# Civil Technology Grade 12 NSC June 2018 Memo (Afrikaans) > Grade 12 Civil Technology memorandum from the NSC June Exam 2018 (Afrikaans), 17 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-may-june-2018-memo-afr/5658b3b9-7dc1-4539-afe1-ac2cbb68dce8 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Civil Technology - Grade: Grade 12 - Document type: Memorandum - Year: 2018 - Exam period: NSC June Exam - Curriculum: CAPS - Pages: 17 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Civil Technology](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/civil-technology) › [Civil Technology Grade 12 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-may-june-2018-memo-afr/5658b3b9-7dc1-4539-afe1-ac2cbb68dce8) ## About this document Civil Technology · Grade 12 · NSC June Exam · 2018. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN SIVIELE TEGNOLOGIE 2018 NASIENRIGLYNE PUNTE: 200 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 17 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 2 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 1: KONSTRUKSIE, VEILIGHEID EN MATERIAAL 1.1 1.1.1 'n Harde hoed: • beskerm die werker teen enige kopbeserings.  • beskerm die werker teen vallende objekte van bo. ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (1) 1.1.2 Die werker kan 'n stofmasker/asemhalingsmasker/gasmasker/ oorjas/oorpak dra.  (1) 1.1.3 Indien die werker nie die veiligheidstoerusting gebruik nie, kan: • Sy/Haar oë beskadig word  • Puin in sy/haar oë beland • Enige deel van sy/haar liggaam beseer word indien hy/sy nie 'n beskermende oorjas dra nie. • Gehoor beskadig word indien beskerming nie gebruik word nie. • Stof kan ingeasem word ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (1) 1.2 1.2.1 Oormowwe.  (1) 1.2.2 Word geplaas naby enige werksarea op 'n terrein met harde geluide/geraas.  ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (1) 1.3 1.3.1 SA of Howe dakkap  (1) 1.3.2 A – Hoofstyl  B – Hangstyl  C – Dakspar/Kapbeen  (3) 1.3.3 Die val/helling van 'n dakkap wat vir 'n grasdak gebruik word moet 45˚ wees en die dakkap in FIGUUR 1.3 het 'n val/helling van 30°. ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) 1.3.4 • Betonteëls  • Kleiteëls • Leiklipteëls ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER (1) AANVAARBARE ANTWOORD 1.4 Vogweerlaag word gebruik tussen die betonvloer en die muur en tussen lae steenwerk.  Vogweermembraan word gebruik onder die vloer om die hele oppervlak van die kamer of gebou te bedek of as waterdigting onder dakbedekking.  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 3 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 1.5  110 55  75   GEWONE  VROUESLUITER STEEN ASSESSERINGSKRITERIA PUNT KANDIDAAT SE PUNT Korrektheid van aansigte 2 Byskrifte van aansigte 1 Korrekte afmetingslyne 1 Wydte van vrouesluiter 1 TOTAAL: 5 (5) 1.6 Galvanisering is duurder as verf maar hou langer as verf.  OF Verf is goedkoper as galvanisering en gee 'n wye verskeidenheid van kleure en oppervlak afwerkings.  ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) 1.7 • Vernis  • Olie • Was • Koolteer kreosoot • verf • Giftige chemiese soute (water en oplosbare soute) • Organiese mengsels ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) 1.8    ASSESSERINGSKRITERIA PUNT KANDIDAAT SE PUNT Tong (kan in middel wees) 1 Groef (kan in middel wees) 1 Plank 1 TOTAAL: 3 (3) 1.9 Sement bind die bestanddele van beton aanmekaar.  (1) 1.10 • Massabeton – is 'n hoeveelheid beton met geen bewapening.  • Gewapende beton – is beton wat versterk is met staal stawe om die struktuur te versterk.  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 4 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 1.11 • Kompaktering met hand (staaf en graaf)  • Kompaktering deur vibrasie (Meganiese vibreerder/triller) ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) 1.12 • 'n Saktoets word gebruik om die werkbaarheid/konsistensie van beton te toets.  • 'n Kubustoets word gebruik om die druksterkte van beton te toets.  (2) 1.13 • Dekstrook/H-strook/Dekoratiewe stroke  • Hegtingsband • Rhinolite ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 5 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 2: GEVORDERDE KONSTRUKSIE EN TOERUSTING 2.1 2.1.1 • A – Staaldop  • C – Staalpunt  (2) 2.1.2 Ongeroerde grond  (1) 2.1.3 'n Valhamer  (1) 2.1.4 Voorafgegote beton heipale kan gebruik word wanneer: • Die grond sag of nie stabiel is nie • Die waterinhoud van grond hoog is  • Daar 'n hoë watertafel is • Ondergrond onderhewig is aan beweging • Opvulmateriaal nie behoorlik gekompakteer is nie ENIGE TWEE VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (2) 2.2 • Bring die water vlak in die een kant van die deurskynende pyp/ pypwaterpas in lyn met die eerste hoogte/vlak.  • Neem die ander kant van die pyp na die ander posisie waar die vlak oorgedra moet word deur die eerste vlak te behou en 'n merk langs die watervlak te maak by hierdie punt.  (2) 2.3 • Meetband  • Kalklyn/krytlyn  • Bouerslyn  • Bouerswinkelhaak • Reihout • Waterpas ENIGE DRIE VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (3) 2.4 2.4.1 Hoekslyper  (1) 2.4.2 Slypwiel/snylem  (1) 2.4.3 • Die veiligheidskerm beskerm die werker teen vonke en puin van slypwiele en materiale.  • Die veiligheidskerm beskerm die liggaamsdele van die werker teen die roterende slypwiel. ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) 2.5 2.5.1 Senter/Draaivorm/Profiel/Formeel  (1) 2.5.2 Sluitsteen  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 6 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 2.6 A – Kompressie/Drukkrag B – Trekkrag  (2) 2.7       √  √  NGV NGV   ASSESSERINGSKRITERIA PUNT KANDIDAAT SE PUNT 6 lae steenwerk bokant die twee bestaande 2 lae Dagha/Mortel tussen steenlae 1 Simbool vir beton in die holte tussen mure 1 Simbool vir beton in die fondasie 1 Die simbool vir terugvulling 1 Die vogweerlaag tussen die mure en die 2 holte. Die syfergat 1 Een muurbint 1 TOTAAL: 10 (10) 2.8 Stapelmuur/Droë muur  (1) 2.9 Nadele van stapel/droë mure: • Hulle is minder klankdig as steenwerk.  • Hulle is minder vuurbestand as steenwerk. • Stapel-/droëmure moet aanmekaar geheg of aan bestaande mure verbind word om stewigheid te verseker. • Stapel/droëmure kan nie swaar gewig dra nie. ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 7 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 2.10 2.10.1 A – Ankerstaaf  B – Skuifstaaf  (2) 2.10.2 Die struktuur kan faal/ineenstort  (1) 2.10.3 • Om die hoof- en ankerstawe bymekaar te hou.  • Om skuifspanning te weerstaan ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE (1) 2.11 A – Skroefdraad staaf met moere  B – Latwerk  C – Voering  D – Kraag  E – Vertikale klampe  (5) 2.12 C, B, A (1) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 8 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 3: SIVIELE DIENSTE 3.1 3.1.1 E (1) 3.1.2 G (1) 3.1.3 D (1) 3.1.4 F (1) 3.1.5 C (1) 3.1.6 B (1) 3.2 'n Watersperder word geïnstalleer: • onder opwasbakke  • baddens • toilette • by 'n rioolput • by ‘n stort (1) ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE 3.3 P watersperder of S watersperder of bottelsperder  (1) 3.4 3.4.1  (2) 3.4.2  (2) 3.4.3   (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 9 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 3.5  UITLAAT INLAAT         OPENING  ASSESSERINGSKRITERIA PUNT KANDIDAAT SE PUNT Buitemure met pleister en openinge 3 Binne muur met opening en pleister 2 Inlaat pyp met T-verbinding 2 Uitlaat pyp met T-verbinding 2 Vloeistofvlak 1 Betonblad aan bokant met mangate 1 TOTAAL: 11 (11) 3.6 • Boorgate  • Putte • Reënwater • Sneeu • Riviere • Ontsouting ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (1) 3.7 Stormwaterstelsels word gebruik stormwater na riviere of laagliggende damme te neem.  OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD. (1) 3.8 • Sonkrag  • Kernkrag • Water-/Hidro-elektrisiteit • Wind • Natuurlike gas • Kragopwekker (1) • Omskakelaar ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 10 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 3.9 • Songeisers is omgewingsvriendelik.  • Songeisers kan gebruik word op plekke waar geen elektrisiteit beskikbaar is nie. • Warmwater is beskikbaar teen baie lae koste indien die installasie koste reeds gedek is. ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE ANTWOORD (1) 3.10 • Gebruik van sonkrag as 'n alternatiewe bron van krag.  • Gebruik toestelle slegs wanneer nodig. • Gebruik van lae energie of LED gloeilampe. • Skakel ligte af in vertrekke wat nie in gebruik is nie. • Stort vir korter tydperke om die oorgebruik van die geiser te verhoed. • Kook slegs die benodigde hoeveelheid water vir die doel. • Gebruik ‘n tydskakelaar op die geiser. • Gebruik gas ENIGE EEN VAN BOGENOEMDE OF ENIGE ANDER AANVAARBARE (1) ANTWOORD [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 11 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 4: HOEVEELHEDE, MATERIAAL EN VERBINDING 4.1 4.1.1 B (1) 4.1.2 C (1) 4.1.3 D (1) 4.1.4 A (1) 4.1.5 C (1) 4.2 4.2.1 2 030/2 030 mm  (1) 4.2.2 1 (1) 4.2.3 44/44 mm  (1) 4.2.4 813/813 mm  (1) 4.2.5 200/200 mm  (1) 4.2.6 32/32 mm  (1) 4.2.7 220/220 mm  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 12 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne A B C D Hartlyn: Bobou 2/ 7 000 mm = 14 000 mm  2/ 4 200 mm = 8 400 mm  TOTAAL: = 22 400 mm Minus 4/ 220 = 880 mm  = 21 520 mm  (4) 1/ 21,52  Oppervlakte van mure van bobou 2,6  55,95 m²  (3) 1/ 2,1  Oppervlakte van sydeur 0,9  1,89 m²  (3) 1/ 2,4  Oppervlakte van motorhuisdeur 2,1  5,04 m² (3) 1/ 1,5  Oppervlakte van venster 0,45  0,68 m² (3) Totale oppervlakte van muur na aftrekkings = 55,95 m²- 1,6 m² - 5,04 m² – 0,68 m²  = 48,63 m²  (2) (18) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 13 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 5: TOEGEPASTE MEGANIKA 5.1 (A1 x d) + (A2 x d) Totale oppervlakte     = (3 600 mm² x 30 mm) + (900 mm² x 70 mm) 4 500 mm²  = 108 000 mm³ + 63 000 mm³ 4 500 mm²  = 171 000 mm³ 4 500 mm²  = 38  mm  OF Deel Oppervlakte X AX 1 60 mm x 60 mm = 3 600 mm²  30 mm  108 000 mm³ 2 15 x 60 = 900 mm²  70 mm  63 000 mm³ ∑ 4 500 mm²  171 000 mm³ X= ∑ Ax ∑A = 171 000 mm³  4 500 mm²  = 38  mm  (9) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 14 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 5.2 80 N A E B 40 N D 60° 30° 10 m C DIAGRAM A: RUIMTEDIAGRAM  (1) a   e b     c (6) d NIE OP SKAAL NIE GEBRUIK 'n MASKER OM HIERDIE VRAAG NA TE SIEN DEEL AARD AE Stang  BD Stang  CD Stut DE Stut  Toleransie van 1 N na weerskante (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 15 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne 5.3 5.3.1 16 N  (1) 5.3.2 4m (1) 5.3.3 6m (1) 5.3.4 8N 4 N/m 4N B C D E A 2m 4m 2m RL =15 N RR = 13 N RUIMTEDIAGRAM  15 N  7N 0N 0N   -9N   - 13 N (8) Korrekte vorm  SKUIFKRAGDIAGRAM GEBRUIK 'N MASKER OM HIERDIE VRAAG NA TE SIEN ASSESSERINGSKRITERIA PUNT KANDIDAAT SE PUNT Korrekte vorm van skuifkrag diagram 1 Waardes van skuifkragte korrek gemeet 5 en aangedui Horisontale lyne aangedui 2 TOTAAL 8 Indien die tekening nie op die korrekte skaal geteken is nie sal die kandidaat met 1 punt gepenaliseer word. [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com Siviele Tegnologie 16 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne VRAAG 6: GRAFIKA EN KOMMUNIKASIE SENTRUMNOMMER: EKSAMENNOMMER: ANTWOORDBLAD 6.1 NO. VRAE ANTWOORDE PUNTE Identifiseer die tipe dakoorhang Oop dakrand 1 konstruksie wat in die tekening 1 gebruik word. Noem die minimum helling (val) van 5 – 10° 2 nommer 1 indien gegalvaniseerde dak 1 plaatbekleding gebruik word. 3 Bindbalk Identifiseer nommer 2. 1 4 Noem die standaardafmeting van 38 mm x 38 mm 1 nommer 3. Om die opening tussen die 5 Noem die doel van nommer 4. muur en die plafon te bedek. 1 Noem die timmerhout wat op die Muurplaat 6 bokant van die buitemuur aangetoon 1 word gemerk nommer 5. 7 Teken die tekensimbool vir 2 nommer 6 in die volgende kolom. Om te verhoed dat stof, 8 Verduidelik die doel van nommer 7. insekte, rotte, wind en voëls die 1 gebou binnekom. PVC, aluminium, 9 Noem EEN materiaal wat vir nommer gegalvaniseerde plaatmetaal. 1 8 gebruik kan word. Fassiebord 10 Identifiseer nommer 9. 1 Afvoerpyp 11 Identifiseer nommer 10. 1 12 Teken 'n netjiese vryhandlyn diagram van 'n vink of W dakkap in die   3 volgende kolom.  TOTAAL: 15 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Siviele Tegnologie Downloaded from hlayiso.com 17 DBE/2018 SSE – Nasienriglyne KANDIDAAT SENTRUMNOMMER: PUNTE ASSESSERINGS EKSAMENNOMMER: SE PUNT KRITERIA ANTWOORDBLAD 6.2  Buitemure 2  NGV (korrek 1 geteken) VVV (korrek 1 geteken)    Venster 1 Vensterbank 1  Deur opening 1 30° Trap 1  Fassie bord 1  Reën-water 1 afvoer/lei pyp Dak (korrek 2 geteken) Geut 1 Nokbedekking 1   Bepaling van   dakhoogte. 4    Enige VIER 4 byskrifte Toepassing van skaal Een of twee  VVV verkeerd =3   NGV Drie of vier verkeerd =2 6 550 Meer as vyf verkeerd =1 Geen afmetings korrek nie = 3 0correct = 0 Toepassing van skaal   TOTAAL 25 NIE OP SKAAL: GEBRUIK 'N MASKER OM HIERDIE Enige vier byskrifte     VRAAG NA TE SIEN Kopiereg voorbehou ## Related documents - [Civil Technology May June 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-may-june-2018-memo-eng/559fa58b-574d-4982-8261-326355e9f841) — Civil Technology · Memo · 2018 · Eng - [Civil Technology May June 2018 Eng](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-may-june-2018-eng/0387d44e-4420-441b-98de-c3b1cb463e5c) — Civil Technology · QP · 2018 · Eng - [CVLT GR12 MEMO ENG SEPT2018 CONSTRUCTION](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-eng-sept2018-construction-1/b6d609b6-89a5-4b39-a9b7-0d878af45cd4) — Civil Technology · Memo · 2018 · Eng - [CVLT GR12 MEMO AFR SEPT2018 SIVIELE DIENSTE D](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-siviele-dienste-d/f328c182-752d-488c-88b6-f2a5cadcbcf2) — Civil Technology · Memo · 2018 · Afr - [CVLT GR12 MEMO ENG SEPT2018 CONSTRUCTION](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-eng-sept2018-construction/2e799de8-da85-41b4-ad09-68d5cdf064b6) — Civil Technology · Memo · 2018 · Eng - [CVLT GR12 MEMO AFR SEPT2018 SIVIELE DIENSTE](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-siviele-dienste/4e2739ce-136f-4b93-9ff9-009fc471f0b4) — Civil Technology · Memo · 2018 · Afr ## More from Grade 12 Civil Technology - [CVLT Woodworking Eng watermark](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-woodworking-eng-watermark/8e178c6e-fa7b-40f4-8a2c-936e0bee3b38) — QP · 2025 · Eng - [Civil Technology (Woodwork) (English and Afrikaans) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-woodwork-english-and-afrikaans-june-2025-question-paper/c8edd459-5237-48e0-8588-69d7ecd7f8e5) — QP · 2025 · Afr - [Civil Technology May-June 2025 (Construction) Afr](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-may-june-2025-construction-afr/591d6ffd-20b1-4748-a1ba-b055be0a14c3) — QP · 2025 · Afr - [Civil Technology Nov 2025 (Woodworking) Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-civil-technology-2025-nsc-november-exam-question-paper/05a95faf-5891-4d88-9e5e-7d13c1d21648) — QP · 2025 · Afr - [CIV TECH GR12 QP SEPT2024 Woodworking Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/civ-tech-gr12-qp-sept2024-woodworking-afrikaans/1c6d5c64-83b5-456b-abcf-2abc23f1f1fe) — QP · 2024 · Afr - [CIV TECH GR12 QP SEPT2024 Construction English](https://www.hlayiso.com/library/civ-tech-gr12-qp-sept2024-construction-english/12643629-87af-4230-a48a-002beb7f6cd7) — QP · 2024 · Eng ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.