# Business Studies Grade 12 P2 NSC November 2023 Memo (Afr)

> Grade 12 Business Studies Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2023 (Afrikaans), 28 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-nov-2023-mg-afr-1/c8a11f64-5441-42dc-91c1-2bd60d8dc47a
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 28

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 P2 NSC November 2023 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-nov-2023-mg-afr-1/c8a11f64-5441-42dc-91c1-2bd60d8dc47a)

## About this document

Business Studies · Grade 12 · NSC November Exam · 2023. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                NASIONALE
                            SENIOR SERTIFIKAAT

                                   GRAAD 12

                             BESIGHEIDSTUDIES V2

                                NOVEMBER 2023

                                 NASIENRIGLYN

PUNTE: 150

                     Hierdie nasienriglyn bestaan uit 28 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                          2                           DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyn

 NOTAS AAN NASIENERS

 INLEIDING
 Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die volgende te
 verseker:
 (a)   Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die nasienstandaard
 (b)   Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
 (c)   Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum nasieners oor die
       hele land
 (d)   Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die vak by
       skole/onderwysinstellings

 1.       Vir nasien- en modereringsdoeleindes word die volgende kleure aanbeveel:

          Nasiener:                     Rooi
          Senior Nasiener:              Groen
          Adjunkhoofnasiener:           Oranje
          Hoofnasiener:                 Pienk
          Interne moderator:            Swart/Blou
          DBE-moderator:                Turkoois

 2.       Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal
          egter van die aard van die vraag afhang.
 3.       Omvattende nasienriglyn word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
          Behoorlike oorweging moet gegee word aan 'n antwoord wat korrek is, maar:
             'n Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyn gegee word
             Uit 'n ander betroubare bron kom
             Oorspronklik is
             'n Ander benadering gebruik
           LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.
 4.       Neem kennis van ander verwante antwoorde deur kandidate verskaf, wat
          verband hou met 'n spesifieke vraag en ken punte dienooreenkomstig toe. (In
          die geval waar die antwoord onduidelik is of 'n mate van begrip aandui, moet
          deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van
          twee punte.)
 5.       Die woord 'Submaks' word gebruik om die toekenning van punte binne 'n vraag
          of subvraag te vergemaklik.
 6.       Die doel daarvan om punte aan die regterkant te omkring (gelei deur 'maks' in
          die uiteensetting van die punte) is om konsekwentheid en akkuraatheid te
          verseker met die nasien van die skrifte, as ook vir berekening en die
          modereringsproses.
 7.       Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die
          subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte. Dit moet deur 'maks' in
          die nasienriglyn van punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in
          die linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.
 8.       In 'n indirekte vraag moet die teorie en die antwoorde relevant en met die vraag
          verband hou.
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                             3                             DBE/November 2023
                                         NSS – Nasienriglyn

 9.       Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en B
          word sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde van
          die kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien
          laasgenoemde nie duidelik is nie.

 10.      Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan
          met 'n 'H'.

 11.      Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik
          word:

          11.1        Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om te
                      antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n neutrale
                      (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: Die
                      outokratiese leierskapstyl voorsien sterk leierskap√ wat nuwe
                      werknemers selfvertroue gee en veilig laat voel.' √

          11.2        Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
                      verwag om te antwoord op óf 'n positiewe/negatiewe manier óf om 'n
                      neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval
                      word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te
                      ondersteun met dieper insig, bv. Die outokratiese leierskapstyl voorsien
                      sterk leierskap√ wat nuwe werknemers selfvertroue gee en veilig laat
                      voel, √ omdat verwagtinge/rolle duidelik verduidelik is om verwaring te
                      vermy. √

          LET         1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'analiseer'.
          WEL:        2. Let op die plasing van die merkie (√) in die toekenning van punte.

 12.      Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag, kognitiewe
          werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyn en die konteks van
          elke vraag.
          Kognitiewe werkwoorde, soos:

          12.1        Adviseer, noem, beskryf kortliks, motiveer, aanbeveel, stel voor, (lys nie
                      volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se antwoorde
                      nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord sal dus aan
                      die einde daarvan verskyn.

          12.2        Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei, toon
                      verskille/differensieer, vergelyk, tabuleer, analiseer, evalueer, evalueer
                      krities (lys nie volledig nie) vereis meer diepgaande begrip, toepassing
                      en beredenering. Die punte moet dus meer objektief toegeken word om
                      te verseker dat assessering volgens die vasgestelde norme geskied,
                      sodat eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid behaal kan
                      word.

 13.      Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord in
          AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                             4                             DBE/November 2023
                                         NSS – Nasienriglyn

 14.      AFDELING B

 14.1     Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE VYF
          antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur 'n lyn deur
          die nie-nagesiende gedeelte te trek.

          LET WEL: 1.          Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer
                               word.
                          2.   Die bostaande is ook van toepassing op antwoorde in
                               AFDELING C (waar van toepassing)

 14.2     Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die kandidaat.
          Punt 14.1 geld steeds.

 14.3     Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te gee,
          beredeneer dit by die nasiensentrum en verwys dit na die DBE interne moderator
          om die alternatiewe antwoorde in oorleg met die UMALUSI eksterne moderators
          te finaliseer.

 14.4     Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

          14.4.1 Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat kandidate
                 moet 'beskryf/bespreek/verduidelik', kan dit soos volg nagesien word:
                  Feit              2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyn)
                  Verduideliking 1 punt (twee punte sal in Afdeling C toegeken word)
                      Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyn gegee om die
                      toekenning van punte te vergemaklik.

          14.4.2 Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet puntetoekenning
                 gelei word deur die aard van die vraag en die maksimum punte in die
                 nasienriglyn toegeken.

 14.5     EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep,
          wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit 'n
          scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN
          C (waar van toepassing).

 15.      AFDELING C

 15.1     Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

           Inleiding
                                          Maksimum:
           Inhoud
                                             32
           Gevolgtrekking
           Insig                               8
           TOTAAL                              40

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         5                           DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyn

 15.2      Insig bestaan uit die volgende komponente:

            Struktuur/Uitleg Is daar 'n inleiding, paragrawe en 'n gevolgtrekking?             2
            Analise en       Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-          2
            interpretasie    opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van
                             wat gevra word, getoon word?
                             Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                             Alle opskrifte aangespreek:            1 (Een 'A')
                             Interpretasie (16 tot 32 punte): 1 (Een 'A')
            Sintese          Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op          2
                             die vrae gebaseer is?
                             Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                             Opsie 1:       Slegs relevante feite: 2 punte (Geen '-S')
                                            Waar 'n kandidaat 50% of meer (twee tot vier
                                            subvrae) van die vraag met slegs relevante
                                            feite beantwoord het, verskyn geen '-S' in die
                                            linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van
                                            TWEE (2) punte vir sintese toe.
                             Opsie 2:       'n Paar relevante feite: 1 punt (Een '-S')
                                            Waar 'n kandidaat minder as 50% (slegs een
                                            subvraag) van die vraag met slegs/'n paar
                                            relevante feite beantwoord het, verskyn een
                                            '-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n maksimum van
                                            EEN (1) punt vir sintese toe.
                             Opsie 3:       'n Paar relevante feite: 1 punt (Een '-S')
                                            Waar 'n kandidaat VIER subvrae
                                            beantwoord, maar een/twee/drie subvrae met
                                            irrelevante feite; verskyn een '-S' in die
                                            linkerkantlyn. Ken 'n maksimum van EEN (1)
                                            punt vir sintese toe.
                             Opsie 4:       Geen relevante feite: 0 punte (Twee '-S')
                                            Waar 'n kandidaat minder as 50% (slegs een
                                            sub-vraag) van die vraag met irrelevante feite
                                            beantwoord het nie, verskyn twee '-S' in die
                                            linkerkantlyn. Ken 'n NULPUNT vir sintese
                                            toe.
            Oorspronklikheid Is daar bewyse van een voorbeeld in enige TWEE van die            2
                             vier subvrae, nie ouer as twee (2) jaar nie, wat op aktuele
                             inligting, huidige neigings en ontwikkelings gebaseer is?
                                                                         TOTAAL VIR INSIG:      8
                                                                TOTALE PUNTE VIR FEITE:        32
                                                    TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32):          40
           LET        1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word
           WEL:          uit die inleiding en gevolgtrekking nie.

                      2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.

                      3. Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur 'n
                         verduideliking ondersteun word nie.
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                          6                           DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyn

 15.3      Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met 'n simbool, bv. ('S, A, -S en/
           of O').

 15.4      Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/
           nasienriglyn vir elke vraag aangedui.

 15.5      Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder-
           afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal is,
           maar lees verder vir oorspronklikheid 'O'.

 15.6      Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
           vir insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O –
           Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                      INHOUD                  PUNTE
                        Feite                32 (maks.)
                         S                       2
                         A                       2
                         S                       2
                         O                       2
                      TOTAAL                     40

 15.7      Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
           wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
           Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
           (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
           (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

 15.8      Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/interpreteer, kry hy/sy
           steeds punte vir die uitleg.

 15.9      Indien 'n ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
           antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/
           subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

 15.10     15.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                   frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

           15.10.2 Met ingang van November 2015 sal die TWEE punte nie noodwendig
                   aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                   geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                   'Produkontwikkeling is 'n groeistrategie √, waar ondernemings poog
                   om nuwe produkte in bestaande markte bekend te stel.'√
                   Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                   kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

 15.11     Met ingang van November 2017 sal die maksimum van TWEE (2) punte vir
           feite in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag
           geld nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                          7                      DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyn

AFDELING A

VRAAG 1

 1.1       1.1.1   C √√
           1.1.2   B √√
           1.1.3   A √√
           1.1.4   D √√
           1.1.5   B √√
                                                                               (5 x 2)     (10)

 1.2      1.2.1    onderverseker √√
          1.2.2    vennootskap √√
          1.2.3    persone √√
          1.2.4    besluitneming √√
          1.2.5    kundige √√
                                                                               (5 x 2)     (10)

 1.3       1.3.1   D √√
           1.3.2   J √√
           1.3.3   F √√
           1.3.4   B √√
           1.3.5   H √√
                                                                               (5 x 2)     (10)

                                                              TOTAAL AFDELING A:           30

                                                           UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                             VRAAG 1      PUNTE
                                                                1.1         10
                                                                1.2         10
                                                                1.3         10
                                                              TOTAAL        30

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         8                          DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyn

AFDELING B

Sien slegs die EERSTE TWEE antwoorde na.
VRAAG 2: BESIGHEIDSGELEENTHEDE

2.1    Voorbeelde van nieverbale aanbiedings
       - Tabelle√
       - Grafieke/staafgrafiek/lyngrafiek/histogram/sirkeldiagram/-grafiek√
       - Diagramme √
       - Illustrasies/Prente/Foto's/Scenario's/Modelle √
       - Geskrewe/Besigheidsverslae √
       - Blaaiborde √
       - Uitdeelstukke/Uitdrukke √
       - Skyfievertonings/PowerPoint √
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met voorbeelde van
         nieverbale aanbiedings.
       LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.
                                                                                 (4 x 1) (4)
2.2   Rol van persoonlike houding in suksesvolle leierskap
      - Positiewe houding ontsluit leierskappotensiaal vir persoonlike groei. √√
      - 'n Leier se goeie houding kan die sukses van die besigheid beïnvloed. √√
      - Leiers moet hul sterkpunte en swakhede ken om hul leierskapstyle effektief toe
         te pas.√√
      - Goeie leiers verstaan dat die regte houding die regte atmosfeer sal skep. √√
      - Leiers se houding kan werkers/spanne se gedagtes/gedrag beïnvloed. √√
      - Leiers se gedrag behoort die voorbeeld te wees vir wat hulle in hul spanlede wil
         sien. √√
      - Suksesvolle leiers neem spanlede se vermoëns/vaardighede in ag om take/rolle
         effektief toe te ken. √√
      - Entoesiasme gee 'n leier selfvertroue en inspireer hulle om nog harder te
         werk. √√
      - 'n Positiewe houding is krities belangrik vir goeie leierskap omdat goeie leiers
         taakgerig sal bly ongeag moeilike omstandighede/uitdagings. √√
      - Suksesvolle leiers het 'n konstante verlange om te werk en
         persoonlike/professionele sukses te bereik. √√
      - Leiers met 'n positiewe houding weet daar is altyd nog iets om te leer/ruimte om
         te groei. √√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die rol van persoonlike
         houding in suksesvolle leierskap.
                                                                                 Maks (6)
2.3   Leierskapstyle
2.3.1 Leierskapstyl vanuit die scenario
      Demokratiese leierskapstyl √√                                                    (2)
2.3.2 Situasies waarin die demokratiese leierskapstyl by die werkplek toegepas kan
      word
      Hierdie leierskapstyl kan gebruik word wanneer:
      - groepslede is vaardig/ervare/kundiges en gretig is om hulle idees te deel.√√
      - die leier nie al die nodige inligting het nie en werknemers waardevolle inligting
         het om by te dra. √√

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         9                           DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyn

       - die leier sy/haar beperkings om besluite te neem ken en toeganklik is vir nuwe
         idees/innoverende denke.√√
       - samewerking benodig word tussen die leier en die span.√√
       - besluite moet vanuit verskeie perspektiewe beskou word.√√
       - innoverende en kreatiewe idees benodig word.√√
       - insette van werknemers gewaardeer/waardeer word om sodoende spanwerk te
         bevorder.√√
       - Enige ander relevante antwoord wat met die situasies verband hou waarin 'n
         demokratiese leierskapstyl by die werkplek toegepas kan word.
         LET WEL: Aanvaar relevante feite indien die leierskapstyl in VRAAG 2.3.1.
                  verkeerdelik as 'n antwoord geïdentifiseer was.
                                                                                  Maks (4)

2.4    Impak van Regering/RSA-kleinhandelspaareffekte as 'n beleggingsvorm
       Positiewes/Voordele
       - Gewaarborgde opbrengs, √ omdat rentekoers vasgestel is vir die hele
         beleggingstydperk. √
       - Rentekoerse is markverwant √ en lok meer beleggers. √
       - Rente kan twee keer per jaar ontvang word√ wat dit 'n lewensvatbare
         beleggingsopsie maak. √
       - Maklike toegang tot die belegging is moontlik, √ omdat kontant na die eerste
         twaalf maande onttrek kan word. √
       - Lae risiko/Veilige belegging,√ omdat daar in die Suid-Afrikaanse regering belê
         word wat nie gelikwideer kan word nie. √
       - Dit is 'n bekostigbare soort belegging √ vir alle vlakke van inkomsteverdieners,
         insluitend pensionarisse. √
       - Kleinhandeleffekte is maklik/gerieflik √ om elektronies/by enige Poskantoor/direk
         van die Nasionale Tesourie te bekom. √
       - Geen heffings/kostes/kommissies is betaalbaar √ op hierdie soort belegging nie. √
       - Rente is gewoonlik hoër √ as op vaste deposito's.√
       - Kleinhandeleffekte is genoteer √ op die kapitaalvoorskotmarkte/op die JSE.√
       - Beleggers jonger as 18 jaar/Minderjariges kan belê met die bystand van 'n
         wettige voog, √ wat spaar van 'n jong ouderdom af aanmoedig. √
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe
         impak/voordele van Regering/RSA-kleinhandelspaareffekte as 'n beleggingsvorm.
                                               EN/OF
       Negatiewes/Nadele
       - Kleinhandeleffekte kan nie aan banke/finansiële instansies gesedeer word √ vir
         sekuriteit op lenings nie. √
       - 'n Minimum van R500 kan belê word, √ wat klein beleggers dalk moeilik
         bymekaar kan maak. √
       - Kleinhandeleffekte is nie vrylik verhandelbaar √ tussen beleggers nie. √
       - Beleggers moet geldige SA identifikasie hê/ouer as 18 jaar wees √ wat
         buitelanders/jong mense kan ontmoedig om te belê. √
       - Boetes word gehef op vroeë onttrekkings, √ as die belegging minder as 12
         maande oud is. √
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe
         impak/nadele van Regering/RSA-kleinhandelspaareffekte as 'n beleggingsvorm.
                                                                                  Maks (6)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                        10                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyn

2.5   Belegging
2.5.1 Faktore wat in ag geneem moet word wanneer beleggingsbesluite vanuit die
      scenario geneem word
      - Beleggingsperiode√
      - Risiko √
        LET      1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
        WEL:     2. Ken punte toe slegs vir die beleggingsbesluitnemingsfaktore
                     wat in die scenario genoem is.
                                                                               (2 x 1) (2)

2.5.2 Waagkapitaal
      - Waagkapitaal word deur 'n belegger/besighede gegee om 'n besigheid te stig/uit
        te brei √ in ruil vir 'n aandeel in die nuwe/uitgebreide besigheid. √
      - Beleggers moet bekend wees met die tipe besigheid/mark/ekonomiese
        toestande voor √ 'n besigheid gekoop/begin word. √
      - Die koop van 'n franchise/huidige besigheid sal suksesvol wees, √ indien
        beleggers volle navorsing gedoen/presies verstaan waarin hy/sy in belê het. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met waagkapitaal as 'n tipe
        beleggingsgeleentheid.
                                                                               Maks (4)
2.6 Werkloosheidsversekeringsfonds/WVF
      - Die WVF voorsien kort termyn voordele aan werkers wat gewerk het √ en
        werkloos geraak het weens verskeie redes. √
      - Die WVF verskaf finansiële bystand vir 'n beperkte tydperk aan die afhanklikes √
        van 'n afgestorwe werknemer wat geregistreer was by/bygedra het tot die WVF.√
      - Besighede dra 1% van basiese lone tot die WVF by, √ en verminder dus die
        uitgawe om self die WVF-voordele te verskaf. √
      - Werknemers dra 1% √ van hul basiese lone tot WVF by. √
      - Besighede word verplig om hul werknemers by die fonds te registreer √ en die
        2%-heffingbydraes maandeliks aan die WVF/SAID oor te betaal. √
      - Besighede se WVF-bydrae √ verhoog die bedrag wat aan werknemers wat
        werkloos raak, uitbetaal sal word. √
      - Alle werknemers wat ten minste 24 uur per maand werk √ word verplig om vir
        WVF te registreer/by te dra tot WVF. √
      - Werknemers wat werkloos word moet by die Departement van Arbeid
        registreer,√ en alle geldige eise sal deur die WVF verwerk word.√
      - Dis bekostigbare bydraes wat dit vir besighede moontlik maak √ om
        afloswerkers in sommige gevalle in diens te neem. √
      - Besighede kan nie verantwoordelik gehou word vir werkloosheidsdekking nie √
        aangesien die WVF direk aan bydraers/afhanklikes van afgestorwe bydraers
        uitbetaal.√
      - Werkgewers sal persoonlik aanspreeklik gehou word vir werkloosheidsdekking √
        indien die WVF-aftrekkings nie betyds gemaak/betaal word nie. √
      - Werknemers wat bedank/wegloop of uit hul werk ontslaan word √ mag nie van
        die WVF eis nie.√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met WVF as 'n soort verpligte
        versekering.
                                                                               Maks (6)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                                            11                          DBE/November 2023
                                                        NSS – Nasienriglyn

2.7                       Bydrae van die verdeling van winste tot die sukses en/of mislukking van 'n
                          publieke maatskappy
                                 SUKSESFAKTORE                 EN/OF           MISLUKKINGSFAKTORE
                           - Hoë winste en goeie opbrengste - Aandeelhouers kan hul aandele
                             aan aandeelhouers dui op die           verkoop wanneer dividende laag is, wat
                             sukses van 'n maatskappy, wat die      lei tot 'n daling in aandeelpryse. √√

   Verdeling van winste
                             waarde van aandele verhoog. √√
                           - Winste wat gegenereer word, kan      - Dividende is belasbaar/word nie altyd
                             herbelê word om besigheids-            uitbetaal nie wat nuwe/kleiner beleggers
                             bedrywighede uit te brei. √√           kan ontmoedig. √√
                           - Aandeelhouers ontvang winste
                             volgens die tipe en getal van hul
                             aandele. √√
                           - Enige ander relevante antwoord       - Enige ander relevante antwoord wat
                             wat verband hou met hoe die            verband hou met hoe die verdeling van
                             verdeling van winste tot die sukses    winste tot die mislukking van 'n publieke
                             van 'n publieke maatskappy kan         maatskappy kan bydra.
                             bydra.

                          LET          1.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                          WEL:         2.   Ken punte toe vir of sukses en/of mislukking.
                                                                                                     Maks (6)
                                                                                                         [40]

                                                                              UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                                    VRAAG 2   PUNTE
                                                                                       2.1        4
                                                                                       2.2        6
                                                                                      2.3.1       2
                                                                                      2.3.2       4
                                                                                       2.4        6
                                                                                      2.5.1       2
                                                                                      2.5.2       4
                                                                                       2.6        6
                                                                                       2.7        6
                                                                                    TOTAAL       40

Kopiereg voorbehou                                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         12                         DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyn

VRAAG 3: BESIGHEIDSROLLE

3.1    Probleemoplossingstappe
       - Identifiseer die probleem.√
       - Definieer die probleem.√
       - Identifiseer moontlike oplossings vir die probleem.√
       - Evalueer alternatiewe oplossings.√
       - Kies die mees gepaste alternatief/oplossing.√
       - Ontwikkel 'n aksieplan.√
       - Implementeer die voorgestelde oplossing/aksieplan.√
       - Monitor die implementering van die oplossing/aksieplan.√
       - Evalueer die geïmplementeerde oplossing.√
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die probleemoplossingstappe.
       LET       1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
       WEL:      2. Aanvaar stappe in enige volgorde.
                                                                                 (2 x 1) (2)
3.2    Oorsake van konflik in die werkplek
       - Swak kommunikasie/misverstand tussen bestuur en werkers. √√
       - Ignorering van reëls/prosedures kan aanleiding gee tot meningsverskille/verskil
         in opinie en konflik. √√
       - Bestuur en/of werkers het verskillende persoonlikhede/agtergronde. √√
       - Verskillende waardes/vlakke van kennis/vaardighede/ervaring van
         bestuurders/werkers. √√
       - Min/Geen samewerking tussen interne en/of eksterne partye/
         belanghebbendes.√√
       - Gebrek van erkenning vir goeie werk gedoen soos wanneer 'n bestuurder nie
         waardering wys vir ekstra ure gewerk om sperdatums te haal nie. √√
       - Gebrek aan werknemer-ontwikkeling kan frustrasievlakke van werkers verhoog
         aangesien werkers foute a.g.v 'n gebrek aan kennis/vaardighede kan herhaal. √√
       - Onbillike dissiplinêre prosedures soos begunstiging/nepotisme. √√
       - Min/Geen ondersteuning van bestuur met betrekking tot die verskaffing van die
         nodige hulpbronne. √√
       - Leierskapstyle gebruik soos outokratiese bestuurders wat nie die insette van
         werkers in ag neem nie. √√
       - Onrealistiese sperdatums/Swaar/Onregverdige werklading lei tot stres wat konflik tot
         gevolg het. √√
       - Gebrek aan 'n ooreenkoms oor wedersydse aangeleenthede soos vergoeding/
         werksure. √√
       - Ongesonde kompetisie/Interspan-wedywering kan veroorsaak dat werkers fokus
         verloor op spandoelwitte. √√
       - Konstante veranderinge kan onstabiliteit veroorsaak. √√
       - ‘n Gebrek aan duidelikheid aangaande die rolle/verantwoordelikhede van
         werknemers. √√
       - 'n Gebrek aan toewyding/beheptheid met persoonlike doelstellings wat kan lei
         tot ‘n onvermoë om voorafbepalde teikens te bereik. √√
       - Klagtes/Kritiek op prestasie/gedrag/houdings kan aanleiding gee tot wrywing
         tussen die werkgewer en werknemer. √√
       - Swak organisasie/leierskap/prosedures kan verwarring tot gevolg hê ten opsigte
         van gestelde teikens. √√
       - Enige ander relevant antwoord wat verband hou met die oorsake van konflik in
         die werkplek.
                                                                                 Maks (6)
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                            13                        DBE/November 2023
                                        NSS – Nasienriglyn

3.3    Diversiteitskwessies vanuit die scenario

             DIVERSITEITSKWESSIES                             MOTIVERINGS
        1. Ouderdom √√                           Hulle moedig jonger werknemers aan
                                                 om ouer werknemers te respekteer en
                                                 by hulle te leer. √
        2. Gestremdheid √√                       ZT het ook opritte vir rolstoele by die
                                                 ingang van hulle kantoor gebou. √
                                     Submaks (4)                              Submaks (2)

        LET           1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
        WEL:          2.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
                      3.   Ken punte toe vir die diversiteitskwessies selfs as die
                           aanhalings onvolledig was.
                      4.   Geen punte word vir die motiverings toegeken indien die
                           diversiteitskwessies verkeerd geïdentifiseer was nie.
                                                                                   Maks (6)

3.4    Voordele of kreatiewe denke in die werkplek
       - Beter/Unieke/Onkonvensionele idees/oplossings √ word ontwikkel. √
       - Kan die besigheid 'n mededingende voordeel besorg √ as ongewone/unieke
         oplossings/idees/strategieë geïmplementeer word. √
       - Komplekse besigheidsprobleme √ kan opgelos word. √
       - Produktiwiteit verhoog want bestuur/werknemers kan vinnig verskeie idees
         genereer √ wat tyd en geld doeltreffender gebruik. √
       - Bestuurders/Werknemers het meer selfvertroue √ want hulle kan hul volle
         potensiaal uitleef. √
       - Bestuurders sal beter leiers wees √ want hulle sal verandering(e) positief en
         kreatief kan hanteer/bestuur. √
       - Bestuurders/Werknemers kan 'n heeltemal nuwe siening ontwikkel, √ wat op
         enige taak/take wat hulle doen, toegepas kan word. √
       - Lei tot meer positiewe houdings √ want bestuurders/werknemers voel dat hulle
         tot probleemoplossing bygedra het. √
       - Verbeter motivering √ onder personeellede. √
       - Bestuurders/Werknemers het 'n gevoel van groot prestasie √ en hulle hoef nie
         die proses teen te staan/belemmer wanneer hulle 'n probleem opgelos het/tot
         die sukses van die besigheid bygedra het nie. √
       - Bestuurders/Werknemers kan met vinnig veranderende tegnologie byhou √ wat
         tot 'n vergrote markaandeel kan lei. √
       - Stimuleer inisiatief by bestuurders/werknemers, √ want hulle word voortdurend
         buite hulle gemaksones gedwing. √
       - Kreatiwiteit kan lei tot nuwe uitvindings √ wat die algemene lewenstandaarde
         verbeter/nuwe beleggers lok. √
       - Besighede kan deurlopend op produkontwikkeling verbeter √ deur nuwe
         maniere te verken om groei te verbeter.√
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van
         kreatiewe denke in die werkplek.                                         Maks (6)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                        14                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyn
3.5   Sosiale verantwoordelikheid
3.5.1 Maniere waarop besighede tyd en moeite bydra om die welstand van
      werknemers te bevorder vanuit die scenario
      - Eksteen Hotel verskaf vervoer aan werknemers wat ongewone lang ure werk. √
      - Hulle betaal regverdige bonusse aan werknemers as erkenning van hulle harde
         werk en toewyding. √
       LET        1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
       WEL:       2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                      aangehaal is.                                            (2 x 1) (2)
3.5.2 Ander maniere waarop besighede tyd en moeite kan bydra om die welstand
      van werknemers te bevorder
      - Betaal regverdige lone/salarisse aan die werkers √ gebaseer op die aard van
         hulle werk/die heersende ekonomiese toestande in die mark. √
      - Werksomstandighede moet veiligheid/mediese/kantienfasiliteite insluit/voordele√
         soos behuising/verlof/aftrede. √
      - Gee werknemers geleentheid om deel te neem aan besluite√ wat hulle affekteer.√
      - Verskaf ontspanningsfasiliteite aan werknemers √ om te sosialiseer en
         werksverhoudinge te versterk. √
      - Bied jaarlikse fisiese/mediese assesserings vir werkers aan √ om die
         bewustheid van gesondheid te bevorder. √
      - Moedig werknemers aan om fiks/gesond te bly√ deur hulle betrokke te maak by
         gesondheidsaktiwiteite om stres/dwelmmisbruik/oorgewig te verminder.√
      - Stel trauma ondervraging/berading/terapie beskikbaar√ aan enige werknemer
         wat hierdie dienste benodig.√
      - Bied finansiële hulp aan in geval van enige moeilikheid√ deur onverwagte
         mediese koste veroorsaak.√
      - Laat fleksie werksure toe √ om sodoende produktiwiteit te verbeter.√
      - Bied ondersteuningsprogramme aan werknemers √ wat geaffekteer of
         geïnfekteer is met MIV/Vigs.√
      - Maak kindersorgfasiliteite op die perseel, √ vir werkende moeders in die
         besigheid beskikbaar.√
      - Begin 'n voedingsprogram aan √ sodat werknemers een maaltyd per dag kan
         geniet om hulle gesond te hou.√
      - Gee personeel tyd af√ om betrokke te raak by projekte van hul keuse. √/Laat
         personeel toe om van hul werksure te gebruik√ om aan projekte van hulle keuse
         deel te neem.√
      - Stel opleidings- en mentorskapprogramme√ vir junior werknemers beskikbaar.√
      - Hou spanbousessies√ om werknemersmoraal te verbeter.√
      - Moedig werknemers aan om kapasiteitsbou-werksessies/opleidingsprogramme/
         personeelontwikkelingsprogramme/spanontwikkelingsprogramme, √ by te woon.√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop besighede
         tyd en moeite kan bydra om die welstand van werknemers te bevorder.
       LET WEL: Geen punte moet toegeken word vir antwoorde wat in
                    VRAAG 3.5.1 gegee is nie.                                  Maks (4)
3.6   Toepassing van die King-kode-beginsels vir goeie korporatiewe bestuur
3.6.1 Deursigtigheid
      - Besluite/Aksies moet duidelik wees √ aan alle belanghebbendes. √
      - Personeelvoorsiening en ander prosesse √ moet oop en deursigtig wees.√
      - Werknemers/Aandeelhouers/Direkteure moet bewus wees √ van die
        indiensnemingsbeleide van die besigheid. √
      - Oudit- en ander verslae moet akkuraat/beskikbaar wees √ aan aandeelhouers/
        werknemers. √
Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                        15                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyn
      - Gereelde oudits moet gedoen word √ om die effektiwiteit van die besigheid te bepaal. √
      - Besigheidstransaksies moet openlik gedoen word √ sodat daar geen
        aanduiding/teken van oneerlikheid/korrupsie is nie. √
      - Besighede moet besonderhede oor aandeelhouers se stemregte aan hulle √
        voor/by die Jaarlikse Algemene Vergadering (JAV) gee. √
      - Die raad van direkteure moet verslag doen oor beide die negatiewe en positiewe
        impak √ van die besigheid op die gemeenskap/omgewing. √
      - Die raad moet verseker dat die maatskappy se etiek √ effektief geïmplementeer word. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe besighede die King-kode-
        beginsel van deursigtigheid vir goeie korporatiewe bestuur kan toepas om etiese
        sakepraktyke te verbeter.                                                 Maks (4)
3.6.2 Aanspreeklikheid
      - Daar moet gereelde kommunikasie √ tussen bestuur en belanghebbendes soos
        aandeelhouers wees. √
      - Die besigheid moet interne en eksterne ouditeure aanstel √ om finansiële state
        te oudit. √
      - Die raad moet seker maak dat die maatskappy se etiek √ effektief geïmplementeer
        word. √
      - Besighede moet aanspreeklik/verantwoordelik √ vir hul besluite/aksies wees. √
      - Besighede behoort akkurate jaarverslae √ aan aandeelhouers voor te lê by die
        Jaarlikse Algemene Vergadering (JAV). √
      - Topbestuur behoort te verseker dat ander bestuursvlakke duidelikheid ontvang
        het √ oor hul rolle en verantwoordelikhede om aanspreeklikheid te verbeter. √
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe besighede die King-
        kode-beginsel van aanspreeklikheid vir goeie korporatiewe bestuur kan toepas
        om etiese sakepraktyke te verbeter.                                       Maks (4)
3.7   Hantering van prysbepaling van goedere in landelike gebiede
      - 'n Besigheid kan invloedwerwing met ander besighede in die gebied uit oefen om
        die regering te oortuig om infrastruktuur in die landelike gebied te verbeter. √√
      - Vra markverwante/billike/bekostigbare pryse vir goedere en dienste. √√
      - Vermy onetiese sakepraktyke om klante se lojaliteit aan te lok. √√
      - Ondersoek koste-effektiewe maniere om produkte te vervoer/Huur 'n groot trok
        om aflewerings van winkeleienaars in dieselfde omgewing te kombineer. √√
      - Werk saam met verskaffers om afleweringskoste in verafgeleë landelike gebiede
        te deel. √√
      - Besighede kan in grootmaat aankoop om afslag te kry en dus hoë pryse te vermy. √√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop besighede
        prysbepaling van goedere in landelike gebiede as 'n tipe onetiese sakepraktyk kan
        hanteer.                                                                  Maks (6)
                                                                                         [40]
                                                            UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                    VRAAG 3        PUNTE
                                                                        3.1            2
                                                                        3.2            6
                                                                        3.3            6
                                                                        3.4            6
                                                                       3.5.1           2
                                                                       3.5.2           4
                                                                       3.6.1           4
                                                                       3.6.2           4
                                                                        3.7            6
                                                                     TOTAAL           40
Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                         16                          DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyn

VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE
BESIGHEIDSGELEENTHEDE
4.1    Soorte voorkeuraandele
       - Nie-deelnemende voorkeuraandele/Gewone voorkeuraandele √
       - Deelnemende voorkeuraandele √
       - Kumulatiewe voorkeuraandele √
       - Nie-kumulatiewe voorkeuraandele √
       - Aflosbare voorkeuraandele √
       - Nie-aflosbare voorkeuraandele √
       - Omskepbare voorkeuraandele √
       - Nie-omskepbare voorkeuraandele √
       LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                                                                                 (2 x 1) (2)
4.2 Voordele van 'n maatskappy sonder winsoogmerk
      - Opbrengste/Surplusfondse word slegs aangewend vir die primêre doelwit van
         die organisasie/die doelwitte van die besigheid te bevorder. √√
      - Hulle bied maatskaplike dienste aan verskeie gemeenskappe. √√
      - Borge ontvang belastingaftrekkings wat hulle dan motiveer om in 'n
         maatskappy sonder winsoogmerk te belê. √√
      - Daar bestaan 'n gevestigde bestuurstruktuur wat tot besigheidstabiliteit lei. √√
      - Die aanspreeklikheid van die lede is beperk wat addisionele lidmaatskap
         aanlok. √√
      - Het kontinuïteit van die voortbestaan wat die risiko van afsluiting verminder. √√
      - Meeste van die inkomste van 'n maatskappy sonder winsoogmerk is vry van
         inkomstebelasting. √√
      - Kan regeringsbefondsing/vrystellings/hulp ontvang om hul dienste te lewer. √√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van 'n
         maatskappy sonder winsoogmerk.
                                                                                 Maks (4)
4.3   Versekerbare risiko's en voordele van versekering
4.3.1 Versekerbare risiko's in die scenario
      - Brand √
      - Diefstal √
       LET       1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
       WEL:      2. Ken punte toe slegs vir die versekerbare risiko's wat in
                     die scenario genoem is.
                                                                               (2 x 1) (2)
4.3.2 Voordele van versekering vir besighede
      - Dra die risiko van die besigheid/versekerde √ na 'n versekeringsmaatskappy/
        versekeraar oor. √
      - Oordrag van risiko is onderhewig aan die voorwaardes en bepalings √ van die
        versekeringskontrak. √
      - Beskerm besighede teen diefstal/verlies van voorraad en/of skade √ veroorsaak
        deur natuurrampe soos vloede/stormskade. √
      - Beskerm besighede √ teen oneerlike werknemers. √
      - Beskerm besighede teen eise wat deur lede van die publiek ingestel word √ vir
        skade waarvoor besighede verantwoordelik is. √
      - Beskerm besighede teen verliese √ as gevolg van die dood van 'n skuldenaar. √
      - Besighede word beskerm teen die verlies aan verdienste, √ soos stakings deur
        werknemers wat tot verliese wat miljoene werd is, kan lei. √

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                        17                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyn

     - Besighede sal vergoed word vir versekerbare verliese, √ soos verwoesting van
       eiendom deur brande. √
     - Besigheidsbates soos voertuie/toerusting/geboue moet √ teen skade en/of
       diefstal verseker wees. √
     - Lewensversekering kan op die lewens van vennote in 'n vennootskap geneem
       word √ om onverwagte verlies aan kapitaal te voorkom. √
     - As die dienste van sleutelpersoneel verloor word as gevolg van ongelukke/
       dood, √ kan die opbrengs van 'n versekeringspolis aan die besigheid/
       begunstigdes uitbetaal word. √
     - Vervangingskoste vir beskadigde masjinerie/toerusting is baie hoog, √ daarom
       kan versekering sulke koste verminder/dek. √
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van
       versekering vir besighede.
                                                                              Maks (6)
4.4  Funksies van die Johannesburgse Sekuriteitebeurs/JSE
     - Gee geleenthede aan finansiële instellings soos versekeringsmaatskappye wat
        hul surplusfondse in aandele te belê. √√
     - Dien as 'n barometer/aanwyser vir ekonomiese toestande in Suid-Afrika. √√
     - Hou beleggers ingelig deur aandeelpryse daagliks te publiseer. √√
     - Dien as 'n skakel tussen beleggers en publieke maatskappye. √√
     - Aandele word deur deskundiges waardeer en geëvalueer. √√
     - Klein beleggers word genooi om deel te neem aan die ekonomie van die land
        deur die koop/verkoop van aandele. √√
     - Waagkapitaalmarkte word op die ope mark beskikbaar gestel. √√
     - Streng beleggingsreëls verseker 'n gedissiplineerde/ordelike mark vir sekuriteite. √√
     - Verkry primêre kapitaal deur nuwe beleggings in gelyste maatskappye aan te
        moedig. √√
     - Mobiliseer die fondse van versekeringsmaatskappye en ander instellings. √√
     - Reguleer markte vir verhandeling in aandele. √√
     - Beplan, doen navorsing en gee advies oor beleggingsmoontlikhede. √√
     - Verseker dat die mark op 'n deursigtige manier bedryf word. √√
     - Bied beskerming aan beleggers deur streng reëls en regulasies tot te pas. √√
     - Moedig korttermynbeleggings aan omdat aandele enige tyd verkoop kan word.√√
     - Fasiliteer elektroniese verhandeling van aandele/STRATE. √√/Kanaliseer
        finansiële hulpbronne na produktiewe ekonomiese aktiwitiete. √√
     - Bevorder werkskepping en verhoog ekonomiese groei/ontwikkeling. √√
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die funksies van die
        Johannesburgse Sekuriteitebeurs/JSE.
                                                                              Maks (6)
BESIGHEIDSROLLE
4.5  Ekonomiese regte van werknemers in die werkplek
     - Vry van gedwonge arbeid.√√
     - Vry om werk te aanvaar/kies.√√
     - Regverdige lone/Gelyke betaling/Gelyke betaling vir werk van gelyke waarde.√√
     - Billike beperking van werksure. √√
     - Billike arbeidspraktyke. √√
     - Veilige/Gesonde werksomstandighede.√√
     - Aansluit/Stig van vakbonde.√√
     - Reg om aan 'n wettige staking deel te neem.√√
     - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die ekonomiese regte van
       werknemers in die werkplek.
                                                                              Maks (4)
Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Besigheidstudies/V2                        18                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyn

4.6    Probleemoplossingstegnieke
4.6.1 Probleemoplossingstegniek vanuit die scenario
       Nominale groeptegniek √√                                                         (2)
4.6.2 Enige ander maniere waarop die nominale groep tegniek toegepas kan word
       - JO moet die werknemers √ in kleiner groep verdeel. √
       - Moedig die groep aan om die probleem duidelik te definieer/om die gehalte van
          produkte te verbeter √ weens die verskillende klagtes sodat al die klein groepe
          op die selfde probleem kan werk. √
       - Elke werknemer in die klein groepie sal die geleentheid kry√ om een van
          sy/haar idees/oplossings met 'n kort verduideliking aan te bied. √
       - Stel een werknemer aan om idees/oplossings √ op 'n groot papier neer te skryf/
          oplossings elektronies op 'n rekenaar aan te teken vir almal om te sien. √
       - Laat elke werknemer toe om 'n tweede oplossing te gee √ tot alle moontlike
          oplossings afgeneem is. √
       - Moedig werknemers aan √ om vrae wat duidelikheid soek te vra. √
       - Ontmoedig die kritiek van idees/oplossings √ want dit kan ander verhoed om
          oplossings te gee. √
       - JO moet idees wat gedupliseer/dieselfde is √ elimineer. √
       - Elke werknemer moet deur die voorstelle lees √ en dit anoniem gradeer deur
          die hoogste punte te gee vir die beste oplossing. √
       - Samel alle graderings in √ en bereken die totale punte. √
       - Klein groepe moet een oplossing aan die groot groep aanbied √ wat as die
          beste beskou was volgens die tellings/stemme in hul klein groepe. √
       - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ander maniere waarop
          die nominale groep tegniek toegepas kan word.
        LET       Geen punte word toegeken vir antwoorde wat uit die scenario
        WEL:      aangehaal is nie.
                                                                                  Maks (4)
4.7    Impak van korporatiewe maatskaplike verantwoordelikheid/KMV op
       gemeenskappe
       Positiewes/Voordele
      - Gemeenskapvaardighede kan√ deur die beskikbaarstelling van beurse verbeter
         word. √
      - Beter opvoedkundige fasiliteite √ word in arm gemeenskappe gevestig.√
      - Die lewenstandaard van die gemeenskap √ word verhoog.√/Lewenskwaliteit van
         gemeenskappe√ word verbeter.√
      - 'n Belegging in die mediese infrastruktuur, √ sal die gesondheid van
         gemeenskappe verbeter. √
      - Sosio-ekonomiese kwessies word aandag gegee/aangespreek√ wat die welsyn
         van die gemeenskap sal verbeter. √
      - Opleidingsgeleenthede √ verhoog die moontlikheid van aanstellings van lede
         van die gemeenskap.√
      - Implementering van ontwikkelingsprogramme √ verbeter entrepreneursvaardighede
         van gemeenskappe.√
      - Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe impak/voordele
         van KMV op gemeenskappe.
                                             EN/OF
       Negatiewes/Nadele
       - Besighede is nie altyd toegerus √ om sosiale probleme aan te spreek nie.√
       - Gemeenskappe is geneig om van KMV-programme afhanklik te wees√ en
          sukkel om hul eie inisiatiewe te neem.√

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [BUSINESS STUDIES P2 MEMO GR12 JUNE 2023](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-memo-gr12-june-2023-1/448ec772-b6d8-477b-9a9a-b9861c796b40) — Business Studies · Memo · 2023
- [BUS STUDIES P2 GR12 MEMO SEPT2023 English](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-gr12-memo-sept2023-english/86d61a1d-80ab-4a91-8a3f-1422c313c696) — Business Studies · Memo · 2023 · Eng
- [Bus Studies P2 Memo Sept2023 English](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p2-memo-sept2023-english/b3c8f03c-1610-4413-97b9-fa198a140166) — Business Studies · Memo · 2023 · Eng
- [Business Studies P2 (English) QP](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-english-qp/4f7ee7eb-503c-461a-b9cf-1ad5eaec2063) — Business Studies · QP · 2023 · Eng
- [Business Studies P2 May-June 2023 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-may-june-2023-eng/57a811d0-088b-46fe-8e70-76637c58ad93) — Business Studies · QP · 2023 · Eng
- [Business Studies P2 NSC Nov 2020 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-nsc-nov-2020-eng-2/10a36d86-fe0f-4bff-a3ec-ec22a272ef6c) — Business Studies · QP · 2020 · Eng

## More from Grade 12 Business Studies

- [BUS STUDIES P1 QP JCT 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/bus-studies-p1-qp-jct-2025-eng-d-watermark/bb80e211-d0d0-4667-b7d8-68f2e1736d30) — QP · 2025 · Eng
- [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025
- [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr
- [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025
- [Business Studies P1 May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-may-june-2025-eng/103fd17a-6f6d-48de-ac3d-b580e4233fb9) — QP · 2025 · Eng
- [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
