# Business Studies Grade 11 P1 Eastern Cape November 2023 Memo

> Grade 11 Business Studies Paper 1 memorandum from the Eastern Cape November Exam 2023 (Afrikaans), 36 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr11-memo-sept2022-afrikaans/7d3c4d6c-19c9-4bb5-ad4e-4e7748c698c7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 11
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 36

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/business-studies) › [Business Studies Grade 11 P1 Eastern Cape November 2023 Memo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr11-memo-sept2022-afrikaans/7d3c4d6c-19c9-4bb5-ad4e-4e7748c698c7)

## About this document

Business Studies · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2023 · Afrikaans. Memorandum, 36 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [BUSINESS STUDIES P1 GR11 QP NOV2023 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr11-qp-nov2023-afrikaans-watermark/c6ed8a3b-f9c0-4f5b-a605-2a6c566fa9eb) — QP · 2023 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P1 GR11 QP NOV2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr11-qp-nov2023-afrikaans/f9dbbdf0-2ef1-4a70-a89e-2217b0121a04) — QP · 2023 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NASIONALE
                     SENIORSERTIFIKAAT
                    SENIOR SERTIFIKAAT
                          GRAAD 11

                       NOVEMBER 2023

                  BESIGHEIDSTUDIES V1
                     NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                  Hierdie nasienriglyn bestaan uit 36 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                  BESIGHEIDSTUDIES V1                   (EC/NOVEMBER 2023)

NOTAS AAN NASIENERS

1.     INLEIDING

       Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes
       om die volgende te verseker:
       (a)    Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die
              nasienstandaard
       (b)    Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende
              vlakke
       (c)    Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë
              spektrum nasieners oor die hele land
       (d)    Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en
              assessering van die vak by skole/onderwysinstellings

       Vir nasien- en modereringsdoeleindes word die volgende kleure aanbeveel:
       Nasiener:                              Rooi
       Skool-moderering:                      Groen
       Distrik-moderering:                    Oranje
       Provinsiale moderering:                Pers

2.     Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit
       sal egter van die aard van die vraag afhang.

3.     Omvattende nasienriglyn word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
       Behoorlike oorweging moet gegee word aan ŉ antwoord wat korrek is, maar:
      •      ŉ Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyn gegee word
      •      Uit ŉ ander betroubare bron kom
      •      Oorspronklik is
      •      ŉ Ander benadering gebruik
       LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

4.     Neem kennis van ander verwante antwoorde deur kandidate verskaf, wat
       verband hou met ŉ spesifieke vraag en ken punte dienooreenkomstig toe.
       (In die geval waar die antwoord onduidelik is of ŉ mate van begrip aandui,
       moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die
       maksimum van twee punte.)

5.     Die woord ‘Submaks.’ word gebruik om die toekenning van punte binne ŉ
       vraag of subvraag te vergemaklik.

6.     Die doel daarvan om punte aan die regterkant te omkring (gelei deur ‘maks.’
       in die uiteensetting van die punte) is om konsekwentheid en akkuraatheid te
       verseker met die nasien van die skrifte en modereringsproses.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                       BESIGHEIDSTUDIES V1                                3

7.     Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die
       subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte. Dit moet deur ‘maks.’
       in die nasienriglyn van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord
       moet in die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.
8.     In ŉ indirekte vraag moet die teorie en die antwoorde relevant en met die
       vraag verband hou.
9.     Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en
       B word sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde
       van die kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien
       laasgenoemde nie duidelik is nie.
10.    Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie.
       Dui aan met ŉ ‘H’.
11.    Die verskil tussen ‘evalueer’ en ‘kritiese evaluering’ kan soos volg
       verduidelik word:
       11.1     Wanneer ‘evalueer’ gevra word, word daar van kandidate verwag
                om te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale
                (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA
                verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele
                hofgedinge. √
       11.2     Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
                verwag om te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ
                neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie
                geval word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te
                ondersteun met dieper insig, bv. ‘COIDA verminder tyd en koste√
                wat spandeer word op lang siviele hofgedinge, √ want die werkgewer
                sal nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te
                betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat
                die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig was nie.’ √
       LET WEL:       1.   Bogenoemde kan ook van toepassing wees op
                           ‘analiseer’.
                      2.   Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van
                           punte.

12.    Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag,
       kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyn
       en die konteks van elke vraag.

       Kognitiewe werkwoorde, soos:
       12.1 Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel
               voor, (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in
               kandidate se antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke
               stelling/antwoord sal dus aan die einde daarvan verskyn.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                   BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2023)

      12.2     Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/toon
               verskille, differensieer, vergelyk, tabuleer, ontwerp, analiseer,
               evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer
               diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus
               meer objektief toegeken word om te verseker dat assessering volgens
               die    vasgestelde     norme    geskied,   sodat     eenvormigheid,
               konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word.

 13. Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord
     in AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.

 14. AFDELING B

      14.1     Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se
               EERSTE VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde.
               Dui dit aan deur ŉ lyn deur die nie-nagesiende gedeelte te trek.

      LET WEL: 1.         Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer
                          word.
                     2.   Die bostaande is ook van toepassing op antwoorde in
                          AFDELING C (waar van toepassing)

      14.2     Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die
               kandidaat. Punt 14.1 geld steeds.

      14.3     Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie
               voorbeelde/menings     te    gee,     beredeneer     dit   by      die
               nasiensentrum/skool ten einde die alternatiewe antwoorde te finaliseer
               en raadpleeg die vakadviseur vir goedkeuring.

      14.4     Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

               14.4.1     Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat
                          kandidate moet ‘beskryf/bespreek/verduidelik’, kan dit soos
                          volg nagesien word:
                          • Feit         2 punte (of soos in die nasienriglyn aangedui)
                          • Verduideliking 1 punt (twee punte sal in AFDELING C
                              toegeken word)
                          Die ‘feit’ en ‘verduideliking’ word apart in die nasienriglyn
                          gegee om die toekenning van punte te vergemaklik.

               14.4.2     Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet
                          puntetoekenning gelei word deur die aard van die vraag en
                          die maksimum punte in die nasienriglyn toegeken.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                       BESIGHEIDSTUDIES V1                                    5

       14.5     EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te
                herroep, wat een woord as antwoord vereis of wat direk
                aangehaal word uit ŉ scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek
                van toepassing op AFDELING B EN C (waar van toepassing).

15.    AFDELING C

       15.1     Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

                     Inleiding                  Maksimum:
                     Inhoud
                     Gevolgtrekking                  32
                     Insig                           8
                     TOTAAL                          40

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                  BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2023)

15.2      Insig bestaan uit die volgende komponente:

Struktuur/Uitleg      Is daar ŉ inleiding, paragrawe en ŉ gevolgtrekking?               2
Analise en            Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-          2
interpretasie         opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van
                      wat gevra word, getoon word?
                      Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                      Alle opskrifte aangespreek:       1 (Een ‘A’)
                      Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een ‘A’)
Sintese               Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op die      2
                      vrae gebaseer is?

                      Punte wat toegeken word deur die nasiengids te gebruik:
                      Opsie 1:     Slegs relevante feite: 2 punte (Geen ‘-S’)
                                   Waar ŉ kandidaat 50% of meer (twee tot vier
                                   subvrae) van die vraag met slegs relevante feite
                                   beantwoord het, verskyn geen ‘-S’ in die
                                   linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van
                                   TWEE (2) punte vir sintese toe.
                      Opsie 2:     ŉ Paar relevante feite: 1 punt (Een ‘-S’)
                                   Waar ŉ kandidaat minder as 50% (slegs een
                                   subvraag) van die vraag met slegs OF ŉ paar
                                   relevante feite beantwoord het, verskyn een
                                   ‘-S’ in die linkerkantlyn. Ken ŉ maksimum van
                                   EEN (1) punt vir sintese toe.
                      Opsie 3:     ŉ Paar relevante feite: 1 punt (Een ‘-S’)
                                   Waar ŉ kandidaat VIER subvrae beantwoord,
                                   maar een/twee/drie subvrae met geen
                                   relevante feite; verskyn een ‘-S’ in die
                                   linkerkantlyn. Ken ŉ maksimum van EEN (1)
                                   punt vir sintese toe.
                      Opsie 4:     Geen relevante feite: 0 punte (Twee ‘-S’)
                                   Waar ŉ kandidaat minder as 50% (slegs een
                                   sub-vraag) van die vraag met geen relevante
                                   feite beantwoord het nie, verskyn twee '-S' in
                                   die linkerkantlyn. Ken ŉ NULPUNT vir sintese
                                   toe.
Oorspronklikheid      Is daar bewyse van twee voorbeelde, nie ouer as twee (2)          2
                      jaar wat gebaseer is op aktuele inligting, huidige neigings en
                      ontwikkelings?
                                                                TOTAAL VIR INSIG:       8
                                                       TOTALE PUNTE VIR FEITE:          32
                                            TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32):           40
 LET WEL:       1.    Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word
                      uit die inleiding en gevolgtrekking nie.
                2.    Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                      INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.
                3.    Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                      INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur ŉ
                      verduideliking ondersteun word nie.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                      BESIGHEIDSTUDIES V1                                 7

15.3     Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ŉ simbool, bv. (‘S, A, -S en/
         of O’).

15.4     Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde
         antwoord/nasienriglyn vir elke vraag aangedui.

15.5     Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke
         onder-afdeling behaal is. Skryf ‘SUBMAKS.’/‘MAKS.’ nadat maksimum
         punte behaal is, maar lees verder vir oorspronklikheid 'O'.

15.6     Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en
         punte vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O
         – Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                     INHOUD                    PUNTE
                       Feite                  32 (maks.)
                        S                         2
                        A                         2
                        S                         2
                        O                         2
                     TOTAAL                       40

 15.7     Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die
          submaksimum wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde
          subopskrifte gebruik nie. Onthou opskrifte en subopskrifte word
          aangemoedig en dra by tot insig (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui
          duidelikheid van denke aan.
          (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

 15.8     Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/interpreteer, kry
          hy/sy steeds punte vir die uitleg.

 15.9     Indien ŉ ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
          antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die
          puntetoekenning/subopskrifte soos in die nasienriglyne aangedui.

 15.10    15.10.1    Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                     frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

          15.10.2    Met ingang van November 2015 sal die TWEE punte nie
                     noodwendig aan die einde van elke voltooide sin getoon word
                     nie. Punte (√) sal geskei wees en langs elke feit aangedui
                     word, bv. ‘Produkontwikkeling is ŉ groeistrategie, √ waar
                     ondernemings poog om nuwe produkte in bestaande markte
                     bekend te stel.’ √
                     Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                     kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

 15.11    Met ingang van November 2017 sal die maksimum van TWEE (2) punte
          vir feite in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke
          vraag geld nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                 BESIGHEIDSTUDIES V1             (EC/NOVEMBER 2023)

AFDELING A

VRAAG 1

1.1   1.1.1     D √√
      1.1.2     B √√
      1.1.3     A √√
      1.1.4     C √√
      1.1.5     D √√
                                                                      (5 x 2) (10)

1.2   1.2.1    demografie √√
      1.2.2    geen √√
      1.2.3    sloerstaking √√
      1.2.4    tussengangers √√
      1.2.5    eksterne √√
                                                                      (5 x 2) (10)

1.3   1.3.1     D√√
      1.3.2     J √√
      1.3.3     I √√
      1.3.4     B √√
      1.3.5     C √√
                                                                      (5 x 2) (10)

                                                        TOTAAL AFDELING A:      30

                                                UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                   VRAAG 1      PUNTE
                                                     1.1           10
                                                     1.2           10
                                                     1.3           10
                                                   TOTAAL          30

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                    BESIGHEIDSTUDIES V1                             9

AFDELING B

Sien slegs die antwoorde op die EERSTE TWEE vrae na.

VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWINGS

2.1 Komponente van die mikro-omgewing
    - Visie, missiestelling, doelwitte en mikpunte √
    - Organisasiestruktuur √
    - Organisatoriese hulpbronne √
    - Organisasiekultuur √
    - Bestuur en leierskap √
    - Agt besigheidsfunksies √
    LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na.                          (3 x 1)     (3)

2.2 Funksies van vakbonde
    - Beskerm hul lede teen onregverdige arbeidspraktyke in die werkplek. √√
    - Bemagtiging van werknemers deur hulle op te voed oor hul regte in die
      werkplek en hoe om hierdie regte toe te pas. √√
    - Verteenwoordiging van werknemers in vergaderings met hul werkgewers
      wanneer hul werkplek griewe en dispute in die gesig staar./Verteenwoordig
      werknemers korporatief en individueel. √√
    - Onderhandeling/Beïnvloeding van bestuur vir beter werksomstandighede,
      salarisse en ander voordele om die lewenstandaard vir werkers te
      verbeter./Verbeter die materiële voordele van lede. √√
    - Beskerming van werknemers teen onbillike ontslag en arbeidspraktyke. √√
    - Neem regstappe namens hul lede wanneer nodig. √√
    - Beskerming/Bevordering van die belange van werknemers. √√
    - Verteenwoordig die belange van die algemene samelewing en
      minderheidsgroepe deur die nuusmedia en onderhandelinge. √√
    - Beïnvloeding van regeringsbesluite. √√
    - Verskaffing van wetlike en finansiële advies. √√
    - Verskaffing van voordele en opvoedkundige fasiliteite aan hulle lede. √√
    - Ondersteuning en bevordering van geslagsgelykheid in die werkplek. √√
    - Beskerming van lede gedurende tye van afleggings en dissiplinêre
      verhore. √√
    - Beskerming van die belange van hul lede tydens dissiplinêre
      prosedures. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat met die funksies van vakbonde
      verband hou.
                                                                           Maks.     (6)

2.3 Maniere waarop besighede magsverhoudings kan vorm

     2.3.1    Manier waarop besigheid magsverhouding gevorm het vanuit die
              scenario
              Oorreding van groot beleggers √√                                      (2)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                               BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2023)

      2.3.2    Ander manier waarop besighede magsverhoudings kan vorm
               Strategiese alliansie/Vennootskapsooreenkomste √√
               - Besighede vorm vennootskapsooreenkomste om voordeel te trek
                  uit mekaar se betrokkenheid. √
               - Hierdie vennootskap-alliansies help die betrokke partye om te deel
                  in mekaar se infrastruktuur en skaars vaardighede. √
               - Hierdie alliansies word gebou op die vaardighede van elke vennoot
                  en hoe hulle mekaar kan aanvul. √
               - Enige ander relevante antwoord wat met strategiese
                  alliansie/vennootskapsooreenkomste as ŉ manier waarop
                  besighede magsverhoudings kan vorm verband hou.
                                                                         Manier (2)
                                                                     Beskrywing(1)
                                                                     Sub-maks. (3)

               Maatskappy verteenwoordigers se invloed √√
               - Die verteenwoordigers vervul ŉ belangrike funksie as hulle probeer
                 om beleggers te oorreed om in ŉ bepaalde sakepraktyk te belê. √
               - Mense sal besluite neem op grond van die maatskappy se beeld,
                 persoonlikheid, kommunikasiestyle en mag om te oorreed. √
               - Besighede moet tyd en energie insit om die regte persoon vir die
                 werk te vind. √
               - Enige ander relevante antwoord wat met maatskappy
                 verteenwoordigers se invloed as ŉ manier waarop besighede
                 magsverhoudings kan vorm verband hou.

                                                                           Manier      (2)
                                                                       Beskrywing      (1)
                                                                       Sub-maks.       (3)

      LET WEL: 1.       Sien slegs die eerste EEN (1) na.
               2.       Geen punte moet vir ‘oorreding van groot beleggers’
                        gegee word nie.
                                                                       Maks.           (3)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                     BESIGHEIDSTUDIES V1                            11

2.4    Negatiewe impak van stakings as ŉ sosio-ekonomiese kwessie op
       besighede
       - Stakingsaksies het ŉ potensiaal om verhoudings √ in gevaar te stel.√/Mag
         tot ongesonde werksverhoudinge √ tussen werkgewer/bestuur en werkers
         lei. √
       - Dit kan ook spanwerk in die werkplek beïnvloed √ in gevalle waar nie alle
         werkers sulke nywerheidsoptrede steun nie. √
       - Besighede ly finansiële verliese / √ as gevolg van lae vlakke van
         produktiwiteit en verbruikersvertroue word nadelig beïnvloed. √
       - Stakings mag tot produksieverliese √ en ŉ afname in verkope/ekonomiese
         groei lei. √
       - Besighede mag gedwing word om bedrywighede √ na stakingsaksies te
         staak. √
       - Mag besighede dwing om van hul geskoolde werkers af te lê √ om van
         verliese te herstel. √
       - Plundering, vernietiging van besigheidseiendom/infrastruktuur √ en
         intimidasie van nie-stakende werkers. √
       - Werknemers kan hul lonings/salarisse verloor √ met die reël, ‘geen werk,
         geen betaling’ wat deur die besighede toegepas word. √
       - Besighede moet werkers verkry om stakende werkers te vervang √ en
         verhoog die opleidingskoste van nuwe werknemers. √
       - Besighede kan besigheidsaandeel √/kliënte aan kompetisie √ gedurende
         ŉ staking verloor. √
       - Die beeld/reputasie van die besigheid √ mag beskadig word.√/Skrik √
         potensiële beleggers af. √
       - Die verskaffing van goedere en dienste √ word onderbreek. √
       - Pryse verhoog partykeer √ om die koste van ŉ staking te verhaal. √
       - Enige ander relevante antwoord wat met die negatiewe impak van
         stakings as ŉ sosio-ekonomiese kwessie op besighede verband hou.
                                                                            Maks.     (6)

2.5    Uitdagings van die markomgewing

       2.5.1    Uitdagings van die markomgewing vanuit die scenario
                - KK sukkel om ŉ betroubare verskaffer van groente te vind. √
                - Twee ander voedselkleinhandelaars het ook in dieselfde area
                   oopgemaak. √

       LET WEL:       1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                      2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                         aangehaal is.
                                                                         (2 x 1)      (2)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                               BESIGHEIDSTUDIES V1                   (EC/NOVEMBER 2023)

      2.5.2    Maniere waarop besighede hulself van mededingers in die
               mark kan onderskei
               - Besighede moet verseker dat hulle unieke/gedifferensieerde
                 goedere of dienste √ vir die teikenmark produseer om die kliënt
                 se behoeftes en begeertes te bevredig. √
               - Besighede moet meer persoonlike dienste aanbied √ deur op die
                 behoeftes/verwagtinge van hul kliënte te reageer. √
               - Goedere/Dienste moet laer pryse hê √ as wat die ander
                 besighede in die mark vra. √
               - Besighede moet uitstaande gehalte/nuwe produkte/dienste
                 vervaardig/verkoop √ waarin die kliënte dalk sou belangstel. √
               - Skep ŉ positiewe beeld/publisiteit √ deur gereelde betrokkenheid
                 by gemeenskapsontwikkelingsprojekte. √
               - Besighede moet kliëntediens verbeter √ en kliënte-tevredenheid
                 verseker. √
               - Besighede moet ŉ positiewe beeld/vooruitsig skep √ deur gereeld
                 hul persele op te knap en hul stelsels te verbeter. √
               - Besighede moet goeie bemarkingsveldtogte onderneem √ deur
                 promosie-idees soos plakkate of veldtogte op sosiale media te
                 gebruik wat die aandag van die teikenmark sal trek. √
               - Besighede moet goedkoop ekstras √ soos verbeterde
                 kredietvoorwaardes en lojaliteitskemas aanbied. √
               - Besighede moet verseker dat hul goed opgeleide/kundige
                 personeellede het √ wat ŉ beter werksomgewing kan skep. √
               - Tred te hou met die ontwikkelinge in die sakesektor, √
                 verbruikersneigings te volg/te belê in nuwe tegnologie. √
               - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die
                 maniere waarop ŉ besigheid hulself van mededingers in die mark
                 kan onderskei.
                                                                           Maks.       (6)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                      BESIGHEIDSTUDIES V1                              13

2.6    2.6.1    Verband tussen die primêre, sekondêre en tersiêre sektor
                - Die primêre, sekondêre en tersiêre sektore werk almal saam √
                  om ŉ ekonomiese ketting van produksie te vorm. √
                - Die primêre sektor ontgin die grondstowwe, √ waarna die
                  sekondêre      sektor    die     grondstowwe      in    produkte
                  omskep/verwerk.√
                - Die sekondêre sektor is afhanklik van die primêre sektor √ vir
                  grondstowwe en produkte. √
                - Sekondêre sektor benodig die tersiêre sektor √ om hul verwerkte
                  of vervaardigde goedere te verkoop en ook vir dienste soos
                  banke, versekering, vervoer en kommunikasie. √
                - Die primêre sektor is afhanklik van die sekondêre sektor √ vir
                  vervaardigde goedere soos masjinerie/toerusting/bemesting-
                  stowwe. √
                - Die primêre sektor is afhanklik van die tersiêre sektor √ vir hul
                  kliënte behoeftes. √
                - Die primêre sektor is afhanklik van die ander primêre sektore √
                  vir grondstowwe/voer, bv. ŉ boer kan sade van ŉ ander plaas
                  benodig. √
                - Die sekondêre sektor is afhanklik van ander sekondêre
                  nywerhede √ vir vervaardigde produkte wat vir die vervaardiging
                  van hul produk gebruik moet word. √
                - Die tersiêre sektor is afhanklik van die primêre sektor √ vir
                  grondstowwe wat nie deur die sekondêre sektor verwerk moet
                  word nie. √
                - Die tersiêre sektor is afhanklik van die sekondêre sektor √ vir
                  vervaardigde goedere soos kantoormasjiene/kantoormeubels/
                  skryfbehoeftes ens.
                - Enige ander relevante antwoord wat met die verband tussen die
                  primêre, sekondêre en tersiêre sektor verband hou.
                                                                            Maks.       (6)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                               BESIGHEIDSTUDIES V1                   (EC/NOVEMBER 2023)

2.7 Maniere waarop besighede ŉ direkte invloed op die omgewing kan hê
    - Besighede moet buigsaam wees deur betrokke te raak by
      navorsing/ontwikkeling sodat hulle met bedrywighede kan voort gaan.√√
    - Beïnvloed hul verskaffers deur langtermynkontrakte vir hul grondstowwe
      teen vaste pryse te onderteken. √√
    - Beïnvloed hul kliëntebasis deur nuwe gebruike vir ŉ produk te skep, kliënte
      weg te neem van mededingers, nuwe kliënte te vind en hulle te oortuig dat
      hulle die nuwe produk nodig het. √√
    - Beïnvloed reguleerders deur invloedwerwing en bedinging en kan hul
      eienaars beïnvloed deur inligting in jaarverslae te gebruik. √√
    - Inisieer bedingingsessies tussen bestuur en vakbonde. √√
    - Beïnvloed sy eienaars met behulp van inligting in jaarverslae. √√
    - Onderhandel strategiese alliansie-ooreenkoms deur middel van
      kontraktuele prosesse. √√
    - Enige ander relevant antwoord wat verband hou met die maniere waarop
      besighede ŉ direkte invloed op die omgewing kan hê.
                                                                          Maks.       (6)
                                                                                     [40]

                                                 UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                   VRAAG 2      PUNTE
                                                      2.1         3
                                                      2.2         6
                                                     2.3.1        2
                                                     2.3.2        3
                                                      2.4         6
                                                     2.5.1        2
                                                     2.5.2        6
                                                      2.6         6
                                                      2.7         6
                                                   TOTAAL         40

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                      BESIGHEIDSTUDIES V1                               15

VRAAG 3: BESIGHEIDSBEDRYWIGHEDE
3.1 Gehaltebeheerliggame
    - Suid-Afrikaanse Buro vir Standaarde/SABS √
    - Internasionale Organisasie vir Standaardisering /ISO √
    - Gehaltesirkels √
    LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                               (2 x 1)    (2)
3.2 Voordele van produksiebeplanning
    - Beplanning laat besighede toe om te verseker dat elke masjien en werker
      tot hul volle kapasiteit gebruik word en nie met niks om te doen gelaat word
      nie. √√
    - ŉ Besigheid kan verseker dat dit die korrekte hoeveelheid voorrade
      voorraadbeheer op ŉ gegewe tydstip het. √√
    - Beplanning sal verhoed dat tyd vermors word en verhoog die aantal finale
      produkte. √√
    - Die beplanningsproses behels gehalte-inspeksies, verseker dat die korrekte
      gehalte bereik word, en dat produksietyd verkort word.√√
    - Verbeterde voorraadbeheer verminder vermorsing en onnodige
      bergingskoste. √√
    - Enige ander relevante antwoord wat met die voordele van
       produksiebeplanning verband hou.
                                                                            Maks.        (4)

3.3 Distribusiebeleid erwingsprosedure
    3.3.1 Tipe tussenganger vanuit die scenario
            Kleinhandelaar √√
     3.3.2    Redes hoekom vervaardigers die gebruik van indirekte
              verspreidingsmetodes sal verkies
              - Die ervare agente/tussengangers sal die verbruikers hanteer √ en
                 dit sal besighede toelaat om op hul kernbesigheid te fokus.√
              - Tussengangers sal vervoer √ en opberging hanteer.√
              - Dit is nie nodig om gespesialiseerde personeel aan te stel √ om
                 verkoopsklagtes te hanteer nie. √
              - Besighede hoef nie klagtes van kliënte √ te hanteer nie.√
              - Besighede geniet die voordeel van grootmaat aankope √ deur
                 groothandelaars. √
              - ŉ Groter gedeelte van die mark word gedek √ met tussengangers.√
              - Tussengangers verstaan √ hoe die mark funksioneer. √
              - Verbruikers is dikwels wyd verspreid oor die land√ en daarom moet
                 distribusie ook wyer versprei word.√
              - Indirekte distribusie vereis nie ŉ groot investering √ in advertering.
                 nie. √
              - Tussengangers verleen soms krediet aan verbruikers, √ wat meer
                 verbruikers sal lok. √
              - Enige ander relevante antwoord wat met die redes hoekom
                 vervaardigers die gebruik van indirekte verspreidingsmetodes sal
                 verkies verband hou.
                                                                               Maks.      (6)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                BESIGHEIDSTUDIES V1                    (EC/NOVEMBER 2023)

3.4 Kategorieë van verbruikersgoedere
    Geriefsgoedere √√
    - Verbruikers wil nie baie tyd en moeite spandeer aan die koop van
      geriefsgoedere nie, omdat daar baie klein verskille is in terme van prys,
      gehalte en die bevrediging wat dit aan verbruikers bied. √
    - Dit is items met lae pryse wat verbruikers koop sonder om baie daaroor te
      dink. √
    - Voorbeelde van geriefsgoedere is: brood, melk, gaskoeldrank. √
    - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met geriefsgoedere as ŉ
      kategorie van verbruikersgoedere.
                                                             Verbruikersgoedere         (2)
                                                                     Beskrywing         (1)
                                                                     Sub-maks.          (3)

     Uitsoekgoedere √√
     - Uitsoekgoedere is duurder as geriefsgoedere. √
     - Verbruikers koop nie hierdie items gereeld nie. √
     - Hulle is bereid om tyd en moeite te spandeer deur na verskillende winkels
        te gaan om die beste waarde vir hul geld te kry. √
     - Voorbeelde van uitsoekgoedere is: televisies, motorvoertuie, klere. √
     - Enige ander relevante antwoord wat met uitsoekgoedere as ŉ kategorie
         van verbruikersgoedere verband hou.
                                                             Verbruikersgoedere         (2)
                                                                      Beskrywing        (1)
                                                                       Sub-maks.        (3)

     Spesialiteitsgoedere √√
     - Hierdie goedere dra gewoonlik spesifieke handelsmerke. √
     - Verbruikers weet presies wat hulle wil hê en is bereid om te soek totdat hulle
       kry waarna hulle soek. √
     - Voorbeelde van spesialiteitsgoedere is: juweliersware, handelsnaam
       klerasie. √
     - Enige ander relevante antwoord wat met spesialiteitsgoedere as ŉ
       kategorie van verbruikersgoedere verband hou.
                                                                Verbruikersgoedere      (2)
                                                                        Beskrywing      (1)
                                                                          Sub-maks.     (3)

     Dienste √√
     - Dienste is nie tasbaar nie. √
     - Dienste word deur diensverskaffers aan verbruikers gelewer.√
     - Voorbeelde van dienste: tuindiens, finansiële dienste of vervoerdienste.√
     - Enige ander relevante antwoord wat met dienste as ŉ kategorie van
        verbruikersgoedere verband hou.
                                                               Verbruikersgoedere       (2)
                                                                       Beskrywing       (1)
                                                                        Sub-maks.       (3)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                      BESIGHEIDSTUDIES V1                               17

       Ongevraagde/Onbeplande goedere √√
       - Verbruikers dink gewoonlik nie aan hierdie goedere nie, totdat hulle dit nodig
         kry. √
       - Die aankoop van ongevraagde goedere kan voorkom as gevolg van gevaar
         of die vrees vir gevaar. √
       - Voorbeelde is: begrafnisdienste, ensiklopedieë, brandblussers en
         naslaanboeke. √
       - Enige ander relevante antwoord wat met ongevraagde/onbeplande goedere
         geriefsgoedere as ŉ kategorie van verbruikersgoedere verband hou.
                                                                 Verbruikersgoedere             (2)
                                                                          Beskrywing            (1)
                                                                          Sub-maks.             (3)
       LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                                 Maks.      (6)

3.5    Doel van advertering
       - Die doel van advertering is verduidelik deur die gebruik √ van die ABBA
         beginsel. √
       - Die ABBA-beginsel bestaan uit vier sleutelstadiums √ in die
         adverteringsproses:√
         o trek die aandag √ van die potensiële verbruiker of kliënt.√
         o wek belangstelling √ in die produk of diens.√
         o laat ŉ begeerte ontstaan √ by die kliënt vir dit wat aangebied word.√
         o gaan oor tot aksie √ wat potensieël kan lei tot die koop van die produk
             of diens. √
       - Enige ander relevante antwoord wat met die doel van advertering verband
         hou.
                                                                             Maks.          (4)

3.6    3.6.1    Komponente van die posontleding vanuit die scenario

                   KOMPONENTE VAN DIE                       MOTIVERINGS
                     POSONTLEDING
                1.  Posspesifikasie √√         Hulle het aangedui dat die persoon
                                               verkieslik ŉ diploma in bestuur
                                               moet hê. √
                2.    Posbeskrywing √√         Die aankoopbestuurder sal
                                               verantwoordelik wees om voorraad
                                               te bestel en om met verskaffers te
                                               skakel. √
                                 Sub-maks. (4)                       Sub-maks. (2)

       LET WEL:       1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                      2.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                      3.   Ken punte toe vir die komponente van die posontleding
                           selfs as die aanhalings onvolledig was.
                      4.   Geen punte word vir die motiverings toegeken indien die
                           komponente       van    die    posontleding    verkeerd
                           geïdentifiseer was nie.
                                                                              Maks.             (6)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                 BESIGHEIDSTUDIES V1                     (EC/NOVEMBER 2023)

 3.7 Verskil tussen stukwerk en tydverwante salarisbepalings

                  STUKWERK                                TYDVERWANT
      -   Werknemers word betaal            -   Werknemers word betaal vir die
          volgens die aantal √ items/           hoeveelheid tyd/ure √ wat hulle by die
          eenhede geproduseer /                 werk is/aan ŉ taak spandeer het. √
          handeling uitgevoer.√
      -   Werknemers word nie               -   Werknemers met dieselfde
          vergoed vir die totale aantal         ondervinding/kwalifikasies √ word
          ure gewerk nie, √ ongeag              betaal volgens salaris-skale ongeag
          hoe lank dit geneem het om            hoeveel werk gedoen is. √
          die items te voltooi. √
      -   Meestal gebruik in fabrieke, √    -   Die meeste private- en
          veral in tekstiel-/                   openbaresektor-besighede √ gebruik
          tegnologiebedrywe. √                  hierdie metode. √
      -   Enige ander relevante             -   Enige ander relevante antwoord wat
          antwoord wat verband hou              met tydsverwante as ŉ
          met stukwerk as ŉ                     salarisbepalingsmetode verband hou.
          salarisbepalingsmetode.
                            Sub-maks. (2)                                Sub-maks. (2)

      LET WEL:        1. Die antwoord hoef nie in tabelvorm te wees nie.
                      2. Die verskille hoef nie by mekaar aan te sluit nie, maar
                         moet duidelik wees.
                      3. Ken ŉ maksimum van TWEE (2) punte toe as die verskille
                         nie duidelik is nie/Sien óf stukwerk óf tydverwant na.
                                                                             Maks.              (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   BESIGHEIDSTUDIES V1                            19

3.8    Wetlike vereistes van ŉ indiensnemingskontrak
       - Die indiensnemingskontrak is ŉ ooreenkoms tussen die werkgewer en die
         nuwe werknemer en is wetlik bindend. √√
       - Die werkgewer en werknemer moet saamstem oor enige veranderinge in
         die kontrak. √√
       - Aspekte in die indiensnemingskontrak kan heronderhandel word,
         gedurende tydperk van indiensneming. √√
       - Geen party kan eensydig aspekte van die indiensnemingskontrak verander
         nie. √√
       - Die werkgewer en die nuwe werknemer moet beide die kontrak teken. √√
       - Die indiensnemingskontrak behoort ŉ gedragskode en ŉ etiese kode in te
         sluit. √√
       - Die werkgewer moet die terme en voorwaardes van die
         indiensnemingskontrak aan die werknemer verduidelik. √√
       - Dit mag geen vereistes bevat wat in konflik met die WBD is nie. √√
       - Voorwaardes van die indiensneming/pligte/verantwoordelikhede van die
         werknemer moet duidelik gestipuleer word. √√
       - Die vergoedingspakket/insluitend voordele behoort duidelik uiteengesit
         word. √√
       - Alle besigheidsbeleide, prosedures en dissiplinêre kodes/reëls kan deel
         vorm van die indiensnemingskontrak. √√
       - Die werkgewers moet werknemers toelaat om die indiensnemingskontrak
         deeglik deur te lees voordat hulle dit onderteken. √√
       - Enige ander relevante antwoord wat met die wetlike vereistes van ŉ
         indiensnemingskontrak verband hou.
                                                                            Maks.     (6)
                                                                                     [40]

                                             UITEENSETTING VAN PUNTE
                                              VRAAG 3           PUNTE
                                                 3.1              2
                                                 3.2              4
                                                3.3.1             2
                                                3.3.2             6
                                                 3.4              6
                                                 3.5              4
                                                 3.6              6
                                                 3.7              4
                                                 3.8              6
                                              TOTAAL              40

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                              BESIGHEIDSTUDIES V1                  (EC/NOVEMBER 2023)

VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE
BESIGHEIDSOMGEWINGS
4.1   Uitdagings in die makro-omgewing
      - Veranderinge in inkomstevlakke √
      - Politiese veranderinge √
      - Kontemporêre wetlike wetgewing √
      - Arbeidsbeperkings √
      - Microlenings √
      - Globalisering/internasionale uitdagings √
      - Sosiale waardes en demografie √
      - Sosio-ekonomiese kwessies √
      LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                          (2 x 1)     (2)

4.2   Voorbeelde van kontemporêre wetgewing wat besigheidsbedrywighede
      kan beïnvloed
      - Die Wet op Arbeidsverhoudinge wet reguleer die verhoudinge tussen
        werkgewers en werknemers om konflik in die werkplek op te los. √√
      - Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes stel die minimum aanvaarbare
        standaarde vir enige indiensnemingsbeleid/omskryf die voorwaardes vir
        indiensneming. √√
      - Die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes maak
        voorsiening vir vergoeding wanneer werknemers beserings of siektes
        opdoen tydens uitvoering van hulle pligte/verseker ook dat werkgewers vir
        die nodige veilige en gesonde toestande in die werkplek voorsiening
        maak. √√
      - Die Wet op Vaardigheidsontwikkeling verseker dat werkgewers ŉ bydrae
        lewer tot onderrig en opleiding van hul werknemers. √√
      - Die Wet op Verbruikersbeskerming streef daarna om die sosiale en
        ekonomiese welvaart van verbruikers in Suid-Afrika te verbeter. √√
      - Die Nasionale Kredietwet is ingestel om beide besighede en verbruikers te
        beskerm teen nalatige en roekelose kredietverleningspraktyke wat daartoe
        lei dat verbruikers te veel krediet kan bekom. √√
      - Wet op Gelyke Indiensneming is ingestel om onregverdige diskriminasie
        te elimineer soos bv. diskriminasie teen ras, ouderdom, geslag, geloof en
        gestremdheid in die werkplek. √√
      - Wet op Breë Basis Swart Ekonomiese Bemagtiging poog om voorheen
        benadeelde individue volle deelname in die ekonomie te gee. √√
      - Enige ander relevante voorbeelde van kontemporêre wetgewing wat
        besigheidsbedrywighede kan beïnvloed.
      LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na.
                                                                            Maks.     (6)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                     BESIGHEIDSTUDIES V1                             21

4.3    4.3.1 Oplossings vir rowery vanuit die scenario

            OPLOSSINGS VIR ROWERY                        MOTIVERINGS
       1. Patente √√                           SH was bekommerd dat ander
                                               besighede hul ontwerp sou
                                               dupliseer daarom het hulle hul
                                               nuwe uitvinding geregistreer.√
       2. Handelsmerk √√                       Hulle het ook ŉ baie spesiale
                                               simbool van ŉ gloeiende son
                                               gebruik om klante in staat te stel
                                               om hul hommeltuie te identifiseer. √
                                 Sub-maks. (4)                     Sub-maks. (2)

       LET WEL:       1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                      2.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                      3.   Ken punte toe vir die oplossings vir rowery selfs as
                           die aanhalings onvolledig was.
                      4.   Geen punte word vir die motiverings toegeken indien
                           die oplossings vir rowery verkeerd geïdentifiseer was
                           nie.
                                                                            Maks. (6)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                              BESIGHEIDSTUDIES V1                   (EC/NOVEMBER 2023)

4.4   Doel van die Wet op Arbeidsverhoudinge/WAV
      - Voorsien ŉ raamwerk/struktuur om arbeidsverhoudinge tussen die
        werkgewer en werknemers te reguleer.√
      - Reguleer die regte van die vakbonde en fasiliteer √ kollektiewe
        bedinging/gemeenskaplike bedinging. √
      - Aanmoediging van die stigting van werkplek forums √ waar werknemers
        aan besluitneming deelneem. √
      - Moedig ook regverdige/billike arbeidspraktyke √ tussen die werkgewer en
        werknemer aan. √
      - Maak voorsiening vir die stigting van die Arbeidshof en die Arbeidshof en
        Arbeidsappélhof √ om arbeidskwessies te hanteer. √
      - Stigting van die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie
        (KVBA) om arbeidsgeskille √ deur statutêre versoening, bemiddeling en
        arbitrasie op te los. √
      - Voorsien ŉ raamwerk waarin werknemers, werkersunies en werkgewers
        saamwerk √ om sake wat verband hou met die werksplek, te bespreek.
        bv. salarisse, diensvoorwaardes. √
      - Bevorder ordelike onderhandelinge en werknemersbetrokkenheid √
        tydens besluitneming in die werkplek. √
      - Bevorder eenvoudige prosedures √ vir die registrasie van vakbonde en
        werkgewersorganisasies. √
      - Reguleer die effektiwiteit van bedingingsrade √ en statutêre rade. √
      - Onderskryf die reg om te staak teen aflegging, √ en fasilitering van
        arbeidsgeskille. √
      - Maak die kontrakte van indiensnemingprosedures √ duidelik. √
      - Hanteer √ stakings en uitsluitings en werkplekforums. √
      - Stigting van werkplekforums √ om die belange van die werknemers te
        bevorder ongeag of hulle aan ŉ vakbond behoort of nie. √
      - Bevorder ekonomiese ontwikkeling/sosiale geregtigheid/ arbeidsvrede √
        om te verseker dat die werkplek die basiese regte van werknemers
        handhaaf. √
      - Enige ander relevante antwoord wat met die doel van die Wet op
        Arbeidsverhoudinge verband hou.
                                                                             Maks. (6)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                    BESIGHEIDSTUDIES V1                             23

BESIGHEIDSBEDRYWIGHEDE

4.5    Soorte verpakking
       - Verpakking vir onmiddellike gebruik/eenheidsverpakking √
       - Verpakking vir dubbele gebruik √
       - Verpakking vir herverkoop √
       - Kaleidoskopiese/Voortdurend-veranderende verpakking √
       - Spesialiteitsverpakking √
       - Kombinasie verpakking √
       LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.
                                                                           (4 x 1)   (4)
4.6    Keuringsprosedure as ŉ menslike hulpbronaktiwiteit
       OPSIE 1
       - Bepaal regverdige assesseringskriteria waarop keuring gebaseer sal
         word. √√
       - Aansoekers moet die aansoekvorms/curriculum vitae en gesertifiseerde
         persoonlike dokumente/ID’s/bewys van kwalifikasies, in handig. √√
       - Sorteer die ontvangde dokumente/CV's volgens die assesserings-/
         keuringskriteria. √√
       - Keur/Bepaal watter aansoekers aan die minimum posvereistes voldoen en
         skei hulle van die res van die aansoekers. √√
       - Voorlopige onderhoude word gevoer indien baie geskikte aansoeke
         ontvang was. √√
       - Gaan verwysings na om die inhoud van CV’s te verifieer, byvoorbeeld
         maak kontak met vorige werkgewers om werkservaring na te gaan. √√
       - Stel ŉ kortlys saam van moontlike geïdentifiseerde kandidate. √√
       - Gekortlyste kandidate kan onderwerp word aan verskeie soort
         keuringstoetse soos vaardigheidstoetse. √√
       - Nooi die gekortlyste aansoekers/kandidate vir ŉ onderhoud. √√
       - ŉ Geskrewe aanbod word aan die gekose kandidaat gemaak. √√
       - Lig onsuksesvolle kandidate in oor die uitslag van die aansoek./Sommige
         advertensies dui die spertyd aan vir aankondiging van slegs suksesvolle
         kandidate. √√
       - Enige ander relevante antwoord wat met die keuringsprosedure as ŉ
         menslike hulpbronaktiwiteit verband hou.

                                          OF

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
24                                BESIGHEIDSTUDIES V1                   (EC/NOVEMBER 2023)

      OPSIE 2
      - Ontvang dokumentasie soos aansoekvorms en sorteer dit volgens die
        kriteria van die pos. √√
      - Evalueer CV's en stel ŉ kortlys op/keur die aansoekers. √√
      - Gaan inligting op CV's na en maak kontak met verwysings. √√
      - Hou voorlopige siftingsonderhoude om aansoekers te identifiseer wat nie
        vir die pos geskik is nie, al voldoen hulle aan al die vereistes. √√
      - Assesseer/Toets kandidate wat vir senior posisies aansoek gedoen het
        om te verseker dat die beste kandidaat gekies word. √√
      - Voer onderhoude met gekortlyste kandidate. √√
      - Bied ŉ geskrewe aanbod aan die gekose kandidaat. √√
      - Enige ander relevante antwoord wat met ander stappe in die
        keuringsprosedure verband hou.
      - LET WEL: Aanvaar stappe in enige volgorde.
                                                                             Maks.     (4)

 4.7 Maniere waarop besighede aan die Wet op Beroepsgesondheid en
     Veiligheid kan voldoen
     4.7.1 Maniere waarop besighede aan die Wet op Beroeps-
            gesondheid en Veiligheid voldoen vanuit die scenario
             - SK verseker dat hul noodhulpbokse altyd beskikbaar is.√
             - Hulle stel ook brandblussers in die werkplek beskikbaar.√

      LET WEL:        1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                      2.   Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die
                           scenario aangehaal is.
                                                                        (2 x 1) (2)
      4.7.2    Ander maniere waarop besighede aan die Wet op
               Beroepsgesondheid en Veiligheid kan voldoen
               - Verskaf beskermende toerusting aan werkers √ om hulself te
                 beskerm teen moontlike gevaarlike situasies. √
               - Brandblussers moet gereeld √ gediens word. √
               - Masjinerie moet gereeld in stand gehou word √ en onmiddellik
                 herstel word. √
               - Werkgewers wat meer as twintig werknemers in diens het √ moet
                 ten minste een gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger vir
                 elke 100 werknemers aanstel. √
               - Verseker gesondheid en veiligheid van persone by die werk √ en
                 tydens die gebruik van masjinerie en toerusting. √
               - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ander
                 maniere waarop ŉ besigheid aan die Wet op Beroepsgesondheid
                 en -veiligheid kan voldoen.
               LET WEL: Geen punte moet toegeken word vir antwoorde wat
                            wat uit VRAAG 4.7.1 aangehaal is.
                                                                          Maks. (4)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [BUS STUDIES P2 GR11 QP NOV 2023 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr11-qp-nov-2023-afrikaans-watermark/1c839112-50a7-4c05-82a2-cbfdee775b43) — Business Studies · QP · 2023 · Afr
- [BUS STUDIES P2 GR11 QP NOV 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr11-qp-nov-2023-afrikaans/c6f575df-eade-4046-9d99-5fb712a4c087) — Business Studies · QP · 2023 · Afr
- [BUSNESS STUDIES GR11 NOV 15 MEMO-AFR](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-business-studies-2015-eastern-cape-november-exam-memorandum-afrikaans/1abe246e-c384-4f04-871e-899584884ac5) — Business Studies · Memo · 2015 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P2 GR11 QP NOV2025 Afrikaans watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-gr11-qp-nov2025-afrikaans-watermark/a2210101-6ab3-4ded-8e8a-8ac2b096ea10) — Business Studies · QP · 2025 · Afr
- [BUSINESS STUDIES gr 11 P2 QP AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr-11-p2-qp-afr-d-watermark/00dd28a5-2de2-4aed-bbf2-38b7754d9503) — Business Studies · QP · 2024 · Afr
- [BUSINESS STUDIES GR11 NOV 15 QP AFR](https://www.hlayiso.com/library/grade-11-business-studies-2015-eastern-cape-november-exam-question-paper-afrikaans/663e22eb-e4da-4e92-b2c5-03a4b3558020) — Business Studies · QP · 2015 · Afr

## More from Grade 11 Business Studies

- [Gr 11 Bus Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-bus-stu-atp-2023-24/9ad6e1d4-d0db-4a5d-938b-c62e8c425afd) — ATP
- [LP Business Studies Grade 11 June 2025 P1 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-business-studies-grade-11-june-2025-p1-and-memo/430c6d81-db16-48ba-9a31-dd02966696bb) — QP + Memo · 2025
- [LP Business Studies Grade 11 June 2025 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-business-studies-grade-11-june-2025-p2-and-memo/8510a558-f4ef-4a6e-a8a4-ea5e38115ad4) — QP + Memo · 2025
- [BSTD P1 GRADE 11 Nov 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/bstd-p1-grade-11-nov-2025-eng-watermark/b5362a29-5f40-4f92-b1b7-51e2b5614b0b) — QP · 2025 · Eng
- [KZN Business Studies Grade 11 March 2025 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-11-march-2025-qp-and-memo/4cb5b873-831f-4c2a-8621-535ec3cf62e7) — QP + Memo · 2025
- [Business Studies Grade 11 March 2023 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-11-march-2023-qp-and-memo/76ec24b5-e346-487c-8619-65de79a58e3f) — QP + Memo · 2023

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
