# Consumer Studies Grade 12 NSC November 2018 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Consumer Studies memorandum from the NSC November Exam 2018 (Afrikaans), 20 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2018-final-memo-afr/4f2e7e6a-efa9-4982-b372-af592c593395
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Consumer Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 20

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Consumer Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/consumer-studies) › [Consumer Studies Grade 12 NSC November 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2018-final-memo-afr/4f2e7e6a-efa9-4982-b372-af592c593395)

## About this document

Consumer Studies · Grade 12 · NSC November Exam · 2018. Memorandum, 20 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                   NASIONALE
                               SENIOR SERTIFIKAAT

                                     GRAAD 12

                               VERBRUIKERSTUDIES

                                  NOVEMBER 2018

                                  NASIENRIGLYNE

PUNTE: 200

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 20 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                              2                           DBE/November 2018
                                       NSS – Nasienriglyne

VRAAG 1: KORTVRAE

1.1       1.1.1      C     Onthou, maklik (Verken, p. 163; Suksesvol, p. 181)                       (1)

          1.1.2      D     Onthou, maklik (Verken, p. 166; Suksesvol, p. 184)                       (1)

          1.1.3      A+1 Verstaan, maklik (Verken, p. 171; Suksesvol, p. 191)                       (1)

          1.1.4      B     Onthou, matig (Verken, p. 94; Suksesvol, p. 114)                         (1)

          1.1.5      C     Onthou, maklik (Verken, p. 82; Suksesvol, p. 94)                         (1)

          1.1.6      C     Verstaan, matig (Verken, p. 106; Suksesvol, p. 128)                      (1)

          1.1.7      A     Verstaan, moeilik (Verken, p. 77; Suksesvol, p. 91)                      (1)

          1.1.8      D     Verstaan, matig (Verken, p. 80; Suksesvol, p. 93)                        (1)

          1.1.9      B     Onthou, maklik (Verken, p. 61; Suksesvol, p. 67)                         (1)

          1.1.10     D     Toepassing, moeilik (Graad 11)                                           (1)

          1.1.11     C     Onthou, matig (Verken, p. 127; Suksesvol, p. 146)                        (1)

          1.1.12     B     Onthou, maklik (Verken, p. 122; Suksesvol, p. 140)                       (1)

          1.1.13     A     Onthou, maklik (Verken, p. 121; Suksesvol, p. 138)                       (1)

          1.1.14     C     Verstaan, matig (Verken, p. 122; Suksesvol, p. 140)                      (1)

          1.1.15     D     Toepassing, matig (Verken, p. 130; Suksesvol, p. 149)                    (1)

          1.1.16     A      Onthou, matig (Verken, p. 37; Suksesvol, p. 39)                         (1)

          1.1.17     C     Verstaan, maklik (Verken, p. 35; Suksesvol, p. 35)                       (1)

          1.1.18     B     Onthou, maklik (Verken, p. 16; Suksesvol, p. 21)                         (1)

          1.1.19     C     Verstaan, maklik (Verken, p. 28; Suksesvol, p. 26)                       (1)

          1.1.20     B     Onthou, matig (Verken, p. 39; Suksesvol, p. 41)                          (1)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                               3                     DBE/November 2018
                                        NSS – Nasienriglyne

1.2     C
        D
        F      (Enige volgorde)                                                               (3)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 15-18; Suksesvol, bladsy 21-23)

1.3       1.3.1      Afname/ stadium 4                                                        (1)

          1.3.2      Loods/ begin/ bekendstelling/ stadium 1                                  (1)

          1.3.3      Einde/ veroudering/ stadium 5                                            (1)

        1.3.4 Hoogtepunt/ piek/ stadium 3                                                     (1)
Verstaan maklik (Verken, bladsy 50; Suksesvol, bladsy 50)

1.4       1.4.1      D                                                                        (1)

          1.4.2      G                                                                        (1)

          1.4.3      A                                                                        (1)

          1.4.4      B                                                                        (1)

        1.4.5 F                                                                               (1)
Verstaan, matig (Verken, bladsy 155 - 156; Suksesvol, bladsy 169 – 172)

1.5     A
        B
        C (Enige volgorde)                                                                    (3)
Toepassing, maklik (Verken, bladsy 139-145; Suksesvol, bladsy 157-160)

1.6     A
        B
        D
        F
        J     (Enige order)                                                                   (5)
Verstaan, moeilik (Verken, bladsy 77; Suksesvol, bladsy 86-87)

                                                                                               [40]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                            4                         DBE/November 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2: DIE VERBRUIKER

2.1       Definieer die term stokvel.

        • 'n (Gemeenskap/groepgebaseerde) spaarklub/skema.                                   (1)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 161; Suksesvol, bladsy 177)

2.2       2.2.1       Gee die tydsbestek vir 'n afkoeltydperk soos van toepassing
                      op die teken van 'n kontrak.

                   • Vyf werksdae.                                                           (1)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 157; Suksesvol, bladsy 173)

          2.2.2       Noem onder watter omstandighede 'n afkoeltydperk van
                      toepassing is as Direkte bemarking vir 'n verkoopstransaksie
                      gebruik word.

                   • Wanneer verbruikers onder druk geplaas word om goedere1
                     deur     direkte  bemarking      aan    te  koop     soos    'n
                     verkoopsagent/individuele     elektroniese   metodes      soos
                     SMS/epos.2
                   • Wanneer die kredietooreenkoms 'n huurkontrak of paaiement
                     kontrak behels wat afgehandel is by enige plek anders as die
                     besigheidsperseel van die kredietverskaffer.3 nie langer deur
                     die ooreenkoms gebind wil wees nie.4                 (Enige 2)          (2)
Onthou, matig (Verken, bladsy 157; Suksesvol, bladsy 173)

2.3       2.3.1       Noem die sakepraktyk wat ter sprake is in die scenario.

                   • Swendelskema/oneerlike sakepraktyk/ oneerlike skema/                     (1)
                      bedrog/onwettig /onredelike besigheidspraktyk
Verstaan, maklik (Verken, bladsy 159; Suksesvol, bladsy 176)

          2.3.2       Voorspel wat moontlik sal gebeur as die geld oorgeplaas
                      word.

                   • Die persoon wat geskakel het, sal die geld neem en verdwyn/
                      nie weer van hom hoor nie.1
                   • Daar sal geen koop van gesteelde goedere/ vergadering/
                      ontmoeting wees nie.2
                   • Die entrepreneur sal sy/haar geld verloor.3       (Enige 2)             (2)
Verstaan, matig (Verken, bladsy 159; Suksesvol, bladsy 176)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                             5                          DBE/November 2018
                                      NSS – Nasienriglyne

2.4       Stel voor hoe water meer doeltreffend gebruik kan word deur te verwys
          na:

          2.4.1       Toilette:
                      • Goeie instandhouding van die toilet kan die waterverbruik
                        verminder/maak seker dat die toilet nie lek nie.1
                      • Plaas 'n plastiekbottel, met water gevul/baksteen in die
                        spoelbak2 om die hoeveelheid water per spoel te
                        verminder/spoel minder/installeeer spoel minder toilete/
                        dubbelspoel-toilette3
                      • Lig die handvatsel4 van die toilet om onnodige spoeling te
                        stop.
                      • Installeer 'n reënwatertenk5 sodat reënwater gebruik kan word
                        vir spoeling van die toilet, op te vang.
                      • Gebruik grys/stort/badwater om die toilet te spoel.6
                      • Moenie na urinering spoel nie/moenie onnodig spoel nie7
                                                                              (Enige 2)         (2)

          2.4.2    Plante:
                   • Plant inheemse plante/waterbesparende plante1 wat minder
                      water vereis.
                   • Groepeer plante met dieselfde waterbehoeftes saam.2
                   • Gebruik dekblare3 om die water in die grond te behou.
                   • Installeer 'n reënwatertenk/Jojo/boorgat4 wat gebruik kan word
                      om die tuin nat te maak.
                   • Gebruik ‘n gieter/emmer/dripsisteem/gryswater5 om die tuin
                      nat te maak.
                   • Moenie plante in die middel van die dag/wanneer die winderig is
                      nat maak nie6 omdat jy tot 90 persent van die water wat jy
                      gebruik mag verloor.                                  (Enige 2)           (2)
Toepassing, matig (Verken, bladsy 180 -181; Suksesvol, bladsy 199)

2.5       Volgens Statistiek Suid-Afrika bestee munisipaliteite meer as 20% van
          hul inkomste op elektrisiteit. Verduidelik waarop hierdie geld spandeer
          word.

        • Befondsing vir die voorsiening van die gratis basiese elektrisiteit vir arm
           huishoudings/gratis 50 kW.1
        • Voorsiening en instandhouding van straat/verkeeersligte.2
        • Voorsiening van elektrisiteit vir munisipale kantore/ geboue/                         (3)
           geriewe.3
Verstaan, matig (Verken, bladsy 183 – 184; Suksesvol, bladsy 202-203)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           6                           DBE/November 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

2.6       Verduidelik die tussenverwantskap tussen die verdien van 'n hoë salaris
          en betaal van belasting.

         • Gebaseer op die beginsel dat mense moet bydra tot die welstand van
            die staat1 op dieselfde manier waarop hulle tot hul eie welstand bydra2
         • Inkomstebelasting/lopendebetaalstelsel (LBSE) is betaalbaar op dieselfde
            tyd wanneer 'n salaris betaal/verdien is. Inkomstebelasting betaalbaar
            word gebaseer op ‘n glyskaal/Hoe hoër die salaris3, hoe meer
            inkomstebelasting/lopendebetaalstelsel (LBS) is betaalbaar.4
         • Verbruikers wat 'n hoë salaris verdien sal waarskynlik baie goedere en
            dienste koop.5 Hulle sal dus meer Belasting op Toegevoegde Waarde
            (BTW) betaal as verbruikers wat minder goedere en dienste koop.6
         • Verbruikers wat 'n hoë salaris verdien, besit gewoonlik een of
            meer motors/hulle is ook geneig om meer te betuur/reis.7 Hulle sal dis
            meer brandstofheffings betaal omdat hulle meer brandstof/diesel
            gebruik.8
         • Huiseienaars betaal erfbelasting aan die munisipaliteit. Die bedrag van die
            erfbelasting is gebaseer op die waarde van die eiendom.9 Hoe hoër die
            waarde van die eiendom, hoe hoër sal die erfbelasting wees. Dit is
            waarskynlik dat 'n verbruiker wat 'n hoë salaris verdien 'n eiendom met 'n
            hoë waarde in 'n ryk buurt sal besit.10
         • Oordragkoste is betaalbaar wanneer 'n eiendom gekoop word.11
            Oordragskoste is gebaseer op die waarde van die eiendom. 'n Verbruiker
            wat 'n hoë salaris verdien sal waarskynlik 'n duur eiendom koop en sal dus
            meer oordragkoste betaal.12
         • Boedelbelasting word op die waarde van alle eiendomme/bates wat deur 'n
            Suid Afrikaanse burger besit word ten tye van sy/ haar dood gehef.13Hoe
            hoër die salaris wat 'n verbruiker tydens sy/haar lewe verdien, hoe hoër die
            waarde van die eiendom wat hy/sy mag besit het en daarom sal meer
            boedelbelasting betaalbaar wees.14
         • Mense wat meer verdien sal waarskynlik meer ingevoerde goedere15
            koop en dus meer invoerbelasting belasting betaal. 16
         • Mense met n hoër inkomste sal meer waarskynlik meer luukse/ alkohol/
            parfuum17 goedere koop en dus meer sondebelasting betaal. 18                     (6)
Analisering, moeilik (Verken, bladsy 128, 163-165, 182; Suksesvol, bladsy 181-183, 146,
201)
                                                                                               [20]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                            7                           DBE/November 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3: VOEDSEL EN VOEDING

3.1       Noem TWEE redes waarom stabiliseerders by voedsel gevoeg word.

        • Stabiliseerders word by voedsel gevoeg om 'n eenvormige dispersie1 van
          twee of meer onvermengbare stowwe te behou/verhoed dat stowwe
          skei.2
        • Dit      gee      voedsel      'n    eweredige       konsistensie/tekstuur/
                                3
          gladheid/voorkoms van 'n voedselproduk.
        • Voorkom die vorming van groot yskristalle in bevrore nageregte.4
                                                                           (Enige 2)            (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 74-74; Suksesvol, bladsy 113)

3.2       Voedseletikette beskerm verbruikers, verskaf inligting en help met die
          keuse van voedselitems vir 'n gesonde dieet. Noem die inligting op 'n
          voedseletiket wat hieraan voldoen.

        • Lys van bestanddele1
        • Nutriëntinligting/ eise2
        • Verkoop teen/ beste-voor datum/ vervaldatum3
        • Opberging4
        • Voorbereidingsinstruksies5
        • Allergene/ bymiddel6
        • Endossemente bv hartstigting7                                                        (4)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 97-98, 182; Suksesvol, bladsy 117, 201)

3.3       3.3.1       Definieer die gesondheidstoestand vetsug.
                      •
                     Vetsug is 'n toestand van oormatige vetheid/ liggaamsvet/ LMI
                     oor 301 wat 'n nadelige uitwerking op die gesondheid het.2
                   •
                     Vetsug is wanneer 'n persoon meer as 20%3 van die
                     aanbevole massa vir sy/haar lengte/ouderdom weeg. 4                       (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 83; Suksesvol, bladsy 97)
LET WEL: Moenie oorgewig aanvaar nie

          3.3.2       Gee EEN rede vir Nicole se vetsug.

                   • Sy geniet energiedigte/hoë kilojoule/ vette/ suiker-ryke/hoë GI1
                     gemorskos/ongesonde voedsel bv koek, sjokolade, gebraaide
                     vleis, gasdrankies.*2
                   • Nicole is baie onaktief 3 en die oortollige energie word in vet
                     gestoor.4
                   • Haar energie inset is meer5 as haar energie uitset.6 (Enige 2)           (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 83; Suksesvol, bladsy 97)
LET WEL: *As leerders twee voedsels noem, mag twee punte toegeken word.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                             8                         DBE/November 2018
                                      NSS – Nasienriglyne

          3.3.3       (a)   Behalwe vetsug, identifiseer die voedselverwante
                            gesondheidstoestand waaraan Nicole ly as gevolg van
                            haar hoë koolhidraatinname.

                            Tipe 2 Diabetes/Diabetes                                          (1)

                      (b)   Verduidelik die oorsake van die voedselverwante
                            gesondheidstoestand genoem in 3.3.3 (a)

                        • Sy eet te veel verfynde suikers/ koolhidrate (koek/
                           sjokolade/ gaskoeldrank) wat hoë GI is/te min vesel1
                        • Eet te veel vet2 wat vetsug/oorgewig3 veroorsaak
                           oorsaak van diabetes
                        • Te min fisiese aktiwiteit dra by tot vetsug/diabetes4
                        • Haar pankreas produseer nie genoeg insulien/die liggam
                           kan nie insulien behoorlik gebruik nie/
                        • insulienweerstandig5 wanneer suiker/ stysel na
                           glukose,6 afgebreek word, kan al die glukose nie in die
                           selle7 beweeg word om verander te word/omskep te
                           word in energie.8
                        • Die bloedglukosevlakke hou aan verhoog/styg/word
                           abnormaal hoog9 en bou op in die bloedstroom.10
                                                                             (Enige 5)         (5)
Verstaan, maklik (Verken 72 - 73; Suksesvol 80- 81)

          3.3.4       Nicole was besorgd dat sy moontlik MIV positief kon wees.
                      Gee TWEE redes vir haar besorgdheid.

                   • Sy het onlangs oormatige gewig verloor.1
                   • Sy is aanhoudend moeg/het 'n gebrek aan energie.2
                   • Sy sukkel met infeksies wat nie vinnig genees nie.3
                   • As verpleegster is die risiko om besmet te word, hoog4                   (2)
Onthou, matig (Verken, bladsy 73 - 84; Suksesvol, bladsy 80; 99)          (Enige 2)
NOTA: Die vraag verwys na Vigs en nie na diabetes nie.

          3.3.5       Verduidelik waarom Nicole se cholesterolvlakke hoog is.

                   • Koek bevat verborge/gehidrogeneerde margarien/botter1 wat
                     transvette2 is en verhoog die cholesterolvlakke.3
                   • Koek/sjokolade/gebraaide/vetterige vleis bevat versadigde
                     vet4 wat cholesterol/plaak in slagare opbou.5
                   • Gebrek aan fisiese aktiwiteit6 kan lei to gewigstoename,7 en
                     te min onversadigde vet in die dieet8 wat haar
                     laedigtheidlipoproteïen(LDL) slegte cholesterol9 laat styg,
                     haar hoëdigtheidlipoproteïen (HDL)/ goeie cholesterol laat
                     daal.10
                                                                             (Enige 6)         (6)
Toepassing, matig (Verken, bladsy 74; Suksesvol, bladsy 84-85)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                              9                           DBE/November 2018
                                       NSS – Nasienriglyne

          3.3.6       Beskryf die voordele van die onderstaande vir Nicole:

                      (a)   Fisiese oefening

                            • Oefening    verhoog     HDL/hoëdigtheidlipoproteïen/goeie
                              cholesterol en sal vir Nicole help om gewig te verloor.2
                                          1

                              Gewigsverlies verlaag die risiko van koronêre hartsiekte.3
                            • Fisiese oefening verlaag die bloedglukosevlak4 bevorder
                              gewigsverlies5 verminder stres.6               (Enige 2)
                                                                                                  (2)
                      (b)   Insluiting van mono-onversadigde vette in haar dieet.

                       • Mono–onversadigde vette kan die LDL/ laedigtheid-
                          lipoproteïen/ slegte/ gevaarlike cholesterol verlaag.1 LDL
                          bou in die slagare op, wat die geleidelike vernouing van
                          die    bloedvate     veroorsaak/voorkom      arteriosklerose/
                          plaak.2                                                                (2)
Toepassing, matig (Verken 74-75; Suksesvol 84-85)

3.4       3.4.1       Verduidelik hoe die swak voedsel higiëne van verbruikers wat
                      in landelike areas woon, bydra tot die oordrag van Listeriose.

                   • Die bakterieë word in grond, water, plantegroei/ beeste1
                      aangetref dus mag die ongepasteuriseerde/ rou melk/ tuis
                      geslagte vleis wat in die landelike areas beskikbaar is die
                      bakterieë dra.2
                   • Nie genoeg (skoon)water beskikbaar nie/ besmette water3 om
                      gereedskap/ hande deeglik te was4 nie en groente af te spoel
                      nie.5                                                (2 x 2)               (4)
Verstaan, matig (Verken 86; Suksesvol 103)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           10                            DBE/November 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

          3.4.2       Bespreek waarom Listeriose verbruikers van die lae sosio-
                      ekonomiese groep maklik affekteer.

                    • Verbruikers van lae sosio-ekonomiese groep is afhanklik van
                       goedkoop geprosesseerde vleis (polonie/ Weense worsies/
                       hoender) /kaas/ melk/ rou melk vir hulle proteïenvereistes1
                       met die verwydering van hierdie produkte van die rakke van
                       voedsel verkooppunte sal hulle min proteïen produkte hê om te
                       koop.2
                    • Verbruikers van lae sosio-ekonomiese groep mag nie geskikte
                       koel opbergingsfasiliteite/ koelkaste hê3 om voedsel op te berg
                       nie/ op busse of huurmotors vir 'n lang tyd voordat voedsel
                       geëet/ opgeberg word.4 dit verhoog die vermeerdering van die
                       bakterieë.5
                    • Informele verkooppunte het beperkte sanitasie6 dus kan hande
                       nie gewas word/ voedsel word maklik besmet/ swak
                       gesondheidskontrole7
                    • Omdat sommige verbruikers 'n lae onderwysvlak/ lae inkomste
                       het8 koop hulle gewoonlik geprosesseerde vleisprodukte
                       (polonie/ Weense worsies/ hoender)/ rou melk van informele
                       voedselverkooppunte met higiëne wat bevraagteken kan word/
                       kan nie inligting lees nie/ vervaldatums op die voedsel.9
                    • Sommige het nie toegang tot inligting nie bv. koerante/
                       internet10 wat inligting verskaf in verband met die Listeriose
                       uitbraak en/bestuur van die siekte 11
                    • Die gebrek aan geld en toegang tot dokters/ klinieke12 lei tot
                       die dood van besmette verbruikers. 13
                    • As gevolg van hulle sosio-ekonomiese status kan hulle moontlik
                       hul immuunstelsel in gevaar stel14 weens 'n gebrek aan goeie
                       voeding.15
                    • Mense in die lae inkomste groep werk dikwels op plaase16
                       waar hulle in direkte kontak kom met die bakterië op hoender/
                       vee.17                                                    (4 x 2)         (8)
Analisering, moeilik (Verken, bladsy 86-91; Suksesvol, bladsy 103-109)
NOTA: Leerders moet die voedsel spesifiseer bv polonie.
                                                                                                  [40]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                            11                           DBE/November 2018
                                      NSS – Nasienriglyne

VRAAG 4: KLEDING
4.1       Gee VIER voorstelle hoe verbruikers kan bydra om volhoubare tekstiele
          te ondersteun wanneer hulle kledingitems koop.
          •
           Lees klere etikette/ plakkate.1 in winkels voordat aankope gedoen word,
           om te weet van watter tekstiele die item gemaak is/ hoe om die item te
           versorg/ om ‘n goeie keuse te maak
         • Koop organiese klere/ kleedstowwe/ organiese katoen/ tekstiele wat van
           volhoubare bronne/ bamboes/ vlas/ hennep/ ekovriendelike kleedstowwe
           gemaak is.2
         • Koop plaaslik vervaardigde klere/ Ondersteun plaaslike ontwerpers/ die
           'Trots Suid-Afrikaans'-logo3 omdat dit ‘n kleiner koolstofvoetspoor het
         • Koop herwonne tekstiele/ koop omskepte/ koop klere wat ander mense nie
           meer wil hê/ tweedehandse klere van 'n hospice/ liefdadigheidswinkel/
           ”vintage”winkel.4
         • Koop klassieke/goeie kwaliteit klere omdat dit vir ‘n langer tydperk gedra
           kan word. 5                                                                          (4)
Vertaan, maklik (Verken, bladsy 62; Suksesvol, bladsy 69-70)

4.2       Verduidelik wat organiese katoen is.
        • Organiese katoen word gekweek/ op ‘n ekovriendelke/ natuurlike manier/
          nie skadelik vir omgewing nie sonder die gebruik van onkruiddoders/
          pesdoders/ kunsmis/ chemiese stowwe/ ander toksiese stowwe.                           (1)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 61; Suksesvol, bladsy 67)

4.3       4.3.1       (a)   Identifiseer die kledingitem    wat   'n    voorbeeld    van
                            retrospektiewe mode is.
                            • (Lig en donker bruin geruite) das met 1970 se voorkoms.           (1)

                      (b)   Motiveer jou antwoord gegee in 4.3.1 (a).
                        • Die das boots die styl van 'n vorige era (1970's) na/die das
                            is sprekend van die styl van 'n vorige era (1970's).                (1)
Verstaan, maklik (Verken, bladsy 51; Suksesvol, bladsy 53)
          4.3.2       Beskryf die optiese illusie wat geskep word wanneer 'n jong
                      volwassene die onderstaande kledingitems dra:
                      (a)   Hemp
                            • Die ligblou1hemp sal die bolyf van die draer groter/
                              breër2 laat vertoon omdat ligte kleure meer lig
                              weerkaats/illusie van ruimte skep.3                               (2)
                      (b)
                        Pak klere
                        • Die vlootblou/donker1 pak sal die draer skraler/smaller
                           laat vertoon.2 omdat donker kleure lig absorbeer/een
                           kleur verdeel nie die liggaam in twee nie.3
                        • Die noupassende4 broek en baadjie maak dat die draer
                           skraler/smaller/langer5 omdat dit nie bonkig is nie6
                                                                              (Enige 2)          (2)
Verstaan, matig (Graad 11)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
 Verbruikerstudies                           12                             DBE/November 2018
                                      NSS – Nasienriglyne

 LET WEL: Geen punte sal toegeken word indien ligblou nie met die optiese illusie
 gekoppel word nie.

           4.3.3       Skryf 'n paragraaf om die veelsydigheid van die vlootblou pak
                       te bespreek.

                    Dit is 'n klassieke mode/ styl1 wat tydloos is/ sal vir baie seisoene
                    hou/ vir 'n lang tyd gewild bly.2 Die baadjie en broek kan apart
                    gedra word/ kan omskep word/gemeng –en-pas word.3 Die pak
                    kan met verskillende kleur hemde/ ”pullovers”/ kortmou truie gedra
                    word.4 Die pak kan met dasse/ bykomstighede van verskillende
                    kleure/ style gedra word.5 Dit kan met enige kleur skoene gedra
                    word.6 Dit kan in verskillende seisoene gedra word.7
                    Kan in die dag of aand/ verskillende geleenthede gedra word8.
                                                                                  (Enige 4)        (4)
 Toepassing, matig (Verken, bladsy 58; Suksesvol, bladsy 61-62)
 LET WEL: Trek EEN punt af indien nie in paragraaf formaat nie.

           4.3.4       Analiseer waarom die gekose bykomstighede met sorg gekies
                       is.

                      • Die donker bruin kleur van die aktetas, skoene, horlosieband,
                         bril se raam pas/ koördineer/komplimenteer mekaar en ander
                         uitrustings.1
                      • Die aktetas en skoene is goeie kwaliteit2 aangesien dit egte
                         leer is3 en sal vir baie seisoene hou/tydloos/klassieke style
                         is.4
                      • Die skoene is 'n donkerder kleur as die broek5 en dit is 'n
                         goeie praktyk om skoene te dra wat dieselfde kleur of donkerder
                         as die soomlyn is.
                      • Die geruite lig en donkerbruin das, skep interessantheid
                         wanneer dit gedra word6 en is die nadrukpunt in die
                         uitrusting.7
                      • Die blou en bruin hempsakdoekie bring die kleure wat in die
                         uitrusting gebruik word in harmonie/eenheid met mekaar.8
                      • Die modern styl van die horlosie komplimenteer die moderne
                         styl van die pak. 9
                      • Hierdie bykomstighede skep ‘n formele/ professionele/
                         gesofistikeerde voorkoms. 10                          (Enige 5)          (5)
Analisering, moeilik (Verken, bladsy 55, 59; Suksesvol, bladsy 62)

                                                                                                   [20]

 Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                         13                          DBE/November 2018
                                   NSS – Nasienriglyne

VRAAG 5: BEHUISING EN INTERIEUR

5.1       Noem DRIE tipes maandelikse paaiemente wat 'n huiseienaar aan die
          plaaslike munisipaliteit moet betaal.

        • Water1
        • Elektrisiteit2
        • Eiendomstariewe/ eiendomsbelasting/ tariewe en belasting3
        •
          Riool4
        • Vullisverwydering5                                              (Enige 3)         (3)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 124; Suksesvol, bladsy 139)

5.2       Verduidelik die funksie van die regspersoon/huiseienaarsvereniging.

        • Beheer/ administreer/ bestuur1 die kompleks/ blok/ skema/ deeltitel.2
        • Verantwoordelik vir die verkiesing van die trustees3 wat verantwoordelik
          is vir die dag-tot-dag bedryf van die kompleks/ blok/ skema,4
          byvoorbeeld, versorging van die tuine/ afvalverwydering.5
        • Die regspersoon is verantwoordelik vir die verspreiding/ gebruik van
          heffings. 6                                                     (Enige 2)         (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 122; Suksesvol, bladsy 140)

5.3       Noem TWEE koste wat by die maandelikse terugbetaling van 'n
          huislening ingesluit word.

        • Verminder kapitaal1
        • Rente2
        • Lewensversekeringpremies/ verbandbeskermingsversekering3
        • Huiseienaar-samevattendeversekering4
        • Administrasiefooie/ diensfooi5                           (Enige 2)                (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 127, 128; Suksesvol, bladsy 145)
Moenie “versekering: alleen aanvaar nie.

5.4       Gee TWEE redes waarom die vermindering van menslike
          energieverbruik oorweeg moet word wanneer huishoudelike toestelle
          gekoop word.

        • Sodat tyd bespaar word.1
        • Sodat energie/ fisiese arbeid/ moeite/ werklading bespaar word.2                  (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 136; Suksesvol, bladsy 154)

5.5       Verduidelik wat 'n regeringbehuisingsubsidie behels.

        • Dit is 'n staatstoelaag/ toelaag1 vir kwalifiserende lae-inkomste( mense
          wat minder as R3 500)2 verbruikers/ begunstigdes om hulle te help om
          behuising te verkry/ om verblyf/ eiendom3 vir die eerste keer4 te koop.
        • Hoef nie terugbetaal te word nie5                               (Enige 3)         (3)
Onthou, matig (Verken, bladsy 130; Suksesvol, bladsy 148)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          14                          DBE/November 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

5.6       Verduidelik die verskil tussen voltiteleienaarskap en
          deeltiteleienaarskap.

        • Voltiteleienaarskap: Die eienaar besit die hele eiendom/ grond1 en die
           struktuur daarop.2
        • Deeltiteleienaarskap: Die eienaar besit 'n deel/ eenheid3 van die eiendom
           en deel die eienaarskap van die gesamentlike areas.4                              (4)
Verstaan, maklik (Verken, bladsy 121-122; Suksesvol, bladsy 139-140)

5.7       Bespreek VIER finansiële nadele om eiendom te huur.

        • Nadat huur vir jare betaal is, besit die huurder steeds nie die eiendom
          nie1 dus verloor die huurder geld oor die jare2 wat nie terug gekry kan
          word nie.
        • Die huurder se bates/ belegging verhoog nie.3 Hy/sy help die eienaar om
          rykdom op te bou4 omdat die waarde van die eiendom normaalweg oor
          die jare verhoog.5
        • Indien die huurder geld op die eiendom bestee (enige herstelwerk/
          verbeteringe) (met toestemming) mag hy/sy die geld wat bestee is
          verloor6 omdat die eienaar kan besluit of hy/sy die huurder terug sal
          betaal.7
        • Huur styg gewoonlik elke jaar8 dus sal die huurder meer akkommodasie/
          behuisingsuitgawes/ duur/ minder besteebare inkomste jaarliks hê.9
        • Die huurder kan nie die eiendom as sekuriteit/kollaterale sekuriteit vir 'n
          lening gebruik nie10 en mag dus nie in staat wees om sy/haar eie huis/
          eiendom in die toekoms te kan bekostig nie11 indien geen geld vir die
          koop van 'n huis gespaar is nie.
        • Die huurder kan nie die eiendom verkoop12 om 'n wins te maak nie.13
        • Indien die huurder voor die einde van die kontrak, 14 is die huurder
          verantwoordelik om die laaste maande te betaal. 15
        • Die huurder mag die deposito16 verloor indien daar skade deur die
          huurder aangerig was. 17                                    (Enige 4 x 2)          (8)
Toepassing, moeilik (Verken p. 124; Suksesvol p 118)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                         15                          DBE/November 2018
                                   NSS – Nasienriglyne

5.8       Stel 'n oorsiglys van AGT universele ontwerpeienskappe op wat van
          toepassing is op 'n kombinasie gas-en-elektriese stoof.

        • Aaneenlopende rooster op gasblad1 vir die gemaklike skuif van kastrolle
           en panne
        • Maklik-om skoon te maak blad2/rooster kan gelig om maklik skoon te
           maak.
        • Stoofplate      om     verskillende  grootte     kastrolle/braaipanne   te
           akkommodeer3
        • Veiligheidsmaatreëls wat die gastoevoer af sluit indien die vlam nie
           aangesteek is nie4
        • Een-hand / elektriese-aansteek-funksie5
        • Knoppe is maklik om te hanteer/ gebruik6
        • Knoppe wat maklik is om te lees/ verstaan/ duidelike vertoning van teks7
        • Knoppe wat maklik bereik kan word/ voor op die stoof8
        • Elektroniese tydskakelaar9
        • Kinderveilige sluitmeganisme10
        • Oonddeur wat aan die kant oopmaak11
        • Selfreinigende oond12
        • Binneligte in oond13
        • Duidelike instruksiehandleiding14
        • Die oondlig wat aandui wanneer die oond die korrekte temperatuur bereik
           het15
        • Maklik om die oondrak te verwyder en skoon te maak. 16                            (8)
Verstaan, matig (Verken, bladsy 137, 139-140 Suksesvol, bladsy 153 en159)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          16                         DBE/November 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

5.9       Analiseer die nadele vir José om 'n huis te laat bou.

         • Om die huis te bou was duurder1 omdat José baie meer geld bestee het
            as wat verwag was.2
         • Die bouery het ingewikkeld geraak3 omdat die bouer nie vaardig was/nie
            ervaring gehad het nie/nie by NHBRR geregistreer is nie.4 Hoewel sy
            arbeid goedkoop was,5 het dit vir José baie meer gekos omdat hy meer
            boumateriaal moes koop.6 en moes meer lone betaal omdat daar meer
            dae was waarin daar gebou moes word7
         • Die bou kwaliteit was swak/swak vakmanskap/mure was skeef8en moes
            afgebreek en herbou word.9
         • Die bouproses was vir nog 'n maand vertraag10 en dit het stress
            veroorsaak11en José het reeds kennis gegee om uit die gehuurde huis te
            trek.12 José moes vir nog 'n maand huur betaal13 weens die vertraging.
         • José moes munisipale belasting/water/rioolverwydering aan die plaaslike
            munisipaliteit betaal14 alhoewel hy nie die nuut geboude huis beset het
            nie.15                                                        (Enige 8)         (8)
Analisering, matig (Verken p 121; Suksesvol p 138)

                                                                                             [40]

VRAAG 6: ENTREPRENEURSKAP

6.1       Noem TWEE opsies wat beskikbaar is vir 'n entrepreneur om sy/haar
          produkte te versprei.

        • Verkoop dit self/ Direkte verkope/ verspreiding1
        • Die gebruik van 'n middelman/Indirekte verkope2                                   (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 33; Suksesvol, bladsy 32)

6.2       Definieer die term teikenmark.

        • 'n Spesifieke groep mense1 wat bereid is om die produk/ diens te koop2
          en gewillig is om die prys daarvoor te betaal/geld het om vir die produk/
          diens te betaal.3
        • 'n Teikenmark het gemeenskaplike behoeftes en belangstellings,4
          verskillend van ander groepe5 en sal dieselfde reageer teenoor
          bemarkingsaksie.6                                              (Enige 2)          (2)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 34; Suksesvol, bladsy 33)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           17                          DBE/November 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

6.3       6.3.1       Noem die hoofrede vir voorraadbeheer in Nelisa se besigheid.

                   • Om die stilstand in produksie weens 'n tekort aan grondstowwe
                     te voorkom/ verseker dat sy genoeg grondstowwe vir produksie
                     sal hê.1
                   • Verseker dat die korrekte hoeveelheid grondstowwe gekoop
                     word.2
                   • Verseker dat die geld wat in voorraad belê is, beperk is.3
                   • Minimaliseer die opbergkoste van die finale produk.4
                   • Verminder die vermorsing van materiale5 – geen bestelling
                     van items weens produkte wat nie verkoop nie.
                   • Verminder diefstal van grondstowwe/ produkte/ toerusting6
                   • Stel Nelisa instaat om te kontroleer hoeveel produkte voltooi is
                     en hoeveel in wording is.7                             (Enige 3)         (3)
Onthou, matig (Verken, bladsy 19; Suksesvol, bladsy 23)

          6.3.2       Verduidelik waarom 'n netjiese werkplek belangrik is vir die
                      doeltreffende produksie van Nelisa se produkte.

                   • Dit verseker 'n gesonde/ higiëniese1 en veilige2 omgewing vir
                     die werkers.
                   • 'n Netjiese werkruimte voorkom ongelukke/ brande.3
                   • Dit sal werkers help om vinnig/ meer effektief4 en akkuraat5 te
                     werk.
                   • Makliker om skoon te hou as al die items in hul plek/ houers is.6
                   • 'n Netjiese werkplek sal verseker dat sy in staat sal wees om
                     kontrole te hou van al die klein items (krale ens)/ daar sal geen
                     verlies van materiaal/ krale wees nie.7                (Enige 4)  (4)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 17; Suksesvol, bladsy 22)

          6.3.3       Noem VIER inligtingsitems wat op die etikette van Nelisa se
                      produkte moet wees.
                      •
                     Naam van die produk
                   • Logo/ Handelsmerk2
                   • Tipe produk3
                   • Materiaal wat gebruik is/ oorsprong van grondstowwe4
                   • Skoonmaak/versorgingsinstruksies5
                   • Naam van vervaardiger6
                   • (Kontak) besonderhede van die vervaardiger7
                   • Adres van die vervaardiger/ land van oorsprong8
                   • Prys9
                   • Inligting oor die produk/ hipo-allergenies/ waarskywing10
                   • Produk grootte11                                      (Enige 4)          (4)
Onthou, maklik (Verken, bladsy 29; Suksesvol, bladsy 29)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                            18                         DBE/November 2018
                                      NSS – Nasienriglyne

          6.3.4       Bespreek waarom dit belangrik is dat Nelisa die kliënte se vrae
                      beantwoord.

                   • 'n Besigheid se kliënte is sy mees belangrikste bate1
                      aangesien die hoeveelheid mense wat die juweliersware koop
                      die sukses van die besigheid sal bepaal.2/ Vinnige reaksie op
                      kliënte se navrae sal hulle ondersteuning verseker/ verbeter
                      kliëntebetrekkinge3 sodat die besigheid groei.4
                   • Dit is noodsaaklik dat sy verseker dat die besigheid die
                      behoeftes van die kliënte bevredig.5 gelukkige kliënte moedig
                      verkope aan deur “word of mouth/ ongelukkige kliënte beteken
                      moontlik geen verkope, geen wins.6
                   • Om terugvoering van kliënte te kry kan gebruik word om die
                      besigheid/produkte/diens te verbeter.7 as gevolg van kliënte
                      navrae kan Nelisa haar produkte aanpas om haar besigheid te
                      laat groei/om haar kliënte se behoeftes te bevredig/produseer
                      wat hulle wil hê.8
                   • Deur klagtes/behoeftes aan te spreek/luister na kliënte sal help
                      om hulle te behou/hulle volgehoue ondersteuning in/lojaliteit.9
                                                                          (Enige 5)            (5)
Verstaan, matig (Verken, bladsy 25; Suksesvol, bladsy 25)

          6.3.5       Verskeie faktore moet oorweeg word wanneer 'n entrepreneur
                      'n geskikte produk vir kleinskaalse produksie kies. Bespreek
                      hoe elk van die onderstaande faktore bydra tot Nelisa se
                      sukses.

                      (a)   Beskikbaarheid van finansiële hulpmiddels

                       • Sy het ‘n besigheidsidee met lae aanvangskoste/
                           oorspronklike koste. 1
                       • Sy hoef nie ‘n werkruimte te huur nie, sy het van die huis
                           af gewerk. 2
                       • Sy gebruik 'n kombinasie van winste en spaargeld3 om 'n
                           nuwe werkswinkel in haar tuin te bou4 toe sy 'n groter
                           werkruimte nodig gehad het5 OF genoeg fondse om uit
                           te brei.6
                       • Sy het haar verkope verdubbel deur by 'n mark te
                           verkoop7/ inkomste uit dit het meer wins tot gevolg
                           gehad.8
                       • Sy het die hulpbronne/ finansies om vier voltydse
                           personeellede en tydelike werkers in diens te neem/ te
                           betaal – dit het produksie en 'n suksesvolle besigheid
                           verseker.9                                    (Enige 3)            (3)
Toepassing, matig (Verken, bladsy 11; Suksesvol, bladsy 18-19)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                             19                           DBE/November 2018
                                       NSS – Nasienriglyne

                      (b)   Beskikbaarheid van grondstowwe
                            • Haar grondstowwe is nie afhanklik van die seisoen nie/is
                              nie seisoenaal nie1 en sal nie afgaan/ bederf nie.2
                            • Die grondstowwe is by verskeie bronne/ plaaslik
                              beskikbaar3/ altyd beskikbaar/sal nie klaar raak nie en
                              produksie stop nie.4
                            • Sy het eerste krale by 'n plaaslike kralewinkel gekoop5
                              en koop nou half-edelgesteentes van internasionale
                              handelaars6 Sy het nou fondse om beter kwaliteit
                              edelgesteentes te koop/groter aantrekkingskrag wat meer
                              verkope tot gevolg het.7                         (Enige 3)
                                                                                                  (3)
Toepassing, matig (Verken, bladsy 13; Suksesvol, bladsy 19)
          6.3.6       Die verkoopprys van 'n paar oorbelle is R290.00. Die
                      grondstowwe om 150 paar oorbelle te maak, kos R7 970. Die
                      oorhoofse koste om 150 paar oorbelle te maak is R8 270.
                      (a)   Bereken hoeveel pare oorbelle verkoop moet word om
                            die produksiekoste te dek. Toon ALLE berekeninge.
                       Produksiekoste = R7 970 + R8 270
                                        = R16 240
                       R16 240 ÷ R290 = 56pare oorbelle                                          (3)
Toepassing, matig (Verken, bladsy 36 – 37; Suksesvol, bladsy 39)
                      (b)   Bereken die wins wat Nelisa sal maak as 150 paar
                            oorbelle verkoop. Toon ALLE berekeninge.

                            150 x R290 = R43 500
                            R43 500 – (R7 970 + R8 270)/R16 240= R27 260
                            OF
                            150 – 56 = 94
                            94 x R290 = R27 260
                            OF
                            R 290 – R108,27 (1 paar produksiekoste)
                            = R181,73 x 150 (wins van een paar)
                            = R 27 259,50
                            OF
                            Grondstowwe vir 1 produk: R7979 ÷ 150 = R53,13
                            Oorhoofse koste vir 1 produk: R8270 ÷ 150 = R 55,13
                            R53,13 + R55 13 = R108, 26
                            R290,00 – R108,26 = R181,74
                            R181,74 x 150 = R27 261
                       OF
                       R290 – R108,27 (1 paar produksiekoste)
                       = R181,73 x 150
                       = R27 259,50                                                              (3)
Toepassing, matig (Verken, bladsy 36-37; Suksesvol, bladsy 39)
LET WEL: Die “R” moet aangedui word as die antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           20                           DBE/November 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

          6.3.7       Nelisa het haar teikenverkope en haar maandelikse
                      verkoopsdoelwit vir elk van die afgelope 18 maande bereik.
                      Gee redes vir haar sukses en verduidelik ook waarom sy
                      waarskynlik in die toekoms suksesvol sal wees.

                    • Nelisa          ken       haar       ambag/         het        die
                                                                          1
                       vaardighede/kennis/opknappingskursus gedoen om goeie
                       kwaliteit juweliersware te maak.2 Dit sal kliënte tevredenheid
                       verseker.3
                    • Sy het 'n aantreklike handelsmerk en etikette3 en dit sal kliënte
                       oorreed4 om te koop.
                    • Sy bemark haar produkte op Facebook5 aan ‘n groot
                       teikenmark6
                    • Die juweliersware word in verskeie winkels/ mall /markte/
                       aanlyn7 verkoop en dit vergroot haar kliënte basis.8
                    • Mense/ haar man/ personeel help haar/ sy doen nie alles self
                       nie,9 dus kan sy fokus op ontwerp/ produksie verhoog.10
                    • Sy skenk aandag aan kliënte navrae/spreek klagtes/ behoeftes
                       aan11 dus hou sy kliënte gelukkig/ bou goeie
                       kliëntebetrekkinge.12
                    • Sy gebruik goeie kwaliteit grondstowwe13 wat duursaamheid
                       verseker.14
                    • Haar reekse is veelsydig/ sluit 'n verskeidenheid juweliersware
                       stukke15 teen verskeie pryse16 in. Dit beteken dat haar
                       produkte tot 'n groot teikenmark/ nismark aantrekkingskrag sal
                       hê.17
                    • Haar produkte is nie seisoenaal nie/ mense koop reg deur die
                       jaar juweliersware18 en dit stel haar in staat om regdeur die
                       jaar 'n wins te maak.19
                    • Haar produkte bederf nie/ het nie 'n raklewe nie,20 dus is daar
                       geen vermorsing/ verlies nie.21                    (Enige 4 x 2)     (8)
Analisering, moeilik (Verken, bladsy 20-25; Suksesvol, bladsy 26 – 33)

                                                                                             [40]

                                                                             TOTAAL:         200

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Consumer Studies Nov 2018 Afr](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2018-afr/fe9e9dba-d39a-4019-9ed3-d64140220ef9) — Consumer Studies · QP · 2018 · Afr
- [Consumer Studies Nov 2018 Eng](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2018-eng/1c7ec339-34c7-48a8-8504-e2b597379669) — Consumer Studies · QP · 2018 · Eng
- [CONSUMER STUDIES GR12 MEMO SEPT 2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-memo-sept-2018-afrikaans/0d6e4768-94d5-4cb4-980a-533053c82ed5) — Consumer Studies · Memo · 2018 · Afr
- [CONSUMER STUDIES GR12 MEMO SEPT 2018 English](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-memo-sept-2018-english/8841953d-2d36-43d9-aaff-ead5772fabe7) — Consumer Studies · Memo · 2018 · Eng
- [Consumer Studies May June 2018 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-may-june-2018-memo-eng/53824f34-0891-47ec-b8ef-5401566618bd) — Consumer Studies · Memo · 2018 · Eng
- [Consumer Studies May June 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-may-june-2018-memo-afr/ca422e11-f38e-40c5-8a95-a59d0037faf5) — Consumer Studies · Memo · 2018 · Afr

## More from Grade 12 Consumer Studies

- [Gr 12 Con Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-con-stu-atp-2023-24/30b466bf-cc20-45e7-b5ff-3ec01fd619ae) — ATP
- [CONSUMER STUDIES GR12 QP SEPT 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-qp-sept-2025-eng-watermark/f8ee2740-0ec0-4f82-ac20-2062af9fb0f7) — QP · 2025 · Eng
- [Consumer Studies May-June 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-may-june-2025-afr/5e8c2119-e036-4272-8708-982eeac07037) — QP · 2025 · Afr
- [Consumer Studies Nov 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-consumer-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper/aa785fcc-0f84-45fc-9839-6bc2e4db21b3) — QP · 2025 · Eng
- [Consumer Studies Erratum Sept 2024](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-erratum-sept-2024/f34fd578-a6ab-404c-aac5-c5bed951b608) — Errata · 2024
- [CONSUMER STUDIES GR12 QP SEPT2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-qp-sept2024-afrikaans/282a4442-ed0f-4afe-b062-f00e19408920) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
