# Business Studies Grade 12 P2 NSC November 2021 Memo (Afr)

> Grade 12 Business Studies Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2021 (Afrikaans), 27 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-may-june-2021-mg-afr/5f766d4d-918c-43e7-a175-da730e14a682
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 27

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 P2 NSC November 2021 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-may-june-2021-mg-afr/5f766d4d-918c-43e7-a175-da730e14a682)

## About this document

Business Studies · Grade 12 · NSC November Exam · 2021. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
            NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                               BESIGHEIDSTUDIES V2

                                          2021

                                   NASIENRIGLYNE

                                                                        PUNTE: 150

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 27 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                           2                                      DBE/2021
                                     SS/NSS - Nasienriglyne

NOTAS AAN NASIENERS
INLEIDING
Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die volgende te verseker:
(a) Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die standaard van nasien
(b) Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
(c) Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum nasieners oor die hele land
(d) Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die vak by
     skole/onderwysinstellings

1.       Vir nasien- en modereringsdoeleindes word die volgende kleure aanbeveel:

         Nasiener:                     Rooi
         Senior Nasiener:              Groen
         Adjunkhoofnasiener:           Bruin/Swart
         Hoofnasiener:                 Pienk
         Interne moderator:            Oranje
         DBE-moderator:                Turkoois

2.       Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal
         egter van die aard van die vraag afhang.
3.       Omvattende nasienriglyn word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
         Behoorlike oorweging moet gegee word aan 'n antwoord wat korrek is, maar:
            'n Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyn gegee word
            Uit 'n ander bron kom
            Oorspronklik is
            'n Ander benadering gebruik
         LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

4.       Neem kennis van ander antwoorde wat deur kandidate verskaf word, wat
         relevant is binne die konteks van 'n bepaalde vraag,          en ken punte
         dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of 'n mate
         van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in
         plaas van die maksimum van twee punte.)

5.       Die woord 'Submaks' word gebruik om die toekenning van punte binne 'n vraag
         of subvraag te vergemaklik.
6.       Die doel daarvan om punte aan die regterkant te omkring (gelei deur 'maks' in
         die uiteensetting van die punte) is om konsekwentheid en akkuraatheid te
         verseker met die nasien van die skrifte en modereringsproses.
7.       Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die
         subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte. Dit moet deur 'maks' in
         die nasienriglyn van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in
         die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.

8.       In 'n indirekte vraag moet die teorie en die antwoorde relevant en met die vraag
         verband hou.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                               3                                     DBE/2021
                                         SS/NSS - Nasienriglyne

9.       Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en B
         word sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde van
         die kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien
         laasgenoemde nie duidelik is nie.

10.      Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui
         aan met 'n 'H' of 'R'.

11.      Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik
         word:

         11.1        Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om
                     te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale
                     (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA
                     verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele
                     hofgedinge.

         11.2    Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
                 verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n
                 neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval
                 word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te
                 ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA verminder tyd en koste wat
                 spandeer word op lang siviele hofgedinge, want die werkgewer sal nie
                 verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te betaal as
                 beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat die besigheid
                 kan bewys dat hy nie agterlosig was nie. '√

         LET          1.   Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'analiseer'.
         WEL:         2.   Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van punte.

12.      Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag,
         kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyn en
         die konteks van elke vraag.
         Kognitiewe werkwoorde, soos:

         12.1        Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel voor,
                     (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se
                     antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord
                     sal dus aan die einde daarvan verskyn.
         12.2        Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/ toon
                     verskille, differensieer, vergelyk, tabuleer, regverdig, ontwerp,
                     analiseer, evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer
                     diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus
                     meer objektief toegeken word om te verseker dat assessering volgens
                     die vasgestelde norme geskied, sodat eenvormigheid, konsekwentheid
                     en regverdigheid behaal kan word.

13.      Merk slegs die EERSTE antwoord waar kandidate meer as een antwoord in
         AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                           4                                       DBE/2021
                                     SS/NSS - Nasienriglyne

14.     AFDELING B

14.1    Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE VYF
        antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur 'n lyn
        deur die nie-nagesiende gedeelte te trek.
                                                                                       .
        LET      1. Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word
        WEL: 2. Bogenoemde is ook van toepassing op antwoorde in AFDELING C.
                    (waar van toepassing)

14.2    Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat.
        Punt 14.1 geld steeds.

14.3    Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te
        gee, beredeneer dit by die nasiensentrum ten einde die alternatiewe antwoorde
        te finaliseer en raadpleeg die Interne Moderator by „DBE‟ vir goedkeuring.

14.4    Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

        14.4.1 Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat kandidate
               moet 'beskryf/bespreek/verduidelik', kan dit soos volg nagesien word:
                Feit              2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyn)
                Verduideliking 1 punt (twee punte sal in Afdeling C toegeken word)
                 Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyn gegee om die
                 toekenning van punte te vergemaklik.

        14.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet puntetoekenning
               gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte in die
               nasienriglyn toegeken.

14.5    EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep,
        wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit 'n
        scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN
        C (waar van toepassing).

15.     AFDELING C

15.1    Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

          Inleiding
                                      Maksimum:
          Inhoud
                                         32
          Gevolgtrekking
          Insig                            8
          TOTAAL                           40

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                           5                                    DBE/2021
                                     SS/NSS - Nasienriglyne

15.2      Insig bestaan uit die volgende komponente:
          Struktuur/Uitleg Is daar 'n inleiding, paragrawe en 'n gevolgtrekking?             2
          Ontleding      en Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-         2
          vertolking        opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van
                            wat gevra word, getoon word?

                              Punte toegeken volgens die gids hieronder:

                           Alle opskrifte aangespreek:        1 (Een 'A')
                           Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een 'A')
          Sintese          Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op     2
                           die vrae gebaseer is?
                           Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                           Opsie 1: Slegs relevante feite: 2 punte (Geen '-S')
                                       Waar 'n kandidaat 50% of meer (twee tot vier
                                       subvrae) van die vraag met slegs relevante feite
                                       beantwoord het, verskyn geen '-S' in die
                                       linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van TWEE
                                       (2) punte vir sintese toe.
                           Opsie 2: 'n Paar relevante feite: 1 punt (Een '-S')
                                       Waar 'n kandidaat minder as 50% (slegs een
                                       subvraag) van die vraag met slegs OF 'n paar
                                       relevante feite beantwoord het, verskyn een '-S'
                                       in die linkerkantlyn. Ken 'n maksimum van EEN
                                       (1) punt vir sintese toe.
                           Opsie 3: 'n Paar relevante feite: 1 punt (Een '-S')
                                       Waar „n kandidaat VIER subvrae skryf, maar
                                       een subvraag van die vraag met geen relevante
                                       feite beantwoord het, verskyn een '-S' in die
                                       linkerkantlyn. Ken 'n maksimum van EEN (1)
                                       punt vir sintese toe.
                           Opsie 4: Geen relevante feite: 0 punte (Twee '-S')
                                       Waar 'n kandidaat minder as 50% (slegs een
                                       subvraag) van die vraag met geen relevante
                                       feite beantwoord het, verskyn twee '-S' in die
                                       linkerkantlyn. Ken 'n NULPUNT toe vir sintese.
          Oorspronklikheid Is daar bewyse van voorbeelde gebaseer op aktuele            2
                           inligting, huidige neigings en ontwikkelings?
                                                                     TOTAAL VIR INSIG: 8
                                                           TOTAALE PUNTE VIR FEITE: 32
                                                TOTAALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32): 40
          LET         1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word
          WEL:           uit die inleiding en gevolgtrekking nie.
                      2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.
                      3. Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur 'n
                         verduideliking ondersteun word nie.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                           6                                    DBE/2021
                                     SS/NSS - Nasienriglyne

15.3      Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met 'n simbool, bv. ('S, A, -S en/of
          O').
15.4      Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/
          nasienriglyn vir elke vraag aangedui.

15.5      Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder-
          afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal
          is, maar lees verder vir oorspronklikheid “O”.

15.6      Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
          vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O –
          Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                      INHOUD                  PUNTE
                        Feite                32 (maks.)
                         S                       2
                         A                       2
                         S                       2
                         O                       2
                      TOTAAL                     40

15.7      Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
          wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
          Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
          (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
          (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

15.8      Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/vertolk, kry hy/sy
          steeds punte vir uitleg/struktuur.

15.9      Indien 'n ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
          antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/
          subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

15.10     15.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                  frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

          15.10.2 Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig
                  aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                  geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                  'Produkontwikkeling is 'n groeistrategie √, waar ondernemings poog
                  om nuwe produkte in bestaande markte bekend te stel.'√

                      Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                      kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

15.11     Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite
          in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld
          nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         7                                DBE/2021
                                   SS/NSS - Nasienriglyne

AFDELING A

VRAAG 1

1.1       1.1.1   D√√
          1.1.2   C√√
          1.1.3   B√√
          1.1.4   D√√
          1.1.5   A√√
                                                                             (5 x 2)    (10)

1.2      1.2.1    awery√√
         1.2.2    privaat√√
         1.2.3    staafgrafiek√√
         1.2.4    ouderdom√√
         1.2.5    sosiale√√
                                                                             (5 x 2)        (10)

1.3       1.3.1   F√√
          1.3.2   G√√
          1.3.3   I√√
          1.3.4   A√√
          1.3.5   J√√
                                                                             (5 x 2)    (10)

                                                             TOTAAL AFDELING A:         30

                                                            UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                               VRAAG 1      PUNTE
                                                                 1.1          10
                                                                 1.2          10
                                                                 1.3          10
                                                               TOTAAL         30

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                          8                                    DBE/2021
                                    SS/NSS - Nasienriglyne

AFDELING B
Sien slegs die eerste TWEE vrae na.
VRAAG 2: BESIGHEIDSGELEENTHEDE
2.1.1 Faktore wat in ag geneem moet word wanneer beleggings-besluite geneem
      moet word.
      - Opbrengs op belegging (OOB)√
      - Risiko√
      - Beleggings termyn /periode√
      - Inflasiekoers√
      - Persoonlike begroting√
      - Likiditeit√
      - Belasting/Belastingimplikasies √
      - Beleggingsbeplanningsfaktore√
      - Volatiliteit/Fluktuasies van die beleggingsmarkte/Ekonomiese stabilitet√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die faktore wat in ag
        geneem moet word wanneer beleggings-besluite geneem moet word.
      LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                                 (2 x 1) (2)
2.2   Beleggingsvorms vanuit gegewe stellings
2.2.1 Effektetrusts√√
2.2.2 Regering/RSA kleinhandelspaareffekte√√                                              (4)
2.3   Leierskapsteorieë
2.3.1 Leierskapsteorieë vanuit die scenario

            LEIERSKAPSTEORIEË                           MOTIVERINGS
       1. Transformasie√√                Hulle moedig hulle werkers aan en motiveer
                                         hulle om vinnig by verandering aan te pas.√
       2. Situasionele √√                Die bestuur pas altyd die leierskapstyl toe
                                         wat vir die taak op hande geskik is.√
                             Submaks (4)                                  Submaks (2)

        LET WEL:       1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                       2. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                       3. Ken punte toe vir die leierskapsteorie selfs al is die
                          aanhaling onvolledig.
                       4. Geen punte word vir die motivering toegeken indien die
                          leierskapsteorie verkeerd geïdentifiseer is nie.
                                                                                 Maks (6)
2.3.2 Rol van persoonlike ingesteldheid in suksesvolle leierskap
      - Positiewe houding ontsluit√ leierskapspotensiaal.√
      - 'n Leier se goeie/swak ingesteldheid√ kan die onderneming se sukses/mislukking
        beïnvloed.√
      - Leiers moet hul sterkpunte en swakhede ken√ om hul leierskapstyle effektief toe
        te pas.√
      - Goeie leiers verstaan dat die regte houding√ die regte atmosfeer sal skep.√
      - Leiers se houding√ kan werkers/spanne se gedagtes/gedrag beïnvloed.√
      - Leiers se gedrag/houding behoort die voorbeeld te wees√ vir wat hulle in hul
        spanlede wil sien.√

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                             9                                     DBE/2021
                                       SS/NSS - Nasienriglyne

           - Suksesvolle leiers neem spanlede se vaardighede/kundigheid in ag√ om take/
             rolle effektief toe te ken.√
           - Entoesiasme√ gee vertoue aan 'n leier.√
           - 'n Positiewe houding is krities belangrik vir goeie leierskap√ omdat goeie leiers
             taakgerig sal bly ongeag moeilike omstandighede/uitdagings.√
           - Suksesvolle werknemers en leiers het 'n konstante werksywer√ en bereik meestal
             persoonlike/professionele sukses.√
           - Leiers met 'n positiewe houding weet√ daar is altyd nog iets om te leer/ruimte om
             te groei.√
           - Enige ander relevante antwoord wat met die rol van persoonlike ingesteldheid in
             suksesvolle leierskap verband hou.
                                                                                       Maks (4)
2.4        Faktore wat kan bydra tot die sukses en/of mislukking van 'n publieke
           maatskappy.
2.4.1                         SUKSES            EN/OF               MISLUKKING
              Groot- -
                     bedrae kapitaal kan verkry         - -
                                                    Groot  bedrae kapitaal word
              word√ -deur aandele/skuldbriewe       benodig√ om „n publieke
                                                        -
              te verkoop aan die                    maatskappy
                                                        -         te kan begin√/Groei is
              publiek/aandeelhouers/geen            beperk√
                                                        -    indien genoegsame kapitaal
              beperking op die aantal               nie verkry kan word nie.√
              aandeelhouers nie.√
              Die - -
                  aandeelkapitaal-klousule in       Om - -
                                                         ekstra kapitaal te verkry kan
              die Memorandum van                    moeilik wees√ gedurende
              Inkorporering (MOI)√ kan              ongunstige ekonomiese klimaat.√

Kapitaal
              verander word om sodoende
              meer aandele uit te reik.√
              Die - -
                  maatskappy het toegang tot        Aandeelpryse
                                                        -  -        verander die heeltyd√
              langtermynkapitaal √ en beskik        wat daartoe lei dat die waarde van
              oor langtermyn-                       aandele kan verminder.√
              groeigeleenthede.√
              'n -
                 Publieke
                      -   maatskappy se             'n - -
                                                      Verhoging in die aantal aandele
              aandele word op die JSE gelys√        wat uitgereik word √ mag daartoe lei
              wat dan die maatskappy aan            dat meer dividende uitbetaal
              meer potensiële beleggers             word/aanleiding gee tot verminderde
              blootstel.√                           maatskappy inkomste √
              Enige- -ander relevante antwoord          - -ander relevante antwoord wat
                                                    Enige
              wat verband hou met hoe kapitaal      verband hou met hoe kapitaal kan
              kan bydra tot die sukses van 'n       bydra tot die mislukking van 'n
              publieke maatskappy.                  publieke maatskappy.
                                                                                       Maks (4)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                               10                                   DBE/2021
                                         SS/NSS - Nasienriglyne

2.4.2                SUKSES                      EN/OF               MISLUKKING
             - Prosedures om 'n publieke             - Stigtingsprosedure neem baie tyd
               maatskappy te vorm is                   in beslag/is ingewikkeld/ is duur√
               vereenvoudig√ deur die nuwe             omdat baie wetlike dokumente
               Maatskappywet 71 van 2008.√             voorberei/ingedien moet word.√
             - Beperkte aanspreeklikheid lei tot     - Hoë stigtingskoste√ vereis groot
               groter risiko's√ wat kan daartoe        bedrae aanvangskapitaal.√
               kan bydra dat die besigheid groei.√
             - Ouditering van finansiële state gee - Jaarlikse ouditering van finansiële
               aandeelhouers die versekering dat       state is duur√ omdat ouditeure
               die besigheid behoorlik bestuur         betaal moet word.√
               word√ /dra by tot die verkryging
               van addisionele kapitaal.√
             - Die maatskappy en sy                  - Indien 'n publieke maatskappy nie
               aandeelhouers is afsonderlike           aan die wetgewing voldoen nie√
               entiteite√ kan meer mense               kan hul lisensie deur die
               aanmoedig om by die maatskappy          Kommissie vir Maatskappye en

WETGEWING
               aan te sluit.√                          Intellektuele Eiendeom (KMIE)
                                                       teruggetrek word.√
             - 'n Publieke maatskappy kan            - Direkteursfooie verhoog die
               voordeel trek uit regerings-            maatskappy se uitgawes√ wat dan
               programme√ indien hul voldoen           die kontantvloei/nettowins
               aan die relevante wetgewing.√           verlaag.√
             - Persoonlike aanspreeklikheid van
               aandeelhouers√ affekteer nie die
               bates van die maatskappy nie.√
             - Maatskappye wat voldoen aan die
               wetgewing√ bou 'n positiewe beeld
               na buite wat beleggers aantrek.√
             - Voortbestaan verseker√ as gevolg
               van regspersoonlikheid van die
               maatskappy.√
             - Enige ander relevante antwoord        - Enige ander relevante antwoord
               wat verband hou met hoe                 wat verband hou met hoe
               wetgewing kan bydra tot die             wetgewing kan bydra tot die
               sukses van 'n publieke                  mislukking van 'n publieke
               maatskappy.                             maatskappy.
                                                                                          Maks (4)
            LET WEL: 1. Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                          2. Sien of die sukses en/of die mislukking van ELK van die
                              faktore na.
2.5         Beginsels van versekering
            Skadeloosstelling/Indemnifikasie√√
            - Gewoonlik van toepassing op korttermynversekering, waar die versekerde vergoed
              word vir gespesifiseerde/bewese skade/verlies.√
            - Versekeraar stem in om die versekerde te vergoed vir skade/verliese wat in die
              kontrak aangedui is, in ruil vir premies wat die versekerde aan die versekeraar
              betaal.√
            - Beskerm die versekerde teen die gespesifiseerde gebeurtenis wat kan gebeur.√

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                           11                                   DBE/2021
                                     SS/NSS - Nasienriglyne

       - Uitbetalings vanaf versekeringsmaatskappye/versekeraar sal slegs gemaak word,
         as daar bewyse is dat die gespesifiseerde gebeurtenis plaasgevind het/as die
         versekerde die bedrag van die verlies/skade kan bewys.√
       - Die bedrag van skadeloosstelling/vergoeding is beperk tot die bedrag van die bewese
         verlies/skade, selfs al is die bedrag hoër in die polis/versekeringskontrak.√
       - Versekerde moet in dieselfde posisie as voor die verlies/skade plaasgevind het,
         geplaas word/Die versekerde mag nie wins maak uit versekering nie.√
       - Enige ander relevante antwoord wat met skadeloosstelling/indemnifikasie as 'n
         beginsel van versekering verband hou.
                                                                                  Beginsel (2)
                                                                             Verduideliking (1)
                                                                                 Submaks (3)

       Sekuriteitstelling/Sekerheid√√
       - Van toepassing op langtermynversekering waar die versekeraar onderneem om 'n
         ooreengekome bedrag uit te betaal in die geval van lewensverlies.√
       - 'n Voorafbepaalde bedrag sal uitbetaal word wanneer die versekerde 'n vooraf-
         bepaalde ouderdom bereik/beseer raak weens 'n voorafbepaalde gebeurtenis.√
       - Doel is om finansiële sekerheid/sekuriteit te voorsien aan die versekerde by
         aftrede/die afhanklikes van die oorledene.√
       - Enige ander relevante antwoord wat met sekuriteitstelling/sekerheid as 'n beginsel
         van versekering verband hou.                                           Beginsel (2)
                                                                           Verduideliking (1)
                                                                               Submaks (3)

       Uiterste goeie trou√√
       - Versekerde moet eerlik wees wanneer besonderhede by die sluit van die
         versekeringskontrak verskaf word.√
       - Albei partye moet alle relevante feite bekend maak.√
       - Versekerde moet alle inligting wat die omvang van risiko's kan beïnvloed, bekend
         maak.√
       - Akkurate/Ware besonderhede/inligting moet verskaf word by die indien van eise.√
       - Enige ander relevante antwoord wat met uiterste goeie trou as 'n beginsel van
         versekering verband hou.                                               Beginsel (2)
                                                                          Verduideliking (1)
                                                                               Submaks (3)
       Versekerbare belang√√
       - Versekerde moet bewys dat hy/sy finansieel sal verloor, indien die versekerde
         objek/voorwerp beskadig/verlore is of ophou om te bestaan.√
       - 'n Versekerbare belang moet in finansiële terme uitgedruk word.√
       - Versekerde moet 'n wettige verhouding met die versekerde objek/voorwerp in die
         kontrak hê.√
       - Enige ander relevante antwoord wat met versekerbare belang as 'n beginsel van
         versekering verband hou.                                               Beginsel (2)
                                                                          Verduideliking (1)
                                                                               Submaks (3)

       LET WEL:        Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                            Maks (6)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                           12                                    DBE/2021
                                     SS/NSS - Nasienriglyne

2.6   Versekering
2.6.1 Voordele van versekering vanuit die scenario
      - Hulle is vergoed toe een lid van die sleutelpersoneel gesterf het..√
      - RV is ook uitbetaal vir verlies aan inkomste nadat werknemers as gevolg van
        salarisverlaging gestaak het.√

        LET WEL:      1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                      2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                         aangehaal is.
                                                                                    (2 x 1) (2)
2.6.2     Ander voordele van versekering vir besighede
         - Verplaas die risiko vanaf die besigheid/versekerde√ na 'n
           versekeringsmaatskappy/ versekeraar.√
         - Verplasing van die risiko is onderhewig aan die terme en voorwaardes√ van die
           versekeringskontrak.√
         - Beskerm die onderneming teen diefstal/verlies van voorraad en/of skade√
           veroorsaak deur natuurlike rampe soos vloede, stormskade√, ens.
         - Besighede sal vergoed word vir versekerbare verliese√, bv beskadiging van
           eiendom deur brande.√
         - Waardevolle besigheidsbates, bv. voertuie/toerusting/geboue word verseker√
           teen skade en/of diefstal.√
         - Beskerm besighede√ teen die oneerlike werknemers.√
         - Lewensversekering kan uitgeneem word op die lewe van vennote in 'n
           vennootskap√, om onverwagte verlies aan kapitaal te voorkom.
         - Vervangingskoste vir beskadigde masjinerie/toerusting is baie hoog√, en daarom
           kan versekering sodanige koste verminder/dek.√
         - Beskerm besighede teen eise ingedien deur lede van die publiek√ vir skade wat
           die besigheid voor verantwoordelik is.√
         - Beskerm die besigheid teen verliese√ as gevolg van die dood van 'n debiteur/
           skuldenaar.√
         - Enige ander relevante antwoord wat met ander voordele van versekering vir
           besighede verband hou.
        LET WEL: Punte moet nie toegeken word vir antwoorde wat in
                    VRAAG 2.6.1 aangehaal is nie.                             Maks (4)

2.7      Voorbereiding van 'n multimedia aanbieding
         - Begin met die teks wat die basis van die aanbieding vorm.√√
         - Kies 'n relevante agtergrond wat die teks aanvul/verbeter.√√
         - Kies prente wat die boodskap van die aanbieding ondersteun.√√
         - Sluit grafiese voorstelle wat die oordag van inligting ondesteun, in.√√
         - Voeg spesiale effekte/klank/prente/animasies by, om dit vir die gehoor interessant
           te maak. √√
         - Skep 'hyperlinks' om toegang tot ander lêers/dokumente/videogrepe, te verkry. √√
         - Gebruik leesbare skrif en lettergrootte.sodat dit maklik gesien/gelees kan word√√
         - Hou die skyfies/grafiese voorstelle eenvoudig deur nie veskillende style/kleure te
           grbruik nie.. √√
         - Maak seker daar is geen taal- en spelfoute nie. √√
         - Gebruik helder kleure om sigbaarheid te verhoog. √√
         - Struktureer/Formuleer inligting in logiese volgorde sodat die gehoor die inhoud
           van die aanbieding maklik kan volg..√√

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                          13                                    DBE/2021
                                    SS/NSS - Nasienriglyne

       - Beperk die inligting op elke skyfie deur slegs kernwoorde en nie volsinne te
         gebruik nie.√√
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die aspekte wat in ag
         geneem moet word wanneer 'n multimedia aanbieding voorberei word
       LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                                 (2x2) (4)

                                                             UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                   VRAAG 2      PUNTE
                                                                      2.1         2
                                                                      2.2         4
                                                                     2.3.1        6
                                                                     2.3.2        4
                                                                     2.4.1        4
                                                                     2.4.2        4
                                                                      2.5         6
                                                                     2.6.1        2
                                                                     2.6.2        4
                                                                      2.7         4
                                                                    TOTAAL        40

VRAAG 3: BESIGHEIDSROLLE
3.1 KSI fokusareas
      - Gemeenskap√
      - Landelike ontwikkeling√
      - Werknemers√
      - Omgewing√
    LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.
                                                                                    (4 x 1) (4)

3.2 Tipe onetiese besigheidspraktyke van gegewe stellings
3.2.1 Belasting/Belastingontduiking√√
3.2.2 Pryse van goedere in landelike gebiede√√
3.2.3 Onbillike/Oneerlike advertensies √√
                                                                                            (6)

3.3    Impak van korporatiewe sosiale verantwoordelikheid/KSV op gemeenskappe.
       Positiewe/Voordele
      - Gemeenskapvaardighede kan√ deur die beskikbaarstelling van beurse verbeter
         word. √
      - Beter opvoedkundige fasiliteite √ word in arm gemeenskappe gevestig.√
      - Die lewenstandaard van die gemeenskap √ word verhoog/die lewenskwaliteit van
         gemeenskappe word verbeter.√
      - „n Belegging in die mediese infrastruktuur√, sal die gesondheid van
         gemeenskappe verbeter. √
      - Sosio-ekonomiese kwessies word aangespreek√ om die welsyn van die
         gemeenskap te verbeter.√
      - Opleidingsgeleenthede in die gemeenskap√ verhoog die moontlikheid van
         aanstellings van lede van die gemeenskap.√

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                        14                                  DBE/2021
                                  SS/NSS - Nasienriglyne

      -   Implementering van ontwikkelingsprogramme in die gemeenskap√ verbeter
          entrepreneursvaardighede van gemeenskappe.√
      -   Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe
          impak/voordele van KSV op gemeenskappe

                                            EN/OF

       Negatiewes/Nadele
      -  Besighede is nie altyd toegerus √ om sosiale probleme aan te spreek nie.√
      -  Gemeenskappe is geneig om van KMV-programme afhanklik te wees√ en sukkel
         om hul eie inisiatiewe te neem.√
      - Verspreiding van skaars hulpbronne aan geselekteerde begunstigdes in die
         gemeenskap√ kan probleme soos diskriminasie veroorsaak.√
      - Sommige besighede neem slegs deel aan KMV-inisiatiewe om wins te maak√ en
         gee nie regtig om vir die gemeenskap waarin hulle werk nie.√
      - Besighede kan nie aan die langertermynbehoeftes√ van die samelewing voldoen
         nie√/Besigheid kan nie volhoubare√ KMV-programme lewer nie.√
      - Die voordele van die programme mag dalk nie die beoogde persone√ binne die
         gemeenskap bereik nie.√
      - Om geld op KMV-programme te spandeer beteken dat die besigheid uitgawes
         moet verhaal deur hoër pryse√ wat 'n negatiewe impak op die ekonomie het.√
      - Besighede is geneig om op KMV-programme te konsentreer√ wat nie die
         gemeenskap regstreeks baat nie.√
      - Verbruikers is nie maklik oortuig√ dat 'n besigheid in die beste belang van die
         gemeenskap en die omgewing optree nie.√
      - Minder geld is beskikbaar vir gemeenskapsprojekte √ tydens ongunstige
         ekonomiese toestande.√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak/
         nadele van korporatiewe sosiale verantwoordelikheid/KSV op gemeenskappe.

                                                                                Maks (6)
3.4    Voordele van diversiteit in die werkplek.
      -  Diversiteit in die werksmag√ verhoog moraal/motivering.√
      -  Besighede met „n diverse werksmag het waarskynlik 'n beter openbare beeld√ en
         lok meer klante.√
      - „n Gediversifiseerde werkplek kan aan besighede 'n mededingende voordeel
         gee√, want hulle lewer beter dienste.√
      - Diversiteit van die werksmag verbeter die vermoë van die besigheid√ om
         probleme te hanteer/nuwe/diverse markte te ontdek/ontgin.√
      - 'n Gediversifiseerde werksmag stimuleer debat√ oor nuwe/verbeterde maniere om
         dinge gedoen te kry.√
      - Werkers toon groter lojaliteit teenoor die besigheid√ want hulle voel
         gerespekteer/aanvaar/word verstaan.√
      - Werknemers waardeer mekaar se diversiteit√ en leer om oor die verskilgrense
         aansluiting te vind/te kommunikeer.√
      - Werkers uit verskillende agtergronde√ kan verskillende perspektiewe na die
         besigheid bring.√
      - Werkers verteenwoordig verskeie groepe√ en is daarom beter toegerus om
         verbruikers se behoeftes raak te sien/ te bevredig.√
      - Deur verskille/diversiteit te respekteer√ maak goeie besigheidsin/verhoog
         winsgewendheid.√

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                            15                                  DBE/2021
                                      SS/NSS - Nasienriglyne

        -   Diverse besighede verseker dat hul beleide/praktyke√ elke werker bemagtig om
            sy/haar volle potensiaal te bereik.√
        -   Belanghebbendes evalueer besighede toenemend√ op grond van hoe diversiteit
            in die werkplek bestuur word.√
        -   Enige ander relevante antwoord wat met die voordele van diversiteit in die
            werkplek verband hou.                                                    Maks (6)
3.5   Omgewingskwessies
3.5.1 Verantwoordelikhede van die werkgewer om menslike gesondheid en
      veiligheid in die werkplek te bevorder vanuit die scenario
      - Keshni Konstruksie diens al die toerusting wat by hulle konstruksieterreine gebruik
        word.√
      - KK voorsien werknemers van persoonlike beveiligingsdrag.√

        LET WEL:       1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                       2.   Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                            aangehaal is.
                                                                                (2 x 1) (2)
3.5.2     Ander verantwoordelikheid van die wekgewer om menslike gesondheid en
         veiligheid te bevorder
        - Plaas stelsels in plek om te verseker dat daar geen skadelike impak op die
           gesondheid en veiligheid van werkers is nie.√√
        - Verminder/verwyder gevare vir werkers.√√
        - Verseker dat werkers se gesondheid nie benadeel word deur die gevare wat
           voortspruit uit produksie/verwerking/berging/vervoer van materiale/toerusting.√√
        - KK moet weet waar potensiële gevare kan wees en maatreëls tref om die skade uit
           te skakel/te beperk.√√
        - Werkers moet ingelig/beopdrag word en onder toesig wees om potensiële gevare
           vir hulle te beperk./Nooduitgangsdeure moet vir alle werknemers sigbaar wees.√√
        - Toerusting moet onder toesig van 'n aangewese opgeleide werker gebruik word.√√
        - Voldoen aan veiligheidswette wat 'n gesonde werksomgewing bevorder.√√
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ander verantwoordelikhede
           van die werkgewer om menslike gesondheid/veiligheid in die werkplek te bevorder.
        LET WEL: Punte moet nie toegeken word vir antwoorde wat in VRAAG 3.5.1
                     aangehaal is nie.                                               Maks (4)
3.6     Hoe die besigheid 'n omgewing kan skep wat kreatiewe denke in die werkplek
        bevorder
        - Beklemtoon die belangrikheid van kreatiewe denke√ deur te verseker dat alle
           personeellede weet dat hulle idees gehoor sal word.√
        - Maak tyd vir dinkskrumsessies√ om nuwe idees te genereer, bv. gereelde
           werkswinkels genereer meer idees/bou voort op mekaar se idees.√
        - Plaas voorstelhouers op verskeie plekke in die werksplek √ en hou kommunikasie-
           kanale oop vir nuwe idees.√
        - Lei personeel op√ om innoverende tegnieke/kreatiewe probleemoplossings-
           vaardighede/geheuekaarte/laterale denke te gebruik.√
        - Moedig posuitruilings√ binne die organisasie aan√/Bestudeer hoe ander
           besighede√ dinge doen.√
        - Moedig alternatiewe maniere√ van werk/dinge doen aan.√
        - Reageer entoesiasties op alle idees√ en laat niemand minderwaardig voel nie.√
        - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe besighede 'n omgewing
           kan skep wat kreatiewe denke in die werksplek bevorder.
                                                                                    Maks (4)
Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         16                                   DBE/2021
                                   SS/NSS - Nasienriglyne

3.7    Maniere waarop besighede moeilike persoonlikhede kan hanteer

3.7.1 Stilles
      - Wag vir hulle om te antwoord/Moet nie hulle stilte met woorde vul nie.√√
      - Moedig hul deur die proses aan sodat hulle insette kan lewer. √√
      - Beperk die besprekingstyd. √√
      - Enige ander relevant antwoord wat verband hou met maniere waarop besighede
         die stille persoonlikheid in die werkplek kan hanteer.
                                                                                  Maks (4)
3.7.2   Kundige
      - Wees ferm en selfgeldend.√√
      - Moet hul nie beskuldig dat hul verkeerd is nie/Moet nie by hulle gedrag betrokke
         raak nie√√
      - Ken jou feite.√√
      - Enige ander relevant antwoord wat verband hou met maniere waarop besighede
         die kundige persoonlikheid in die werkplek kan hanteer.
                                                                                  Maks (4)
                                                                                       [40]

                                                              UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                   VRAAG 3     PUNTE
                                                                      3.1         4
                                                                      3.2         6
                                                                      3.3         6
                                                                      3.4         6
                                                                     3.5.1        2
                                                                     3.5.2        4
                                                                      3.6         4
                                                                     3.7.1        4
                                                                     3.7.2        4
                                                                    TOTAAL       40

VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE
BESIGHEIDSGELEENTHEDE

4.1   Voorbeelde van langtermynversekering
       - Uitkeerpolis√
       - Lewensdekkingpolis/Lewensversekering√
       - Uittree-annuïteite/Pensioen fonds/Voorsorgfonds√
       - Ongeskiktheidsdekking√
       - Traumaversekering√
       - Begrafnisdekking√
       - Gesondheidversekering/Mediese fonds√
       - Enige ander relevante voorbeelde van langtermynversekering.
       LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                          (2 x 1) (2)
4.2 Voordele van 'n maatskappy sonder winsoogmerk.
     - Opbrengste/surplusfondse word slegs aangewend vir die primêre doelwit van die
        organisasie/die doelwitte van die besigheid te bevorder.√√
Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         17                                  DBE/2021
                                   SS/NSS - Nasienriglyne

       -   Hulle bied maatskaplike dienste aan verskeie gemeenskappe.√√

       -   Donateurs ontvang belastingaftrekkings wat hulle dan motiveer om in „n
           maatskappy sonder winsoogmerk te belê.√√
       -   Daar bestaan 'n gevestigde bestuurstruktuur.√√
       -   Die aanspreeklikheid van die lede is beperk.√√
       -   Het kontinuïteit van die voortbestaan.√√
       -   Meeste van die inkomste van 'n maatskappy sonder winsoogmerk is vry van
           inkomstebelasting.√√
       -   Kan regeringsbefondsing/subsidies/hulp ontvang om hul dienste te lewer.√√
       -   Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van 'n
           maatskappy sonder winsoogmerk.                                        Maks (4)
4.3    Funksies van die Johannesburgse Sekuriteitsbeurs /JSE
       - Gee geleenthede aan finansiële instellings√, bv. versekeringsmaatskappye om
          hul fondse in aandele te belê.√
       - Dien as 'n barometer/aanwyser√ vir ekonomiese toestande in Suid-Afrika.√
       - Hou beleggers ingelig√ deur aandeelpryse daagliks te publiseer.√√
       - Dien as 'n skakel√ tussen beleggers en publieke maatskappye.√
       - Aandele word waardeer √ en geëvalueer deur deskundiges.√
       - Klein beleggers word genooi om deel te neem aan die ekonomie√ van die land
          deur die koop/verkoop van aandele.√
       - Risiko-/Waagkapitaalmarkte √ word beskikbaar/toeganklik gemaak.√
       - Streng beleggingsreëls√ verseker 'n goed georganiseerde mark vir
          sekuriteite/aandele.√
       - Verkry primêre kapitaal√ deur nuwe beleggings in gelyste maatskappye aan te
          moedig.√
       - Mobiliseer die fondse√ van versekeringsmaatskappye en ander instellings.√
       - Reguleer markte √ vir verhandeling in aandele.√
       - Beplan/Doen navorsing en gee advies√ oor beleggingsmoontlikhede.√
       - Verseker dat die mark√ op 'n deursigtige manier bedryf word.√
       - Voorsien beskerming aan beleggers√ deur streng reëls en regulasies tot te pas.√
       - Moedig korttermynbeleggings aan√ omdat aandele enige tyd verkoop kan
          word.√
       - Fasiliteer elektroniese verhandeling√ van aandele/STRATE.√/Kanaliseer
          finansiële hulpbronne√ en fasiliteer/vergemaklik verhandeling√.
       - Bevoder werkskepping√ en verhoog ekonomiese groei/ontwikkeling√.
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die funksies van die
          Johannesburgse Sekuriteitebeurs/JSE.                                 Maks (6)
4.4    Beleggings
       Berekening van saamgestelde rente
       Opsie 1
       FORMULE: P x (1 + r)n √
       R5 000 x (1+8/100)2 √
       R5 000 x (1,08)2 = R5 832√
       Totale rente     = R5 832 – R5 000√
                        = R832√√√√
                                          OF
       Opsie 2
       Jaar 1: R5 000 x 8% = R400√
       Jaar 2: R5 400√ x 8% = R432√
       Totale rente          = R832 √√√√
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                            18                                   DBE/2021
                                      SS/NSS - Nasienriglyne

      LET WEL:         1. Ken volpunte toe (4) as die antwoord korrek is en
                          geen berekeninge is getoon nie.
                       2. Indien die formule en berekeninge korrek getoon is
                          maar die finale antwoord is verkeerd, ken 'n
                          maksimum van DRIE (3) punte toe.
                       3. Indien die berekeninge en die antwoord verkeerd is,
                          ken 'n maksimum van EEN punt toe vir die formule.
                                                                                     Maks (4)

4.5    Situasies waarin die laissez-faire/vryeteuels leierskapstyl toegepas kan word
       Hierdie styl kan toegepas word wanneer:
       - Ondergeskiktes kundig is en weet wat hulle wil hê/verantwoordelikheid kan neem
          vir hulle aksies.√√
       - Die leier is baie besig en die delegering van take kan produktiwiteit verhoog. √√
       - Spanlede se leierskapvaardighede moet ontwikkel/verbeter word.√√
       - Werknemers is baie ervare en weet meer oor die taak as die leier.√√
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met situasies waarin die
          laissez-faire/vryeteuels leierskapstyl in die werkplek toegepas kan word.
                                                                                    Maks (4)

BESIGHEIDSROLLE
4.6    Menseregte in die werkplek
       - Privaatheid√
       - Waardigheid √
       - Gelykheid√
       - Vryheid van spraak en uitdrukking√
       - Inligting√
       - Veiligheid, sekuriteit en beskerming van lewe√
      LET WEL:        Sien slegs die eerste VIER (4) NA.
                                                                                    (4 x 1) (4)
4.7    Probleemoplossingstegnieke vanuit die scenario

       PROBLEEMOPLOSSINGSTEGNIEKE                              MOTIVERINGS
       1. Kragveld-ontleding√√                 Hulle het al die idees vir en teen die
                                               verandering in ag geneem.√
       2. Dinkskrum√√                          MM het ook die werknemers versoek om
                                               nuwe idees hardop in groot groepe te
                                               genereer.√
                                  Submaks(4)                                 Submaks (2)
       LET WEL:        1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                       2.   Ken punte toe vir die probleemoplossingstegniek selfs
                            al is die aanhaling onvolledig.
                       3.   Geen punte word vir die motivering toegeken indien die
                            probleemoplossingstegniek verkeerd geïdentifiseer is
                            nie.
                                                                                      Maks (6)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         19                                  DBE/2021
                                   SS/NSS - Nasienriglyne

4.8    Toepassing van die King-kode beginsel van verantwoordbaarheid vir goeie
       korporatiewe bestuur
       - Daar moet gereelde kommunikasie√ tussen bestuur en belanghebbendes wees.√
       - Besighede moet interne en eksterne ouditeure aanstel√ om finansiële state te
          oudit.√
       - Die raad moet seker maak dat die maatskappy se etiek√ effektief geïmplementeer
          word.√
       - Besighede behoort verantwoordbaar/verantwoordelik√ vir hul besluite/aksies te
          wees.√
       - Besighede behoort akkurate jaarverslae√ aan aandeelhouers voor te lê by die
          Algemene Jaarvergadering (AJV).√
       - Topbestuur behoort te verseker dat ander bestuursvlakke hul rolle/verantwoordelik-
          hede goed verstaan√ om verantwoordbaarheid te verbeter.√
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe besighede die King-
          kode beginsel van verantwoordbaarheid vir goeie korporatiewe bestuur kan
          toepas om hulle etiese sakebedryf te verbeter.                       Maks (4)
4.9   Maniere waarop besighede tyd en moeite kan bydrae om die welstand van
      werknemers te bevorder
      - Betaal regverdige lone/salarisse aan die werknemers gebaseer op die aard van
         hulle werk/die heersende ekonomiese toestande in die mark.√√
      - Werksomstandighede moet veiligheid/mediese/kantienfasiliteite insluit/voordele
         soos behuising/verlof/aftrede√√, ens.
      - Betaal regverdige bonusse/aansporings gebaseer op die besigheid se verdienste,
         as erkenning vir harde werk en toewyding.√√
      - Gee werknemers geleentheid om deel te neem aan besluite wat hulle affekteer.√√
      - Verskaf ontspanningsfasiliteite vir werknemers.√√
      - Bied jaarlikse fisiese/mediese assesserings vir werknemers aan. √√
      - Stel trauma ondervraging/berading/hulp beskikbaar aan enige werknemer wat
         hierdie dienste benodig.√√
      - Bied finansiële hulp aan in geval van enige moeilikheid deur onverwagte mediese
         koste veroorsaak.√√
      - Laat fleksie werksure toe om sodoende produktiwiteit te verbeter.√√
      - Bied ondersteuningsprogramme aan werknemers wat geaffekteer of geïnfekteer is
         met HIV/Vigs.√√
      - Maak kindersorg fasiliteite op die perseel, vir werkende moeders, in die besigheid
         beskikbaar.√√
      - Begin 'n voedingsprogram aan sodat werknemers minstens een maaltyd per dag
         kan geniet om hulle gesond te hou.√√
      - Gee personeel tyd af om betrokke te raak by projekte van hul keuse/Laat
         personeel toe om van hul werksure te gebruik om aan projekte van hulle keuse
         deel te neem.√√
      - Moedig werknemers aan om fiks en gesond te bly deur hulle betrokke te maak by
         gesondheidsaktiwiteite om stres/dwelmmisbruik/oorgewig te verminder.√√
      - Beid vervoer aan vir werknemers wat ongewone lang ure werk.√√
      - Stel opleidings- en mentorskapprogramme vir junior werknemers beskikbaar.√√
      - Hou spanbousessies om die moraal van werknemers te verbeter.√√
      - Moedig werknemers aan om kapasiteitsbou-werksessies/opleidingsprogramme/
         personeelontwikkelingsprogramme/spanontwikkelingsprogramme, by te woon.√√
         Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop besighede
         tyd en moeite kan bydra om die welstand van werknemers te bevoder.
                                                                                  Maks (6)
                                                                                       [40]
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Business Studies P2 NSC Nov 2020 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-nsc-nov-2020-eng-2/10a36d86-fe0f-4bff-a3ec-ec22a272ef6c) — Business Studies · QP · 2020 · Eng
- [BUS STUDIES P1 GR12 MEMO JUNE2021 English](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p1-gr12-memo-june2021-english/f53e9b20-c926-4a82-9a40-3c00dfba64cd) — Business Studies · Memo · 2021 · Eng
- [BUS.ST-April-QP Memo-2021-Gr12](https://www.hlayiso.com/library/bus-st-april-qp-memo-2021-gr12/1662a3eb-7640-4a80-bd36-8e3e9760714d) — Business Studies · Memo · 2021
- [2021 KZN June Memo](https://www.hlayiso.com/library/2021-kzn-june-memo/875fed94-40b0-4006-a089-8d84405f3ec8) — Business Studies · Memo · 2021
- [Business Studies Nov 2019 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nov-2019-memo-afr/5b627e53-e8ab-4f0d-833d-b73f8dafc9e6) — Business Studies · Memo · 2019 · Afr
- [Business Studies Nov 2015 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nov-2015-memo-eng/4fcd1fa0-56e1-4454-83c1-1c4bb42cb8d8) — Business Studies · Memo · 2015 · Eng

## More from Grade 12 Business Studies

- [BUS STUDIES P1 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p1-qp-jct-2025-eng-d-watermark/bb80e211-d0d0-4667-b7d8-68f2e1736d30) — QP · 2025 · Eng
- [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025
- [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr
- [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025
- [Business Studies P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-may-june-2025-eng/103fd17a-6f6d-48de-ac3d-b580e4233fb9) — QP · 2025 · Eng
- [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
