# Business Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Afr) > Grade 12 Business Studies memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2017 (Afrikaans), 53 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2017-afrikaans/288aaf6a-7e79-4850-8b58-cad69359bba4 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Business Studies - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2017 - Exam period: Eastern Cape Mock Exam - Curriculum: CAPS - Pages: 53 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2017 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2017-afrikaans/288aaf6a-7e79-4850-8b58-cad69359bba4) ## About this document Business Studies · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 53 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2017 BESIGHEIDSTUDIES NASIENRIGLYN PUNTE: 300 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 53 bladsye. ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 2 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) NOTAS AAN NASIENERS 1. Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter van die aard van die vraag afhang. 2. ʼn Omvattenende memorandum word voorsien, maar dit is in geensins volledig nie. Behoorlike oorweging moet gegee word aan ʼn antwoord wat korrek is, maar:  ʼn Ander uitdrukking gebruik as wat in die memorandum gegee word  Uit ʼn ander bron kom  Oorspronklik is  ʼn Ander benadering gebruik LET WEL: AFDELING A: - Daar is geen alternatiewe antwoorde nie. - Elke vraag het slegs een korrekte antwoord. 3. Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur ʼn kandidaat voorsien word en ken punte diensooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of ʼn mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.) 4. Die woord ‘submaks’ word gebruik om die toekenning van punte binne ʼn vraag of subvraag te vergemaklik. 5. Die doel daarvan om punte (gelei deur ‘maks.’ in die uiteensetting van die punte) aan die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te FOR EDITING 10/04/2017 verseker met die nasien van die skrifte asook met berekeninge. 6. In ʼn indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord tersaaklik wees en verband hou met die vraag. 7. Foutiewe nommering van antwoorde in AFDELING A en B sal streng gepenaliseer word, daarom word korrekte nommering in alle afdelings sterk aanbeveel. 8. Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan met ʼn H of R. 9. Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die subtotale, soos aangedui by die toedeling van punte wat aan die einde van elke vraag verskyn. Dit moet deur ‘maks.’ in die nasienriglyn gelei word. Slegs die totaal vir elke vraag moet in die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn. 10. AFDELING B 10.1 Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidate se EERSTE VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur ʼn lyn deur die onnagesiende gedeelte te trek en gebruik die woord ‘gekanselleer’. LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 3 10.2 Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat. Punt 10.1 geld steeds. 10.3 Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/mening te gee, beredeneer dit ten einde die alternatiewe antwoorde te finaliseer. 10.4 GEBRUIK VAN DIE KOGNITIEWE WERKWOORD EN TOEKENNING VAN PUNTE: 10.4.1 Waar die getal feite gespesifiseer is wat vereis dat kandidate moet ‘verduidelik/bespreek/beskryf’, sal dit soos volg nagesien word:  Opskrif/Feit 2 punte  Verduideliking 1 punt (of soos aangedui in die memorandum). Die ‘opskrif’ en ‘verduideliking’ word apart gegee om die toekenning van punte te vergemaklik. 10.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet die kandidaat gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte wat toegeken is. 10.5 EEN punt sal toegeken word vir antwoorde wat maklik is om weer te gee, wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit ʼn scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B en C. FOR EDITING 10/04/2017 11. AFDELING C 11.1 Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe-vrae is soos volg: Inleiding Inhoud Maksimum: 32 Gevolgtrekking Insig 8 TOTAAL 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 4 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) 11.2 Insig bestaan uit die volgende komponente: Struktuur/Uitleg: Is daar ʼn inleiding, inhoud, en ʼn gevolgtrekking? 2 Analise en Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub- interpretasie: opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van wat gevra word, getoon word. 2 Sintese: Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op die vrae gebaseer is? Punte behoort toegeken te word volgens die onderstaande gids: Geen relevante feite: 0 (Twee ‘-S’) ʼn Paar relevante feite: 1 (Een ‘-S’) Slegs relevante feite: 2 (Geen ‘-S’) LW: 1. Indien daar geen ‘-S’ is, ken die maksimum van TWEE (2) punte toe. 2 2. Waar ʼn kandidaat minder as 50% van die vraag met relevante feite beantwoord het, verskyn een ‘-S’ in die linkerkantlyn. In so ʼn geval word ʼn maksimum van EEN (1) punt toegeken. Oorspronklikheid: Is daar bewyse van voorbeelde, aktuele inligting, huidige neigings en ontwikkelings? 2 TOTAAL VIR INSIG: 8 TOTAAL VIR FEITE: 32 TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32) 40 LET WEL: FOR EDITING 10/04/2017 1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word uit die inleiding en gevolgtrekking nie. 2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie. 3. Geen punte sal toegeken word vir ‘Struktuur’ as die opskrifte ‘Inleiding, Gevolgtrekking/Slot’, ens. nie ʼn verduideliking insluit nie. 4. Met ingang November 2017 sal ʼn kandidaat ʼn maksimum van EEN (1) punt vir opskrifte/subopskrifte en EEN (1) punt vir vertolking (16 of meer uit 32 punte) toegeken word. Dit geld spesifiek vir die ontleding en vertolking-deel van insig. 11.3 Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ʼn simbool, bv. (‘S, A, S en/of O’). 11.4 Die komponente van insig word aangedui aan die einde van die voorgestelde antwoord van elke vraag. 11.5 Sien alle relevante feite na totdat die MAKSIMUM punte vir elke onderafdeling behaal is. Skryf MAKS, nadat maksimum punte behaal is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 5 11.6 Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Analise, S – Sintese, O – Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui. INHOUD PUNTE Feite 32 (maks.) S 2 A 2 S 2 O 2 TOTAAL 40 11.7 Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum wat aangedui word, veral as kandidate nie van dieselfde subopskrifte gebruik maak nie. Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan. (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.) 11.8 Indien ʼn kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/interpreteer, kry hy/sy steeds punte vir struktuur. 11.9 Indien ʼn ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/subopskrifte soos in die nasienriglyn aangedui. FOR EDITING 10/04/2017 11.10 11.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde. 11.10.2 Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig aan die einde van elke voltooide sing getoon nie. Punte (√) sal geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv. ‘Produkontwikkeling is ʼn groeistrategie/waar ondernemings poog on nuwe produkte √ in bestaande markte bekend te stel.’ √ Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word. 11.11 Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite in die memo as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 6 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) AFDELING A: (VERPLIGTEND) VRAAG 1 1.1 1.1.1 C √√ 21 1.1.2 A √√ Produkpenetrasie 1.1.3 C √√ Bevorder ekonomiese ontwikkeling, maatskaplike geregtigheid, arbeidsvrede en demokrasie in die werkplek 1.1.4 D √√ ongeperkte aanspreeklikheid en beperkte kontinuïteit 1.1.5 A √√ dividende 1.1.6 D √√ Awery/gemiddelde 1.1.7 D √√ Inklusiwiteit 1.1.8 B √√ take volgens die rolle van spanlede toe te ken 1.1.9 C √√ Openbare betrekkinge 1.1.10 C √√ spanwerk. (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 tersiêre √√ 1.2.2 JSE √√ 1.2.3 dinkskrum √√ 1.2.4 sifting √√ 1.2.5 by √√ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 H √√ 1.3.2 F √√ 1.3.3 E √√ 1.3.4 A √√ FOR EDITING 10/04/2017 1.3.5 C √√ (5 x 2) (10) TOTAAL AFDELING A: 40 UITEENSETTING VAN PUNTE 1.1 20 1.2 10 1.3 10 TOTAAL 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 7 AFDELING B VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWING 2.1 Porter se Vyf Kragte/Magte 2.1.1 Mededingende wedywering/Mag van Mededingers √√ 2.1.2 Krag/Mag/Bedingingsmag van verskaffers √√ 2.1.3 Bedreiging/Versperrings van nuwe toetreders tot die mark √√ 2.1.4 Krag/Mag/Bedingingsmag van kopers √√ 2.1.5 Bedreiging/Krag/Mag/Bedingingsmag van substitusie/substitute √√ (5 x 2) (10) 2.2 Besigheidsektore - Primêre √ sektor - Sekondêre √ sektor - Tersiêre √ sektor LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 2.3 Strategiese bestuurproses OPSIE 1 - ʼn Duidelike visie, missie-verklaring √ en meetbare/realistiese doelwitte ingestel. √ - Identifiseer geleenthede/swak punte/sterk punte/bedreigings √ deur omgewingsverkenning/situasie-ontleding. √ - Instrumente beskikbaar vir omgewingsverkenning √ kan ʼn SWOT-/ PESTWO-/ Porter se Vyf Kragte/Magte-model (industriële analise instrumente) insluit. √ - Formuleer alternatiewe strategieë √ om op die uitdagings/verkenning resultate te reageer. √ FOR EDITING 10/04/2017 - Ontwikkel (ʼn) aksieplan(ne) √ wat die take wat gedoen moet word/spertye wat behaal moet word/hulpbronne wat verkry moet word, ens. insluit. √ - Implementeer die verkose strategieë √ en kommunikeer dit na al die belanghebbendes/organiseer die besigheid se hulpbronne/motiveer die personeel. √ - Evalueer, √ moniteer, √ meet strategieë voortdurend √ om sodoende regstellende stappe te doen. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ʼn beskrywing van die strategiese bestuurproses. OF OPSIE 2 - Hersien √ die visie-verklaring. √ - Ontleed/Hersien √ die missie-verklaring. √ - Doen ʼn ontleding √ deur PESTWO/PORTER'S/SSGB-('SWOT') modelle te gebruik. √ - Formuleer ʼn strategie, √ bv. ʼn verdedigings-/afleggingstrategie. √ - Pas ʼn strategie toe √ deur ʼn templaat, bv. ʼn aksieplan, te gebruik. √ - Beheer/Evalueer/Moniteer die toegepaste strategie √ om gapings/ afwykings in die toepassing te identifiseer. √ - Doen regstellende aksie √ om te verseker dat doelstellings/doelwitte bereik is. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ʼn beskrywing van die strategiese bestuurproses. LET WEL: Aanvaar stappe in enige volgorde. Maks. (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com 8 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) 2.4.1 Rolle/Funksies van SOOO’s (SETA’s) van die scenario - Sektorontwikkelingsplan te ontwikkel. √ - Plan te implementeer. √ - Leerderskappe te ontwikkel en administreer. √ - Ondersteun die implementering van die Nasionale Kwalifikasie Raamwerk. √ - Onderneem gehalteverskering. √ LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 2.4.2 Doelwitte van die Wet op Vaardigheidsontwikkeling (WVO) - Ontwikkel die vaardighede van mense in Suid-Afrika √ om sodoende produktiwiteit te verbeter. √ - Belê in opvoeding en opleiding √ van werkers. √ - Moedig besighede aan √ om hul werkers se vaardighede te verbeter. √ - Verbeter die kanse van voorheen benadeelde mense √ om ʼn werk te kry. √ - Herstel die ongelykhede √ van die verlede deur onderwys en opleiding.√ - Maak voorsiening vir die implementering van strategieë √ op ʼn nasionale, sektorale en werkplekvlak. √ - Voorsien fondse vir vaardigheidsontwikkeling √ deur die heffing- toelaagskema en ʼn Nasionale Vaardigheidsfonds. √ - Moedig werkers aan √ om deel te neem aan leerprogramme. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van die WVO. Maks. (6) 2.5 Defensiewe strategieë - Aflegging: √√  Besigheid herstruktureer, √ dus personeel hoeveelhede word verminder. √ FOR EDITING 10/04/2017  Verminder die hoeveelheid produksielyne, √ mag lei tot die toemaak van ʼn departement. √ Strategie (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) - Ontbondeling: √√  Nie-winsgewende afdelings √ van die besigheid word verkoop/ uitkontraktering om die operasionele doeltreffendheid te verbeter. √  Onproduktiewe bates word verkoop, √ om kontantvloei te verbeter.√ Strategie (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) - Likwidasie: √√  Verkoop alle bates/stop bedrywighede √ om skuld af te betaal. √  Geforseerde likwidasie √ mag deur krediteure as ʼn opsie gebruik word. √ Strategie (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met defensiewe strategieë. LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 3) (9) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 9 2.6 Verbruikersregte Reg om te kies √√ Verbruikers het die reg om: - Verskaffers en goedere te kies. √ - Te soek vir die beste pryse. √ - Goedere terug te neem wat nie veilig/stukkend is vir 'n volle terugbetaling. √ - Goedere te verwerp wat nie dieselfde is as die bemarkte voorbeeld nie. √ - Vaste terme ooreenkomste te kanselleer/hernu. √ - 'n Skriftelike kwotasie en koste skatting/raming te versoek. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg om te kies. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg tot privaatheid en vertroulikheid/konfidensialiteit √√ - Verbruikers het die reg om ongewenste direkte bemarking √ te beperk of te keer. √ - Hulle kan beswaar maak √ teen ongewenste promosie e-posse en telefoon verkope. √ - Hulle het die reg om klagtes aan te teken/te verhoed √ dat hulle persoonlike inligting versprei word. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg tot privaatheid en vertroulikheid/konfidensialiteit. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg op billike en eerlike transaksies √√ FOR EDITING 10/04/2017 - Verskaffers mag nie fisiese krag of teistering √ teenoor kliënte gebruik nie. √ - Verskaffers mag nie √ misleidende of valse inligting gee nie. √ - Besighede mag nie √ piramide- of kettingbriefskemas bevorder nie. √ - Besighede mag nie goedere/dienste oorbespreek/oorverkoop √ en dan nie eerlik wees in die ooreenkoms nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg op billike en eerlike transaksies. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg tot inligting rakende produkte en ooreenkomste/Reg tot die openbaarmaking en inligting √√ - Kontrakte en ooreenkomste moet in eenvoudige taal wees √ en maklik om te verstaan. √ - Besighede moet pryse volledig, √ met alle ingeslote kostes aandui, vertoon/ bekend maak. √ - Verbruikers mag die eenheidspryse en grootmaat pryse √ van dieselfde produk versoek. √ - Indien twee pryse vir dieselfde produk aangedui word, √ moet verbruikers die laagste prys betaal. √ - Besighede moet produkte en handelbeskrywings √ korrek etiketteer. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg tot inligting rakende produkte en ooreenkomste/Reg tot die openbaarmaking en inligting. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com 10 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg op billike/verantwoordelike bemarking/promosie √√ - Besighede mag nie verbruikers mislei oor pryse, √ voordele/gebruike van goedere nie. √ - Verbruikers mag aankope wat deur middel van direkte bemarking gemaak word, √ binne vyf dae/afkoelperiode kanselleer. √ - Alle inligting rakende die land van herkoms/bestanddele van die produk √ moet openbaar gemaak word. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg op billike/verantwoordelike bemarking/promosie. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg op billike waarde/goeie kwaliteit en veiligheid √√ - Verbruikers het die reg om gehalte goedere en dienste √ aan te vra. √ - Hulle het die reg om foutiewe items terug te gee √ indien die fout binne 6 maande na die aankoop van die item voorkom. √ - Verbruikers kan 'n ingeslote waarborg of 'n skriftelike waarborg √ ontvang. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg op billike waarde/goeie kwaliteit en veiligheid. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg op aanspreeklikheid van verskaffers √√ - Verbruikers is geregtig op beskerming √ met bêrekoop ooreenkomste. √ FOR EDITING 10/04/2017 - Besighede moet kredietbewyse en vooruit betaalde dienste √ gestand doen. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg op aanspreeklikheid van verskaffers. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Reg op billike/regverdige en redelike bepalings en voorwaardes √√ - Besighede moet aan verbruikers skriftelike kennisgewings van klousules gee √ wat tot die verbruiker se nadeel kan strek. √ - Besighede mag nie goedere bemark of verkoop √ teen onredelike pryse nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg op billike/regverdige en redelike bepalings en voorwaardes. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 11 Reg op gelykheid in die verbruikersmark √√ - Besighede mag nie toegang √ tot goedere en dienste beperk nie. √ - Besighede mag nie die gehalte van hulle goedere√ vir verskillende verbruikers wissel nie. √ - Besighede mag nie verskillende pryse vra √ vir dieselfde goedere/dienste nie. √ - Besighede mag nie diskrimineer wanneer produkte en dienste in verskillende gebiede √ bemark word nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die verbruiker se reg op gelykheid in die verbruikersmark. Reg (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) (3 x 3) (9) 2.7.1 Primêre doel van die Wet op BBSEB aangehaal uit scenario - Die ekonomiese deelname van Swartmense in die Suid-Afrikaanse ekonomie aan te spreek en te verbeter. √ (1) 2.7.2 Pilare van BBSEB aangehaal uit scenario - Eienaarskap √ - Bestuur en beheer √ - Vaardigheidsontwikkeling √ - Onderneming- en verskafferontwikkeling √ - Sosio-ekonomiese ontwikkeling √ LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) FOR EDITING 10/04/2017 2.7.3 Instelling van die Wet op BBSEB - Die doel van BBSEB √ is om die rykdom breër te versprei. √ - Met BBSEB streef die regering daarna √ om alle besighede (winsgewende- en nie-winsgewende besighede) te betrek. √ - BBSEB sluit ʼn wye groep van voorheen benadeelde mense in, soos swart vroue, mense met gestremdhede, die jeug en mense in landelike gebiede insluit deur middel van sosio-ekonomiese strategieë, soos bestuur, eienaarskap, gelyke indiensneming, maatskaplike verantwoordelikheid, voorkeurverkryging en ondernemingsontwikkeling. - BBBSEB Breëbasis-Swart Ekonomiese bemagtiging is ʼn groeistrategie wat fokus op die ongelykheid in die Suid-Afrikaanse ekonomie √ deur meer swart bestuurslede aan te moedig, die bevordering van gelyke indiensneming, aanmoediging van vaardigheidsopleiding in besighede, die kweek van swart entrepreneurskap en die bou van ʼn swart KMMO’s deur middel van regstellende aksie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die instelling van Breëbasis-Swart Ekonomiese bemagtiging (BBBSEB). Maks. (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com 12 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) 2.7.4 Impak van Wet op Breëbasis-Swart Ekonomiese Bemagtiging (BBSEB) op besighede Positiewe/Voordele - Werknemers sal vaardig word, √ omdat besighede verplig is om hulle vir opleiding te stuur. √ - Besighede wat voldoen aan BBSEB ten opsigte van die pilare √ sal hoog aangeslaan word op die SEB telkaart/kan regeringstenders kry. √ - Moedig besighede aan om die eise van regstelling √ en gelykheid te aan te spreek. √ - Voorsien ʼn verskeidenheid sakekodes √ om indiensnemings- gelykheid te verbeter. √ - Voorsien geleenthede vir/Bemagtig voorheen benadeelde werknemers √ deur sosio-ekonomiese prosesse wat op opheffing gefokus is. √ - Voorsien vir menslike hulpbronne ontwikkeling √ deur opleiding en ontwikkeling. √ - Bevorder sake-ontwikkeling, √ deur entrepreneuriele vaardighede van aangewese mense te ontwikkel om hul eie besighede te begin. √ - Besighede sal ʼn goeie oorsig kry van hul prestasie √ in terme van die nasionale vereistes van die land. √ - ʼn Goeie BBSEB-telling √ sal die besigheid se beeld verbeter. √ - Deur te fokus op BBSEB, toon die besigheid toewyding √ jeens die maatskaplike/sosiale/opvoedkundige/ekonomiese ontwikkeling in die gemeenskap/land. √ - As die besigheid een keer bepunt is, sal hulle verstaan hoe om BBSEB- strategieë te ontwikkel √ wat hul BBSEB-tellings op ʼn jaarlikse basis sal verbeter. √ - Frontering ('Fronting') word ontmoedig, √ omdat dit kan lei tot die FOR EDITING 10/04/2017 diskwalifikasie van ʼn besigheid se totale telkaart/BBSEB-status. √ - Besighede wat voldoen aan BBSEB se aandeelpryse kan moontlik styg, √ want hulle kan meer besigheid lok/kry. √ - Besighede wat Klein, Mikro, Medium-ondernemings (KMMOs) ondersteun, √ kan hul eie SEB-gradering verbeter. √ - Deur te voldoen aan BBSEB vereistes kry besighede ondervinding/ blootstelling √ om sodoende beter werksgeleenthede/personeelontwikkeling te skep. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe impak van BBSEB op besighede. EN/OF Negatiewe/Nadele - Besighede moet deur die proses gaan waar hulle BBSEB-voldoening gemeet/ geverifieer word √ deur ʼn onafhanklike BBSEB-verifiëringsagentskap. √ - Besighede wat met die regering sake wil doen, √ moet hul BBSEB-status jaarliks laat assesseer. √ - Voorsien vir voorkeurverskaffing, √ wat sekere besighede dus van die verskaffing van goedere/dienste uitsluit. √ - Prosesse kan lei tot korrupsie/nepotisme, √ as dit nie behoorlik gemonitor word nie. √ - Vele besighede is al deur SEB-graderings benadeel, √ omdat hulle nie in staat was om aan al die vereistes van die gradering te voldoen nie. √ - Prosesse en prosedures kan baie duur wees vir ʼn besigheid, √ omdat daar Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 13 - baie wetlike vereistes is om ʼn gradering te behaal wat voldoende is. √ - Besighede kan groot finansiële implikasies ondervind/boetes betaal, √ as hulle nie voldoen aan BBSEB nie. √ - Besighede moet geld spandeer in areas wat deur die sewe/vyf pilare van BBSEB vereis word √ om goeie BBSEB-graderings te kry. √ - Beleggings-/en eienaarskapskwessies √ kan ongelukkigheid tussen huidige aandeelhouers veroorsaak. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak van BBSEB op besighede. Maks. (6) [60] UITEENSETTING VAN PUNTE 2.1 10 2.2 3 2.3 6 2.4.1 3 2.4.2 6 2.5 9 2.6 9 2.7.1 1 2.7.2 3 2.7.3 4 2.7.4 6 TOTAAL 60 FOR EDITING 10/04/2017 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com 14 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) VRAAG 3: BESIGHEIDSGELEENTHEDE 3.1 Vorme van eienaarskap 3.1.1 Privaat maatskappy √√ 3.1.2 Publieke maatskappy √√ 3.1.3 Niewinsgewende maatskappy (NPC) √√ 3.1.4 Staatsbeheerde maatskappy √√ (4 x 2) (8) 3.2 3.2.1 Bybetaling - Die betaling wat deur die versekerde gemaak moet word √ tot die eis. √ - Die bedrag wat nie deur die versekeringsmaatskappy betaal word nie, √ maar die verantwoordlikheid van die versekerde. √ - Die versekerde maak hierdie betaling √ om te voorkom dat die versekerde nie onnodig eis nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met bybetaling. Maks. (2) 3.2.2 Premie - ʼn Betaling aan die versekeraar √ vir dekking gewoonlik gebaseer op die versekerde waarde van die goedere en die risiko betrokke. √ - Die bedrag geld wat maandeliks/jaarliks deur die versekerde aan die versekeraar betaal word √ vir skadeloosstelling. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ʼn premie. Maks. (2) FOR EDITING 10/04/2017 3.3 Belangrikheid van versekering vir besighede - Verplaas die risiko van die besigheid/versekerde √ na ʼn versekeringsmaatskappy/ versekeraar. √ - Verplasing van die risiko is onderhewig aan die terme en voorwaardes√ van die versekeringskontrak. √ - Beskerm die onderneming teen diefstal en verlies van voorraad en/of skade √ veroorsaak deur natuurlike rampe soos vloede, stormskade, ens. √ - Die besigheid sal vergoed word √ vir versekerbare verliese. √ - Waardevolle besigheidsbates, √ bv. voertuie/toerusting/geboue behoort verseker te wees teen skade en/of diefstal. √ - Besighede is beskerm teen die verlies aan inkomste, √ bv. stakings deur werknemers kan lei tot miljoene rande se verliese. √ - Beskerm besighede teen die oneerlike dade √ van werknemers. √ - Versekering kan uitgeneem word op die lewe van vennote √ in ʼn vennootskap. √ - Indien die dienste van sleutelpersoneel weens ongelukke/dood verlore raak, √ kan die opbrengs uit ʼn versekeringspolis aan die onderneming/ begunstigdes uitbetaal word. √ - Vervangingskoste van beskadigde masjinerie/toerusting is baie hoog, √ en daarom kan versekering sodanige kostes verminder/ dek. √ - Beskerm die besigheid teen verliese √ as gevolg van die dood van ʼn debiteur/skuldenaar. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die belangrikheid van versekering vir besighede. Maks. (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 15 3.4 Onderskeid tussen versekering en assuransie VERSEKERING ASSURANSIE - Gebaseer op die beginsel van - Gebaseer op die beginsel van skadeloosstelling. √√ sekuriteitstelling. √√ - Dit is ʼn vorm van risikobestuur - Dit is ʼn kontrak waar die waar die versekerde die koste van versekeraar onderneem om ʼn ʼn potensiële verlies oordra aan ʼn ooreengekome bedrag na ʼn ander entiteit vir ʼn monetêre sekere tydperk verloop het/ met vergoeding bekend as ʼn premie. √√ die dood van die persoon, wat ook al eerste gebeur, sal uitbetaal. √√ - Dit dek ʼn gespesifiseerde - ʼn Gespesifiseerde gebeurtenis wat gebeurtenis wat kan plaasvind.√√ wel gaan plaasvind, maar die tydstip is onbekend. √√ - Van toepassing op korttermyn - Gewoonlik van toepassing op versekering. √√ langtermyn-versekering. √√ - Enige ander relevante antwoord - Enige ander relevante antwoord wat wat verband hou met die definisie verband hou met definisie van van versekering. assuransie. Submaks. (2) Submaks. (2) - Voorbeeld: eiendomsversekering/ - Voorbeeld: lewensversekering/ geld in transito/diefstal/inbraak/ uitkeerpolisse/aftree-annuïteit. √ brand. √ - Enige ander relevante voorbeeld - Enige ander relevante voorbeeld van assuransie. van versekering. Submaks. (1) Submaks. (1) FOR EDITING 10/04/2017 LET WEL: Sien slegs die eerste voorbeeld na. Onderskeiding (4) Voorbeeld (2) Maks. (6) LET WEL: 1. Die antwoord hoef nie noodwending in tabelformaat te wees nie, maar die onderskeid moet duidelik wees. 2. Ken ʼn maksimum van TWEE (2) punte toe as die verskil nie duidelik is nie./Sien of versekering of assuransie na. 3.5 3.5.1 Vaste deposito √ (1) 3.5.2 ‘n Vaste deposito is ‘n lae risiko belegging, √ omdat beleggers gewaarborg/seker √ is van die finale uitbetaling van die finansiële instellings. √ (3) 3.5.3 Belegging R25 000√ + R2 500 (R25 000 x 10%) = R27 500 √ R27 500 + R2 750 (R27 500 x 10%)√ = R30 250 √ R30 250 + R3 025 (R30 250 x 10%)√ = R33 275 √ OF P (1+i)ᶰ √√ 25 000(1+ 0,1)³ OR 25 000 (1,1)³ OR 25 000 (1,331) √√ = R33 275 √√ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com 16 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) LET WEL: 1. Ken volpunte (6) toe as die antwoord korrek is en geen bewerkinge word gewys nie. 2. Indien bewerkinge korrek getoon is, maar die finale antwoord is verkeerd, ken ʼn maksimum van VIER (4) punte toe. 3. Indien die antwoorde verkeerd is, ken ʼn maksimum van TWEE (2) punte toe vir die korrekte verstaan van die konsep en die metode. 4. Indien geen bewerkinge gewys word nie en die antwoord is verkeerd, word NUL punte toegeken. Maks. (6) 3.5.4 Verskille tussen enkelvoudige en saamgestelde rente ENKELVOUDIGE RENTE SAAMGESTELDE RENTE Bereken op die oorspronklike Word elke periode bereken op die bedrag/hoofsom √ wat belê is. √ oorspronklike bedrag/hoofsom √ insluitend alle rente geakkumuleer/ versamel gedurende vorige periodes. √ Geakkumuleerde/Opgepotte rente uit Geakkumuleerde/Opgepotte rente uit vorige periodes √ word nie gebruik in vorige periodes √ word gebruik in berekeninge van die volgende periode berekenige van die volgende periode. √ nie. √ Koste/Geld gehef deur die lener √ op Gebaseer op die konsep om die die vaste bedrag vir ʼn sekere periode geakkumuleerde rente by te tel by die of tydperk. √ oorspronklike bedrag/hoofsom √ en FOR EDITING 10/04/2017 Rente gehef bly dieselfde √ vir die rente word verdien op rente. √ volle tydperk van die belegging. √ Enige ander relevante antwoord wat Enige ander relevante antwoord wat verband hou met enkelvoudige rente. verband hou met saamgestelde rente. Submaks. (2) Submaks. (2) Maks. (4) LET WEL: 1. Die verskille moet duidelik wees. 2. Verskille hoef nie noodwendig in tabelformaat te wees nie. 3. Ken ʼn maksimum van TWEE 2 punte toe as die verskil nie duidelik is nie./Sien of enkelvoudige of saamgestelde rente na. 4. Aanvaar paragraafstyl antwoorde. 3.6 3.6.1 Soort leierskapstyl - Burokratiese √√ (2) Motivering - Die eienaar van die besigheid volg al die institusionele reëls en beleide sistematies./Hy maak seker dat al die werkers hierdie reëls streng na volg. √ (1) Maks. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 17 3.6.2 Impak van burokratiese leierskapstyl in die werkplek Positiewe/Voordele - Bestuurders verseker dat regerings reëls/regulasies √ altyd akkuraat gevolg word. √ - Werk goed as streng beheermaatreëls √ toegepas moet word van die verseker hoë kwaliteit dienslewering. √ - Verseker verantwoordbaarheid √ aan algemene publiek/kliënte. √ - Gesondheid en veiligheid word verseker/verbeter √ in gevaarlike werkplekke, bv. konstruksieterreine/myne. √ - Volgelinge weet wat van hul verwag word, √ as gevolg van volledige instruksies. √ - Die gehalte van die werk √ kan verseker word. √ - Streng beheer oor stelsels/prosedures, √ verseker hoë gehalte uitsette. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe impak van ʼn burokratiese leierskapstyl. EN/OF Negatiewe/Nadele - Gekompliseerde/Ingewikkelde amptelike reels √ kan onnodig/ tydrowend voorkom. √ - Leiers kan mag verkry/magsbehep √ word en ander se insette misken/ignoreer. √ - Baie min ruimte vir foute, √ dus voel werkers dat hulle nie altyd met respek behandel word nie. √ FOR EDITING 10/04/2017 - Gebrek aan kreatiwiteit/innovering/selfvervulling √ kan tot stagnering/ afname in produktiwiteit lei. √ - Werknemers kan voel dat hulle soos voorwerpe, √ en nie soos mense behandel word nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak van ʼn burokratiese leierskapstyl. Maks. (6) 3.7 Voordele van transaksionele leierskapstyl - Moedig werknemers aan om hard te werk √ omdat hulle belonings sal ontvang. √ - Verbeter werknemers se produktiwiteit/moraal, √ omdat hulle gemotiveerd voel/goed voel oor hulleself. √ - Besigheid se doelwitte/doelstellings √ kan bereik word. √ - Werknemers weet presies √ wat van hulle verwag word. √ - Dissiplinêre prosedures √ word duidelik gekommunikeer. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele positiewe van ʼn transaksionele leierskapstyl. Maks. (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com 18 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) 3.8 Maatskappy met persoonlike aanspreeklikheid (PAM) 3.8.1 Kapitaal Sukses Mislukking - ʼn Groot hoeveelheid kapitaal - Aandele is nie vrylik kan bekom word √ omdat daar oordraagbaar nie, √ so minder geen beperking is op die kapitaal van bekom word/ hoeveelheid aandeelhouers Verbied deur die akte van nie. √ oprigting (MOI) om aandele aan - ʼn Groot hoeveelheid kapitaal die publiek te bied, √ wat die verbeter die groei √ en hoeveelheid kapitaal wat bekom bevordering in tegnologie in die kan word vir uitbreidings PAM √ beperk. √ - Die maatskappy kan langtermyn - Beperking van oordraagbaarheid kapitaal bekom √ en het dus van aandele √ kan mense goeie langtermyn groei ontmoedig om by die geleenthede. √ maatskappy aan te sluit. √ - Enige ander relevante antwoord - Indien die maatskappy faal √ om wat verband hou met hoe finansiële sterk aandeelhouers te - kapitaal tot die sukses van PAM lok, kan dit sy groeigeleenthede kan bedra. belemmer. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die mislukking van PAM kan bydra. Maks. (4) FOR EDITING 10/04/2017 3.8.2 Bestuur Sukses Mislukking - Bestuur is in die bekwame - Die raad van direkteure kan geen hande van die raad van persoonlike belang in die PAM hê direkteure √ wat oor nie, √ wat die groei en maksimum vaardighede, kennis en wins kan belemmer. √ vermoëns beskik. √ - PAM en hul aandeelhouers is - Aandeelhouers kan stem verplig om voorsiening te maak vir/aanstelling van die √ mees vir groot hoeveelheid vergoeding bekwame direkteure om die vir direkteure √ om die beste maatskappy te bestuur. √ direkteure te lok. √ - Direkteure is gesamentlik en - Direkteursfooie verhoog die afsonderlik aanspreeklik vir al maatskappy se uitgawes √ wat die maatskappy se skulde en die netto wins verminder. √ laste aangegaan. √ Dit forseer - Enige ander relevante antwoord hulle om verantwoordelik op te wat verband hou met hoe bestuur tree en hard te werk √ tot die tot die mislukking van PAM kan sukses van ʼn maatskappy. √ bydra. - Een direkteur √ kan vinnige besluite neem. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe bestuur tot die sukses van PAM kan bydra. Maks. (4) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2017) BESIGHEIDSTUDIES 19 UITEENSETTING VAN PUNTE 3.1 8 3.2 4 3.3 5 3.4 6 3.5.1 1 3.5.2 3 3.5.3 6 3.5.4 4 3.6.1 3 3.6.2 6 3.7 6 3.8.1 4 3.8.2 4 TOTAAL 60 FOR EDITING 10/04/2017 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com 20 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2017) VRAAG 4: BESIGHEIDSROLLE 4.1 Stadiums van spanontwikkeling - Vorming √ - Stormstadium/Bestorming √ - Normering/Stel van norme √ - Prestasie/Werkverrigting √ - Ontbinding/Treurtydperk √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die stadiums van spanontwikkeling. LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 4.2 Voordele van kreatiewe denke in die werkplek - Begin/Ontsluit besigheid se probleemoplossingsproses, √ aangesien daar gewoonlik meer probleme as oplossings is. √ - Beter/Unieke/Onkonvensionele idees/oplossings √ word verkry. √ - Kan ʼn besigheid ʼn mededingende voordeel gee √ indien buitengewone/unieke oplossings/idees/strategieë toegepas word. √ - Komplekse besigheidsprobleme √ kan opgelos word. √ - Produktiwiteit verhoog √ omdat besigheid se bestuur/werknemers vinniger ʼn verskeidenheid idees kan kry wat tyd en geld meer doeltreffend kan benut. √ - Bestuurders/Werknemers het meer selfvertroue √ omdat hulle hul volle potensiaal kan bereik. √ - Bestuurders sal beter leiers wees √ omdat hulle verandering(e) positief en kreatief sal kan hanteer/bestuur. √ FOR EDITING 10/04/2017 - Bestuurders/Werknemers kan ʼn heel nuwe uitkyk ontwikkel √ wat toegepas kan word op enige taak(e) wat hul moet uitvoer. √ - Lei tot meer positiewe gesindhede √ omdat bestuurders/werknemers voel dat hulle ʼn bydrae tot probleemoplossing gelewer het. √ - Verbeter motivering √ onder personeel. √ - Bestuurders/Werknemers het ʼn gevoel van groter sukses √ en hulle sal nie teenstand bied nie/in die pad staan sodra hulle probleme opgelos het/tot die sukses van die besigheid bygedra het. √ - Besigheid se bestuur/werknemers kan byhou √ met vinnige veranderde tegnologie. √ - Stimuleer die breinfunksie van bestuurders/werknemers, √ aangesien hulle gedurig uit hulle gemaksone gedwing word. √ - Kreatiwiteit kan lei tot nuwe uitvindings, √ wat die algemene lewenstandaard verbeter. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van kreatiewe denke in die werkplek. Maks. (6) 4.3.1 Unetiese sakepraktyk - Belastingontduiking √√ (2) Motivering - Roy, die eienaar van True Blue Sports, teken nie al sy besigheid se transaksies aan soos deur Suid-Afrikaanse Inkomstediens vereis word nie. √ (1) Maks. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2019-afrikaans-final/4e150678-ce65-4ac4-b3ad-3aa0d78f5810) — Business Studies · Memo · 2019 · Afr - [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2018-afrikaans/46acac40-0106-4611-ada9-80a9818cd49a) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr - [BUSINESS STUDIES P1 GR12 QP SEPT2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr12-qp-sept2022-afrikaans/be8e7318-8cb4-4d1b-b83a-12d6a4b7bc75) — Business Studies · QP · 2022 · Afr - [BUSINESS STUDIES P1 GR 12 QP SEPT2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr-12-qp-sept2020-afrikaans/50169ce2-9771-46af-b24f-b674c07df269) — Business Studies · QP · 2020 · Afr - [BUSINESS STUDIES GR12 QP SEPT2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-qp-sept2019-afrikaans-final/4a530a84-5542-494f-9b6a-9af852411134) — Business Studies · QP · 2019 · Afr - [BUSINESS STUDIES P1 GR12 MEMO JUNE2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr12-memo-june2023-afrikaans/b6fe3b04-1f8d-4bca-83d3-0fb4afae6b67) — Business Studies · Memo · 2023 · Afr ## More from Grade 12 Business Studies - [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025 - [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr - [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025 - [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr - [Gr 12 Business Studies P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/11936e49-b2e2-4b0c-a897-9ba405666580) — QP · 2024 · Afr - [KZN Business Studies Grade 12 September 2024 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-12-september-2024-p2-and-memo/537bb816-a58a-49d5-99f5-3d09148dcd57) — Memo · 2024 ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.