# Business Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afr) > Grade 12 Business Studies memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2018 (Afrikaans), 48 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2018-afrikaans/46acac40-0106-4611-ada9-80a9818cd49a - Updated: 2026-09-27 - Subject: Business Studies - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2018 - Exam period: Eastern Cape Mock Exam - Curriculum: CAPS - Pages: 48 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2018-afrikaans/46acac40-0106-4611-ada9-80a9818cd49a) ## About this document Business Studies · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 48 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2018 BESIGHEIDSTUDIES NASIENRIGLYN PUNTE: 300 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 48 bladsye. ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 2 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) NOTAS AAN NASIENERS 1. Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter van die aard van die vraag afhang. 2. Omvattende nasienriglyne word voorsien, maar dit is geensins volledig nie. Behoorlike oorweging moet gegee word aan ʼn antwoord wat korrek is, maar:  ‘n Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyne gegee word.  Uit ʼn ander bron kom  Oorspronklik is  ʼn Ander benadering gebruik LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A. 3. Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate voorsien word en ken punte diensooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of ʼn mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.) 4. Die woord ‘subtotaal’ word gebruik om die toekenning van punte binne ʼn vraag of subvraag te vergemaklik. 5. Die doel daarvan om punte (gelei deur ‘maks’ in die uiteensetting van die punte) aan die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te verseker met die nasien van die skrifte asook met berekeninge/moderering. 6. Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die subtotale, soos aangedui by die toedeling van punte wat aan die einde van elke vraag verskyn. Dit moet deur ‘maks.’ in die nasienriglyn gelei word. Slegs die totaal vir elke vraag moet in die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn. 7. In ʼn indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord tersaaklik wees en verband hou met die vraag. 8. Foutiewe nommering van antwoorde in AFDELING A en B sal streng gepenaliseer word, daarom word korrekte nommering in alle afdelings sterk aanbeveel. 9. Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan met ʼn ‘H’ of ‘R’. 10. Neem kennis dat geen punte toegeken sal word vir die aanduiding Ja/Nee in die evalueringstipe vrae wat motivering of bevestiging vereis nie. (Van toepassing op AFDELING B en C.) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 3 11. Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik word: 11.1 Wanneer ‘evalueer’ gevra word, word daar van kandidate verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: ‘COIDA verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele hofgedinge.’ √ 11.2 Wanneer ‘kritiese evaluering’ gevra word, word daar van kandidate verwag om te antwoord op óf ʼn positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te ondersteun met dieper insig, bv. ‘COIDA verminder tyd en koste wat spandeer word√ op lang siviele hofgedinge, √ want die werkgewer sal nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig was nie.’ √ LET WEL: 1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op ‘ontleed’. 2. Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van punte. 12. Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag, kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyne en die konteks van elke vraag. Kognitiewe werkwoorde, soos: 12.1 Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel voor, (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord sal dus aan die einde daarvan verskyn. 12.2 Beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/toon verskille/ differensieer, regverdig, ontwerp, ontwikkel, ontleed, evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus meer objektief toegeken word om te verseker dat assessering volgens die vasgestelde norme geskied, sodat eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word. 13. Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord aangebied het in AFDELING B en C-vrae wat een antwoord vereis. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 4 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 14. AFDELING B 14.1 Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidate se EERSTE VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur ʼn lyn deur die onnagesiende gedeelte te trek en gebruik die woord ‘gekanselleer’. LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word. 14.2 Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat. Punt 14.1 geld steeds. 14.3 Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te gee, beredeneer dit ten einde die alternatiewe antwoorde te finaliseer. 14.4 Gebruik van die kognitiewe werkwoord en toekenning van punte: 14.4.1 Waar die getal feite gespesifiseer is wat vereis dat kandidate moet ‘verduidelik/bespreek/beskryf’, sal dit soos volg nagesien word:  Opskrif/Feit 2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyne)  Verduideliking 1 punt Die ‘opskrif’ en ‘verduideliking’ word apart gegee om die toekenning van punte te vergemaklik. 14.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet die kandidaat gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte wat toegeken is. 14.5 EEN punt sal toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep, wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit ʼn scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN C (waar van toepassing). 15. AFDELING C 15.1 Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg: Inleiding Maksimum: Inhoud 32 Gevolgtrekking Insig 8 TOTAAL 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 5 15.2 Insig bestaan uit die volgende komponente: Uitleg/Struktuur Is daar ʼn inleiding, inhoud, behoorlike paragrawe en ʼn gevolgtrekking? 2 Analise en Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub- interpretasie opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van wat gevra word, getoon word? Punte toegeken volgens die gids hieronder: Alle opskrifte aangespreek: 1 (Een ‘A’) Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een ‘A’) 2 Sintese Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op die vrae gebaseer is? Punte behoort toegeken te word volgens die gids hieronder: Geen relevante feite: 0 (Twee ‘-S’) ʼn Paar relevante feite: 1 (Een ‘-S’) Slegs relevante feite: 2 (Geen ‘-S’) Opsie 1: Waar ‘n kandidaat 50% of meer van die vraag met slegs relevante feite beantwoord het, verskyn geen -S in die linkerkantlyn. Ken die maksimum van TWEE (2) punte vir sintese toe. Opsie 2: Waar ‘n kandidaat minder as 50% van die vraag met slegs OF ‘n paar relevante feite beantwoord het, verskyn een ‘-S’ in die linkerkantlyn. Ken ‘n maksium van EEN (1) punt vir sintese toe. Opsie 3: Waar ‘n kandidaat minder as 50% van die vraag met geen relevante feite beantwoord het, verskyn twee ‘-S’ in die linkerkantlyn. Ken ‘n NULPUNT toe vir sintese. 2 Oorspronklikheid Is daar bewyse van voorbeelde, aktuele inligting, huidige neigings en ontwikkelings? 2 TOTAAL VIR INSIG: 8 TOTAAL VIR FEITE: 32 TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32) 40 LET WEL: 1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word uit die inleiding en gevolgtrekking nie. 2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie. 3. Geen punte sal toegeken word vir ‘Struktuur’ as die opskrifte ‘INLEIDING, GEVOLGTREKKING/SLOT’, ens. nie ʼn verduideliking insluit nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 6 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 15.3 Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ʼn simbool, bv. (‘S, A, -S en/of O’). 15.4 Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/nasienriglyne vir elke vraag aangedui. 15.5 Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onderafdeling behaal is. Skryf ‘SUBMAKS’/’MAKS’ nadat maksimum punte behaal is. 15.6 Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte vir insig soos volg aan: S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O – Oorspronklikheid soos in die tabel hieronder aangedui. INHOUD PUNTE Feite 32 (maks.) S 2 A 2 S 2 O 2 TOTAAL 40 15.7 Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum wat aangedui word, veral as kandidate nie van dieselfde subopskrifte gebruik maak nie. Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan. (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.) 15.8 Indien ʼn kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/interpreteer, kry hy/sy steeds punte vir struktuur. 15.9 Indien ʼn ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne. 15.10 15.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde. 15.10.2 Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig aan die einde van elke voltooide sin getoon nie. Punte (√) sal geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv. ‘Produkontwikkeling is ʼn groeistrategie/waar ondernemings poog on nuwe produkte √ in bestaande markte bekend te stel.’ √ Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word. 15.11 Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 7 AFDELING A: VERPLIGTEND VRAAG 1 1.1 1.1.1 C √√ 1.1.2 A √√ 1.1.3 B √√ 1.1.4 D √√ 1.1.5 A √√ 1.1.6 C √√ 1.1.7 C √√ 1.1.8 D √√ 1.1.9 D √√ 1.1.10 B √√ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Verbruikersbeskerming √√ 1.2.2 vennootskap √√ 1.2.3 Jung √√ 1.2.4 diversiteit √√ 1.2.5 onderhoud √√ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 I √√ 1.3.2 F √√ 1.3.3 G √√ 1.3.4 A √√ 1.3.5 C √√ (5 x 2) (10) TOTAAL AFDELING A: 40 UITEENSETTING VAN PUNTE 1.1 20 1.2 10 1.3 10 TOTAAL 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com 8 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) AFDELING B Sien SLEGS die EERSTE DRIE antwoorde in hierdie afdeling na. VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWINGS 2.1 Besigheidsektore - Primêre √ sektor - Sekondêre √ sektor - Tersiêre √ sektor LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 2.2 Strategiese bestuursproses OPSIE 1 - Stel ʼn duidelike visie, missieverklaring √ en meetbare/realistiese doelwitte in plek. √ - Identifiseer geleenthede/swak punte/sterk punte/bedreigings √ deur omgewingsverkenning/situasie-ontleding. √ - Instrumente beskikbaar vir omgewingsverkenning √ kan ʼn SWOT- /PESTWO-/ Porter se Vyf Kragte/Magte-model/industriële analise- instrumente insluit. √ - Formuleer alternatiewe strategieë √ om op die uitdagings/verkenning resultate te reageer. √ - Ontwikkel (ʼn) aksieplan(ne) √ wat die take wat gedoen moet word/spertye wat behaal moet word/hulpbronne wat verkry moet word, ens. insluit. √ - Implementeer die verkose strategieë √ en kommunikeer dit na al die belanghebbendes/organiseer die besigheid se hulpbronne/motiveer die personeel. √ - Evalueer, √ moniteer, √ meet strategieë deurlopend √ om sodoende regstellende stappe te doen. √ - Enige ander relevante antwoord wat met 'n beskrywing van die strategiese bestuursproses verband hou. OF OPSIE 2 - Hersien √ die visieverklaring. √ - Ontleed/Hersien √ die missieverklaring. √ - Doen ʼn ontleding √ deur PESTWO/PORTER'S/SSGB-('SWOT')-modelle te gebruik.√ - Formuleer ʼn strategie, √ bv. ʼn verdedigings-/afleggingstrategie. √ - Pas ʼn strategie toe √ deur ʼn templaat, bv. ʼn aksieplan, te gebruik. √ - Beheer die toegepaste strategie √ om gapings/afwykings in beplanning te identifiseer. √ - Evalueer/Moniteer die toegepaste strategie √ om gapings/afwykings in die toepassing te identifiseer. √ - Neem regstellende stappe √ om te verseker dat doelstellings/doelwitte bereik is. √ - Enige ander relevante antwoord wat met ʼn beskrywing van die strategiese bestuursproses verband hou. LET WEL: Aanvaar stappe in enige volgorde. Maks. (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 9 2.3 2.3.1 Soort diversifikasie - Horisontaal √√ (2) Motivering - Deur ook koffie en koek in sy boekwinkel te verkoop. √ (1) Maks. (3) 2.3.2 Doeltreffendheid van horisontale diversifikasie - Horisontale diversifikasie is nie riskant nie √ omdat die besigheid alreeds vertroud is met sy huidige kliënte.√ - Verkope kan verhoog √ word deur die toevoeging van die nuwe onverwante produkte. √ - Die besigheid sal hoogs kompeterend wees √ met die toevoeging van die nuwe onverwante produkte wat die teikenmark sal vergroot. √ - Die besigheid se huidige verspreidingskanale kan gebruik word √ om die nuwe produkte aan bestaande kliënte te bemark. √ - Die nuwe produkte kan verskillende verkooppatrone hê √ in vergelyking met die huidige produkte. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doeltreffendheid van horisontale diversifikasie. Maks. (6) 2.4 Produkontwikkeling en Markontwikkeling PRODUKONTWIKKELING MARKONTWIKKELING - Besighede genereer nuwe idees √ en - 'n Proses om nuwe markte te ontwikkel 'n nuwe produk/diens. √ ondersoek/vind √ vir bestaande produkte. √ - Die bekendstelling van ʼn nuwe produk - Besighede verkoop hul bestaande of diens √ aan bestaande markte. √ produkte √ aan nuwe markte/ √ Sluit in die teiken van verbruikers in ʼn potensiële mark √ wat buite die normale teikenmark is.√ - ʼn Besigheid mag moontlike nuwe - Besighede moet navorsing doen tegnologie benodig √ om nuwe oor die mark wat hulle wil produkte te ontwikkel. √ betree. √ - Hulle verbeter/verander die verpakking - Hulle verander die manier waarop van huidige produkte √ sodat hulle die produkte versprei word √ om ʼn anders lyk en die mark aantrek. √ ander mark te bereik. √ - Voorbeeld: 'n Selfoonvervaardiger - Voorbeeld: Vind nuwe markte √ in ontwerp ʼn nuwe foon √ wat ook vir ander dorpe en stede. √ internet telefoonoproepe gebruik kan word. √ - Enige ander relevante antwoord wat - Enige ander relevante antwoord met produkontwikkeling verband hou. wat met markontwikkeling verband hou. Submaks. (2) Submaks. (2) Maks. (4) LET WEL: 1. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie, solank die onderskeid net duidelik is. 2. Ken ‘n maksimum van TWEE (2) punte toe, indien die onderskeid nie duidelik is nie./Sien slegs produkontwikkeling/ markontwikkeling na. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com 10 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 2.5 2.5.1 Wet op Arbeidsverhoudinge√√ (2) Motivering Die eienaar, Luke, laat nie die werkers toe om aan ʼn vakbond van hul keuse te behoort nie.√ (1) Maks. (3) 2.5.2 Impak op besighede Positiewe - Beskerm die regte/belange van besighede √ in arbeidsverwante kwessies. √ - Beskerm werkgewers wat wettige uitsluiting toepas √ wanneer onderhandelinge tussen partye misluk. √ - Verseker deelname van alle partye in kollektiewe bedinging/ besluitneming √ wat tot verminderde konflik in die werksplek lei. √ - Arbeidsgeskille word gouer opgelos √ en is goedkoper. √ - Werkplekforums kan opdrag kry om werkplekkwessies op te los √ omdat hulle aan besluitneming deelneem. √ - Voorsien vir die oplos van dispute deur middel van konsensus √ tussen georganiseerde arbeid, die besigheid en die regering. √ - Voorsien meganismes, √ bv. wetlike rade/kollektiewe bedinging/KVBA om arbeidsdispute op te los.√ - Voorkom onregverdige diskriminasie in die werkplek √ aangesien alle werknemers dieselfde geleenthede gegee moet word. √ - Die Wet gee werkgewers die reg om werknemers af te dank/ontslaan√ indien hulle aan onwettige/onbeskermde stakings deelneem.√ - Werkgewers mag vergoeding eis √ deur die Arbeidshof vir skade gelei as gevolg van onwettige/onbeskermde stakings. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met 'n positiewe impak van die WAV op besighede. EN/OF Negatiewe - Produktiwiteit/winsgewendheid kan afneem √ indien werknemers toegelaat word om aan die aktiwiteite van vakbonde gedurende werkstyd deel te neem. √ - Vinnige besluitneming kan geraak word √ as werkplekforum- verteenwoordigers die werknemers se belange voor dié van die besigheid plaas. √ - Dispuutoplossing deur konsensus √ kan tydrowend wees.√ - Inligting rakende werkplekkwessies kan aan vakunieverteenwoordigers onthul word √ wat dit dalk aan mededingers kan uitlek. √ - Arbeidskoste verhoog√ as gevolg van wettige stakings. √ - Onbevoegde werkers kan verkry word as √ ʼn besigheid oorgedra/aan nuwe eienaars verkoop word, en die nuwe werkgewer die bestaande indiensnemingskontrakte moet oorneem. √ - Arbeidskonsultante kan aangestel word om aan arbeidsverwante kwessies aandag te gee √ wat baie duur kan wees. √ - Verminder globale mededingendheid√ as gevolg van laer produktiwiteit. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ʼn negatiewe impak van die WAV op besighede. Maks. (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 11 2.6 Bepalings van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes - Oortyd √ - Werksure √ - Etenspouses en rusperiodes √ - Verlofvoorwaardes √ - Werk op openbare vakansiedae √ - Wetlike vereistes vir die indiensnemingskontrak √ - Beëindigingsvoorwaardes van die indiensnemingskontrak √ - Vergoeding √ - Enige ander relevante antwoord wat met die bepalings van die WBDV verband hou. LET WEL: 1. Sien slegs die eerste VYF (5) na. 2. Ken 'n maksimum van EEN (1) punt toe vir 'n voorbeeld van 'n spesifieke bepaling. Maks. (5) 2.7 Voordele van Wysingswet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en - siektes (‘COIDA’) - Bevorder veiligheid √ in die werkplek.√ - Skep ʼn raamwerk √ vir aanvaarbare indiensnemingspraktyke en veiligheidsregulasies.√ - Voorsien administratiewe riglyne/meganismes√ vir die hantering/prosessering van eise.√ - Skakel tyd/koste uit √ wat op uitgerekte siviele hofgedinge spandeer sou word. √ - Werkgewers word beskerm teen finansiële verpligtinge indien ʼn ongeluk in die werksplek sou plaasvind √ op voorwaarde dat die werkgewer nie nalatig was nie. √ - Eisprosesse √ is relatief maklik.√ - Maak besighede meer maatskaplik verantwoordelik √ aangesien hul nie net lukraak werkers in gevaarlike werksomstandighede kan aanstel nie.√ - Werkers word met waardigheid en respek behandel, √ omdat besighede hulle as waardevolle bates beskou en nie slegs as werkers nie. √ - Dek alle werknemers in die werksplek, √ indien albei partye die nodige veiligheidsregulasies in die Wet nakom. √ - Werknemers dra nie by √ tot hierdie fonds nie. √ - Werknemers word finansieel vergoed vir enige besering/ongeskiktheid/ gestremdheid √ wat uit die uitvoer van hul pligte in hul werksplek sou voortspruit. √ - In die geval van dood van ʼn werknemer as gevolg van ʼn werkverwante ongeluk/siekte, √ sal sy/haar afhanklike(s) finansiële steun ontvang. √ - Die werknemers ontvang mediese bystand √ op voorwaarde dat daar nie ʼn ander mediesebystand-opsie is nie. √/Kan nie mediese bystand eis van dié fonds √ en mediese fonds nie. √ - Vergoeding aan ʼn werknemer/die familie, √ is vrygestel van inkomstebelasting. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van COIDA. Maks. (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com 12 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 2.8 Doeltreffendheid van die Wet op Gelyke Indiensneming (WGI) op besighede - Bevorder gelyke geleenthede √ en regverdige behandeling in die werkplek. √ - Bevorder die implementering van regstellende aksie √ om die ongelykhede van die verlede aan te spreek. √ - Moedig diversiteit in die besigheid aan √ deur mense met/van verskillende rasse/ kulture / godsdienstige agtergronde aan te stel. √ - Voorsien alle werknemers gelyke geleenthede √ om gekeur/aangestel/bevorder te word in ʼn pos.√ - Voorkom onregverdige diskriminasie teen werknemers √ in enige indiensnemingsbeleid/-praktyk op een/meer gronde, insluitend ras/geslag/ gestremdheid/taal, √ ens. - Skep ʼn raamwerk vir aanvaarbare aanstellingspraktyke √ en regstellende aksie maatreëls. √ - Verskaf regsmiddele aan werkers √ indien hulle glo dat daar onregverdig teen hulle gediskrimineer is. √ - Moedig konsultasie aan √ tussen werkgewer en werknemers. √ - Verplig besighede om ʼn gelyke indiensnemingsplan √ te ontwikkel/implementeer. √ - Enige ander relevante antwoord wat met die doeltreffendheid van die WGI op besighede verband hou. Maks. (8) [60] UITEENSETTING VAN PUNTE 2.1 3 2.2 10 2.3.1 3 2.3.2 6 2.4 4 2.5.1 3 2.5.2 8 2.6 5 2.7 10 2.8 8 TOTAAL 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 13 VRAAG 3: BESIGHEIDSGELEENTHEDE 3.1 Nie-verbale aanbiedingsmetodes - Tabelle √ - Grafieke/staafgrafiek/lyngrafiek/histogram/sirkelgrafiek √ - Diagramme √ - Illustrasies/Prente/Foto's/Scenario's √ - Geskrewe/Besigheidsverslae √ - Flipbord √ - Uitdeelstukke √ - Skyfievertonings √ - Enige ander relevante voorbeelde van nie-verbale aanbiedingsmetodes. LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 3.2.1 Aspekte vir die ontwerp van 'n multimedia-aanbieding - Gebruik leesbare skrif en lettergrootte. √√ - Begin met die teks. √√ - Hou die teks/beelde/taal eenvoudig. √√ - Struktureer inligting in logiese volgorde. √√ - Beperk die inligting op elke skyfie. √√ - Maak seker daar is geen spelfoute nie.√√ - Gebruik helder kleure om sigbaarheid te verhoog. √√ - Gebruik prente/beelde om dit interessant vir die gehoor te maak. √√ - Kies 'n relevante/toepaslike agtergrond.√√ - Kies beelde/prente wat die boodskap van die aanbieding ondersteun. √√ - Ontwerp duidelike/relevante grafika. √√ - Voeg spesiale effekte by, bv. klank/beweging. √√ - Skep koppelings/'hyperlinks' om toegang tot ander lêers/skyfies/video-insetsels te verkry. √√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die aspekte wat oorweeg moet word by die ontwerp van 'n multimedia aanbieding. LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. Maks. (6) 3.2.2 Voordele van PowerPoint-voorlegging - Grafiese programme het die vermoë om idees oor te dra √ en ondersteun wat die aanbieder sê. √ - Maklik om te kombineer √ met klank/video-insetsels. √ - Eenvoudige/Minder oorvol skyfies √ kan die gehoor se belangstelling behou. √ - Video-insetsels kan verskeidenheid gee √ en die gehoor se aandag behou. √ - Afwisseling van kleur/agtergrond/klank trek dadelik aandag √ en behou die gehoor se belangstelling deur die hele voorlegging. √ - Skyfies behoort slegs gebruik te word √ waar dit die feite kan beklemtoon of die inligting kan opsom. √ - PowerPoint-skyfies kan help om groot hoeveelhede feite√ in 'n kort tyd oor te dra. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van Power Point-skyfies as 'n visuele hulpmiddel. Maks. (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com 14 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 3.2.3 Faktore wat oorweeg moet gedurende 'n aanbieding - Roland moet oogkontak maak met almal in die gehoor √ en in alle rigtings van die gehoor kyk. √ - Wees hoorbaar √ vir alle luisteraars/gehoor. √ - Hy moet sy stemtoon aanpas/afwissel √ om eentonigheid te vermy. √ - Voeg toepaslike humor √ by die aanbieding by. √ - Gebruik visuele hulpmiddels effektief √ om aanbieding te versterk/ondersteun. √ - Roland behoort die doelwitte/hoofpunte van die aanbieding √ in die inleiding aan te dui/te noem. √ - Plaas die belangrikste inligting eerste √ om die gehoor se aandag te kry. √ - Som die aanbieding op √ in die gevolgtrekking. √ - Hy behoort regop te staan √ tydens die aanbieding √/Moenie agter die toerusting √ probeer wegkruip nie. √ - Behou die tempo/Moenie te vinnig vorder/praat nie, √ maar ook nie te stadig nie. √ - Hou dit kort √ en eenvoudig. √ - Gebruik geskikte gebare, √ bv. handgebare om punte te beklemtoon. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die faktore wat oorweeg moet word gedurende ʼn aanbieding. Maks. (6) 3.3 Leierskapstyle 3.3.1 Transaksioneel √√ 3.3.2 Demokraties/Deelnemend/Konsulterend √√ 3.3.3 Charismaties √√ 3.3.4 Burokraties √√ (8) 3.4 Rol van persoonlike ingesteldheid in suksesvolle leierskap - Positiewe ingesteldheid/houding ontsluit √ leierskapspotensiaal.√ - 'n Leier se goeie/swak ingesteldheid √ kan die onderneming se sukses/mislukking beïnvloed. √ - Leiers moet hul sterk punte en swakhede ken √ om hul leierskapstyle effektief toe te pas.√ - Goeie leiers verstaan dat die regte houding√ die regte atmosfeer sal skep.√ - Leiers se ingesteldheid √ kan werkers/spanne se gedagtes/gedrag beïnvloed.√ - Leiers se gedrag/houding behoort die voorbeeld te wees√ vir wat hulle in hul spanlede wil sien. √ - Suksesvolle leiers neem spanlede se vaardighede/kundigheid in ag√ om take/ rolle effektief toe te ken. √ - Entoesiasme √ gee ʼn leier selfvertroue. √ - 'n Positiewe ingesteldheid is krities belangrik vir goeie leierskap √ omdat goeie leiers taakgerig sal bly ondanks moeilike omstandighede/uitdagings. √ - Suksesvolle werknemers en leiers het ʼn konstante werksywer √ en bereik meestal persoonlike/professionele sukses.√ - Leiers met ʼn positiewe houding weet √ daar is altyd nog iets om te leer/ruimte om te groei. √ - Enige ander relevante antwoord wat met die rol van persoonlike ingesteldheid in suksesvolle leierskap verband hou. Maks. (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 15 3.5 Impak van die outokratiese leierskapstyl op besigheid Positiewe/Voordele - Vinnige besluite kan gemaak word √ sonder konsultering/inagneming van volgelinge/werknemers. √ - Werk word betyds/op skedule √ voltooi.√ - Lyn van bevel/kommunikasie is duidelik √ omdat dit van bo na onder is/volgelinge weet duidelik wat om te doen. √ - Direkte toesig en streng kontrole √ verseker hoë gehalte produkte/dienste. √ - Voorsien sterk leierskap √ wat nuwe werknemers selfvertroue gee en veilig laat voel. √ - Werk goed in groot maatskappye √ waar konsultasie met elke werker onprakties is .√ - Duidelike riglyne word gegee √ aan laag geskoolde/onervare/nuwe - personeel. √ - Nuttig in 'n krisis/noodsituasie, √ bv. na ʼn ongeluk/om kort sperdatums te bereik. √ - Enige ander relevante analise wat verband hou met die positiewe impak van die outokratiese leierskapstyl op besigheid. EN/OF Negatiewe/Nadele - Leiers en volgelinge mag verdeeld raak √ en nie ooreenstem oor maniere om probleme op te los nie. √ - Werkers kan gedemotiveerd raak √ as hul opinies/idees nie oorweeg word nie. √ - Ongemotiveerde werkers √ het ʼn negatiewe impak op produktiwiteit. √ - Nuwe/Kreatiewe/Koste-besparende idees √ mag dalk nie altyd gebruik/geïmplementeer/oorweeg word nie. √ - Volgelinge mag voel dat hulle nie waardeer word nie √ wat kan lei tot hoë afwesigheid/personeelomset. √ - Ervare en hoogs opgeleide werkers sal outokratiese leierskapstyle teen- staan, √ omdat dit tot stadiger groei/laer deelname/minder kreatiwiteit lei. √ - Enige ander relevante analise van die negatiewe impak van die outokratiese leierskapstyl op besigheid. Maks. (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com 16 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 3.6 Maatskappye sonder winsoogmerk (MSW) 3.6.1 Kapitaal Sukses Mislukking - Onbeperkte aantal stigters√ kan - Stigters kan beperkte/glad nie kapitaal meer kapitaal tot die MSW bydra nie √ wat nie voldoende is vir die bydra. √ totstandkoming/ bedryf van die MSW - Meer kapitaal kan byeengebring nie. √ word deur donasies/ - Die maatskappy is afhanklik van/maak borgskappe √ vir bedrywighede/ staat op donasies as hul hoofbron van uitbreiding. √ kapitaal √ wat bedrywighede/ - Dit is maklik om fondse/kapitaal uitbreiding kan belemmer/inperk.√ te verkry, √ as donateurs - MSW kan sukkel om genoeg kapitaal/ belastingvoordele geniet. √ fondse te kry √ as hulle nie donateurs - Enige ander relevante antwoord kan oortuig nie/donasies misbruik. √ wat verband hou met die bydrae - Enige ander relevante antwoord wat wat kapitaal tot die sukses van verband hou met die bydrae wat ʼn MSW lewer. kapitaal tot die mislukking van ʼn MSW lewer. Maks. (4) 3.6.2 Bestuur Sukses Mislukking - ʼn MSW kan goed bestuur word√ - Groot bestuurstrukture √ kan want dit vereis ʼn minimum van besluitneming bemoeilik/ drie direkteure. √ vertraag. √ - Meer direkteure kan aangestel - Direkteure kan besigheidsfondse word√ om meer vaardighede/ wanbestuur √ omdat hulle nie ʼn idees/vernuwing/kenners na die direkte belang by die MSW het MSW te bring. √ nie. √ - Die wetlik voorgeskrewe - Direkteure is aanspreeklik √ vir bestuurstruktuur √ verseker ʼn enige verlies/skade/koste deur die goedgeorganiseerde maatskappy aangegaan.√ maatskappy. √ - Enige ander relevante antwoord - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die bydrae wat verband hou met die bydrae wat bestuur tot die mislukking van wat bestuur tot die sukses van ʼn ʼn MSW lewer. MSW lewer. Maks. (4) 3.7 Voordele verskaf deur Werkloosheidsversekeringsfonds Werkloosheidsvoordele √√ - Werknemers, wat werkloos geraak het/afgelê is as gevolg van herstrukturering/ kontrak wat beëindig is, kan binne ses maande eis na hulle werkloos geraak het. √ - Werklose werknemers kan slegs eis as hulle ʼn bydrae tot die WVF gemaak het. √ - Werklose werknemers geniet hierdie voordele totdat die toegewysde fondse uitgeput raak.√ - Indien ʼn werker vrywillig sy/haar kontrak beëindig, kan hy/sy nie eis nie. √ - Geen belasting word betaal op werkloosheidsvoordele nie.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met werkloosheidsvoordele. Voordeel (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 17 Siektevoordele √√ - Werknemers kan hierdie voordele ontvang indien hulle nie in staat is om vir meer as 14 dae te werk sonder om 'n salaris/gedeelte van 'n salaris te ontvang nie. √ - Werknemers kan nie hierdie voordele eis as hulle mediese behandeling weier nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met siektevoordele. Voordeel (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Kraamvoordele √√ - Werknemers wat swanger is, ontvang hierdie voordele tot 17 weke/4 maande/ 121 dae. √ - Indien ʼn persoon ʼn miskraam gehad het, kan sy eis vir tot ses weke/42 dae. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met kraamvoordele. Voordeel (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Aanneemvoordele √√ - Werknemers kan hierdie voordele ontvang as hulle ʼn kind jonger as twee (2) jaar aanneem. √ - Werknemers wat onbetaalde verlof neem/kan ʼn gedeelte van hulle salaris ontvang terwyl die kind tuis versorg word.√ - Slegs een ouer/maat kan eis. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met aanneemvoordele. Voordeel (2) Verduideliking (1) Submaks. (3) Voordele vir afhanklikes √√ - Afhanklikes kan aansoek doen vir hierdie voordele indien die broodwinner, wat bygedra het tot die WVF, sterf. √ - Die eggenoot van die oorledene kan eis al is hy/sy werkloos of nie. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van afhanklikes. Voordeel (2) Verduideliking (1) Submaks (3) LET WEL: 1. Sien slegs die eerste DRIE (3) na. 2. Die voordeel kan in die verduideliking geïntegreer wees. (Enige 3 x 3) (9) [60] UITEENSETTING VAN PUNTE 3.1 3 3.2.1 6 3.2.2 6 3.2.3 6 3.3 8 3.4 6 3.5 8 3.6.1 4 3.6.2 4 3.7 9 TOTAAL 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com 18 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) VRAAG 4: BESIGHEIDSROLLE 4.1 Oorsake van konflik - Gebrek aan voldoende kommunikasie tussen leiers en lede √ - Verskille in agtergrond/kulture/waardes/geloof/taal √ - Gebrek aan/Beperkte besigheidshulpbronne √ - Verskillende doelwitte/doelstellings vir die groep/individue √ - Persoonlikheidsverskille tussen groep/individue √ - Verskillende opinies √ - Onbillike werkslading √ - Stres wat nie goed bestuur word nie √ - Onrealistiese verwagtinge √ - Swak organisering/leierskap/administratiewe prosedures en stelsels √ - Verwarring rondom skedulering/spertye √ - Ignorering van reëls/prosedures √ - Wangedrag/Onaanvaarbare gedrag √ - Hoë/Intense mededinging/Wedywering √ - Swak kommunikasie √ - Onduidelike verantwoordelikhede √ - Word afgelei deur persoonlike doelwitte √ - Konstante veranderinge in die werkplek √ - Onbillike behandeling van werkers/Begunstiging deur bestuur/Diskriminasie √ - Gebrek aan vertroue tussen werkers √ - Enige ander relevante antwoord wat met oorsake van konflik in die werkplek verband hou. LET WEL: Sien slegs die eerste VYF (5) na. (5 x 1) (5) 4.2 Kriteria vir suksesvolle spanprestasie - Interpersoonlike gesindhede en gedrag √ - Gedeelde waardes/Onderlinge vertroue en ondersteuning √ - Kommunikasie √ - Samewerking √ LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na. (4 x 1) (4) 4.3 Stadia van spanontwikkeling 4.3.1 Stormstadium/Bestorming √√ 4.3.2 Prestasie/Werkverrigting √√ 4.3.3 Vorming √√ (3 x 2) (6) 4.4 4.4.1 Onetiese besigheidspraktyk Die personeel wat sosiale media gebruik en persoonlike e-posse tydens werktyd beantwoord. √ (1) 4.4.2 Soort onetiese besigheidspraktyk Misbruik van werktyd √√ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 19 4.4.3 Aanbevelings om die misbruik van werktyd te hanteer - Praat direk met die betrokke werknemers wat werktyd misbruik. √√ - Gedrags-/Etiese kode behoort duidelike reëls vir die gebruik/ misbruik van werktyd in te sluit. √√ - Verskaf opleiding oor die inhoud van die gedragskode/etiek. √√ - Gedrags-/Etiese kode behoort deur alle werknemers onderteken te word, sodat elkeen ingelig is oor die inhoud daarvan.√ √ - Werkers te monitor om te verseker dat take voltooi word. √√ - Reël werkstye op so 'n manier dat werkers vrye/fleksietye het vir persoonlike sake. √√ - Skep 'n kultuur van verantwoordelikheid/ versterk spangees sodat alle werkers verantwoordelik voel vir wat bereik moet word. √√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met praktiese maniere om die misbruik van werktyd te hanteer. LET WEL: Ken ʼn maksimum van TWEE (2) punte toe indien aanbevelings op die onetiese besigheidspraktyke in VRAAG 4.4.1 geïdentifiseer, gebaseer is. Maks. (6) 4.5 King-Kode-beginsels 4.5.1 Verantwoordbaarheid - Besighede behoort verantwoordbaar/verantwoordelik √ vir hul besluite/aksies te wees. √ - Besighede behoort akkurate jaarverslae aan aandeelhouers voor te lê √ by die Algemene Jaarvergadering (AJV). √ - Topbestuur behoort te verseker dat ander bestuursvlakke hul rolle/verantwoordelikhede goed verstaan √ om verantwoordbaarheid te verbeter. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met verantwoordbaarheid as 'n beginsel vir etiese sakepraktyk. Maks. (4) 4.5.2 Deursigtigheid - Besluite/Optredes moet duidelik wees √ vir alle belanghebbendes/ rolspelers. √ - Besighede behoort besonderhede rakende aandeelhouers se stemreg aan hulle beskikbaar te stel √ voor/tydens die Algemene Jaarvergadering (AJV). √ - Sake-onderhandelinge/-transaksies √ moet oop/eerlik wees. √ - Besigheidsbeleide en prosesse √ moet duidelik wees en deur alle belanghebbendes/rolspelers verstaan word. √ - Die raad van direkteure moet verslag lewer van beide die positiewe en negatiewe impak √ van die besigheid op die gemeenskap/ omgewing. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met deursigtigheid as ʼn beginsel vir etiese besigheidspraktyk. Maks. (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com 20 BESIGHEIDSTUDIES (EC/SEPTEMBER 2018) 4.6 Verantwoordelikheid van werkers in die bevordering van menslike gesondheid en veiligheid in die werkplek - Werkers behoort hul eie gesondheid en veiligheid in die werkplek √ op te pas. √ - Hulle moet saamwerk en voldoen aan reëls en prosedures, √ bv. dra voorgeskrewe veiligheidsklere, √ ens. - Meld onveilige/ongesonde omstandighede aan √ by die toepaslike gesagsdraers/bestuur. √ - Rapporteer ongelukke √ aan die werkgewer so gou as moontlik. √ - Enige ander relevante antwoord wat met verantwoordelikheid van werkers in die bevordering van menslike gesondheid en veiligheid in die werkplek verband hou. Maks. (4) 4.7 Voordele van diversiteit in die werkplek - Werkplekdiversiteit verbeter 'n besigheid se vermoë √ om probleme op te los/ markte te vernuwe/diverse markte te ondersoek. √ - Werknemers waardeer mekaar se diversiteit √ en leer om by mekaar aanklank te vind/te kommunikeer oor grense van verskeidenheid. √ - Diversiteit in die werkplek verbeter √ moraal/motivering. √ - Werknemers toon groter lojaliteit aan die besigheid, √ omdat hulle voel dat hulle gerespekteer/aanvaar/verstaan word. √ - Diverse arbeidsmag kan besighede ʼn mededingende voordeel gee, √ omdat hulle beter dienste as ander kan lewer. √ - Dit maak goeie besigheidsin/verbeter winsgewendheid, √ as verskille gerespekteer/ diversiteit getoon word. √ - Diverse besighede verseker dat hul beleide/praktyke √ elke werknemer bemagtig om sy/haar beste te lewer/volle potensiaal te bereik. √ - Klante evalueer besighede al hoe meer √ op hoe hulle diversiteit in die werkplek hanteer/bestuur. √ - Werkers met verskillende agtergronde √ kan verskillende perspektiewe na die besigheid bring. √ - Diverse arbeidsmag stimuleer debat √ oor nuwe/verbeterde maniere om dinge gedoen te kry. √ - Werkers verteenwoordig verskillende groepe √ en kan daarom klante se behoeftes beter identifiseer/bevredig. √ - Besighede met ʼn diverse arbeidsmag het gewoonlik ʼn beter openbare beeld √ en kan meer klante lok. √ - Enige ander relevante antwoord wat met die voordele van diversiteit in die werkplek verband hou. Maks. (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 21 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) BESIGHEIDSTUDIES 21 4.8.1 Voordele van KMB/KMI vir besighede - Kan ervare werknemers lok/vergroot die poel geskoolde arbeid √ wat tot verhoogde produktiwiteit kan lei. √ - Besigheid kan ʼn goeie openbare beeld/reputasie hê, √ omdat hulle goed na hul werkers omsien/op ʼn verantwoordelike manier optree/sake doen. √ - Besigheid kan mededingende voordeel hê, √ want dit lei tot goeie publisiteit/verbeterde reputasie/aansien. √ - Bevorder verbruikerslojaliteit √ wat lei tot verhoogde verkope/wins/meer klante. √ - KMI-programme kan as ʼn bemarkingstrategie gebruik word √ om produkte/dienste te bevorder. √ - Die besigheid geniet die goedgesindheid/ondersteuning √ van die gemeenskap. √ - KMI-programme bevorder spanwerk √ tussen werknemers in besighede.√ - KMI help om beleggers te lok √ wat lei tot vinniger uitbreiding/ groei. √ - Besighede kan belastingvoordele, √ bv. belastingvermindering/-afslag ontvang. √ - Ondersteun die oplossing van sosio-ekonomiese kwessies √ soos armoede/werkloosheid ens. √ - Indien die korporatiewe sektor vrywillig by KMI betrokke raak, √ is die kanse minder dat die regering die kwessie deur wetgewing sal afdwing. √ - Werknemers voel dat hulle ʼn verskil maak √ deur vir die besigheid te werk. √ - Dit help om personeel te behou/Laer personeelomset √ omdat daar na werknemers se gesondheid/veiligheid omgesien word. √ - Verbeter werknemers se gesondheid √ deur gefokusde KMI-programme. √ - Besighede raak meer gemeenskapsgedrewe √ deur nou saam met die gemeenskap te werk om vaardigheidsontwikkelingsprojekte van stapel te stuur. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van KMB/KMI vir besighede. Maks. (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Grade 12 NSC Business Studies Afrikaans 2018 Prepartory Possible Answer](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-afrikaans-2018-prepartory-possible-answer/39290679-cd48-4295-b23b-0cf3da345556) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr - [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2019-afrikaans-final/4e150678-ce65-4ac4-b3ad-3aa0d78f5810) — Business Studies · Memo · 2019 · Afr - [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2017-afrikaans/288aaf6a-7e79-4850-8b58-cad69359bba4) — Business Studies · Memo · 2017 · Afr - [BUSINESS STUDIES P1 GR12 QP SEPT2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr12-qp-sept2022-afrikaans/be8e7318-8cb4-4d1b-b83a-12d6a4b7bc75) — Business Studies · QP · 2022 · Afr - [BUSINESS STUDIES P1 GR 12 QP SEPT2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr-12-qp-sept2020-afrikaans/50169ce2-9771-46af-b24f-b674c07df269) — Business Studies · QP · 2020 · Afr - [BUSINESS STUDIES GR12 QP SEPT2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-qp-sept2019-afrikaans-final/4a530a84-5542-494f-9b6a-9af852411134) — Business Studies · QP · 2019 · Afr ## More from Grade 12 Business Studies - [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025 - [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr - [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025 - [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr - [Gr 12 Business Studies P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/11936e49-b2e2-4b0c-a897-9ba405666580) — QP · 2024 · Afr - [KZN Business Studies Grade 12 September 2024 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-12-september-2024-p2-and-memo/537bb816-a58a-49d5-99f5-3d09148dcd57) — Memo · 2024 ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.