# Computer Applications Technology Grade 12 P2 2023 Memo (Afr) > Grade 12 Computer Applications Technology Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2023 (Afrikaans), 19 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/cat-p2-gr12-memo-sept2023-afrikaans/b0b6e38a-0b5a-41f6-86aa-38c0bb9f33cd - Updated: 2026-09-27 - Subject: Computer Applications Technology - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2023 - Exam period: Eastern Cape Mock Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 19 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Computer Applications Technology](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/computer-applications-technology) › [Computer Applications Technology Grade 12 P2 2023 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/cat-p2-gr12-memo-sept2023-afrikaans/b0b6e38a-0b5a-41f6-86aa-38c0bb9f33cd) ## About this document Computer Applications Technology · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2023 · Afrikaans. Memorandum, 19 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2023 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 19 bladsye. ### Page 2 2 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) VOORSTELLE EN AANBEVELINGS VIR NASIENERS • Verwys dikwels terug na die vrae en die nasienriglyn gedurende die nasiensessie. • Dit is raadsaam om die vrae gereeld te lees (en te herlees) tesame met die kandidaat se antwoord om na te gaan dat dit ooreenstem, sodat jy nie deur die kandidaat se stellings/antwoorde mislei word nie. • Wees versigtig om nie op sleutelwoorde of algemene stellings te fokus nie, maar lees eerder die hele antwoord. As jy twyfel, lees die hele antwoord, dan die vraag in die vraestel en die antwoord in die nasienriglyn. o Vra jouself of jou senior nasiener of die antwoord in die nasienriglyne kan ‘pas’ voordat die korrekte punte aan die kandidaat toegeken word. o Aanvaar korrekte antwoorde wat anders uitgedruk word, bv. die nasienriglyn noem ‘stadig’ en die kandidaat antwoord ‘nie vinnig nie’. • Wees versigtig vir oorvleuelende antwoorde op ʼn spesifieke vraag. In die algemeen word EEN punt per feit toegeken. • Moenie antwoorde namens die kandidaat kies nie. Waar ʼn vraag vereis dat die kandidaat moet LYS of NOEM: merk die eerste getal antwoorde wat vereis word, bv. die eerste TWEE feite as ʼn kandidaat ʼn lys van VYF feite gee wanneer slegs TWEE feite vereis word, selfs as dit in ʼn paragraafvorm aangebied word. • Vrae wat langer antwoorde vereis moet as ʼn enkele eenheid gesien word. Punte kan toegeken word indien korrekte stellings op enige plek in die paragraaf voorkom. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 (EC/SEPTEMBER 2023) REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 3 AFDELING A VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE VRAAG 2: PASITEMS 1.1 B 2.1 K 1.2 A 2.2 R 1.3 D 2.3 I 1.4 C 2.4 T 1.5 B 2.5 C 1.6 D 2.6 B 1.7 D 2.7 H 1.8 A 2.8 S 1.9 D 2.9 D 1.10 A 2.10 L (10 x 1) [10] (10 x 1) [10] VRAAG 3: WAAR/ONWAAR-ITEMS Nota aan nasiener: • In VRAE 3.1, 3.3, en 3.5: Moet kandidate die regte term gee om die punt te verdien. • Ken die punt toe indien die korrekte antwoord gegee is sonder die woord ONWAAR. • MOENIE die punt toeken indien slegs die woord ONWAAR gegee is sonder die korrekte antwoord NIE. 3.1 Onwaar – ergonomie (1) 3.2 Waar (1) 3.3 Onwaar – bandwydte (1) 3.4 Waar (1) 3.5 Onwaar – stelselsagteware (1) [5] TOTAAL AFDELING A: 25 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 4 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) AFDELING B VRAAG 4: STELSELTEGNOLOGIEË 4.1 Beskryf ʼn SOHO gebruiker en gee EEN voorbeeld van so ʼn gebruiker Beskrywing • SOHO-gebruikers (Small Office Home Office) gebruik gewoonlik algemene intreevlak rekenaars vir algemene funksies soos byvoorbeeld, rekeningkundige take of rekeninge uitstuur, beplanning, elektroniese dokumentering, ens.  Voorbeeld argitek, eiendomsagent, regsdienste, ens. of enige iemand wat van die huis af werk  2 4.2 TWEE algemene take/funksies wat deur nutsprogramme uitgevoer word Funksie: • Programme wat die stelsel instand hou,  stelseladministrasie verrig  en wat hardeware- en netwerkkonfigurasie doen OF Take: • Lêer bestuur  • Lêer sorteer  • Lêer herbenoeming • Lêer omskakeling • Lêer herstel • Skyfskandering en defragmentering • Druktake • Rugsteun van data • Anti-virus • Samepersing Nota aan merker: (Enige ander aanvaarbare voorbeelde)  (enige 2 funksies en/of take) 2 4.3 4.3.1 TWEE maniere waarop data op ʼn rekenaar verlore kan gaan • Hardeskyf faal  • Data is korrup  • Data word per ongeluk uitgevee • Rekenaar word gesteel • Rekenaar in brand of aardbewing beskadig of vernietig sou word • Virus Nota aan merker: (Enige ander aanvaarbare voorbeelde)  (Enige twee) 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 (EC/SEPTEMBER 2023) REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 5 4.3.2 EEN manier hoe rugsteun van data veiliger gedoen kan word • Stoor data op eksterne toestelle soos flits skywe, draagbare hardeskywe  • Hou data op ʼn veilige plek weg van die rekenaar • Aanlyn-rugsteundienste  (Enige een) 1 3 4.4 4.4.1 Negatiewe verband verbonde aan die konsep van: ‘Altyd aan – Altyd gekonnekteer’ • Werkers is geneig om betrokke te wees by werkverwante sake 24/7/Geen wegbreek van die werksomgewing  • Verslawingsversteuring aan sosiale media/internet • Geen ontspanning nie • Gesondheidsprobleme • Gebrek aan privaatheid • Geen sosiale verhoudings nie/gebrekkige kommunikasie • Impak op slaapgewoontes Nota aan merker: (Enige ander aanvaarbare voorbeelde)  (enige een) 1 4.4.2 EEN rede hoekom notasagteware op mobiele toestelle tot voordeel van verkeersbeamptes sal wees • Notas word opgeneem, gestoor en georganiseer in een toestel/plek  • Verhoed dat data verlore gaan • Notas altyd byderhand – geen risiko van geen papier om op te skryf nie • Kan die notas en foto’s van die ongelukstoneel integreer  (Enige een) 1 2 4.5 4.5.1 Tegnologie in slimfone wat stemherkenning moontlik maak Biometriese toevoer  1 4.5.2 Tegnologie om geografiese ligging te bepaal GPS  1 2 4.6 Belangrikheid daarvan om lêers saam te pers •Om lêers kleiner te maak, sodat dit minder stoorplek in beslag neem  •Maak skyfspasie vry  •Om ʼn e-posaanhegsel kleiner te maak en makliker te stuur •Kan effektiewe rugsteunplan ondersteun •Kan verseker dat gestoorde lêers veiliger is  (Enige twee) 2 4.7 Defragmentasie van hardeskyf sal nie ekstra spasie beskikbaar stel nie ʼn Skyfdefragmenteeder is ʼn nutsprogram wat dele van lêers herorganiseer  en jou rekenaar vinniger maak en nie ekstra spasie beskikbaar stel nie 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 6 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) 4.8 4.8.1 Konsep virtuele geheue Die ongebruikte skyfspasie van ʼn hardeskyf, wat die bedryfstelsel in staat stel om te werk asof dit toegang het tot meer RAM, stel die rekenaar in staat om nog meer programme tegelyk uit te voer  1 4.8.2 TWEE voorbeelde wanneer bedryfstelsel virtuele geheue gebruik • Wanneer te veel programme oop is  • Wanneer programme te groot is om van beskikbare ETG (RAM) af te werk  • Wanneer die beskikbare geheue vol is  (Enige twee) 2 3 4.9 4.9.1 Tegnologie waarna die prent verwys Hommeltuig tegnologie  1 4.9.2 TWEE beperkings van hommeltuigtegnologie • Die batteryleeftyd beperk die vlieg tyd van die hommeltuig  • Weerveranderinge in ʼn gebied beïnvloed die gebruik van hommeltuie en reën of sneeu kan die elektroniese komponente beskadig en die kommunikasie tussen die hommeltuig en die beheerder belemmer  • Die gebruik van hommeltuie kan deur reëls/wette oor lugruimtes beperk word • Mens benodig ʼn spesiale vlieglisensie om sommige hommeltuie te vlieg  (Enige twee) 2 3 4.10 4.10.1 Verduideliking hoe Virtuele Realiteit werk •Laat gebruikers toe om deur ʼn virtuele wêreld omring te word/mislei jou brein om te glo jy is in ʼn 3D-wêreld  • Dit word gedoen met stereoskopiese beelde en werk deur twee effens verskillende hoeke van die toneel aan elke oog te vertoon en sodoende diepte te simuleer  2 4.10.2 DRIE beperkings van die gebruik van virtuele realiteit • Onvolledige tegnologie (nog steeds nuut)  • Kan bewegingsiekte veroorsaak  • Tegniese beperkings: beweging, swak hardeware en lae resolusie  • Sielkundig: morele en etiese kwessies  (Enige drie) 3 5 [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 (EC/SEPTEMBER 2023) REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 7 VRAAG 5: INTERNET EN NETWERKTEGNOLOGIEË 5.1 Konsep e-handel • E-handel is die algemene term vir enige tipe besigheidstransaksie wat kommunikasie oor die internet behels  • Dit verwys na die koop en verkoop van goedere of dienste en ook na die bemarking daarvan  2 5.2 TWEE aanbevelings vir beter privaatheid op sosiale media, soos Facebook of WhatsApp • Verseker dat slegs gemagtigde persone die plasings/inhoud kan sien / privaatheidinstellings kan gebruik (verberg persoonlike besonderhede)  • Skakel koekies uit/af  • Deaktiveer/beperk toegang tot programme van derdepartye/Skakel die deel van data met diensverskaffer van sosiale netwerke uit, indien moontlik • Blokkeer gebruikers waarmee u nie wil kommunikeer nie • Versteek/moenie persoonlike besonderhede deel nie • Skakel die funksie “Deel ligging” uit  (Enige twee) 2 5.3 TWEE redes vir vesel-internetverbinding bo ADSL-verbinding • Optiese vesel is vinniger  • Betroubaarder  • Beter (duideliker) in data-oordrag • Optiese kabels word nie maklik gesteel nie (soos koperkabels) • Minder steuring van elektriese bronne • Maak nie saak hoe ver van die sentrale punt nie, maar steeds sterk data- oordrag • Het nie ʼn vaste lyn nodig om toegang tot die internet te kry nie  (enige twee) 2 5.4 TWEE voordele van aanlyn-inkopies • Aflewering by jou huis/Jy hoef nie jou huis te verlaat nie/Geriefliker, 24/7 vanuit die gerief van jou eie huis  • Pryse kan goedkoper wees  • Die besigheid kan sy oorhoofse koste (lone, winkelhuur en handel wêreldwyd) verminder. • Die besigheid hoef nie groot hoeveelhede voorraad te dra nie. • Veiliger as om na ʼn winkel te gaan • Kan jou inkopies vanaf enige toestel wat aan die internet gekoppel is, doen • Kan spesifikasies/pryse maklik vergelyk/makliker vind om spesifieke artikels te vind • Kan aanbevelings/keuses van ander klante sien • Baie wyer verskeidenheid artikels om van te kies/kan by oorsese winkels gekoop word • Bespaar reiskoste wanneer jy inkopies doen, ens.  (Enige twee) 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 8 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) 5.5 TWEE maatreëls om kliënte te beskerm tydens aanlyn bank • Gebruik van eenmalige/per sessiewagwoorde wat na jou slimfoon gestuur word  • 2 stap/faktor bekragtiging  • Wagwoorde/PIN nommers per sessie • SMS-kennisgewing van transaksies • Veilige protokolle soos (BSL) SSL • Sleutelbord op die skerm om PIN nommers in te voer en die gevaar van keyloggers te elimineer • ʼn Aanlyn-sessie sal outomaties stop as die gebruiker vir ʼn seker tyd geen aktiwiteit toon nie. • Banke plaas prominente waarskuwings en veiligheidswenke op hul webwerwe.  (Enige twee) 2 5.6 Hoekom nie VoIP vir noodoproepe nie • Internetverbinding is dalk nie betroubaar nie  • Gebrek aan bandwydte • Bestemmingspunt het moontlik nie VoIP nie • Dit is moeilik vir nooddienste om die oorsprong van die oproep op te spoor  (Enige een) 1 5.7 Verduidelik kortliks wat inligtingoorlading is Inligtingoorlading is wat gebeur wanneer mense nie die hoeveelheid inligting waaraan hulle daagliks blootgestel word, kan hanteer nie.  1 5.8 Verskil tussen roeteerder (‘router’) en modem Jy het ʼn modem nodig om aan die internet te konnekteer  terwyl ʼn roeteerder die internettoegang na jou toestelle (rekenaar, slimfoon, slim-TV, ens.) versprei  OF Die verskil tussen ʼn modem en ʼn roeteerder is dat ʼn modem aan die internet koppel  en ʼn roeteerder koppel toestelle aan Wi-Fi  OF Roeteeerder skep ʼn netwerk tussen die rekenaars in jou huis,  terwyl die modem daardie netwerk (rekenaars, toestelle) aan die internet koppel  2 5.9 Lêer formaat/tipe om potgooi te stoor MP3  1 [15] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 (EC/SEPTEMBER 2023) REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 9 VRAAG 6: INLIGTINGBESTUUR 6.1 TWEE voordele van elektroniese vorms om inligting te versamel • Verbeterde akkuraatheid/ Datavalidering kan gedoen word/Geen probleme met handskrif nie  • Minder tyd benodig vir datavaslegging/Respondente is dalk meer geneig om die opname te voltooi/beantwoord  • Data kan direk vir ontleding uitgevoer word (bv. na ʼn sigblad) • Makliker om opname te ‘versprei’ /het ʼn groter verskeidenheid respondente, ens. (Nota aan merker: Aanvaar antwoorde wat verband hou met enige tipe elektroniese vorm, soos Google Docs, Microsoft Word-vorms, ens.)  (Enige twee) 2 6.2 Twee redes vir ʼn gevolgtrekking in ʼn formele verslag Dit ... • Verskaf ʼn opsomming van die hoofargumente  • Verskaf ʼn moreel / aanroep tot aksie  • Verskaf ʼn algemene antwoord op die Fokusvraag  (Enige twee) 2 6.3 6.3.1 TWEE redes inligting nie betroubaar is nie – evalueer bronne Dit het ʼn bron evalueringsprobleem ten opsigte van ... • Gesag (is materiaalvervaardigers mode-deskundiges?)  • Akkuraatheid (word die inligting gestaaf?)  • Tydigheid (is dit nog steeds relevant, nog nie eers ʼn eeu nie?) • Objektiwiteit (materiaalvervaardigers mag eie belange nastreef  (Enige twee) 2 6.3.2 EEN manier om paragraaf meer geskik te maak vir insluiting in verslag • Sluit in ʼn verwysing by die bron, byvoorbeeld deur middel van ʼn aanhaling, hiperskakel, ens.  • Sluit die inligting uit wat nie gestaaf kan word nie • Sluit inligting uit ʼn ander bron in, om die huidige stelling te staaf  (Enige een) 1 3 6.4 TWEE aspekte wat by ʼn taakdefinisie ingesluit moet word • Stel die probleem/huidige situasie/Waarom dit ʼn probleem is  • Fokus van die ondersoek  • Hoe om die navorsing te doen • Waar om inligting te kry/Hoe inligting gebruik sal word • Teiken gehoor (Target audience) • Hoe die inligting aangebied sal word  (Enige twee) 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 10 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) 6.5 Hoe om te vermy om aan plagiaat skuldig te wees • Gee erkenning aan bronne, (bv. bibliografie en sitaat)  • Skryf in jou eie woorde/Gebruik ʼn omskrywingsinstrument (‘paraphrasing tool’) • Moenie teks kopieer en plak nie • Gebruik ʼn ooreenkoms-toetser (‘similarity checker’) (bv. Turnitin)  (Enige een) 1 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 (EC/SEPTEMBER 2023) REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 11 VRAAG 7: SOSIALE IMPLIKASIES 7.1 Konsep gebruiker-gesentreerde ontwerp (GGO) ʼn Metode van rekenaarprogramontwerp wat op die gebruiker se spesifieke behoeftes en vereistes fokus  1 7.2 Sagteware toeganklikheidsopsie vir persoon met bewerasies • Stadige muis-spoed  • Filter sleutels • Stem-tik/stemherkenning/ spraak-tot-teks/'narrator'  (Enige een) 1 7.3 7.3.1 Rol van bot in DDoS-aanval • DDoS aanval gebruik duisende geïnfiltreerde rekenaars (bots) om ʼn bediennerrekenaar te oorweldig met massa navrae  • Die bot (rekenaar) word deur ʼn aanvaller beheer en die aanval is suksesvol as die bediener so oorweldig raak dat gewone gebruikers nie meer toegang tot die stelsel kan verkry nie  2 7.3.2 Hoe DDoS-aanval gebruik word om kuberoorlog te voer • Hulle kan dit gebruik om ʼn vyand/ʼn ander land se dienste aan te val/oor te neem soos:  • (militêre/uitsaai-) kommunikasie  • kernterreine (lansering/deaktiveer missiele) • infrastruktuur (bv. water, sanitasie, kragnetwerk) • vervoer, ens.  (Enige twee) 2 4 7.4 7.4.1 Tegnologie gebruik deur E-leer toepassing Verhoogte werklikheid (‘Augmented Reality’)  1 7.4.2 Hoekom AR tegnologie meer nuttig is in vergelyking met die kyk van ʼn video • Dit pas by/word toegepas op die omgewing/toerusting wat JY sien (nie net ʼn generiese voorbeeld nie)  Nota aan merker: Aanvaar enige geldige verduideliking wat ʼn voordeel van AR is, of aanvaar ook ʼn geskikte vergelyking. 1 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 12 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) 7.5 TWEE voorbeelde van die gebruik van Kunsmatige Intelligensie • Stemassistent-toeps/-toepassings wat jy kan vra vir hulp om inligting op te soek: Alexa, Siri, Google Assistant, Bixby, ens.  • Persoonlike voorstelle in (vermaak) toepassings soos: Spotify, Apple Music, Netflix, YouTube, ens.  • Toepassings op sosiale media en die funksie vir gesigsherkenning op ons slimfone • Finansiële instellings om te identifiseer watter transaksies waarskynlik bedrog is, ʼn vinnige en akkurate kredietgradering gee, sowel as om handgedrewe intensiewe data-bestuurstake te outomatiseer • In die kleinhandelsektor bied AI virtuele inkopie moontlikhede wat persoonlike aanbevelings bied • Voorraadbestuur en tegnologieë vir die uitleg van persele kan ook verbeter word met die gebruik van AI • Dit kan persoonlike medisyne en X-straallesings bied en persoonlike gesondheidsorg-assistente kan as lewensafrigters optree en jou daaraan herinner om jou medisyne te neem, om te oefen of gesonder te eet • Selfbesturende motors is ontwikkel m.b.v. masjienleer (wat is mense, wat beteken padtekens) en maak nou staat op AI vir intyds (‘real-time’) besluitneming om te bestuur, gegewe die beskikbare data (om ongelukke te vermy, die beste roete te neem ens.) Nota aan merker: NIE slegs die name van toepassings nie  (Enige twee) 2 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 (EC/SEPTEMBER 2023) REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 13 VRAAG 8: OPLOSSINGSONTWIKKELING 8.1 8.1.1 Outomatiese inhoudsopgawe, style gebruik – rede vir foutboodskap asook hoe om dit op te los Rede Behoorlike/geskikte opskrifstyle (‘heading styles’) is nie gebruik nie  Oplossing Om dit reg te stel moet jy al die opskrifte in die dokument na ʼn geskikte opskrifstyl (‘heading style’) verander en die inhoudsopgawe opdateer  OF Rede Die inhoudsopgawe opsie is nie ingestel om die verkose styl te vertoon nie  Oplossing Gaan na die inhoudsopgawe opsie blokkie en selekteer die styl wat jy gekies het   (enige rede met aanvaarbare oplossing) 2 8.1.2 Hoe om te voorkom dat skrif en formaat verander Gebruik Paste Special  Gebruik Keep source formatting  2 4 8.2 Skryf formule/funksie neer in kolom D3 =IF (C3="Female", "New", "Old") Nota aan merker: (-1 indien aanhalingstekens nie gebruik is nie. Ander alternatief kan ook aanvaarbaar wees byvoorbeeld ʼn VLOOKUP funksie) 4 8.3 TWEE kenmerke van sigblad, behalwe grafieke, wat met verwerking help Funksies en formules  Sortering  Filtrering Voorwaardelike formatering Pivot tables  (Enige twee) 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 14 REKENAARTOEPASSINGSTEGNOLOGIE V2 (EC/SEPTEMBER 2023) 8.4 Toevoermasker – hoofletter E begin, gevolg drie verpligte syfers en een nie-verpligte kleinletter >E000E (1 punt)  000 (1 punt) 