# Business Studies Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2020 Memo

> Grade 12 Business Studies Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2020 (Afrikaans), 33 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr12-memo-sept2020-afrikaans/363b6037-fecf-4b85-ade0-fc32678bc371
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 33

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr12-memo-sept2020-afrikaans/363b6037-fecf-4b85-ade0-fc32678bc371)

## About this document

Business Studies · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 33 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                     NASIONALE
                 SENIOR SERTIFIKAAT

                        GRAAD 12

                  SEPTEMBER 2020

               BESIGHEIDSTUDIES V2
                  NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

               Hierdie nasienriglyn bestaan uit 33 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                 BESIGHEIDSTUDIES V2               (EC/SEPTEMBER 2020)

 NOTAS AAN NASIENERS
 1.    INLEIDING
 Die notas aan nasieners word vir gehalteversekeringsdoeleindes voorsien om die volgende te
 verseker:
 (a)  Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die standaard van nasien
 (b)  Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
 (c)  Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum nasieners oor die
      hele land
 Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die vak by
 skole/onderwysinstellings
 2.       Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal
          egter van die aard van die vraag afhang.
 3.       Omvattende nasienriglyn word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
          Behoorlike oorweging moet gegee word aan 'n antwoord wat korrek is, maar:
             'n Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyn gegee word
             Uit 'n ander betroubare bron kom
             Oorspronklik is
             'n Ander benadering gebruik
          LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.
 4.       Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate verskaf word
          en ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord
          onduidelik is of 'n mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word,
          byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.)
 5.       Die woord 'Submaks' word gebruik om die toekenning van punte binne 'n vraag
          of subvraag te vergemaklik.
 6.       Die doel daarvan om punte aan die regterkant te omkring (gelei deur 'maks' in
          die uiteensetting van die punte) is om konsekwentheid en akkuraatheid te
          verseker met die nasien van die skrifte en modereringsproses.
 7.       Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die
          subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte. Dit moet deur 'maks' in
          die nasienriglyn van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in
          die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.
 8.       In 'n indirekte vraag moet die teorie en die antwoorde relevant en met die vraag
          verband hou.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020                BESIGHEIDSTUDIES V2                                        3

 9.       Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en B
          word sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde van
          die kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien
          laasgenoemde nie duidelik is nie.
 10.      Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui
          aan met 'n 'H' of 'R'.
 11.      Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik
          word:
          11.1         Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag
                       om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n
                       neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv.
                       Positief: 'COIDA verminder tyd en koste wat spandeer word √ op
                       lang siviele hofgedinge.√
          11.2         Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
                       verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om
                       'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In
                       hierdie geval word van kandidate ook verder verwag om hulle
                       antwoorde te ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA verminder
                       tyd en koste√ wat spandeer word op lang siviele hofgedinge√, want
                       die werkgewer sal nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die
                       werknemer te betaal as beserings opgedoen is tydens werksure
                       nie, solank as wat die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig
                       was nie. '√
          LET WEL: 1.       Bogenoemde kan ook van toepassing op 'analiseer' wees.
                   2.       Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van
                            punte.
 12.      Die toekenning van punte moet deur die aard van die vraag gelei word,
          kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyn en die
          konteks van elke vraag.
          Kognitiewe werkwoorde, soos:
          12.1         Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel
                       voor, (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in
                       kandidate se antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke
                       stelling/antwoord sal dus aan die einde daarvan verskyn.
          12.2         Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/ toon
                       verskille, differensieer, vergelyk, tabuleer, regverdig, ontwerp,
                       analiseer, evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis
                       meer diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte
                       moet dus meer objektief toegeken word om te verseker dat
                       assessering volgens die vasgestelde norme geskied, sodat
                       eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                 BESIGHEIDSTUDIES V2                 (EC/SEPTEMBER 2020)

 13.      Merk slegs die EERSTE antwoord waar kandidate meer as een antwoord in
          AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.
 14.      AFDELING B
 14.1     Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE
          VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur 'n
          lyn deur die nie-nagesiende gedeelte te trek of gebruik die woord 'Kanselleer'.
          LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word.

 14.2     Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat.
          Punt 14.1 geld steeds.

 14.3     Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te gee,
          beredeneer dit ten einde om die alternatiewe antwoorde te finaliseer.

 14.4     Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

          14.4.1       Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat
                       kandidate moet 'beskryf/bespreek/verduidelik', kan dit soos volg
                       nagesien word:
                        Feit            2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyn)
                        Verduideliking 1 punt (twee punte sal in Afdeling C toegeken
                           word)
                       Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyn gegee om
                       die toekenning van punte te vergemaklik.

          14.4.2       Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet
                       puntetoekenning gelei word deur die aard van die vraag en die
                       maksimum punte in die nasienriglyn toegeken.

 14.5     EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep,
          wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit 'n
          scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN
          C (waar van toepassing).

 15.      AFDELING C
 15.1     Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

           Inleiding
                                      Maksimum:
           Inhoud
                                         32
           Gevolgtrekking
           Insig                           8
           TOTAAL                          40

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020               BESIGHEIDSTUDIES V2                                      5

 15.2    Insig bestaan uit die volgende komponente:
  Struktuur/Uitleg    Is daar 'n inleiding, inhoud en 'n gevolgtrekking?                      2
  Ontleding        en Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-                2
  vertolking          opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van wat
                      gevra word, getoon word?
                      Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                      Alle opskrifte aangespreek:       1 (Een 'A')
                      Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een 'A')
  Sintese             Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op die            2
                      vrae gebaseer is?
                      Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                      Geen relevante feite: 0 (Twee '-S')
                      'n Paar relevante feite: 1 (Een '-S')
                      Slegs relevante feite: 2 (Geen '-S')
                      Opsie 1:      Waar 'n kandidaat 50% of meer van die vraag
                                    met slegs relevante feite beantwoord het,
                                    verskyn geen '-S' in die linkerkantlyn nie. Ken die
                                    maksimum van TWEE (2) punte vir sintese toe.
                      Opsie 2:      Waar 'n kandidaat minder as 50% van die vraag
                                    met slegs OF 'n paar relevante feite beantwoord
                                    het, verskyn een '-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n
                                    maksimum van EEN (1) punt vir sintese toe.
                      Opsie 3:      Waar 'n kandidaat minder as 50% van die vraag
                                    met geen relevante feite beantwoord het,
                                    verskyn twee '-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n
                                    NULPUNT toe vir sintese.
  Oorspronklikheid    Is daar bewyse van voorbeelde gebaseer op aktuele inligting,            2
                      huidige neigings en ontwikkelings?
                                                                   TOTAAL VIR INSIG:          8
                                                         TOTALE PUNTE VIR FEITE:              32
                                             TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32):                40
 LET WEL: 1.         Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal
                     word uit die inleiding en gevolgtrekking nie.
              2.     Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                     INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.
              3.     Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                     INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur 'n
                     verduideliking ondersteun word nie.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                 BESIGHEIDSTUDIES V2                 (EC/SEPTEMBER 2020)

 15.3     Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met 'n simbool, bv. ('S, A, -S en/of O').
 15.4     Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/
          nasienriglyn vir elke vraag aangedui.

 15.5     Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder-
          afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal
          is, maar lees verder vir oorspronlikheid “O”.

 15.6     Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
          vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O –
          Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                     INHOUD                    PUNTE
                       Feite                  32 (maks.)
                        S                         2
                        A                         2
                        S                         2
                        O                         2
                     TOTAAL                       40

 15.7     Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
          wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
          Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
          (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
          (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

 15.8     Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/vertolk, kry hy/sy steeds
          punte vir uitleg/struktuur.

 15.9     Indien 'n ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
          antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/
          subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.
 15.10    15.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                  frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.
          15.10.2 Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig
                  aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                  geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                  'Produkontwikkeling is 'n groeistrategie √, waar ondernemings poog
                  om nuwe produkte in bestaande markte bekend te stel.'√
                  Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                  kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

 15.11    Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite in
          die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld nie.
          Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020                 BESIGHEIDSTUDIES V2                             7

 AFDELING A

 VRAAG 1

 1.1      1.1.1 D √√

          1.1.2 B √√

          1.1.3 A √√

          1.1.4 C √√

          1.1.5 B √√
                                                                  (5 x 2)   (10)

 1.2      1.2.1      bybetaling √√
          1.2.2      kapitaalwins√√
          1.2.3      nominale groep√√
          1.2.4      grief√√
          1.2.5      inklusiwiteit √√
                                                                  (5 x 2)   (10)

 1.3      1.3.1      I √√
          1.3.2      J √√
          1.3.3      H √√
          1.3.4      F √√
          1.3.5      A √√
                                                                  (5 x 2)   (10)

                                                     TOTAAL AFDELING A:      30

                                               UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                    VRAAG 1     PUNTE
                                                      1.1         10
                                                      1.2         10
                                                      1.3         10
                                                    TOTAAL        30

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                  BESIGHEIDSTUDIES V2            (EC/SEPTEMBER 2020)

 AFDELING B

 Sien SLEGS die EERSTE TWEE antwoorde na.

 VRAAG 2: BESIGHEIDSGELEENTHEDE

 2.1 Faktore in ag geneem wanneer beleggingsbesluite geneem word
     - Opbrengs op belegging √
     - Risiko √
     - Beleggingstermyn/periode √
     - Inflasiekoers √
     - Belasting √
     - Likiditeit √
     - Persoonlike begroting √
     - Beleggingsbeplanningsfaktore √
     - Onbestendige/Fluktuering van beleggingsmarkte √
     - Enige ander relevant antwoord wat verband hou met faktore wat in ag
        geneem moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word.
     LET WEL:       Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                (2 x 1)        (2)

 2.2 Leierskapstyle

      2.2.1          Demokraties √√

      2.2.2          Liassez-faire/Vrye-teuels √√

      2.2.3          Transaksioneel √√
                                                                                     (6)
 2.3 Versekering

      2.3.1          Aweryklousule/Gemiddelde klousule √√                            (2)

      2.3.2          Versekerde bedrag          x Bedrag van skade/verlies √
                     Waarde van versekerde item

                     R200 000 × R50 000 √
                     R500 000

                R20 000 √√                                                           (4)
      LET WEL: 1. Ken volpunte toe (4) as die antwoord korrek is en geen
                  bewerkinge word gewys nie.
               2. Indien bewerkinge korrek getoon is, maar die finale
                  antwoord is verkeerd, ken 'n maksimum van TWEE (2)
                  punte toe.
               3. Indien die antwoord verkeerd is, ken 'n maksimum van
                  EEN punt toe vir die verstaan van konsep en metode.

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020               BESIGHEIDSTUDIES V2                                     9

 2.4    Soorte voorkeuraandele
        Deelnemende voorkeuraandele √√
        Aandeelhouers:
        - ŉ minimum vaste dividend is gewaarborg. √
        - is geregtig om in enige surplus maatskappywinste te deel. √
        - ontvang hoër dividende wanneer die maatskappy goed presteer. √
        - het voorkeurregte bo gewone aandele met terugbetaling indien die
           maatskappy sluit. √
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met deelnemende
           voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
        Nie-deelnemende voorkeuraandele √√
        Aandeelhouers:
        - ontvang ‘n bedrag gelyk aan die oorspronklike belegging plus
           opgelope en onbetaalde dividende met likwidasie. √
        - het nie die reg om deel te neem in die winste na
           ekwiteitsaandeelhouers dividende ontvang het nie. √
        - sal nie ekstra dividende ontvang in die geval van surplus fondse nie.√
        - het die reg om slegs ‘n vaste koers dividende elke jaar te ontvang. √
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met nie-
           deelnemende voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
        Kumulatiewe voorkeuraandele √√
        - Aandeelhouers word vergoed vir vorige dividende wat nie uitbetaal
           was nie toe winste te laag was om dividende te verklaar √/Ontvang
           dividende wat nie voorheen uitbetaal is nie. √
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met kumulatiewe
           voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
        Nie-kumulatiewe voorkeuraandele √√
        - Aandeelhouers word nie vergoed vir vorige dividende wat nie
           uitbetaal was toe winste te laag was nie. √
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met nie-
           kumulatiewe voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                               BESIGHEIDSTUDIES V2               (EC/SEPTEMBER 2020)

      Aflosbare voorkeuraandele √√
      - Aandele kan afgelos/teruggekoop word volgens die opinie van die
         uitreikende maatskappy, of teen 'n vaste prys op 'n spesifieke datum/of
         oor 'n tydperk. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met aflosbare
         voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
      Nie-aflosbare voorkeuraandele √√
      - Aandele word slegs teruggekoop wanneer die besigheid sluit vir ander
         redes as bankrotskap. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met nie-aflosbare
         voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
      Omskepbare voorkeuraandele √√
      - Aandele kan omgeskakel word in 'n voorafbepaalde aantal gewone
         aandele op die datum gespesifiseer toe die voorkeuraandele uitgereik
         is. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met omskepbare
         voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
      Nie-omskepbare voorkeuraandele √√
      - Aandele kan nie omskep word in gewone aandele nie. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met nie-omskepbare
         voorkeuraandele.
                                                                 Identifikasie (2)
                                                               Verduideliking (1)
                                                                   Sub-maks. (3)
      LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                         Soort (4)
                                                               Verduideliking (2)
                                                                           Maks.     (6)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020               BESIGHEIDSTUDIES V2                                  11

 2.5 Belangrikheid van versekering vir besighede
     - Verplaas die risiko vanaf die besigheid/versekerde √ na 'n
        versekeringsmaatskappy/versekeraar. √
     - Verplasing van die risiko is onderhewig aan die terme en voorwaardes √
        van die versekeringskontrak. √
     - Beskerm die onderneming teen diefstal/verlies van voorraad en/of
        skade √ veroorsaak deur natuurrampe soos vloede, stormskade √, ens.
     - Die besigheid sal vergoed word vir versekerbare verliese √ bv,
        vernietiging van eiendom deur vuur/brand. √
     - Besigheidsbates, bv. voertuie/toerusting/geboue behoort verseker te
        wees √ teen skade en/of diefstal. √
     - Besighede is beskerm teen 'n verlies aan inkomste, √ bv. stakings deur
        werknemers wat kan lei tot verliese van miljoene rande se inkomste. √
     - Beskerm besighede √ teen oneerlike werknemers. √
     - Lewensversekering kan uitgeneem word op die lewe van vennote in 'n
        vennootskap √ om onverwagte verlies aan kapitaal te beperk √.
     - Indien die dienste van sleutelpersoneel weens ongelukke/dood verlore
        raak, √ kan die opbrengs uit 'n versekeringspolis aan besighede/
        begunstigdes uitbetaal word. √
     - Vervangingskoste van beskadigde masjinerie/toerusting is baie hoog, √
        daarom kan versekering sodanige koste verminder/dek. √
     - Beskerm die besigheid teen eise wat deur lede van die publiek ingestel
        kan word √ vir skade wat die besigheid voor verantwoordelik is. √
     - Beskerm die besigheid teen verliese √ as gevolg van die dood van 'n
        debiteur/ skuldenaar. √
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die belangrikheid
        van versekering aan besighede.
                                                                           Maks.   (6)
 2.6 Beleggingsekuriteite
     2.6.1         Vaste deposito
                   - ŉ Konserwatiewe beleggingsgeleentheid teen 'n
                      vasgestelde rentekoers vir 'n vaste termyn √ by 'n
                      finansiële instelling/bank. √
                   - Rente word verdien teen 'n vaste koers √ ongeag
                      veranderinge in die ekonomiese klimaat. √
                   - Enige ander relevant antwoord wat verband hou met die
                      definisie van vaste deposito as ŉ tipe belegging.            (2)

      2.6.2          Saamgestelde rente
                     Opsie 1
                     FORMULE: H x (1+r) n √
                     R50 000 x (1+12/100)2 √
                     R50 000 x (1,12)2 = R37 632 √
                     Totale rente = R62 720- R50 000
                        = R12 720 √
                     Opsie 2
                     Jaar 1: R50 000 x 12% = R6 000 √
                     Jaar 2: R56 000 √ x 12% = R6 720 √
                     Totale rente = R12 720 √
Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                              BESIGHEIDSTUDIES V2               (EC/SEPTEMBER 2020)

      LET WEL:       1.   Ken volpunte toe (4) as die antwoord korrek is en geen
                          bewerkinge word gewys nie.
                     2.   Indien bewerkinge korrek getoon is, maar die finale
                          antwoord is verkeerd, ken ŉ maksimum van DRIE punte
                          toe.
                     3.   Indien die antwoord verkeerd is, ken ŉ maksimum van
                          EEN punt toe vir die verstaan van konsep en metode.      (4)

 2.7 Situasies waarin die outokratiese leierskapstyl toegepas kan word
     - In krisissituasies, bv. in die geval van onvoorsiene
        uitdagings/ongelukke. √√
     - Wanneer alle inligting beskikbaar is om die probleem op te los. √√
     - In noodgevalle, waar daar min tyd beskikbaar is. √√
     - Wanneer werknemers gemotiveerd is en die leier alreeds sy volgelinge
        se vertroue gewen het. √√
     - Wanneer werknemers nie saamwerk nie. √√
     - Wanneer werkers nuut is/nie ten volle opgelei is nie. √√
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met situasies waarin
        die outokratiese leierskapstyl toegepas kan word in die werkplek.
                                                                          Maks.     (8)
                                                                                   [40]

                                                UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                  VRAAG 2      PUNTE
                                                     2.1         2
                                                     2.2         6
                                                    2.3.1        2
                                                    2.3.2        4
                                                     2.4         6
                                                     2.5         6
                                                    2.6.1        2
                                                    2.6.2        4
                                                     2.7         8
                                                  TOTAAL         40

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020              BESIGHEIDSTUDIES V2                                  13

 VRAAG 3: BESIGHEIDSROLLE

 3.1 Komponente van KMV
     - Omgewing/Omgewingsbewustheid √
     - Etiese korporatiewe maatskaplike belegging √
     - Gesondheid en veiligheid √
     - Korporatiewe bestuur √
     - Sake-etiek √
     - Gelyke indiensneming √
     - Verskaffingskanaal/Distribusiekanaal √
     - Klante √
     - Gemeenskap √
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met komponente van
         KMV/KSV.
     LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.
                                                                       (4 x 1) (4)
 3.2 Gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers
      Rolle van die gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers vanuit
      die scenario
      3.2.1 - Gereelde mediese ondersoeke word uitgevoer. √
             - Daar word op ŉ daaglikse basis na die gesondheid van
                werknemers omgesien. √
             - KSM verskaf ook veiligheidsopleiding aan werknemers om
                ongelukke te voorkom. √
             LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.              (2 x 1) (2)
       3.2.2 Verantwoordelikhede van werknemers om menslike
             gesondheid in die werkplek te bevorder
             - Werknemers moet na hulle eie gesondheid √ en veiligheid in die
                werksplek omsien. √
             - Werk saam en pas die reëls en prosedures toe, √ bv. dra
                voorgeskrewe beskermende klere. √
             - Rapporteer onveilige/ongesonde omstandighede √
             - Rapporteer ongelukke aan die werkgewer √ teen die einde van die
                skof. √
             - Gebruik voorgeskrewe √ veiligheidstoerusting. √
             - Maak seker dat hulle redelike verantwoordelikheid √ vir hulle
                veiligheid aanvaar. √
             - Lig die werkgewer in oor enige siekte √ wat jou vermoë om te werk
                kan affekteer. √
             - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die
                verantwoordelikhede van werknemers om menslike gesondheid
                en veiligheid in die werkplek te bevorder.
                                                                           Maks. (6)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                              BESIGHEIDSTUDIES V2             (EC/SEPTEMBER 2020)

 3.3   Voordele van diversiteit in die werkplek
       - Arbeidsmag-diversiteit verbeter 'n besigheid se vermoë √ om probleme
         op te los/ markte te vernuwe/diverse markte te ondersoek. √
       - Werknemers waardeer mekaar se diversiteit √ en leer om by mekaar
         aanklank te vind/te kommunikeer oor grense van verskeidenheid. √
       - Diversiteit in die werkplek √ verbeter moraal/motivering. √
       - Werknemers toon groter lojaliteit aan die besigheid, √ omdat hulle voel
         dat hulle gerespekteer/aanvaar/verstaan word. √
       - Diverse arbeidsmag kan besighede 'n mededingende voordeel gee, √
         omdat hulle beter dienste as ander kan lewer. √
       - Dit maak goeie besigheidsin/verbeter winsgewendheid √ as verskille
         gerespekteer/diversiteit getoon word. √
       - Diverse besighede verseker dat hul beleide/praktyke elke werknemer
         bemagtig √ om sy/haar beste te lewer/volle potensiaal te bereik. √
       - Belanghebbendes evalueer besighede al hoe meer √ op hoe hulle
         diversiteit in die werkplek hanteer/bestuur. √
       - Werknemers uit verskillende agtergronde √ bring verskillende
         perspektiewe na die besigheid. √
       - 'n Diverse arbeidsmag stimuleer debat √ oor nuwe/beter maniere om
         dinge gedoen te kry. √
       - Werknemers verteenwoordig verskeie groepe √ en is beter in staat om
         verbruikers se behoeftes te identifiseer/bevredig. √
       - Besighede met ŉ diverse arbeidsmag het waarskynlik 'n beter
         openbare beeld √ en kan meer klante lok. √
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met voordele van
         diversiteit in die werkplek.
                                                                          Maks. (6)

 3.4 Probleemoplossing
     3.4.1        Probleemoplossingstegnieke vanuit die scenario
        PROBLEEMOPLOS-                          MOTIVERING
          SINGSTEGNIEK
     Delphi √√                 Moze stel belang om ŉ panel van
                               deskundiges uit te nooi om die impak van die
                               projek op die omgewing te evalueer. √
     Kragveld-ontleding √√     Joe al die dryf- en remkragte wil lys. √
                  Sub maks (4)                                  Sub-maks. (2)

       LET WEL:      1. Geen punte moet vir die motivering sonder die
                        korrekte identifikasie van die
                        probleemoplossingstegniek toegeken word nie.
                     2. Ken punte toe vir die probleemoplossingstegniek
                        selfs al is die aanhaling onvolledig.
                                                                      Maks. (6)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020              BESIGHEIDSTUDIES V2                                  15

      3.4.2       Voordele van Delphi-tegniek of Kragveld-ontleding
                  Voordele van die Delphi-tegniek
                  - Besighede bespaar tyd/kostes √ as 'n groep kundiges
                     gebruik word sonder om hulle bymekaar te bring. √
                  - Kundiges sal duidelike idees/oplossings bied √ om lae
                     produktiwiteit/winsgewendheid op te los/te hanteer. √
                  - Paneellede/Kundiges gee nuwe inligting √ oor probleme. √
                  - Inligting wat van kundiges ontvang word √ kan vertroulik
                     gehou word. √
                  - Dit verminder geraasvlakke in 'n kantooromgewing, √ want
                     daar is geen groepsbespreking nie. √
                  - Paneellede/Kundiges moet konsensus bereik √ sodat die
                     beste oplossing gevind kan word. √
                  - Alle kundiges word ewe veel geleentheid gebied om hul
                     opinies te gee,√ so niemand kan die proses domineer
                     nie.√
                  - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met
                     voordele van die Delphi-tegniek om besigheidsprobleme
                     op te los.
                                                                            Maks. (4)
                                                OF
                   Kragveld-analise
                   - Dit verskaf ŉ visuele opsomming van al die verskillende
                      faktore wat die spesifieke idee ondersteun √ en
                      teenstaan. √
                   - Werknemers voel ingesluit √ en dat hulle erken/verstaan
                      word. √
                   - Werknemers ontwikkel √ en groei saam met die
                      besigheid.√
                   - Ingeligte besluite kan gemaak word √ as kragte vir en
                      teen krities evalueer word. √
                   - Stel besighede in staat om die dryfkragte te versterk √ en
                      die remkragte te verswak/verminder. √
                   - Besighede het ŉ idee van die tydlyn √ en die addisionele
                      hulpbronne wat vereis word. √
                   - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met
                      die voordele van kragveld-analise.
                                                                            Maks. (4)
 3.5 Toepassing van dinkskrumtegniek
     - Noem/Definieer die sakeprobleem duidelik √ sodat alle deelnemers/
        belanghebbendes die probleem kan verstaan. √
     - Lede/Deelnemers kan moontlike oorsake van die sakeprobleem √ wat
        gedinkskrum gaan word, noem. √
     - Bepaal ŉ tydsbeperking √ vir elke dinkskrumsessie. √
     - Skryf idees neer √, waar alle deelnemers dit kan sien. √ /Idees kan ook
        aanlyn gedeel word √ gedurende ŉ e-dinkskrumsessie. √
     - Gebruik elke voorstel √ om nuwe idees/gedagtes na vore te laat kom. √

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                              BESIGHEIDSTUDIES V2               (EC/SEPTEMBER 2020)

      - Idees moet nie beoordeel/gekritiseer/bespreek word nie √ sodat soveel as
        moontlik idees so vinnig as moontlik genoem/gegee kan word. √
      - Alle lede van die groep √ kan lukraak voorstelle maak. √
      - Die groep sit idees in volgorde √ volgens hul bruikbaarheid/sukses/
        moeilikheidsgraad/implementeringskoste. √
      - Die groep evalueer alle idees √ en kombineer soortgelykes/stel ŉ verfynde
        (refined) lys op. √
      - Bespreek ŉ plan van aksie √ oor hoe om die beste idees te
        implementeer. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die toepassing van
        die dinkskrumtegniek om sakeprobleme op te los.
      LET WEL: 1. Geen punte word vir voor- en nadele toegeken nie.
                    2. Stappe kan in enige volgorde wees.
                                                                            Maks.    (4)

 3.6 Maniere om moeilike werknemers/persoonlikhede in die werkplek te
     hanteer
     OPSIE 1
     - Kry perspektief van ander wat dieselfde soort situasie ondervind het om
        moeilike werknemers te verstaan. √√
     - Tree pro-aktief op indien moontlik, aangesien ŉ personeelprobleem deel
        van ŉ bestuurder se verantwoordelikhede is. √√
     - Gereelde vergaderings met toesighouers/departementshoofde moet
        help om moeilike/probleemgedrag te identifiseer. √√
     - Vra iemand in 'n gesagsposisie vir hul insette in die situasie. √√
     - Identifiseer die tipe persoonlikheid wat die probleem skep. √√
     - Ontmoet privaat met moeilike werknemers, sodat daar geen afleiding van
        ander werknemers/kwessies is nie. √√
     - Maak bedoelings en redes vir aksie bekend sodat moeilike persone
        gemaklik voel. √√
     - Werknemers moet vertel word watter spesifieke gedrag aanvaarbaar is
        deur besonderhede te gee oor wat verkeerd/onaanvaarbaar is en ook die
        geleentheid gegun word om hul gedrag te verduidelik. √√
     - Die sperdatum moet met die moeilike werknemer bespreek word en
        sy/haar vordering moet voor die sperdatum gemoniteer/
        geassesseer word. √√
     - Sperdatum moet gestel word vir die verbetering van slegte/moeilike
        gedrag. √√
     - Riglyne vir verbetering moet gegee word. √√
     - Moenie die persoon oordeel nie, maar probeer om hom/haar te verstaan,
        wat sy/haar intensies is en hoekom hy/sy op 'n sekere manier reageer. √√
     - Hou kommunikasiekanale oop/Moedig werknemers aan om hul griewe aan
        bestuur te kommunikeer. √√
     - Bou standvastige verhoudings deur persoonlike kontak met kollegas te
        herstel, in plaas van om op e-posse/boodskappe/sosiale media te
        vertrou.√√
     - Help moeilike werknemers om realisties te wees oor die taak wat op hande
        is. √√

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020                  BESIGHEIDSTUDIES V2                                   17

      -   Bly kalm en in beheer van die situasie om die persoon te kry om saam te
          werk. √√
      -   Behandel mense met respek, ongeag of hulle bekwaam/bevoeg is of
          nie.√√
      -   Dit kan soms nodig wees om 'n moeilike persoon te ignoreer en slegs te
          monitor. √√
      -   Identifiseer en verskaf 'n toepaslike ondersteuningsprogram om areas van
          swakheid aan te spreek. √√
      -   Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop
          besighede moeilike mense/persoonlikhede in die werkplek kan hanteer.

                                        EN/OF
 OPSIE 2 (Persoonlikhede)
      Persoonlikheidstipe             Strategie om persoonlikheid te hanteer
     - Klaers √                 -    Luister na die klagtes, maar moet dit nie
                                     erken nie. √
                                -    Onderbreek die situasie en beweeg so vinnig
                                     as moontlik na die
                                     probleemoplossingsproses. √
      -   Besluitloosheid √     -    Lei hulle deur die alternatiewe. √
                                -    Bly in beheer en beklemtoon die
                                     belangrikheid van 'n besluit. √
                                -    Help hulle om die besluit te neem of die
                                     probleem op te los. √
      -   Stem saam met         -    Wees ferm en moet nie dat hulle beloftes
          alles/Oor-                 maak wat hulle nie kan hou nie. √
          instemmend √          -    Volg hul aksies op. √
      -   Negatiewes √          -    Wees streng met hulle en moenie toelaat dat
                                     hulle die toesighouer by hul negatiwiteit trek
                                     nie. √
                                -    Luister na hulle, maar moet nie met hulle
                                     saamstem nie. √
      -   Kundiges/Kenners√     -    Wees streng en selfversekerd. √
                                -    Moenie hul daarvan beskuldig dat hulle
                                     verkeerd is nie / Moenie in hul spel
                                     vasgevang word nie. √
                                -    Ken jou feite. √
      -   Stilles √             -    Moenie namens hulle praat nie. √
                                -    Wag vir hul reaksie. √
                                -    Vra vir hul insette gedurende die proses. √
                                -    Beperk die tyd van die bespreking. √
      -   Aggressiewes √        -    Laat hulle tyd toe om te praat en af te koel. √
                                -    Wees ferm, maar moet hulle nie aanval nie. √
                                -    Moet hul nie toelaat om vyandig teenoor
                                     ander te wees nie. √

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                 BESIGHEIDSTUDIES V2          (EC/SEPTEMBER 2020)

      LET WEL:       OPSIE 2
                     1. Ken ŉ maksimum van DRIE (3) punte toe vir slegs die
                        identifisering van die persoonlikheidstipe sonder ŉ
                        strategie.
                     2. Ken TWEE (2) punte toe vir die strategie sonder die
                        identifisering van die persoonlikheidstipe/Let veral
                        op die oorvleueling van strategieë.
                                                                         Maks.     (8)
                                                                                  [40]

                                                 UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                   VRAAG 3       PUNTE
                                                      3.1          4
                                                     3.2.1         2
                                                     3.2.2         6
                                                      3.3          6
                                                     3.4.1         6
                                                     3.4.2         4
                                                      3.5          4
                                                      3.6          8
                                                   TOTAAL          40

 VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE
 BESIGHEIDSGELEENTHEDE
 4.1 Voorbeelde van nie-verbale aanbiedinge
     - Tabelle √
     - Grafieke/staafgrafiek/lyngrafiek/histogram/sirkelgrafiek √
     - Diagramme √
     - Illustrasies/Prente/Foto's/Scenario's √
     - Geskrewe/Besigheidsverslae √
     - Flipbord √
     - Uitdeelstukke √
     - Skyfievertonings √
     - Enige ander relevante voorbeelde van nie-verbale aanbiedinge.
     LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                       (2 x 1)    (2)
 4.2 Tipe beleggings
      4.2.1     Regering/RSA-kleinhandelspaareffekte √√

      4.2.2     Effektetrusts √√                                                  (4)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020                BESIGHEIDSTUDIES V2                                      19

 4.3 Funksies van die Johannesburgse Sekuriteite-/Effektebeurs
     - Gee geleenthede aan finansiële instellings, bv.
        versekeringsmaatskappye om hul fondse in aandele te belê. √√
     - Dien as 'n barometer/aanwyser vir ekonomiese toestande in Suid-Afrika. √√
     - Hou beleggers ingelig deur aandeelpryse daagliks te publiseer. √√
     - Dien as 'n skakel tussen beleggers en publieke maatskappye. √√
     - Aandele word waardeer en geëvalueer deur deskundiges. √√
     - Klein beleggers word genooi om deel te neem aan die ekonomie van die
        land deur die koop/verkoop van aandele. √√
     - Risiko-/Waagkapitaalmarkte word op die ope mark beskikbaar/toeganklik
        gemaak. √√
     - Georganiseerde mark vir sekuriteite dien as ŉ gedissiplineerde mark vir
        sekuriteite. √√
     - Moedig nuwe beleggings aan in Suid-Afrikaanse maatskappye. √√
     - Mobiliseer die fondse van versekeringsmaatskappye en ander instellings. √√
     - Verkry primêre kapitaal. √√
     - Reguleer markte vir verhandeling in aandele. √√
     - Beplan/doen navorsing en gee advies oor beleggingsmoontlikhede. √√
     - Verseker dat die mark op 'n deursigtige manier bedryf word. √√
     - Voorsien beskerming aan beleggers. √√
     - Moedig korttermyn beleggings aan. √√
     - Fasiliteer elektroniese verhandeling van aandele/STRATE. √√
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die funksies van die
        Johannesburgse Sekuriteitebeurs/JSE.
                                                                                  Maks.   (4)
 4.4 Beginsels van versekering
     4.4.1 Skadeloosstelling/Indemnifikasie
             - Gewoonlik van toepassing op korttermynversekering √, waar die
                 versekerde vergoed word vir gespesifiseerde/bewese skade/verlies.
                 √
             - Versekeraar stem in om die versekerde te vergoed vir
                 skade/verliese wat in die kontrak aangedui is √, in ruil vir premies
                 wat die versekerde aan die versekeraar betaal. √
             - Beskerm die versekerde teen die gespesifiseerde gebeurtenis √ wat
                 kan gebeur. √
             - Uitbetalings van versekeringsmaatskappye/versekeraar sal slegs
                 gemaak word √ as daar bewyse is dat die gespesifiseerde
                 gebeurtenis plaasgevind het/as die versekerde die bedrag van die
                 verlies/skade kan bewys. √
             - Die bedrag van skadeloosstelling/vergoeding is beperk tot die
                 bedrag van die bewese verlies/skade √ selfs al is die bedrag hoër in
                 die polis/versekeringskontrak. √
             - Versekerde moet in dieselfde posisie √ as voor die verlies/skade
                 plaasgevind het, geplaas word. √ /Die versekerde mag nie wins
                 maak √ uit versekering nie. √
             - nige ander relevante antwoord wat verband hou met
                 skadeloosstelling/indemnifikasie as 'n beginsel van versekering.
                                                                                  Maks.   (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                BESIGHEIDSTUDIES V2                (EC/SEPTEMBER 2020)

      4.4.2    Sekuriteitstelling/Sekerheid
               - Van toepassing op langtermynversekering √ waar die versekeraar
                  onderneem om 'n ooreengekome bedrag uit te betaal in die geval van
                  lewensverlies. √
               - 'n Voorafbepaalde bedrag sal uitbetaal word wanneer die versekerde
                  'n vooraf-bepaalde ouderdom bereik/beseer raak √ weens 'n
                  voorafbepaalde gebeurtenis. √
               - Doel is om finansiële sekerheid/sekuriteit te voorsien √ aan die
                  versekerde by aftrede/die afhanklikes van die oorledene. √
               - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met
                  sekuriteitstelling/sekerheid as 'n beginsel van versekering.
                                                                                  Maks.     (4)
 BESIGHEIDSROLLE
 4.5 Onetiese en onprofessionele sakepraktyke
      4.5.1    Onprofessionele √√                                                           (2)
      4.5.2    Onetiese √√                                                                  (2)

 4.6 Konflik
     4.6.1 Gevolge van konflik vanuit die scenario
             - Vusi hou nie van Simon nie en behandel hom anders as die twee
               vroulike werknemers. √
             - Hy ontmoet selde met sy werknemers om terugvoering te gee. √
             - Simon is ongelukkig en van voorneme om te bedank. √
             LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.               (2 x 1)              (2)

      4.6.2    Hantering van konflik in die werkplek
               - Erken dat daar konflik in die werkplek is. √√
               - Identifiseer die oorsake van konflik. √√
               - Vooraf-onderhandelinge kan gereël word waar werkers/klaers
                 toegelaat kan word om elkeen hul sake/standpunte afsonderlik te
                 stel. √√
               - 'n Tyd en plek vir onderhandelinge word gereël waar alle betrokke
                 werkers teenwoordig kan wees. √√
               - Belê 'n vergadering tussen werkgewers/werkers wat in konflik met
                 mekaar is. √√
               - Verduidelik die doel van die intervensie sodat betrokke partye op hul
                 gemak gestel kan word. √√
               - Elke party het die geleentheid om sy/haar eie opinie/gevoelens te
                 stel.√√/Partye wat in konflik met mekaar is gedurende die
                 vergadering, kan erken dat hulle opinies verskillend is. √√
               - Ontleed/Evalueer die oorsaak/oorsake van konflik deur dit in dele af
                 te breek. √√
               - Blaamverskuiwing behoort vermy te word en 'n gesamentlike poging
                 moet aangewend word. √√
               - Lei/Stuur partye in konflik om oplossings te vind/op oplossings te
                 fokus. √√

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020                BESIGHEIDSTUDIES V2                                    21

               -  Ontwikkel/Hou 'n dinkskrum om moontlike oplossings vir konflik te
                  vind. √√
               - Partye in konflik moet saamstem oor die kriteria om alternatiewe te
                  beoordeel/ evalueer. √√
               - Die beste moontlike oplossing(s) word gekies en geïmplementeer. √√
               - Voorsien geleenthede vir die partye om die beste oplossing(s) te
                  vind. √√
               - Evalueer/Volg die implementering van oplossing(s) op. √√
               - Monitor die vordering om te verseker dat die konflik opgelos is. √√
               - Kundiges in konflikhantering kan van buite die onderneming
                  uitkontrakteer word. √√
               - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe besighede
                  konflik in die werkplek kan hanteer.
               LET WEL: Indien probleemoplossingstappe nie die hantering van
               konflik demonstreer (verduideliking) nie, ken slegs 'n maksimum
               van TWEE (2) punte toe.
                                                                                 Maks.     (8)

 4.7 Implikasies van gelykheid, respek en waardigheid op besighede
     - Besighede moet al hulle werknemers gelyk behandel √ ongeag hulle
        ras/kleur/ouderdom/geslag/gestremdheid √, ens.
     - Alle werkers moet toegang √ tot gelyke geleenthede/posisies/ hulpbronne
        hê. √
     - Werknemers en werkgewers moet die wetgewing √ oor gelyke
        geleenthede/ menseregte in die werkplek nakom. √
     - Besighede moet gelykheidsprogramme ontwikkel/strategieë bevorder √
        om te verseker dat alle werknemers gelyk behandel word ongeag hulle
        status/rang/mag.√
     - Missiestelling moet waardes van gelykheid/respek √ insluit. √
     - Opleiding/Inligting/Besigheidsbeleide √ moet kwessies soos
        diversiteit/diskriminasie/teistering insluit. √
     - Werkgewers moet vinnig en regverdig reageer op √ gerapporteerde
        insidente van diskriminasie in die werkplek. √
     - Verseker dat werknemers in 'n werksomgewing √ wat bevorderlik vir
        veiligheid/ regverdigheid/vry van verleenthede is. √
     - Bestellings/Take moet met respek gegee word √ en laat die
        ontvanger/werknemer toe om 'n sê te hê hoe die taak verrig moet word. √
     - Behandel werkers met respek/waardigheid √ deur erkenning aan goeie
        werk gedoen/die waarde van menslike kapitaal. √
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die implikasies van
        gelykheid, respek en waardigheid op besighede.
                                                                          Maks.           (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                             BESIGHEIDSTUDIES V2             (EC/SEPTEMBER 2020)

 4.8 Voordele van kreatiewe denke in die werkplek
     - Beter/Unieke/Ongewone idees/oplossings √ word verkry/gegenereer. √
     - Kan die besigheid 'n mededingende voordeel gee √ indien
       buitengewone/unieke oplossings/idees/strategieë geïmplementeer word. √
     - Komplekse/ingewikkelde besigheidsprobleme √ kan opgelos word. √
     - Produktiwiteit verhoog √ omdat bestuur/werknemers vinniger 'n
       verskeidenheid van idees kan verkry sodat tyd en geld meer effektief
       benut word. √
     - Bestuurders/Werknemers het meer selfvertroue √ omdat hulle hul volle
       potensiaal kan bereik. √
     - Bestuurders sal beter leiers wees √ omdat hulle in staat sal wees om
       veranderinge positief en kreatief te kan hanteer/bestuur. √
     - Bestuurders/Werknemers kan ŉ heel nuwe uitkyk ontwikkel √ wat
       toegepas kan word op enige taak(e) wat hul moet uitvoer. √
     - Lei tot meer positiewe gesindhede √ omdat bestuurders/werknemers voel
       dat hulle 'n bydrae tot probleemoplossing gelewer het. √
     - Verbeter motivering √ onder personeellede. √
     - Bestuurders/Werknemers het 'n gevoel van groter sukses √ en hulle sal
       nie die proses teëstaan/belemmer sodra hulle die probleem opgelos
       het/tot die sukses van die besigheid bygedra het nie. √
     - Die bestuur/Werknemers kan byhou √ met vinnige veranderende
       tegnologie√ wat tot ŉ verhoogde markaandeel kan lei. √
     - Stimuleer inisiatief van bestuurders/werknemers √ aangesien hulle
       voortdurend uit hulle gemaksone gedwing word. √
     - Kreatiwiteit kan lei tot nuwe uitvindings √ wat die algemene
       lewenstandaard verbeter/lok nuwe beleggers. √
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van
       kreatiewe denke in die werksplek.
                                                                            Maks      (4)
                                                                                     [40]

                                                 UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                    VRAAG 4      PUNTE
                                                       4.1         2
                                                       4.2         4
                                                       4.3         4
                                                       4.4         8
                                                       4.5         4
                                                      4.6.1        2
                                                      4.6.2        8
                                                       4.7         4
                                                       4.8         4
                                                    TOTAAL         40

                                                        TOTAAL AFDELING B:            80

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [BUSINESS STUDIES P1 GR 12 QP SEPT2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr-12-qp-sept2020-afrikaans/50169ce2-9771-46af-b24f-b674c07df269) — Business Studies · QP · 2020 · Afr
- [Grade 12 NSC Business Studies P2 (Afrikaans) 2020 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p2-afrikaans-2020-preparatory-question-paper/f8c01536-6bfb-46a9-a239-5be24871bd21) — Business Studies · QP · 2020 · Afr
- [Grade 12 NSC Business Studies P1 (Afrikaans) 2020 Preparatory Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/48729a29-53d6-4800-bf7a-8ddb1d000fc1) — Business Studies · Memo · 2020 · Afr
- [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2019-afrikaans-final/4e150678-ce65-4ac4-b3ad-3aa0d78f5810) — Business Studies · Memo · 2019 · Afr
- [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2018-afrikaans/46acac40-0106-4611-ada9-80a9818cd49a) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr
- [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2017-afrikaans/288aaf6a-7e79-4850-8b58-cad69359bba4) — Business Studies · Memo · 2017 · Afr

## More from Grade 12 Business Studies

- [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025
- [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr
- [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025
- [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr
- [Gr 12 Business Studies P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/11936e49-b2e2-4b0c-a897-9ba405666580) — QP · 2024 · Afr
- [KZN Business Studies Grade 12 September 2024 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-12-september-2024-p2-and-memo/537bb816-a58a-49d5-99f5-3d09148dcd57) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
