# Business Studies Grade 12 NSC June 2018 Memo (Afrikaans) > Grade 12 Business Studies memorandum from the NSC June Exam 2018 (Afrikaans), 44 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/business-studies-may-june-2018-memo-afr/2fab4f7a-be20-43f3-88e0-743da003323d - Updated: 2026-09-27 - Subject: Business Studies - Grade: Grade 12 - Document type: Memorandum - Year: 2018 - Exam period: NSC June Exam - Curriculum: CAPS - Pages: 44 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-may-june-2018-memo-afr/2fab4f7a-be20-43f3-88e0-743da003323d) ## About this document Business Studies · Grade 12 · NSC June Exam · 2018. Memorandum, 44 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN BESIGHEIDSTUDIES MEI/JUNIE 2018 NASIENRIGLYNE PUNTE: 300 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 44 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 2 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne NOTAS AAN NASIENERS INLEIDING Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die volgende te verseker: a) Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die standaard van nasien b) Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke c) Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum nasieners oor die hele land d) Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die vak by skole/onderwysinstellings 1. Vir nasien- en modereringsdoeleindes word die volgende kleure aanbeveel: Nasiener: Rooi Senior Nasiener: Groen Adjunkhoofnasiener: Bruin/Swart/Blou Hoofnasiener: Pienk Interne Moderator: Oranje DBE-moderator: Turkoois 2. Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter van die aard van die vraag afhang. 3. Omvattende nasienriglyne word voorsien, maar dit is geensins volledig nie. Behoorlike oorweging moet gegee word aan 'n antwoord wat korrek is, maar: • 'n Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyne gegee word • Uit 'n ander bron kom • Oorspronklik is • 'n Ander benadering gebruik LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A. 4. Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate verskaf word en ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of 'n mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.) 5. Die woord 'subtotaal' word gebruik om die toekenning van punte binne 'n vraag of subvraag te vergemaklik. 6. Die doel daarvan om punte (gelei deur 'maks' in die uiteensetting van die punte) aan die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te verseker met die nasien van die skrifte asook met berekeninge/moderering. 7. Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte wat aan die einde van elke vraag verskyn. Dit moet deur 'maks' in die nasienriglyne/uiteensetting van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn. 8. In 'n indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord tersaaklik wees en verband hou met die vraag. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 3 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 9. Foutiewe nommering van antwoorde in Afdeling A en B sal streng gepenaliseer word, daarom word korrekte nommering in alle afdelings sterk aanbeveel. 10. Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan met 'n 'H' of 'R'. 11. Neem kennis dat geen punte toegeken sal word vir die aanduiding Ja/Nee in die evalueringstipe vrae wat motivering of bevestiging vereis nie. (Van toepassing op AFDELING B en C.) 12. Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik word: 12.1 Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele hofgedinge.'√ 12.2 Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA verminder tyd en koste wat spandeer word√ op lang siviele hofgedinge√, want die werkgewer sal nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig was nie.'√ LET WEL: 1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'ontleed'. 2. Let op die plasing van die merkie(√) in die toekenning van punte. 13. Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag, kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyne en die konteks van elke vraag. Kognitiewe werkwoorde, soos: 13.1 Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel voor, (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord sal dus aan die einde daarvan verskyn. 13.2 Beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, vergelyk, onderskei/toon verskille/differensieer, regverdig, ontwerp, ontwikkel, ontleed, evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus meer objektief toegeken word om te verseker dat assessering volgens die vasgestelde norme geskied, sodat eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 4 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 14. Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord aangebied het in AFDELING B en C-vrae wat een antwoord vereis. 15. AFDELING B 15.1 Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur 'n lyn deur die onnagesiende gedeelte te trek en gebruik die woord 'MAKS'. LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word. 15.2 Indien twee of meer feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat. Punt 15.1 geld steeds. 15.3 Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te gee, beredeneer dit by die nasiensentrum ten einde die alternatiewe antwoorde te finaliseer. 15.4 Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte: 15.4.1 Waar die getal feite wat vereis dat kandidate moet 'verduidelik/ bespreek/beskryf', gespesifiseer is, sal dit soos volg nagesien word: • Feit 2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyne) • Verduideliking 1 punt Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyne gegee om die toekenning van punte te vergemaklik. 15.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet puntetoekenning gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte in die nasienriglyne toegeken. 15.5 EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep, wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit 'n scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN C (waar van toepassing). 16. AFDELING C 16.1 Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg: Inleiding Maksimum: Inhoud 32 Gevolgtrekking Insig 8 TOTAAL 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 5 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 16.2 Insig bestaan uit die volgende komponente: Struktuur/Uitleg Is daar 'n inleiding, inhoud en 'n gevolgtrekking? 2 Ontleding en Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub- 2 vertolking opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van wat gevra word, getoon word? Punte toegeken volgens die gids hieronder: Alle opskrifte aangespreek: 1 (Een 'A') Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een 'A') Sintese Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op die 2 vrae gebaseer is? Punte toegeken volgens die gids hieronder: Geen relevante feite: 0 (Twee '-S') 'n Paar relevante feite: 1 (Een '-S') Slegs relevante feite: 2 (Geen '-S') Opsie 1: Waar 'n kandidaat 50% of meer van die vraag met slegs relevante feite beantwoord het, verskyn geen '-S' in die linkerkantlyn. Ken die maksimum van TWEE (2) punte vir sintese toe. Opsie 2: Waar 'n kandidaat minder as 50% van die vraag met slegs OF 'n paar relevante feite beantwoord het, verskyn een '-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n maksimum van EEN (1) punt vir sintese toe. Opsie 3: Waar 'n kandidaat minder as 50% van die vraag met geen relevante feite beantwoord het, verskyn twee '-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n NULPUNT toe vir sintese. Oorspronklikheid Is daar bewyse van voorbeelde, aktuele inligting, huidige 2 neigings en ontwikkelings? TOTAAL VIR INSIG: 8 TOTAAL VIR FEITE: 32 TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32): 40 LET 1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word uit die WEL: inleiding en gevolgtrekking nie. 2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie. 3. Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur 'n verduideliking ondersteun word nie. 16.3 Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met 'n simbool, bv. ('S, A, -S en/of O'). Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 6 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 16.4 Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/ nasienriglyne vir elke vraag aangedui. 16.5 Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder- afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal is. 16.6 Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte vir insig soos volg aan: S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O – Oorspronklikheid soos in die tabel hieronder aangedui. INHOUD PUNTE Feite 32 (maks.) S 2 A 2 S 2 O 2 TOTAAL 40 16.7 Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie. Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan. (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.) 16.8 Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/vertolk, kry hy/sy steeds punte vir uitleg/struktuur. 16.9 Indien 'n ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/ subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne. 16.10 16.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde. 16.10.2 Waar kandidate volledige sinne gee, sal die punte (√) geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv. 'Produkontwikkeling is 'n groeistrategie/waar ondernemings poog om nuwe produkte√ in bestaande markte bekend te stel.'√ Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word. 16.11 Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 7 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 B√√ 1.1.2 A√√ 1.1.3 C√√ 1.1.4 D√√ 1.1.5 D√√ 1.1.6 B√√ 1.1.7 C√√ 1.1.8 C√√ 1.1.9 B√√ 1.1.10 D√√ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 spesifikasie√√ 1.2.2 dividend√√ 1.2.3 skuldbriefhouers√√ 1.2.4 Jung√√ 1.2.5 administrasie√√ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 H√√ 1.3.2 J√√ 1.3.3 G√√ 1.3.4 A √√ 1.3.5 F√√ (5 x 2) (10) TOTAAL AFDELING A: 40 UITEENSETTING VAN PUNTE VRAAG 1 PUNTE 1.1 20 1.2 10 1.3 10 TOTAAL 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 8 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne AFDELING B Sien SLEGS die EERSTE DRIE (3) vrae in hierdie afdeling na. VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWINGS 2.1 Porter se Vyf Kragte-model - Bedreiging van substitute/Alternatiewe√ - Onderhandelingsmag van die kopers√ - Bedreiging/Toegangsversperrings tot die mark√ - Mag van die verskaffers√ - Mededingende wedywering√ LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na. (4 x 1) (4) 2.2 Rol van SOOO's - Ontwikkel 'n vaardigheidsplan in lyn met die Nasionale Vaardigheidsontwikkeling Strategie.√√ - Stel vaardigheidsontwikkelingsplanne op vir hulle spesifieke ekonomiese sektore.√√ - Goedkeuring van werksplek vaardigheidsplanne en jaarlikse opleidingsverslae.√√ - Toekenning van toelae aan werkgewers, onderwys en opleiding verskaffers. √√ - Betaal toelae aan maatskappye wat die vereistes van Wet op Vaardigheids- ontwikkeling nakom.√√ - Monitor/Evalueer die werklike opleiding by diensverskaffers.√√ - Bevorder en vestig leerderskappe.√√ - Registreer leerderskap ooreenkomste/leerprogramme.√√ - Verskaf opleidingsmateriaal/programme aan vaardigheidsontwikkelings fasiliteerders.√√ - Verskaf akkreditasie aan vaardigheidsontwikkeling fasiliteerders.√√ - Ondersteun opleiding in verskillende sektore van die Suid-Afrikaanse ekonomie.√√ - Bevorder leerderskappe en leerprogramme deur geskikte werkplekke vir praktiese en werksonderving te identifiseer.√√ - Kollekteer heffings en betaal toelae soos benodig.√√ - Rapporteer aan die Direkteur Generaal.√√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die rol van SOOO's in die ondersteuning van die Wet op Vaardigheidsontwikkeling. Maks (10) 2.3 BBSEB-pilare 2.3.1 Verskaffers ontwikkeling /Besigheids- en Verskafferontwikkeling/ Voorkeurverkryging√√ 2.3.2 Maatskaplike verantwoordelikheid/Sosio-ekonomiese ontwikkeling√√ 2.3.3 Vaardigheidsontwikkeling√√ 2.3.4 Bestuur/Gelyke Indiensneming/Bestuur en beheer√√ 2.3.5 Eienaarskap√√ (10) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 9 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 2.4 Onderskeid tussen produkontwikkeling en markontwikkeling PRODUKONTWIKKELING MARKONTWIKKELING - Besighede genereer nuwe idees√ - 'n Proses van ondersoek/vind/ en ontwikkel ‘n nuwe produk of soek na nuwe markte√ vir diens.√ bestaande produkte.√ - Die bekendstelling van 'n nuwe - Besighede verkoop hulle produk of diens√ in bestaande bestaande produkte√ aan nuwe markte.√ markte√/Betrek teiken verbruikers in 'n potensiele mark√ wat buite hulle normale teikenmark is.√ - 'n Besigheid mag moontlik nuwe - Besighede moet navorsing doen√ tegnologie benodig√ om die nuwe oor die mark wat hulle wil betree.√ produkte te ontwikkel √ - Hulle verbeter/verander die - Hulle verander die manier waarop verpakking van huidige produkte√ die produkte versprei word√ om 'n sodat hulle anders lyk en ander ander mark te bereik.√ market lok.√ - Voorbeeld: 'n Selfoon vervaardiger - Voorbeeld: Vind nuwe markte√ in ontwerp 'n nuwe foon√ wat ook ander dorpe en stede.√ gebruik kan word om internet foonoproepe te maak.√ - Enige ander relevante antwoord - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met wat verband hou met produkontwikkeling. markontwikkeling. Sub maks (4) Sub maks (4) LET WEL: 1. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie. 2. Die verskille moet duidelik wees. 3. Ken 'n maksimum van VIER (4) punte toe indien verskille nie duidelik is nie/Sien slegs produkontwikkeling of markontwikkeling na. Maks (8) 2.5 Wetgewing 2.5.1 Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes, 1997 (Wet 61 van 1997)/ COIDA.√√ (2) 2.5.2 Negatiewe impak van COIDA op MGV/besighede - Eis prosesse/prosedures√ kan tydrowend vir MGV wees.√ - Prosesse/Prosedures vereis deur die Wet kan duur wees√ aangesien papierwerk 'n ekstra administratiewe las op MGV/besighede plaas.√ - MGV/Werkgewer moet al hulle werkers registreer/moet jaarlikse bydraes aan COIDA maak√ wat tot kontantvloeiprobleme kan lei.√ - MGV/Werkgewer kan verplig word om swaar boetes te betaal√ indien hulle skuldig bevind word aan nalatigheid/veiligheidsmaatreëls wat nie toegepas is nie.√ - Werkers wat tydelik/permanent in die buiteland werk√ is nie gedek nie.√ - Huiswerkers/Militêre werkers√ is nie gedek nie.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak van COIDA op MGV/besighede. LET WEL: Aanvaar relevante feite, indien COIDA verkeerd geidentifiseer is as ‘n antwoord in VRAAG 2.5.1. Maks (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 10 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 2.6 Besigheidsomgewing 2.6.1 Sekondêre sektor√ (1) 2.6.2 UITDAGING BESIGHEIDSOMGEWING (a) SEH werknemers is gereeld afwesig Mikro√√ van die werk.√ Sub maks (1) Sub maks (2) (b) Hulle koop hulle grondstowwe by Early Mark√√ Bird Mielieplaas wat soms nie voorraad het nie.√ Sub maks (1) Sub maks (2) (c) Die plaaslike regering het die bestuur Makro√√ van SEH beveel om hulle produkte by die Suid-Afrikaanse Buro vir Standaarde te registreer.√ Sub maks (1) Sub maks (2) LET WEL: 1. Sien slegs die EERSTE uitdaging vir elke omgewing na. 2. Indien die omgewing nie met die uitdaging gekoppel is nie, merk slegs die uitdaging. 3. Ken volpunte toe vir die besigheidsomgewing al is die uitdaging onvolledig. Maks (9) 2.7 Impak van die NKW op besighede Positiewe/Voordele - Die hele kredietproses is deursigtig√ bv. beide die besigheid en kliënte ken hulle verantwoordelikhede.√ - Laer oninbare skuld√ het beter kontantvloei tot gevolg.√ - Besighede word beskerm√ teen kliënte wat nie betaal nie.√ - Kontantverkope verhoog√ aangesien besighede slegs krediet verskaf aan kliënte wat kwalifiseer/meer kliënte koop met kontant.√ - Geen roekelose lenings nie√ en beskerm besighede teen bankrotskap. √ - Besighede doen deeglike kredietkontroles√ en ontvang op datum dokumentasie van die verbruiker as bewys dat hulle die terugbetaling kan bekostig.√ - Lei tot meer kliënte√ deur kredietverkope aangesien hulle nou beskerm word teen misbruik.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe impak/voordele van die NKW op besighede. EN/OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 11 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne Negatiewe/Nadele - Besighede kan nie meer√ krediet bemarking doen nie.√ - Die papierwerk en administratiewe proses√ vereis deur die Wet, is duur en tydrowend. √ - Die besigheid moet addisionele personeel aanstel√ om die ekstra administrasie te hanteer.√ - Indien die kredietooreenkoms roekeloos verklaar word√ kan besighede die uitstaande skuld en goedere verloor. √ - Besighede wat amptelike kredietverskaffers is√ moet 'n jaarlikse nakomingsverslag indien. √ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak/nadele van die NKW op besighede. Maks (8) [60] UITEENSETTING VAN PUNTE VRAAG 2 PUNTE 2.1 4 2.2 10 2.3 10 2.4 8 2.5.1 2 2.5.2 8 2.6.1 1 2.6.2 9 2.7 8 TOTAAL 60 VRAAG 3: BESIGHEIDSGELEENTHEDE 3.1 Soorte WVF voordele - Werkloosheid√ - Kraam √ - Siekte/Ongeskiktheid√ - Aanneem√ - Afhanklikes√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met soorte WVF voordele. LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na. (4 x 1) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 12 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 3.2 Soorte voorkeuraandele 3.2.1 Deelnemende√√ (2) 3.2.2 Kumulatiewe√√ (2) 3.3 Ander soorte voorkeuraandele - Gewone voorkeur aandele√√ - Nie-kumulatief√√ - Aflosbaar√√ - Nie-aflosbaar√√ - Nie-deelnemend√√ - Omskakelbare√√ - Nie-omskakelbare√√ LET WEL: 1. Sien slegs die eerste DRIE (3) na. 2. Ken geen punte toe vir antwoorde wat in VRAAG 3.2 gegee is nie. (3 x 2) (6) 3.4 Funksies van die JSE - Gee geleenthede aan finansiële instellings, bv. versekeringsmaatskappye√ om hul fondse in aandele te belê.√ - Dien as 'n barometer/aanwyser√ vir ekonomiese toestande in Suid-Afrika.√ - Hou beleggers ingelig oor aandelepryse √ deur die aandeelpryse daagliks te publiseer.√ - Dien as 'n skakel√ tussen beleggers en publieke maatskappye.√ - Aandele word waardeer√ en geëvalueer deur deskundiges.√ - Klein beleggers word genooi om deel te neem aan die ekonomie van die land√ deur die koop/verkoop van aandele.√ - Risiko-/Waagkapitaalmarkte√ word moontlik gemaak.√ - 'n Goed georganiseerde mark vir sekuriteite√ dien as 'n gedissiplineerde mark vir sekuriteite.√ - Moedig√ nuwe beleggings aan.√ - Mobiliseer fondse√ vir versekeringsmaatskappye en ander instellings.√ - Verkry√ primêre kapitaal.√ - Reguleer 'n mark√ vir verhandeling in aandele.√ - Beplan, doen navorsing en gee advies√ oor beleggingsmoontlikhede.√ - Verseker dat die mark bedryf word√ op 'n deursigtige manier.√ - Voorsien beskerming√ aan beleggers.√ - Moedig korttermyn√ beleggings aan.√ - Fasiliteer elektroniese verhandeling√ van aandele/STRATE.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die funksies van die Johannesburgse Sekuriteitebeurs (JSE). Maks (8) 3.5 Ondernemingsvorme 3.5.1 Vennootskap√√ (2) Motivering Zama en Quinton is gekwalifiseerde prokureurs wat 'n besigheid, met die naam Z en Q Prokureurs, begin het wat geen kontinuïteit het nie.√ (1) LET WEL: Ken geen punte toe vir die motivering indien die ondernemingsvorm verkeerd geïdentifiseer is. Maks (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 13 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 3.5.2 Suksesfaktore van 'n vennootskap en 'n maatskappy met persoonlike aanspreeklikheid KRITERIA VENNOOTSKAP MAATSKAPPY MET PERSOONLIKE AANSPREEKLIKHEID Bestuur - Vennote is aktief betrokke by - MPA word deur 'n bekwame raad bestuur√ en kan ander vennote se van direkteure bestuur√ wat idees gebruik.√ kundig in hulle velde kan wees.√ - Vennote het toegang tot die - Vinnige besluite kan gemaak kundigheid van ander vennote√ word√ selfs al is daar net een wanneer moeilike besluite geneem direkteur.√ moet word.√ - Nie alle vennote hoef aktief by bestuur betrokke te wees nie√ en kan dan eerder bekwame bestuurders aanstel.√ Enige ander relevante antwoord wat verband hou met bestuur as 'n sukses faktor. Sub maks (2) Sub maks (2) Belasting - Vennootskappe betaal BTW slegs - MPA betaal slegs belasting nadat op relevante produkte verkoop/ die besigheid se uitgawes√ dienste gelewer√ wat belasting- afgetrek is.√ administrasie verminder.√ - Vennootskap betaal nie - Die maatskappy betaal belasting inkomstebelasting nie√, slegs teen 'n vaste koers√ wat laer as vennote in hulle persoonlike die vir vennootskappe kan wees.√ hoedanighede.√ - Beeld van die besigheid is bevorder√ en lok belegging wanneer die maatskappye aan die regulasies/wette van belasting voldoen.√ Enige ander relevante antwoord wat verband hou met belasting as 'n sukses faktor. Sub maks (2) Sub maks (2) Verdeling - Regverdige verdeling van - Hoë winste en goeie opbrengs van winste winste√ aangesien dit volgens aan aandeelhouers√ toon, die die bydrae van die vennote sukses van die maatskappy, wat gedoen word.√ die waarde van die aandele verhoog.√ - Die verdeling van winste tussen - Winste gegenereer kan herbelê die vennote kan hulle motiveer√ word√ om die besigheid se om die besigheid 'n suksesvolle bedrywighede uit te brei. √ onderneming te maak.√ Enige ander relevante antwoord wat verband hou met verdeling van winste as 'n sukses faktor. Sub maks (2) Sub maks (2) LET WEL: 1. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie. 2. Oorweeg ooreenkomste indien die vennootskap verkeerd geïdentifiseer is. Maks (12) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 14 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 3.6 Transformasionele leierskapsteorie - Geskik vir 'n dinamiese omgewing√, waar verandering drasties kan wees.√ - Die passie/visie/persoonlikheid van leiers inspireer volgelinge√ om hul verwagtinge/insig/motiverings te verander om 'n gemeenskaplike doel te bereik.√ - Strategies denkende leiers ontwikkel 'n langtermynvisie vir die organisasie√ en verkoop dit aan volgelinge/werknemers.√ - Leiers het die vertroue/respek/bewondering√ van hul volgelinge/ ondergeskiktes.√ - Bevorder intellektuele stimulasie/kreatiewe denke/probleemoplossing√ wat lei tot groei/ontwikkeling/sukses van die besigheid.√ - Volgelinge word afgerig/gelei/gementor/emosioneel ondersteun deur transformasie/verandering√ sodat hulle hul idees vryelik kan deel.√ - Moedig volgelinge aan√ om geleenthede te ondersoek/nuwe dinge te probeer.√ - Leiers lei deur hul voorbeeld√ en laat werkers belangstel in hul werk.√ - Leiers het sterk, charismatiese persoonlikhede√ en is baie goed met motivering van personeel om resultate te behaal.√ - Stel werkers in staat om groter eienaarskap van hul werk te neem√ en hul eie sterk- en swak punte te ken.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die transformasionele leierskapsteorie. LET WEL: Ken punte toe indien voorbeelde begrip vir die leierskapsteorie illustreer wat in die antwoord geïntegreer kan word. Maks (6) 3.7.1 Maniere waarop Ayisha op vrae aan die einde van die aanbieding gereageer het - Sy het aan die einde van haar aanbieding seker gemaak dat geen lid van die gehoor die besprekings oorheers nie.√ - Sy het verskoning gevra vir 'n fout in haar aanbieding.√ - Sy het erkenning aan goeie vrae gegee.√ LET WEL: 1. Sien slegs die eerste DRIE (3) na. 2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario aangehaal is. (3 x 1) (3) 3.7.2 Ander maniere om op vrae aan die einde van die aanbieding te reageer - Maak seker dat jy elke vraag/wat gevra word, verstaan.√√ - Lewer kommentaar/Herbewoord 'n vraag indien onseker, voordat dit beantwoord word.√√ - Luister aandagtig na elke vraag/Dink versigtig voor jy reageer.√√ - Spreek die vrae aan en nie die persoon nie.√√ - Bly te alle tye professioneel/beleefd/kalm/toeganklik/nie aggresief nie.√√ - Moenie in 'n debat/argument betrokke raak nie.√√ - Vermy die beantwoording van moeilike vrae as die antwoord nie bekend is nie.√√ - Spreek die hele gehoor aan en nie net die persoon wat die vraag gevra het nie.√√ - Beloof om antwoorde wat jy nie geken het/nie van seker is nie, op te volg.√√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ander maniere om na ‘n aanbieding op vrae te reageer. LET WEL: Ken geen punte toe vir antwoorde wat aangehaal is uit VRAAG 3.7.1. Max (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 15 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 3.8 Beleggingsfaktore 3.8.1 Inflasiekoers - Mense word beïnvloed deur 'n hoë inflasiekoers√, omdat hulle geldwaarde/ koopkrag afneem.√ - Die opbrengs op belegging√ moet hoër as die inflasiekoers wees.√ - Inflasie het 'n positiewe effek op sommige beleggings√ soos eiendom/aandele waar inkomste sal verhoog indien inflasie toeneem.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die inflasiekoers as 'n faktor wat oorweeg moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word. Maks (2) 3.8.2 Beleggingsperiode - Die beleggingsperiode kan kort, medium en/of lang termyn wees√ afhangende van die belegger se behoeftes.√ - Korttermynbeleggings maak dit vir die beleggers moontlik om toegang tot hul geld√ in 'n kort periode te kry indien benodig.√ - Hoe langer die beleggingsperiode√ hoe hoër die opbrengs.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die beleggingstydperk as 'n faktor wat oorweeg moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word. Maks (2) 3.8.3 Opbrengs op belegging - Daar is 'n direkte verband√ tussen risiko en opbrengs.√ - Die opbrengs moet aangedui word as√ netto na-belasting-wins op die belegging.√ - Opbrengs kan in die vorm van kapitaalwins wees√, waar die bate se waarde toegeneem het.√ - Die netto na-belasting opbrengs moet hoër wees√ as die inflasiekoers.√ - Hoë risiko beleggings√ lewer hoër opbrengste.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met opbrengs op belegging as 'n faktor wat oorweeg moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word. Maks (2) [60] UITEENSETTING VAN PUNTE VRAAG 3 PUNTE 3.1 4 3.2.1 2 3.2.2 2 3.3 6 3.4 8 3.5.1 3 3.5.2 12 3.6 6 3.7.1 3 3.7.2 8 3.8.1 2 3.8.2 2 3.8.3 2 TOTAAL 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 16 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 4: BESIGHEIDSROLLE 4.1 King-kode-beginsels - Deursigtigheid√ - Aanspreeklikheid√ - Verantwoordelikheid√ LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 4.2 Oorsake van konflik in die werkplek - Verskille in agtergrond/kulture/waardes/geloof/taal√ - Beperkte besigheidshulpbronne√ - Verskillende doelwitte/doelstellings vir die groep/individue√ - Persoonlikheidsverskille tussen groep/individue√ - Verskillende opinies√ - Onbillike werkslading√ - Stres wat nie goed bestuur word nie√ - Onrealistiese verwagtinge√ - Swak organisering/leierskap/administratiewe prosedures en stelsels√ - Verwarring rondom skedulering/spertye√ - Ignorering van reëls/prosedures√ - Wangedrag/Onaanvaarbare gedrag√ - Hoë/Intense mededinging/Wedywering√ - Swak kommunikasie√ - Onduidelike verantwoordelikhede√ - Verwarring met persoonlike doelwitte√ - Konstante veranderinge in die werkplek√ - Onbillike behandeling van werkers/Begunstiging deur bestuur/Diskriminasie√ - Gebrek aan vertroue tussen werkers√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met oorsake van konflik in die werkplek. LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. (3 x 1) (3) 4.3 Diversitweitskwessies 4.3.1 Kultuur/Geloof√√ 4.3.2 Ouderdom√√ 4.3.3 Gestremdheid√√ 4.3.4 Taal√√ Maks (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 17 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 4.4 Verskille tussen KMV en KMI KORPORATIEWE MAATSKAPLIKE KORPORATIEWE MAATSKAPLIKE VERANTWOORDELIKHEID (KMV) INVESTERING (KMI) - Die doel is om besigheidspraktyke√ te - Aktiewe toewyding van fondse en verander.√ hulpbronne√ om gemeenskap op te hef/te bemagtig.√ - Fokus is op die verbetering van beeld√ - Fokus is op die opheffing van die en winste.√ gemeenskap√ sonder opbrengs op belegging.√ - Verseker dat alle interne - Verseker dat KMB-projekte relevant√ KMVbeleide/praktyke√ rolspelers se tot gemeenskappe se behoeftes bly.√ belange/omgewingskwessies insluit.√ - Soms bedoel√ as 'n - Bedoel om gemeenskappe te bemarkingsinisiatief.√ bevoordeel/ op te hef√ deur maatskaplike ontwikkeling.√ - Projekte gewoonlik gekoppel aan die - Projekte is buite die besigheid√ en besigheid√, bv. 'n fabriek kan aanbied het 'n sterk ontwikkelingsaanslag.√ om werkloses op te lei.√ - Enige ander relevante antwoord wat met - Enige ander relevante antwoord wat KMV verband hou. met KMI verband hou. Sub maks (2) Sub maks (2) LET WEL: 1. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie. 2. Die verskille moet duidelik wees. 3. Ken 'n maksimum van TWEE (2) punte toe indien verskille nie duidelik is nie/Sien slegs KMV of KMI na. Maks (4) 4.5 Fases van spanontwikkeling 4.5.1 Vorming √√ (2) Motivering Hulle was tydens hulle eerste vergadering gemaklik met mekaar.√ (1) LET WEL: Ken geen punte toe vir die motivering indien die fase van spanontwikkeling verkeerd geïdentifiseer is. Maks (3) 4.5.2 Ander fases van spanwerk Stormstadium/Bestorming√√ - Spanne gaan deur 'n tydperk van ongemaklikheid/konflik na vorming.√ - Verskillende idees van spanlede sal om oorweging meeding.√ - Spanlede maak oop teenoor mekaar en konfronteer mekaar se idees/ perspektiewe.√ - Spanning/Worsteling/Argumente ontstaan en ontstel die spanlede/Magstryd vir die spanleier se posisie.√ - In sommige gevalle word die storm-/bestorm-situasies vinnig opgelos, en in ander gevalle verlaat die span nooit hierdie stadium nie.√ - Baie spanne is onsuksesvol gedurende hierdie stadium omdat hulle nie op die taak fokus nie.√ - Hierdie fase kan vir die span ontwrigtend wees/sal motivering laat daal indien toegelaat word dat dit buite beheer raak.√ - Hierdie stadium is nodig/belangrik vir die groei van die span.√ - Sommige spanlede verdra mekaar net om hierdie stadium te oorleef.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die stormstadium/ bestorming van spanontwikkeling. Fase (2) Verduideliking (1) Sub maks (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 18 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne Normeringstadium/Skikking/Versoening√√ - Spanlede stem saam en bereik konsensus.√ - Rolle en verantwoordelikhede is duidelik en word aanvaar.√ - Prosesse/Werkstyl/Respek ontwikkel.√ - Spanlede het die ambisie om te werk vir die sukses van die span se doelwitte.√ - Konflik kan voorkom, maar toegewydheid en eenheid is sterk.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die normering/skikking/ versoeningsfase van spanontwikkeling. Fase (2) Verduideliking (1) Sub maks (3) Prestasiestadium/Werk as 'n span vir 'n doelwit√√ - Spanlede is bewus van strategieë en die span se doelwitte.√ - Hulle het rigting sonder die inmenging van die leier.√ - Prosesse en strukture is vasgestel.√ - Leiers delegeer en sien om na die prosesse en prosedures.√ - Alle lede is nou bevoeg, selfstandig en in staat om die besluitnemingsproses sonder toesig te hanteer.√ - Verskille tussen lede word waardeer en gebruik om spanprestasie te verbeter.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die prestasiestadium/werk as 'n span vir 'n doelwit fase van spanontwikkeling. Fase (2) Verduideliking (1) Sub maks (3) Ontbinding/Treurtydperk √√ - Die fokus is op die voltooiing van die taak/beëindiging van die projek.√ - Die ontbinding/uitmekaargaan van die span kan traumaties wees, omdat spanlede dit moeilik kan vind om weer as individue te funksioneer.√ - Alle take moet afgehandel wees voordat die span kan ontbind.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die ontbinding/treur- tydperk van spanontwikkeling. Fase (2) Verduideliking (1) Sub maks (3) LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na. Maks (9) 4.5.3 Implikasies van gelykheid, respek en waardigheid op besighede - Besighede/Spanleiers moet al hulle werknemers gelyk behandel, ongeag hulle ras/kleur/ouderdom/geslag/gestremdheid,√√ ens. - Alle werkers moet toegang tot gelyke geleenthede/posisies/hulpbronne hê.√√ - Werknemers en werkgewers moet die wetgewing oor gelyke geleenthede/ menseregte in die werkplek nakom.√√ - Besighede moet gelykheidprogramme ontwikkel/strategieë bevorder om te verseker dat alle werknemers gelyk behandel word ongeag hulle status/rang/mag.√√ - Missiestelling moet waardes van gelykheid/respek insluit.√√ - Opleiding/Inligting/Besigheidsbeleide moet kwessies soos diversiteit/diskriminasie/ teistering insluit.√√ - Werkgewers/Spanleiers moet vinnig en regverdig reageer op gerapporteerde insidente van diskriminasie in die werkplek.√√ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 19 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne - Verseker dat werknemers in 'n werksomgewing wat bevorderlik vir veiligheid/ regverdigheid/vry van verleenthede is.√√ - Bestellings/Take moet met respek gegee word en laat die ontvanger/werknemer toe om 'n sê te hê hoe die taak verrig moet word.√√ - Behandel werkers met respek/waardigheid deur erkenning aan goeie werk gedoen/die waarde van menslike kapitaal.√√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die implikasies van gelykheid, respek en waardigheid op besighede/spanleiers. Maks (6) 4.6 Prosedure om griewe in die werkplek te hanteer - 'n Gegriefde werknemer moet die insident/grief mondelings aan sy/haar toesighouer/bestuurder rapporteer√, wat die grief binne 3 - 5 werksdae moet oplos.√ - Indien die werknemer en die toesighouer dit nie kan oplos nie√, kan die werknemer dit na die volgende bestuursvlak neem.√ - Die werknemer kan oorgaan tot 'n meer formele proses√ waar die grief skriftelik/ op 'n besigheid se griewe-vorm/ingedien moet word.√ - Hy/Sy moet 'n skriftelike antwoord ontvang√ in reaksie op die geskrewe grief.√ - 'n Grieweverhoor/-vergadering√ moet gehou word met alle betrokke partye teenwoordig.√ - Notule moet van die vergadering gehou word√ en enige formele resolusie/ besluit moet op die formele griewe-vorm aangeteken word.√ - Indien die werknemer nie tevrede is nie√, kan hy/sy die saak na die hoogste bestuursvlak verwys.√ - Topbestuur behoort 'n vergadering te belê√ met alle relevante partye betrokke.√ - Notule van hierdie vergadering moet opgeneem/op lêer geplaas word√ en die uitkoms/besluit moet op die formele griewe-vorm aangeteken word.√ - As die werknemer nog steeds nie tevrede is nie, kan hy/sy die saak na die KVBA verwys√, wat die finale besluit oor die saak sal neem.√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die korrekte prosedure om griewe in die werkplek te hanteer. LET WEL: Aanvaar prosedure in enige volgorde. Maks (8) 4.7 Maniere waarop besighede tot die welstand van hulle werknemers kan bydra - Besighede behoort die algemene lewensgehalte van werknemers te verbeter, bv. betaal billike lone/vaardigheidsontwikkeling√√, ens. - Begin 'n voedingsprogram, sodat werknemers minstens een goeie maaltyd per dag kan geniet om hulle gesond te hou.√√ - Gee personeel tyd om betrokke te raak by projekte van hul keuse/laat personeel toe om van hul werksure te gebruik om aan projekte van hulle keuse te werk.√√ - Verskaf vervoer vir werknemers wat ongewone lang ure werk.√√ - Stel opleidings-/mentorprogramme vir junior werknemers beskikbaar.√√ - Hou spanbousessies om die moraal van werknemers te verbeter.√√ - Moedig werknemers aan om kapasiteitsbou-werkswinkels/opleiding/ personeelontwikkelingsprogramme/spanontwikkelingsprogramme by te woon.√√ - Bied beradingsessies vir werkers met persoonlike/emosionele uitdagings, aan.√√ - Werksomstandighede moet veiligheid/mediese/verversingsfasiliteite/voordele soos verlof, aftrede insluit√√, ens. - Betaal regverdige bonusse gebaseer op verdienste/opbrengste van die besigheid.√√ - Laat werknemers toe om deel te neem in besluitneming.√√ - Verskaf rekreasie fasiliteite vir werknemers.√√ - Maak jaarlikse assessering deur 'n mediese dokter/praktisyn beskikbaar.√√ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com Besigheidstudies 20 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne - Bied finansiële ondersteuning aan in die geval van moeilikheid veroorsaak deur onvoorsiene persoonlike koste, bv. mediese uitgawes.√√ - Laat fleksie werksure toe om produktiwiteit te verbeter.√√ - Bied ondersteuningsprogramme aan werknemers geïnfekteer/geaffekteer deur MIV/Vigs.√√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop besighede tot die welstand van hulle werknemers kan bydra. Maks (8) 4.8 Strategieë om onetiese kwessies te hanteer 4.8.1 Seksuele teistering - Implementeer interne klagtes- en dissiplinêre prosedures.√√ - Voed werknemers op oor seksuele teistering sake.√√ - Formuleer 'n beleid ten opsigte van seksuele teistering. √√ - Skep 'n goeie werksomgewing waar alle werknemers se regte en waardigheid respekteer word.√√ - 'n Interne ondersoek moet gedoen word om die ernstigheid van die teistering te bepaal.√√ - Ernstige gevalle/sake oor seksuele teistering moet aan die gepaste instansies soos die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) gerapporteer word.√√ - Verseker die toepassing van die wet/besigheid se gedragskode.√√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met strategieë om seksuele teistering as ‘n onetiese sakepraktyk te hanteer. LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na. (2 x 2) (4) 4.8.2 Pryse in landelike gebiede - Besighede moet regverdig wees en redelike pryse vra.√√ - Toegang tot landelike gebiede moet toeneem sodat meer produkte en 'n groter verskeidenheid beskikbaar is.√√ - Verbruikers in landelike gebiede moet op regverdige pryse aandring en onregverdige pryse rapporteer.√√ - Entrepreneurskap moet in hierdie areas aangemoedig word.√√ - Koste-effektiewe maniere vir die vervoer van die produkte moet ondersoek word.√√ - Verskaffers kan saamwerk wanneer produkte in afgeleë landelike gebiede afgelewer word.√√ - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met strategieë om pryse in landelike gebiede as ‘n onetiese sakepraktyk te hanteer. LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na. (2 x 2) (4) [60] UITEENSETTING VAN PUNTE VRAAG 4 PUNTE 4.1 3 4.2 3 4.3 8 4.4 4 4.5.1 3 4.5.2 9 4.5.3 6 4.6 8 4.7 8 4.8.1 4 4.8.2 4 TOTAAL 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Business Studies May June 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-may-june-2018-memo-eng/39a81640-6fb6-439a-8a91-43244a231815) — Business Studies · Memo · 2018 · Eng - [Business Studies May June 2018 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-may-june-2018-eng/7f6264ec-8f70-4a8f-977a-0b918dcb6b04) — Business Studies · QP · 2018 · Eng - [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2018-afrikaans/46acac40-0106-4611-ada9-80a9818cd49a) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr - [Grade 12 NSC Business Studies Afrikaans 2018 Prepartory Possible Answer](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-afrikaans-2018-prepartory-possible-answer/39290679-cd48-4295-b23b-0cf3da345556) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr - [2018 KZN June Memo](https://www.hlayiso.com/library/2018-kzn-june-memo/f6e45212-c30e-41ff-840d-f57a10e1be6b) — Business Studies · Memo · 2018 - [Business Studies Feb March 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-feb-march-2018-memo-afr/3b82e306-4b74-4182-a560-437c0f4ab382) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr ## More from Grade 12 Business Studies - [BUS STUDIES P1 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p1-qp-jct-2025-eng-d-watermark/bb80e211-d0d0-4667-b7d8-68f2e1736d30) — QP · 2025 · Eng - [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025 - [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr - [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025 - [Business Studies P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-may-june-2025-eng/103fd17a-6f6d-48de-ac3d-b580e4233fb9) — QP · 2025 · Eng - [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.