             - Regstellende aksie is ŉ wetlike vereiste wat verseker dat
               gekwalifiseerde mense uit aangewese groepe √ gelyke geleenthede in
               die werkplek ontvang. √
             - Die mikpunt van die beleid is om te verseker dat verteenwoordiging van
               swart Suid-Afrikaners, vroue √ en mense met gestremdhede in
               besighede toegepas sal word. √
             - Werkers kan regstellendeaksie-aanstellings √ en mense wat in
               regstellendeaksie-posisies aangestel is, verwerp. √
             - Besighede moet verseker dat hulle aan regstellendeaksie-prosedures
               voldoen √ en dat alle werknemers bewus is dat dit in die besighede
               geïmplementeer word. √
             - Enige ander relevante antwoord wat met regstellende aksie as ŉ groot
               verandering wat mense en besighede moet hanteer verband hou.
                                                                                Maks.      (4)

3.6 Krisisse

     3.6.1   Krisisse vanuit die scenario
             - Konings Bevrore Kosse het ŉ ernstige uitdaging van fase agt beurtkrag
                teëgekom. √
             - Swaar reën het ook hul stoorkamer beskadig. √
             - Die werknemers van KBK verskil ook dikwels met mekaar. √

     LET WEL:        1. Sien slegs die eerste DRIE (3) na.
                     2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                        aangehaal is.                                          (3 x 1)     (3)

     3.6.2   Maniere waarop besighede krisisse in die werkplek kan hanteer
             - Besighede moet toepaslik √ en vinnig reageer om die effek van die
               krisissituasie te verminder. √
             - Tree vinnig en met dringendheid op, √ maar sonder om paniekerig te
               raak of te oorreageer. √
             - Identifiseer die werklike aard van die krisis deur ŉ deeglike beoordeling
               van die situasie te maak √ en kundige menings in te win. √
             - Assesseer/Indien die krisis gebeur, kyk dit vierkantig in die oë √ en
               probeer vinnig uitvind wat gebeur het, sonder om te oorreageer. √
             - Hanteer die krisis direk √ en betyds sonder om die erns van die
               situasie te probeer vermy/verminder. √
             - Beplan/Identifiseer √ en prioritiseer die aksie wat vereis word. √
             - Lig in/verskaf akkurate √ en korrekte inligting. √
             - Ondersteun/Gee ander leiding deur die situasie deur opleiding √ en
               ondersteuning te verskaf. √
             - Probeer om die situasie te bestuur √ om verdere skade te verminder. √
             - Kommunikeer met alle belanghebbendes sodat hulle behoorlik ingelig
               is √ oor wat gebeur het, wat die impak is en hoe dit hanteer word. √
             - Stel ŉ woordvoerder van die bestuurspan aan √ wat alle vrae sal
               hanteer en inligting sal verskaf. √
             - Herwin beheer/Bestuur die situasie op ŉ kalm manier √ totdat die krisis
               verby is. √

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                        BESIGHEIDSTUDIES V2                                  15

              -      Verkry kundige raad √ indien die krisis buite die besigheid se omvang
                     van kundigheid val. √
              -      Vra vir hulp en soek bystand/advies √ en ondersteuning van die
                     toepaslike agentskappe en professionele persone. √
              -      Reël ontlontingsessies vir almal wat direk by die krisis betrokke is √
                     of wat deur die gebeurtenis getraumatiseerd is. √
              -      Evalueer hoe doeltreffend die noodplan √ dwarsdeur die krisis was. √
              -      Wysig die noodplan √ na die evaluering wat gewerk het en wat nie
                     gewerk het nie. √
              -      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere
                     waarop besighede krisisse in die werkplek kan hanteer.           Maks.     (4)

3.7 Maniere waarop professionele, verantwoordelike, etiese en effektiewe
    besigheidspraktyke uitgevoer behoort te word
    - Besighede behoort alle werknemers gelyk te behandel. √√
    - Beplan deeglik en stel voorkomende maatreëls in plek. √√
    - Betaal billike lone/salarisse wat ooreenstem met die minimum vereistes van
       die WBDV/Vergoed werknemers vir oortyd/werk op openbare vakansiedae. √√
    - Raak betrokke by omgewingsbewustheidsprogramme/Vermy besoedeling
       van die omgewing, bv. deur wettige maniere te gebruik om van giftige/
       skadelike afval ontslae te raak. √√
    - Vermy die stigting van ŉ besigheid deur ander besighede se idees te gebruik
       wat deur wetgewing beskerm word. √√
    - Besigheidsbesluite en -aksies moet duidelik/deursigtig wees vir alle
       belanghebbendes. √√
    - Besighede behoort verantwoordbaar/verantwoordelik te wees vir hul besluite
       en optrede/aksies/eie patenteregte. √√
    - Neem eerlike/betroubare rekenmeesters/finansiële beamptes met goeie
       getuigskrifte in diens. √√
    - Betaal belastings gereeld/betyds. √√
    - Stel ŉ etiese/gedragskode op. √√
    - Deurlopende ontwikkeling en opleiding van alle werkers. √√
    - Prestasie-bestuurstelsels/Persoonlike evaluerings behoort in plek te wees. √√
    - Voldoende interne beheermaatreëls/monitering/evaluering. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop
       professionele, verantwoordelike, etiese en effektiewe besigheidspraktyke
       uitgevoer moet word.                                                  Maks.              (6)
                                                                                               [40]

                                                          UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                    VRAAG 3           PUNTE
                                                       3.1               3
                                                       3.2               6
                                                      3.3.1              6
                                                       3.4               4
                                                      3.5.1              4
                                                      3.5.2              4
                                                      3.6.1              3
                                                      3.6.2              4
                                                       3.7               6
                                                    TOTAAL              40

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                               BESIGHEIDSTUDIES V2                     (EC/NOVEMBER 2023)

VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE

BESIGHEIDSGELEENTHEDE

4.1 Projekbeplanning stappe
    - Definieer die omvang van die plan wat gedoen moet word. √
    - Identifiseer die ondersteuners van die projek. √
    - Verdeel die projek in aktiwiteite. √
    - Stel tydraamwerke saam om te bepaal hoeveel tyd aan elke aktiwiteit
       toegeken moet word. √
    - Stel mylpale/doelwitte, byvoorbeeld, bepaal wat is die hoofitem wat voltooi
       moet word. √
    - Bepaal wie die persoon wat verantwoordelik is om besluite te neem. √
    - Bereken die finansiële, menslike en tegniese hulpbronne wat toegewys moet
       word. √
    - Plot die aktiwiteitskedule op ŉ Gantt-kaart. √
    - Voer die projekplan uit. √
    - Monitor vordering. √
    - Kommunikeer en hersien die projek se vordering. √
    - Hou rekord van alle aktiwiteite. √
    - Enige ander relevante antwoord wat met die projekbeplanning stappe verband
       hou.
    LET WEL: 1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                 2. Aanvaar die stappe in enige volgorde.
                                                                               (2 x 1)    (2)

4.2 Eienskappe van ŉ entrepreneur
    - Behoefte aan verantwoordelikheid vir hul besluite en aksies in hul besigheid. √√
    - Neem berekende risiko’s wat ŉ mate van onsekerheid insluit. √√
    - Goeie bestuurs- en leierskapsvaardighede soos beplanning, motivering en
       beheer. √√
    - Hoë vlak van energie en goeie gesondheid is absoluut noodsaaklik. √√
    - Droom met ŉ duidelike visie en is in staat om langtermyn doelwitte te bereik. √√
    - Vertroue in jou vermoë om suksesvol te wees deur in hulself te glo dat hulle
       doelwitte bereik kan word. √√
    - Aanpasbaarheid by veranderende besigheidsomgewing. √√
    - Wilskrag om struikelblokke te oorkom, soos byvoorbeeld nuwe
       mededingers. √√
    - Sien geleenthede raak en omskep hulle in sakegeleenthede. √√
    - Toon deursettingsvermoë deur aan te hou totdat hul die doelwit bereik het. √√
    - Organisatoriese vaardighede soos tydbestuur, beplanning en leierskap. √√
    - Passie sal entrepreneurs gemotiveerd hou as dinge skeef loop. √√
    - ŉ Hoë mate van toewyding aan die besigheidsidee en werk hard om hul
       doelwitte te bereik. √√
    - Wees kreatief deur kreatiewe denkvaardighede te gebruik om bedreigings in
       besigheidsgeleenthede te omskep, om sodoende mededingend te wees. √√
    - Produk- en kliëntefokus is die behoeftes en begeertes van hul kliënte. √√
    - Enige ander relevant antwoord was met die eienskappe van ŉ entrepreneur
       verband hou.                                                           Maks. (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                  BESIGHEIDSTUDIES V2                                17

4.3 Ondernemingsvorme

     4.3.1 Dokument vanuit die scenario
           Prospektus √√                                                               (2)

     4.3.2 Aspekte wat in die prospektus ingesluit moet word
           - Oorsig van die maatskappy, insluitende die visie, missie en doelwitte
             van ŉ besigheid. √√
           - Produk- of diensteportefeulje √√
           - Markanalise en strategie √√
           - Bestuurspan √√
           - Die risiko en potensiaal van die besigheid √√
           - Beskikbare finansiële- en aandele-inligting √√
           - Maatskappy se bates en laste √√
           - Finansiële posisie en aangehegte sekuriteite √√
           - Winste en verliese met geouditeerde finansiële state √√
           - Kontantvloei √√
           - Vooruitsigte vir groei √√
           - Kontrakte wat voor-inkorporasie onderteken is √√
           - Datum van registrasie van die prospektus √√
           - Die minimumsubskripsie √√
           - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die aspekte wat
             in die prospektus ingesluit moet word.                         Maks.      (4)

4.4 Redes hoekom besighede finansiering benodig
    - Dek die aanvangskoste van die koop van persele √/masjinerie/grondstowwe. √
    - Vir die bestuur van die besigheid √ en om genoeg geld hê om werknemers/
      verskaffers van grondstowwe te betaal. √
    - Betaal vir insetkoste soos lone, telefoon √ en ander uitgawes. √
    - Uitbreiding van die besigheid √ namate die bestellings/verkope toeneem en
      groter persele gevestig moet word. √
    - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die redes hoekom
      besighede finansiering benodig.                                      Maks. (4)

4.5 Voordele van uitkontraktering
    - Verskaf kontinuïteit √ tydens periodes van hoë werknemersomset. √
    - Laat besighede toe om te fokus √ op belangrike besigheidsaktiwiteite. √
    - Bedrywighede, waar koste buite beheer is, √ kan baat vind by
      uitkontraktering. √
    - Personeel buigsaamheid is moontlik, omdat die besigheid gebruik kan maak
      van seisoenale en sikliese aanbod, √ byvoorbeeld wanneer daar slegs op
      sekere tye ekstra arbeid benodig word. √
    - Waar uitkontraktering op die perseel gedoen word bring dit mense met ŉ
      sekere vaardighede in die maatskappy√ in waarmee bestaande personeel kan
      saamwerk om nuwe vaardighede te kry. √
    - Stel ŉ maatskappy in staat om op kostes te besnoei √ omdat uitkontraktering
      tot ŉ afname in personeel, vergoeding, beheer en bedryfskostes kan lei. √
    - Besigheid kan fokus op hul visie, doelwitte √ en die toepassing van hul
      personeel meer doeltreffend op hul kern besigheidsaktiwiteite. √
    - Verhoogde toegang tot vaardige mense omdat die werk wat uitgekontrakteer is
      gedoen sal word deur mense met hoë vaardighede, √ sonder dat die
      maatskappy hulle in diens moet neem. √

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                               BESIGHEIDSTUDIES V2                       (EC/NOVEMBER 2023)

     -   ŉ Besigheid het toegang tot hulpbronne √ en toerusting vir die spesifieke
         funksie. √
     -   Vaste koste en oorhoofse koste is laer √ vir die besigheid. √
     -   Enige ander relevante antwoord wat met die voordele van uitkontraktering
         verband hou.                                                            Maks.    (4)
BESIGHEIDSROLLE
4.6 Voordele van etiese besigheidsgeleenthede
    - Besighede kan ŉ goeie reputasie opbou en meer beleggers lok, en sodoende
      hul winsgewendheid verhoog. √√
    - Kliënte se lojaliteit word verkry en gekoester en sodoende sal ŉ positiewe
      beeld van die besigheid geskep word. √√
    - Die personeel se moraal kan deur die betaling van regverdige lone gebou en
      onderhou word. √√
    - Personeel sal hard werk en produktief wees, omdat hulle lojaal en toegewyd
      aan die besigheid is. √√
    - Positiewe verhoudinge sal ontstaan tussen medewerkers, wat tot verhoogde
      produktiwiteit sal lei. √√
    - Besighede wat hou by omgewingsregulasies sal van onnodige fooie en
      sanksies gevrywaar word. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat met die voordele van etiese
      besigheidsgeleenthede verband hou.                                      Maks.       (4)
4.7 Voordele om saam met ander te werk om probleme op te los
    - Die probleem kan vinniger en makliker opgelos word √ deur saam met ander
      te werk. √
    - Werkslading neem af √ as almal hul deel doen. √
    - Meer idees kan gegenereer word, √ wat die kans verhoog om die beste
      oplossings te vind. √
    - Blootstelling aan ander mense se denkpatrone √ en aan die manier waarop
      ander probleme benader. √
    - Stel spanlede in staat om van ander te leer √ en hul standpunte te aanvaar. √
    - Groter resultate√ kan behaal word. √
    - Spanlede het toegang √ tot ŉ breër basis van kennis, vaardighede en
      kundigheid. √
    - Die probleem word vanuit verskillende perspektiewe bekyk √ wat tot beter/
      meer uiteenlopende insette lei. √
    - Probleme word in meer detail ontleed √ wat tot ŉ beter begrip van die probleem
      lei. √
    - Bevorder kreatiewe denke en generering van idees √ deur aan soveel
      moontlike idees te dink om probleme op te los. √
    - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele daarvan
      om probleme saam met ander op te los.                                    Maks       (6)

4.8 Stres en krisisbestuur

     4.8.1Oorsake van stres vanuit scenario
          - Swaar werkslading √
          - Werk lang ure √
     LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                                (2 x 1)   (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                  BESIGHEIDSTUDIES V2                                19

     4.8.2    Maniere waarop werknemers stres in die werkplek kan hanteer
              - Ontwikkel selfbewustheid om die tekens van stres en die oorsake
                daarvan te herken. √√
              - Skep ŉ gebalanseerde leefstyl en verminder uiterste emosies. √√
              - Oefen gereeld en bly fiks. √√
              - Volg ŉ gebalanseerde dieet. √√
              - Kry genoeg slaap en ontspanning. √√
              - Vervang negatiewe selfspraak deur positiewe gedagtes. √√
              - Pas goeie tydsbestuursvaardighede toe. √√
              - Stel persoonlike realistiese doelwitte en teikens. √√
              - Aanvaar dinge wat nie kan verander nie en fokus op dinge wat kan
                beheer word. √√
              - Beoefen tydsbestuur. √√
              - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die maniere
                waarop werknemers stres in die werkplek kan hanteer.         Maks.     (4)

4.9 Maniere waarop besighede kreatiewe denke stimuleer
    - Besighede moet die belangrikheid van kreatiewe denke beklemtoon deur te
      verseker dat alle personeellede weet dat hulle idees gehoor sal word. √√
    - Moedig personeel aan om met nuwe idees/opinies/oplossings vorendag te
      kom. √√
    - Moedig posuitruilings binne die organisasie aan/bestudeer hoe ander
      besighede dinge doen. √√
    - Moedig alternatiewe maniere van werk/dinge doen aan. √√
    - Reageer entoesiasties op alle idees en laat niemand minderwaardig
      voel nie. √√
    - Beloon kreatiwiteit deur beloningskemas vir spanne/individue wat kreatiewe
      idees voorstel. √√
    - Skep ŉ werksomgewing wat kreatiwiteit bevorder met min afleidings-
      middels. √√
    - Maak tyd vir dinkskrumsessies om nuwe idees te genereer, bv. gereelde
      werkswinkels/opvolgsessies om op mekaar se idees uit te brei. √√
    - Plaas voorstelhouers op verskeie plekke in die werkplek en hou
      kommunikasiekanale vir nuwe idees oop. √√
    - Lei personeel in innoverende tegnieke/kreatiewe probleemoplossings-
      vaardighede/geheuekaarte/laterale denke op. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die maniere waarop
      besighede ŉ omgewing kan skep wat kreatiewe denke in die werkplek
      stimuleer.
                                                                             Maks.      (4)
                                                                                       [40]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                          BESIGHEIDSTUDIES V2            (EC/NOVEMBER 2023)

                                             UITEENSETTING VAN PUNTE
                                     VRAAG 4            PUNTE
                                        4.1               2
                                        4.2               4
                                       4.3.1              2
                                       4.3.2              4
                                        4.4               4
                                        4.5               4
                                        4.6               4
                                        4.7               6
                                       4.8.1              2
                                       4.8.2              4
                                        4.9               4
                                     TOTAAL               40

                                                  TOTAAL AFDELING B:         80

Kopiereg voorbehou                                          Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   BESIGHEIDSTUDIES V2                                  21

AFDELING C
Sien slegs die antwoorde op die EERSTE vraag na.
VRAAG 5: BESIGHEIDSGELEENTHEDE (AANBIEDING)
5.1 Inleiding
    - Die aanbieding van besigheidsinligting stel besigheid in staat om vinnige
        besluitneming te neem. √
    - Voorbereiding vir ŉ aanbieding help die aanbieder om die mees geskikte
        inhoud te gebruik om te verseker dat die gehoor geïnteresseerd bly. √
    - Belanghebbendes maak staat op besigheidsverslae om hulle op hoogte te hou
        rakende die risiko's verbonde aan hul beleggings. √
    - Die hantering van terugvoer op ŉ nie-aggressiewe en professionele wyse kan
        die gehoor in staat stel om waardevolle insette oor die aanbieding te lewer. √
    - Enige ander relevante inleiding wat verband hou met die belangrikheid van die
        aanbieding van besigheidsinligting/faktore wat die aanbieder moet oorweeg ter
        voorbereiding van ŉ aanbieding/stappe in die skryf van ŉ verslag/hoe om na
        afloop van ŉ aanbieding terugvoering op ŉ nie-aggressiewe en professionele
        wyse te hanteer.                                                  (Enige 2 x 1)     (2)
5.2 Belangrikheid van die aanbieding van besigheidsinligting
    - Verhoog verkope en winsgewendheid √√
    - Voorsien die bestuur van inligting/data rakende belangrike markte. √√
    - Dit stel besighede in staat om geleenthede en bedreigings in die mark te
       identifiseer. √√
    - Laat bestuur toe om nuwe strategieë te ontwikkel sodat mededinging in die
       mark getroef kan word. √√
    - Laat besighede toe om hul finansiële prestasies met interne en eksterne
       belanghebbendes te deel. √√
    - Lok en behou beleggers en verbeter die beeld van die besigheid. √√
    - Werknemers word oor die besigheid se bedrywighede en die vereiste
       prestasie ingelig. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat met die belangrikheid van die aanbieding
       van besigheidsinligting verband hou.                                   Maks.        (10)
5.3 Faktore wat die aanbieder moet oorweeg ter voorbereiding van ŉ aanbieding
    - Duidelike voorneme/bedoelings/doelstellings √ en hoofpunte van die
       aanbieding moet bepaal word. √
    - Die hoofpunte moet in die inleiding √ en openingstelling van die aanbieding
       saamgevat word. √
    - Inligting aangebied behoort relevant √ en akkuraat te wees. √
    - Ten volle vertroud te wees met die inhoud √/doelstellings van die
       aanbieding. √
    - Agtergrond/diversiteit/grootte/voorkennis van die gehoor √ om te bepaal watter
       visuele hulpmiddele toepaslik sal wees. √
    - Berei ŉ rowwe konsep van die aanbieding voor met logiese struktuur/formaat √
       met ŉ inleiding, lyf en slot/samevatting. √
    - Slot/Samevatting toon ŉ opsomming van die sleutelfeite aan √ en hoe dit
       aanpas by die doelstellings/toon dat alle aspekte aangespreek is. √
    - Ontwerp/Ontwikkel/Skep visuele hulpmiddele wat inligting √/feite wat aan die
       direksie oorgedra moet word, sal saamvat/konsolideer. √

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [BUSINESS STUDIES P1 GR11 QP NOV2023 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr11-qp-nov2023-afrikaans-watermark/c6ed8a3b-f9c0-4f5b-a605-2a6c566fa9eb) — Business Studies · QP · 2023 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P1 GR11 QP NOV2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr11-qp-nov2023-afrikaans/f9dbbdf0-2ef1-4a70-a89e-2217b0121a04) — Business Studies · QP · 2023 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P2 GR11 QP NOV2025 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-gr11-qp-nov2025-afrikaans-watermark/a2210101-6ab3-4ded-8e8a-8ac2b096ea10) — Business Studies · QP · 2025 · Afr
- [BUSINESS STUDIES gr 11 P2 QP AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr-11-p2-qp-afr-d-watermark/00dd28a5-2de2-4aed-bbf2-38b7754d9503) — Business Studies · QP · 2024 · Afr
- [BUSNESS STUDIES GR11 NOV 15 MEMO-AFR](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-business-studies-2015-eastern-cape-november-exam-memorandum-afrikaans/1abe246e-c384-4f04-871e-899584884ac5) — Business Studies · Memo · 2015 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P2 GRADE11 MEMO NOV2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-grade11-memo-nov2022-afrikaans/6b60fe94-5fba-4194-9528-9569d502b977) — Business Studies · Memo · 2022 · Afr

## More from Grade 11 Business Studies

- [Gr 11 Bus Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-bus-stu-atp-2023-24/9ad6e1d4-d0db-4a5d-938b-c62e8c425afd) — ATP
- [LP Business Studies Grade 11 June 2025 P1 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-business-studies-grade-11-june-2025-p1-and-memo/430c6d81-db16-48ba-9a31-dd02966696bb) — QP + Memo · 2025
- [LP Business Studies Grade 11 June 2025 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-business-studies-grade-11-june-2025-p2-and-memo/8510a558-f4ef-4a6e-a8a4-ea5e38115ad4) — QP + Memo · 2025
- [BSTD P1 GRADE 11 Nov 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/bstd-p1-grade-11-nov-2025-eng-watermark/b5362a29-5f40-4f92-b1b7-51e2b5614b0b) — QP · 2025 · Eng
- [KZN Business Studies Grade 11 March 2025 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-11-march-2025-qp-and-memo/4cb5b873-831f-4c2a-8621-535ec3cf62e7) — QP + Memo · 2025
- [Business Studies Grade 11 March 2023 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-11-march-2023-qp-and-memo/76ec24b5-e346-487c-8619-65de79a58e3f) — QP + Memo · 2023

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
