# Consumer Studies Grade 12 NSC November 2023 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 Consumer Studies memorandum from the NSC November Exam 2023 (Afrikaans), 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2023-mg-afr/7fda26e7-4d65-49d0-9c42-6d7852a7a2c1
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Consumer Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Consumer Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/consumer-studies) › [Consumer Studies Grade 12 NSC November 2023 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2023-mg-afr/7fda26e7-4d65-49d0-9c42-6d7852a7a2c1)

## About this document

Consumer Studies · Grade 12 · NSC November Exam · 2023. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                               VERBRUIKERSTUDIES

                                  NOVEMBER 2023

                                  NASIENRIGLYNE

PUNTE: 200

                     Hierdie nasienriglyne bestaan uit 20 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          2                         DBE/November 2023
                                   NSS – Nasienriglyne

 AFDELING A: KORTVRAE

 VRAAG 1

 1.1       1.1.1      B   Onthou, maklik (Verken, p.167; Suksesvol, p.185)                 (1)

           1.1.2      A   Onthou, maklik (Verken, p.163; Suksesvol, p.181)                 (1)

           1.1.3      C   Onthou, maklik (Verken, p.169; Suksesvol, p.190)                 (1)

           1.1.4      D   Verstaan, matig (Verken, p.162; Suksesvol, p.179)                (1)

           1.1.5      A   Onthou, maklik (Verken, p.164-165; Suksesvol, p.181)             (1)

           1.1.6      D   Onthou, maklik (Verken, p.89; Suksesvol, p.103)                  (1)

           1.1.7      D   Onthou, maklik (Verken, p.97; Suksesvol, p.117)                  (1)

           1.1.8      C   Onthou, maklik (Verken, p.95; Suksesvol, p.113)                  (1)

           1.1.9      A   Onthou, maklik (Verken, p.80; Suksesvol, p.93)                   (1)

           1.1.10     B   Onthou, maklik (Verken, p.105; Suksesvol, p.127)                 (1)

           1.1.11     A   Toepassing, maklik (Grade 11)                                    (1)

           1.1.12     C   Verstaan, matig (Verken, p.64; Suksesvol, p.72)                  (1)

           1.1.13     B   Verstaan, matig (Verken, p.51; Suksesvol, p.54)                  (1)

           1.1.14     A   Onthou, maklik (Verken, p.148; Suksesvol, p.162)                 (1)

           1.1.15     D   Verstaan, maklik (Verken, p.122; Suksesvol, p.140)               (1)

            1.1.16    C   Verstaan, maklik (Verken, p.19; Suksesvol, p.23)                 (1)

            1.1.17    A   Onthou, maklik (Verken, p.31; Suksesvol, p.30)                   (1)

            1.1.18    B   Verstaan, matig (Verken, p.13; Suksesvol, p.20)                  (1)

            1.1.19    D   Toepassing, maklik (Verken, p.35; Suksesvol, p.34)               (1)

            1.1.20    C   Toepassing, matig (Verken, p.27; Suksesvol, p.26)                (1)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                             3                            DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyne

 1.2        1.2.1     Stokvel                               Onthou, matig (Verken, p.161-
                                                             162; Suksesvol, p.177-178)

            1.2.2     Onbillike/ onredelike sake/ besigheidspraktyke
                                                             Onthou, matig (Verken, p.157;
                                                             Suksesvol, p.174)

            1.2.3     Uitsluitings/ Vrystellings/ Vrywaringsklousule
                                                              Onthou, matig (Verken, p.156;
                                                              Suksesvol, p.173)

            1.2.4     Afkoel (periode)                      Onthou, matig (Verken, p.157;
                                                             Suksesvol, p.174)

            1.2.5     Multivlak/ Stapelvlak bemarking/ Wettige piramideskema
                                                             Onthou, matig (Verken, p.162;
                                                             Suksesvol, p.179)

            1.2.6     Grysgoedere/ skuilinvoere/ parallelle invoere
                                                            Onthou, matig (Verken, p.158;
                                                            Suksesvol, p.176)                      (6)

 1.3        1.3.1     C     Onthou, matig (Verken, p.125; Suksesvol, p.142)                       (1)

            1.3.2     F     Onthou, matig (Verken, p118; Suksesvol, p.137)                        (1)

            1.3.3     A    Onthou, matig (Verken p.125; Suksesvol, p.142)                         (1)

 1.4      A
          D
          E
          G
          I                                                               (Enige volgorde)        (5)
Verstaan, matig (Verken, p.29-34; Suksesvol, p.28-33)

 1.5     A
         C
         D
         G
         I
         K                                                               (Enige volgorde)         (6)
Toepassing, matig (Verken, p.106-107; Suksesvol, p.128-131)

                                                                                                   [40]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           4                          DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

 AFDELING B: LANGVRAE

 VRAAG 2: DIE VERBRUIKER

 2.1       Noem die dokument wat belowe om toestelle deur die verkoper of die
           vervaardiger te herstel, vervang of geld terug te betaal, nadat dit gekoop
           is.

         Geld-terug waarborg/ garansie/ waarborg                                              (1)
Onthou, maklik (Verken, p.158; Suksesvol, p.175)

 2.2       Maak 'n lys van munisipale dienste waarvoor 'n huiseienaar of
           huishouding moet betaal.

            Water1
            Elektrisiteit2
            Riool/ sanitasie3
            Afvalverwydering4                                                (Enige 3)       (3)
Onthou, maklik (Verken, p.185; Suksesvol, p.203-205)

 2.3       Noem DRIE maniere om water te bespaar wanneer 'n wasmasjien gebruik
           word.
             Gebruik die geskikte watervlak/ gebruik slegs genoeg water vir die
              hoeveelheid wasgoed.1
             Was volle ladings wasgoed.2
             Maak die wasmasjien se filter gereeld skoon.3
             Gebruik hoë doeltreffende wasmasjiene.4
             Gebruik voorlaaiers in plaas van bo-laaier wasmasjiene.5
             Gebruik ‘n ekonomiese / korrekte program moontlik.6
             Gaan lekkasies by pypverbindings.7
             Gryswater van die wasmasjien kan hergebruik word om die tuin nat te
              maak/ toilet te spoel/ water van die dubbelbalie kan hergebruik word om ‘n
              ander lading wasgoed te was.8                                   (Enige 3)       (3)
Onthou, maklik (Verken, p.181; Suksesvol, p. 158, 199)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                             5                           DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyne

 2.4       Noem VIER maniere om elektrisiteit te bespaar wanneer voedsel
           gaargemaak word.

             Beplan maaltye vooraf/ maak meer as een maaltyd op ‘n slag om die beste
              gebruik van die stoof te maak.1
             Vermy dit om voedsel teen piektye/ 17:00-20:002 gaar te maak om
              kragoplewing (power surges) te vermy.
             Gebruik 'n mikrogolfoond/ konvensionele oond/ induksieplaat/ drukkoker/
              lugbraaier ('air fryer') kitskastrol(“instant pot”) omdat hulle minder
              elektrisiteit as 'n stoof gebruik/ 'n korter gaarmaaktyd het/ gebruik ‘n gas/
              parafien/primusstoof.3
             Pas die grootte van die kastrol by die grootte van die stoofplaat.4
             Skakel stoofplate/ oond af voordat die gaarmaaktyd voltooid is, om toe te
              laat dat gaarmaak teen 'n laer hitte voltooi word.5
             Verminder die hitte sodra die voedsel gekook het en dit sal aanhou om te
              kook.6
             Hou die oond se deur toe totdat gaarmaak voltooid is.7
             Gebruik 'n warmboks/ wondersak (“wonderbag”) om die gaarmaakproses
              te voltooi.8
             Maak een kastrol maaltye/ maak meer as een gereg in die oond wanneer
              dit warm is.9
             Gebruik 'n ketel om water te kook, omdat dit 50% minder elektrisiteit
              gebruik as om dit in 'n kastrol, op die stoof te laat verhit/ kook slegs die
              hoeveelheid wat benodig word.10
             Sny voedsel in kleiner stukkies omdat dit vinniger sal gaar word.11
             Kyk of die rubberseël van die oond in 'n goeie toestand is/ nie hitte tydens
              die gaarmaakproses verloor nie/ maak seker dat toestelle goed instand en
              skoon gehou word sodat dit doeltreffend kan werk.12                 (Enige 4)      (4)
Onthou, maklik (Verken, p.174; Suksesvol, p.193)

 2.5       2.5.1 Noem TWEE praktyke wat die meeste swendelskemas in gemeen
                 het.

                     
                     Diefstal1 geld/ geen goedere of dienste word ontvang nie.
                     
                     (Diefstal) van persoonlike inligting/ bankbesonderhede2 van 'n
                     niksvermoedende verbruiker.
                  Plaas verbruikers onder druk om onmiddellik te reageer.3
                  Verpersoonlik/ tree op soos ‘n egte besigheid. 4
                  Gebruik van tegnologie. 5                                (Enige 2)            (2)
Verstaan, maklik (Verken, p.159; Suksesvol, p.176-177)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           6                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

           2.5.2 Verduidelik hoe verbruikers hulself teen aanlyn- swendelary kan
                 beskerm.

                     
                    Waak teen 'werk-van-die-huis- af' swendelskemas wat baie geld
                    belowe.1
                 Moenie iets aankoop/ betaal voordat jy vir enige oënskynlike
                    maatskappy kan begin werk nie.2
                 Maak seker dat die webtuistes waarvan af jy goedere aankoop,
                    wettig/ veilig is/ veiligheidslotte/ sagteware het.3
                 Moenie op 'n e-pos of SMS wat sê dat jy 'n prys/ lotery gewen het,
                    reageer nie.4
                 Moenie finansiële hulp aan enige iemand bied indien jy jou
                    bankbesonderhede moet verskaf nie.5
                 Moenie sagteware van 'n onbetroubare bronne aflaai/ installeer om
                    'n virus te verwyder nie/ hou 'antigemorspos'/ antivirus sagteware
                    op jou rekenaar op datum.6
                 Vee verdagte/ onbekende/ valse e-posse/ gemorspos uit, sonder
                    om dit oop te maak.7
                 Moenie bankbesonderhede/ persoonlike inligting/ pin/ wagwoorde/
                    “OTP” (eenslag pin)/ CCV nommer aanlyn verskaf nie.8 Gaan jou
                    bank/ kredietkaartrekeninge gereeld na.9
                 Verander/ kies sterk waagwoorde gereeld om inbraak (“hacking”) te
                    vermy.10
                 Indien jy dink dat jy finansiële inligting/ kredietkaartnommer aan 'n
                    swendelaar verskaf het, kontak jou finansiële instelling/
                     kredietkaart maatskappy onmiddellik.11                  (Enige 4)       (4)
Onthou, matig (Verken, p.159; Suksesvol, p.177)

 2.6       Gee TWEE redes waarom sommige mense voorlopige belasting betaal.

            Mense wat voorlopige belasting betaal, ontvang 'n onreëlde inkomste.1
            Sodat hulle nie vereis word om 'n groot bedrag belasting op een slag te
             betaal nie.2
            Hulle inkomste kan nie op 'n maandelikse basis belas word nie omdat dit
             wissel3 en nie gewaarborg is nie.4
            Mense wat 'n inkomste van meer as een bron ontvang.5          (Enige 2)         (2)
Verstaan, maklik (Verken, p.163; Suksesvol, p.181)

 2.7       Verduidelik waarom saamgestelde rente duurder as enkelvoudige rente
           is.

            Saamgestelde rente is duurder omdat rente op die hoof/ oorspronklike
             bedrag1 gevoeg en dit word ook by geakkumuleerde rente/ rente op
             datum gevoeg.2
            In enkelvoudige rente, word daar slegs rente op die hoof bedrag gehef.3         (3)
Verstaan, maklik (Verken, p.166; Suksesvol, p.184)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          7                         DBE/November 2023
                                   NSS – Nasienriglyne

 2.8       Beskryf die rol wat munisipaliteite moet speel om hul gemeenskappe te
           help om van oorstromingskade te herstel.
            Skoon, veilige en vars water te voorsien.1
            Herstel van enige elektriese probleme wat dalk ontstaan het tydens
             oorstromings.2
            Voorsiening van beskutting in gemeenskapsale/ sentrums, vir mense wat
             hul huise verloor het.3
            Infrastruktuur soos slaggate en sinkgate wat in hul area mag ontwikkel het,
             te herstel.4
            Verseker dat daar behoorlike sanitasie is.5
            Skoonmaak van stormwaterdreinering om meer oorstroming van strate en
             erwe te voorkom.6
            Verwyder/ maak opdrifsels/ rommel/ gemors/ vullis na die oorstrommings
             skoon.7
            Daarstelling van vuur en ramp bestuurdienste om lewens te beskerm en
             te red.8 
            Voorsiening van gesondheidsdienste waar nodig.9                 (Enige 5)  (5)
Toepassing, matig (Verken, p.183; Suksesvol, p.202)

 2.9       Verduidelik hoe 'n hoë verbruikersprysindeks (VPI) Suid-Afrikaanse
           verbruikers mag affekteer.

            Die inflasiekoers1 is op die VPI gebaseer.
            Hoe hoër die inflasiekoers2 hoe minder kan verbruikers met dieselfde
             hoeveelheid geld koop/ minder besteebare inkomste .3
            Alle huishoudelike items se pryse sal verhoog4 en hulle meer
             onbekostigbaar maak.5
            Sommige verbruikers mag nie in staat wees om vir hul basiese behoeftes
             te betaal nie.6
            Die reserwebank gebruik die VPI om die rentekoers vas te stel7 dus sal
             huishoudings meer rente op hul skuld betaal omdat die rentekoerse hoër
             sal wees.8
            Sommige Suid Afrikaners mag op die swartlys geplaas word9 omdat
             hulle nie kan bekostig om hul skuld te betaal nie.10         (Enige 5)         (5)
Toepassing, moeilik (Verken, p.167-168; Suksesvol, p.185)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                                 8                           DBE/November 2023
                                          NSS – Nasienriglyne

 2.10      Evalueer die impak wat alternatiewe energiebronne wat tydens beurtkrag
           deur huishoudings gebruik word, op die omgewing mag hê.
           Die meeste alternatiewe bronne van energie het 'n negatiewe impak op die
           omgewing.1 Dra by tot aardverwarming.2
                                             OF
           Huishoudings wat sonkrag/ hernubare bronne van energie gebruik, het nie 'n
           negatiewe impak op die omgewing nie.3 Verminder aardverwarming.4
                                                                           (Enige 1)
           Positiewe impak
           Gas
                   Gas is die skoonste fossielbrandstof.5
           Omskakelaars ('Inverters'):
                   Geen geraas besoedeling wanneer die gebruik word nie. 6
           Sonenergie
                   Dit gebruik die son,7 wat 'n hernubare8 bron van energie is en
                    onskadelik vir die omgewing is.9
                   Daar is geen geraasbesoedeling/ lug besoedeling10 terwyl dit
                    gegenereer word nie.
           Negatiewe impak
           Gas
              Huishoudings mag gas as 'n alternatiewe bron gebruik, gas veroorsaak
               lugbesoedeling11 wat skadelik12 vir die omgewing is.
              Gas kan onaangename reuke veroorsaak13 terwyl dit gebruik word.
              Gas is 'n nie-hernubare14 bron van energie.
           Omskakelaars ('Inverters')/ Steenkool/ hout vir vuur/ paraffien
                   Omskakelaars gebruik elektrisiteit om herlaai te word wat ‘n groot koolstof
                    voetspoor agterlaat15
                   Meer steenkool moet gebrand word om elektrisiteit te produseer.16
                   Die brand van steenkool/ hout vir vuur/ paraffien veroorsaak
                    lugbesoedeling17 omdat dit koolstofdioksied/ chemikalieë afgee wanneer
                    dit gebrand word.18
                   Dit gee ook swaweldioksied af19 'n gas, wat suurreën skep.20
                   Hulle is almal nie-hernubare21 bronne van energie.
                   Afkap van bome vir hout om vuur te maak het ‘n negatiewe effek op die
                    omgewing. 22
           Kragopwekkers (diesel/ brandstof)
             Gebruik brandstof of diesel (ru-olie) wat nie-hernubare23
              fossielbrandstowwe is, wat lugbesoedeling veroorsaak24 wanneer dit
              gebrand word.
             Hulle veroorsaak geraasbesoedeling25 wanneer energie gegenereer
              word.                                                      (Enige 7)                   (8)
Analisering, moeilik (Verken, p.169-170; Suksesvol, p.190-192)
                                                                                                     [40]
Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                             9                        DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyne

 VRAAG 3: VOEDSEL EN VOEDING

 3.1       3.1.1      Verduidelik die volgende terme:

                      Voedselbymiddels

                    Natuurlike of chemiese stowwe1 wat doelbewus by2 'n
                    voedselproduk tydens prosessering of produksie3 gevoeg word om
                    'n spesifieke funksie te verrig.4
                                                      OF
                    Stowwe5 wat by voedsel gevoeg word6 om hulle geur/ tekstuur/
                    smaak/ kleur te preserveer/ verbeter.7               (Enige 3)            (3)
Onthou, maklik (Verken, p.92; Suksesvol, p.110)

           3.1.2      Voedselallergie

                      'n Voedselallergie kom voor wanneer die liggaam se
                      immuunstelsel1 verkeerdelik dink dat die proteïene in die voedsel
                      skadelik is2 en daarteen reageer deur teenliggaampies3 teen die
                      proteïene op te bou.
                                                       OF
                    'n Voedselallergie kom voor wanneer die liggaam 'n reaksie het5
                    wat deur 'n allergeen/ skadelike stof veroorsaak word.6 (Enige 2)         (2)
Onthou, maklik (Verken, p.79; Suksesvol, p. 92)

 3.2       3.2.1      Noem die funksies van die volgende voedselbymiddels:

                      Stabiliseerders

                       Om die tekstuur/ konsistensie/ dikte/ gladheid van voedsel te
                        verbeter.1
                       Om 'n eenvormige dispersie van twee of meer onvermengbare
                        stowwe te behou.2                                  (Enige 1)          (1)
Onthou, maklik (Verken, p.93; Suksesvol, p.113)

           3.2.2      Antioksidante

                    Voorkom oksidasie1 van voedsel wat tot galsterigheid,2
                    verkleuring3 kan lei, en verleng die raklewe.4       (Enige 2)           (2)
Onthou, maklik (Verken, p.94; Suksesvol, p.114)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           10                          DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyne

 3.3       Verduidelik die voordele van voedselbestraling.
              Voedselbestraling vernietig mikroörganismes/patogeniese bakterieë/
               ander skadelike organismes.1
              Dit voorkom dat voedseloordraagbare siektes voedsel beskadig/ maak
               voedsel veiliger om te eet.2
              Dit vernietig/ deaktiveer organismes wat voedselbederf veroorsaak.3
              Dit verleng die raklewe van vrugte en groente/vleis/pluimvee kan vir
               langer opgeberg word.4
              Bestraling vertraag/ beheer uitloop van uie/ knoffel/ aartappels/
               rypwording van vrugte.5
              Vertraag die rypwording van vrugte, dus verminder dit verliese weens
               beskadiging tydens vervoer/ opberging.6
              Dit vernietig insekte in en op grane/ tropiese vrugte wat ingevoer/
               uitgevoer word.7                                                (Enige 4)      (4)
Onthou, matig (Verken, p.105; Suksesvol, p.127)
 3.4       Verduidelik die moontlike negatiewe impak van organies gekweekte
           voedsel op die natuurlike omgewing.

              Ingevoerde organiese voedsel word per vliegtuig vervoer1 wat mag
               bydra tot besoedeling/ lugbesoedeling2 en aardverwarming.3
              Die toegelate plaagdoder/ kopersulfied is toksies4 vir erdwurms/
               vis/ insekte/ voëls/ grond5 en veroorsaak waterbesoedeling.6
              Meer grond/ land word benodig om organiese voedsel te kweek7 as
               dieselfde hoeveelheid nie-organiese voedsel.8
              Meganiese metodes van onkruidbeheer/ brand/ ploeg/ bewerking kan
               tot groter energieverbruik lei9 dus dra dit by tot 'n hoër
               koolstofvoetspoor.10                                          (Enige 4)        (4)
Onthou, matig (Verken, p.104; Suksesvol, p. 126)

 3.5       Beskryf die eienskappe van bulimia nervosa.

              Herhaaldelike episodes van eetvergrypings (eet groter hoeveelhede
               voedsel op 'n slag).1
              Eet groter hoeveelhede voedsel as wat die meeste mense binne 'n
               sekere periode, gewoonlik 2 uur, sal eet.2
              Die persoon voel dat hy/ sy nie beheer het nie3 en nie tydens
               vergrypingsepisodes kan ophou eet nie.4
              Eetvergrypings word gevolg deur lediging of (selfgeïnduseerde braking/
               misbruik van lakseermiddels/ dwelms/ urinedrywers/ enemas)5 nie-
               lediging metodes (vas/ oormatige oefening)6 om gewigstoename te
               voorkom/ om gewig te verloor.7
              Erge tandheelkundige probleme/ keelseer/ nierprobleme/ edeem/
               hardlywigheid/ hoofpyne. 8
              Ontevredenheid met liggaamsvorm/ verwronge liggaamsbeeld en/ of
               liggaamsgewig.9
              Geheimsinnig oor eetgewoontes en eetvergruipingsgedrag.10
                                                                              (Enige 4)        (4)
Onthou, matig (Verken, p.82; Suksesvol, p.94)
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          11                          DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

 3.6       Skryf 'n paragraaf om te verduidelik hoe voedseloordraagbare siektes na
           vars geplukte groente oorgedra kan word.

          Die grond kon deur dieremis wat besmet wees.1 Vars groente nie deeglik
          gewas/ afgespoel nie2 Dit kon besmet gewees het toe besmette mense die
          vars geplukte groente hanteer het.3 Kon besmet gewees het indien die
          groente met besmette water nat gemaak/ besproei is.4 Besmette
          oppervlakke/ gereedskap/ apparaat kon tydens die pluk/ hantering gebruik
          word.5 Besmette plae wat op vars geplukte groente sit. 6 Wanneer 'n
          persoon wat die groente pluk, nie hul hande gewas het nadat die toilet gebruik
          is nie7 kan die siekte oorgedra word.                               (Enige 4)       (4)
Verstaan, matig (Verken, p.86-88; Suksesvol, p.103,106,108)

 3.7       Beskryf die oorsaak van laktose-intoleransie.

             Wanneer die liggaam te min/ geen laktase (ensiem) produseer 1 om die
              laktose2 in melk, af te breek na glukose en galaktose.3
             Laktose bly onverteerd4 en word na die dunderm vervoer waar dit deur
              bakterieë gefermenteer word.5                              (Enige 4)             (4)
Verstaan, matig (Verken, p.79; Suksesvol, p. 93)

 3.8       Verduidelik hoe hierdie feit tot voedselsekerheid mag bydra.

            Omdat dit goedkoop is, mag dit bekostigbaar1 en toeganklik2 vir baie
             mense wees.3 Dit mag veroorsaak dat meer mense op 'n daaglikse
             basis4 toegang tot genoeg5 voedsame voedsel6 mag hê. (Enige 2)                 (2)
Toepassing, matig (Verken, p.106; Suksesvol, p. 93)

 3.9       3.9.1      Identifiseer TWEE voedselitems uit die maaltydplan wat nie
                      geskik is vir mense wat glutenintolerant is nie.

                     Hawermout1
                     Volkoringtoebroodjie2
                     'Croutons'3                                             (Enige 2)       (2)
Toepassing, maklik (Verken, p.80; Suksesvol, p. 93)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                            12                          DBE/November 2023
                                      NSS – Nasienriglyne

           3.9.2      Evalueer die geskiktheid van die maaltydplan hierbo vir die
                      bestuur van vetsug.

                      Alle maaltye is geskik1 vir die bestuur van vetsug.              (1)
                        Die maaltydplan bevat DRIE maaltye wat beteken dat maaltye
                         nie oorgeslaan word nie. 2
                        Dit bevat n goeie gesonde ontbyt wat energie verskaf3 en oor-
                         eet/ peusel later in die dag voorkom.4
                        Die middagete is gesond en gebalanseerd.5
                        Aandete is 'n ligte maaltyd waar minder kilojoules benodig
                         word.6
                        Vrugte/ lemoensap/ groente/ slaai vorm deel van 'n gesonde
                         dieet en is ryk in vesel7 wat 'n persoon langer versadig/ vol
                         sal hou en oor-eet sal verminder.8
                        Die ontbyt en middagete bestaan uit volkoringbrood/
                         hawermout wat ryk in vesel9 is en sal help met
                         gewigsverlies10 deur honger te vertraag.11
                        Volkoringbrood/ hawermout is laag in GI12 en is geskik vir 'n
                         persoon wat gewig wil verloor omdat dit die persoon vir langer
                         vol/ versadig sal hou.13
                        Hoender/ eiers/ fetakaas/ vis is laag in vet, wat sal help met
                         gewigsverlies.14 Hulle bevat proteïene wat in energie
                         omgeskakel kan word, wat help om gewig te verloor.15
                        Die hoender-mayonnaise bevat vet dus dra dit by tot hoë
                         kilojoule/ energie inname/ vetsug.16
                        Gesonde gaarmaakmetodes/ kook/ rooster/ sal nie tot vetsug
                         bydra nie. 17
                        Die maaltydplan is laag in suiker. 18                (Enige 7)          (8)
Evaluering, moeilik (Verken, p.82-83; Suksesvol, p. 96-98)

                                                                                                  [40]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          13                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

 VRAAG 4: KLEDING

 4.1       Verduidelik die term retrospektiewe mode.
           Ontwerpers kyk na geskiedenis vir inspirasie1 en ontwerp kledingstukke wat
           soos 'n vroeër tydperk2 vertoon.

                                            OF
         Klere wat die style van 'n vorige era3 naboots.4                                  (2)
Onthou, maklik (Verken, p.51; Suksesvol, p.53)

 4.2       Noem TWEE stadiums in die modesiklus waar verkope laag is.

           Begin/ loods/ inleiding1
           Afname2
           Veroudering/ einde3                                             (Enige 2)       (2)
Verstaan, matig (Verken, p.49-50; Suksesvol, p.50)

 4.3       Verduidelik die verskil tussen 'n klassieke mode en 'n modegier.

           Modegier
             'n Modegier het 'n hoë aanvraag vir 'n kort tydperk/ het 'n kort
              lewensiklus.1
             Dikwels buitensporig/ oordrewe/ pas nie by almal nie.2
             Word dikwels in bykomstighede gesien soos juwele/ belts/ sakke.3

          Klassieke mode
             Klassieke style is tydloos/ bly vir baie seisoene in die mode.4
             Eenvoudige lyne/ pas by die meeste mense.5
             Gesien in getailleerde/ snyerspakke/ denimbroeke/ T-hemde.6 (Enige 4)         (4)
Verstaan, matig (Verken, p.49; Suksesvol, p.51)

 4.4       Verduidelik, met voorbeelde, waarom hierdie hemp-rok veelsydig is.
            Die moue is lank vir koel dae1 en dit kan opgerol word vir warm dae.2
            Dit kan op gedoen word (meer formeel gedra word) deur serpe/ juwele by
             te voeg vir werk3 of minder formeel vir ontspanningstyd gedra word.4
          Katoen kan in die somer en winter gedra word.5
          Dit kan by alle liggaamsvorme pas6 omdat dit lospassend is.
          Verskillende skoene/ stewels/ sandale7 kan met die rok gedra word.
          Kan met oop knoppe, as 'n ligte baadjie gedra word.8
          Kan met 'n baadjie/ jas/ juwele/ onderbaadjie gedra word.9
          Broeke/ 'leggings'/ 'tights' kan onder dit gedra word.10
          'n Belt11 kan bygevoeg word om die fatsoen te verander.
          Die oranje hemp-rok kan met baie verskillende kleure gedra word.12
                                                                             (Enige 6)       (6)
Toepassing, matig (Verken, p.56-57; Suksesvol, p.60-63)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          14                        DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

 4.5       Bespreek die ekonomiese en omgewingsvoordele van die gebruik van
           die 'yaga app' om klere te koop en te verkoop.

           Ekonomiese
            Items sal goedkoper/ meer bekostigbaar wees as wat dit nuut, teen die
             volle/ oorspronklike kleinhandelsprys gekoop word.1
            Mense kan hul klere verkoop2 en 'n inkomste verdien.3
            'n Persoon kan met beperkte finansiële hulpbronne4 in die mode bly.5
            Dit sal vervoerkoste bespaar omdat 'n persoon nie na die winkels hoef te
             gaan nie.6
           Omgewings
             Die behoefte vir die vervaardiging van nuwe tekstiele7 word verminder/
              minder natuurlike hulpbronne/ water/ grond8 sal gebruik word.
           Die afval op stortingsterreine9 word verminder.
           Minder elektrisiteit/ vervoer word gebruik 10 wat koolstofvrystellings/
              koolstofvoetspoor/ lugbesoedeling verminder.11
           Dit verminder die behoefte vir chemiese stowwe/ kleurmiddels12 wat
              grondbesoedeling13 veroorsaak.                                               (6)
Analisering, matig (Verken, p.61-63; Suksesvol, p.67-69; Verbruikerskwessie)
LET WEL: Daar moet na beide ekonomiese en omgewingsvoordele gewys word.
                                                                                            [20]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          15                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

 VRAAG 5: BEHUISING EN INTERIEUR

 5.1       Noem EEN metode van betaling, vir huishoudelike toestelle, waar rente
           gevra word.
             Krediet(kaart)/ winkelkaart/ winkelrekening1
             Huurkoop/ afbetalings(verkope)2                               (Enige 1)       (1)
Onthou, maklik (Verken, p.148; Suksesvol, p.162)

 5.2       Maak 'n lys van faktore wat 'n student behoort te oorweeg wanneer 'n
           mikrogolfoond vir sy/ haar gehuurde kamer aangekoop word.

             Maklike hantering1
             Veiligheid van die toestel2
             Begroting/ prys3
             Beskikbare spasie/ ruimte/ grootte4
             Energie-doeltreffendheid/ watt/ kragverbruik5
             Sy/ haar gaarmaak/ opwarmingsbehoeftes6
             Veiligheidsertifisering/ SABS7
             Waarborg/ geld-terug-waarborg/ garansie8                      (Enige 3)       (3)
Onthou, maklik (Verken, p.133; Suksesvol, p.152-153)

 5.3       Noem die hoofverskille tussen voltitelhuiseienaarskap en
           deeltitelhuiseienaarskap.

            In voltitelhuiseienaarskap word die koper van die eiendom die wettige
             eienaar van die hele eiendom,1 die grond en al die strukture daarop.2
            In deeltitelhuiseienaarskap word eenhede/ dele van 'n gebou individueel
             besit deur individuele kopers3 en hulle deel eienaarskap van die
             gemeenskaplike areas.4                                                         (4)
Verstaan, maklik (Verken, p.121-122; Suksesvol, p.139-140)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                               16                            DBE/November 2023
                                         NSS – Nasienriglyne

 5.4       Vergelyk die finansiële voordele van die huur van eiendom, met die
           finansiële nadele van die koop van 'n eiendom, met 'n huisverband.
           Tabuleer die antwoord soos volg:
            FINANSIËLE VOORDELE VAN                      FINANSIËLE NADELE VAN
            HUUR VAN 'n EIENDOM.                         KOOP VAN EIENDOM MET 'n
                                                         VERBAND.
                   Die huurder betaal 'n vasgestelde     Verband/ terugbetalingskoste
                    bedrag oor 'n jaar/spesifieke            mag binne 'n jaar/ spesifieke
                    tydperk1 en kan dus vooruit             tydperk verhoog indien
                    begroot.                                 rentekoerse verhoog.7
                   Die huurder betaal nie grond/             Die eienaar betaal grond/
                    eiendomsbelasting nie.2                   eiendomsbelasting.8
                   Die huurder is nie verantwoordelik
                    vir die betaling van die                  Die eienaar is verantwoordelik
                    instandhouding van die eiendom/            vir die betaling van die
                    eenheid/ gebou nie.3                      instandhouding van die
                                                               eiendom/eenheid/gebou.9
                   Minder maandelikse uitgawes
                    omdat die huurder nie vir                 Die eienaar betaal die
                    huiseienaarsversekering betaal             huiseienaarsversekering.10
                    nie.4
                   Maandelikse huur is minder as 'n          Duurder in die korttermyn.11
                    verband terugbetaling/ goedkoper
                    in die korttermyn.5                  
                                                      Die eienaar moet nog steeds
           Die huurder kan uit trek/ verhuis         die verband betaal selfs as dit
              indien dit onbekostigbaar word6        onbekostigbaar word.12
              nadat kennis gegee was. (Enige 3)                            (Enige 3)                 (6)
Verstaan, matig (Verken, p.118 and 123; Suksesvol, p.137 and 141)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           17                           DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyne

 5.5       Analiseer die geskiktheid van hierdie kisvrieskas vir Mnr Johannes.
           Dit sal aan sy behoeftes voldoen omdat dit beide gas en elektrisiteit gebruik.
            Sy bevrore voedsel sal nie tydens beurtkrag geaffekteer word nie, omdat dit
            ook gas gebruik.1
           Die gebruik van gas is baie goedkoper as elektrisiteit2 en hy sal geld
            bespaar op sy elektriese-rekening.3
           Dit is wit in kleur wat dit vir hom maklik sal maak om skoon te maak.4
           Die oppervlak op die bokant van die vrieskas kan addisionele werk/
            opbergingspasie voorsien.5
           Die kisvrieskas is klein genoeg om in sy klein woonstel te pas.6 en sal
            groot genoeg wees om in grootmaat aankope te doen. 7
           'n Ys-vrieskas sal hom beter pas as ‘n kisvrieskas weens beperkte
            spasie.8
           'n Kisvrieskas is NIE maklik om te bestuur/ skoon te maak/ per hand te
            ontdooi NIE9 omdat 'n bejaarde persoon moet buig en strek/ gebruik meer
            menslike energie.10
           ‘n Gasbottel sal swaar wees vir Mr Johannes om te dra.11
           Indien die kisvrieskas onder 'n toonbank staan, is dit nie maklik toeganklik
            nie.12                                                             (Enige 6)       (6)
Analisering moeilik (Verken, p134; Suksesvol, p.159)
                                                                                                  [20]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           18                           DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyne

 VRAAG 6: ENTREPRENEURSKAP

 6.1       Gee DRIE voorbeelde van aanvangskoste vir 'n kleinskaalse besigheid
           vanaf die huis.

             Elektrisiteit1
             Water2
             Grondstowwe3
             Skryfbehoeftes4
             Brandstof/ vervoer/ afleweringskoste5
             Huur6
             Administratiewe koste/ telefoon/ selfoon/ internet7
             Lisensie/ registrasiekoste8
             Gereedskap9
             Skoonmaakkoste/ skoonmaakmiddels/ instandhouding10
             Arbeid/ lone/ salarisse11                                        (Enige 3)       (3)
Onthou, maklik (Verken, p.36; Suksesvol, p.35)

 6.2       Noem DRIE faktore wat die doeltreffende produksie van gehalte produkte
           beïnvloed.

          Beplanning1
          Nakoming van spesifikasies2
          Gehaltebeheer3
          Netjiese werksplek4
          Higiëne van werkers5
          Noukeurige beheer van finansies6
          Voorraadbeheer7                                                     (Enige 3)       (3)
Onthou, maklik (Verken, p.15-19; Suksesvol, p.21-23) (CAPS)

 6.3       Gee redes waarom 'n finansiële uitvoerbaarheidstudie uitgevoer word.
             Om die sterkpunte1 en swakhede2 van 'n bestaande besigheid/ 'n nuwe
              besigheid idee te ontdek.
             Om vas te stel of die besigheid 'n sukses sal wees3 nadat die totale koste
              en waarskynlike inkomste/ wins in aanmerking geneem was.4
             Sal die entrepreneur help om objektief te besluit of hy/ sy met 'n besigheid
              idee voort te gaan.5
             Sal help om te identifiseer hoe die besigheid idee verander/ aangepas kan
              word om winsgewendheid te verseker.6
             Om te bereken hoeveel aanvangskapitaal benodig word7 waar dit verkry
              kan word en die tipe opbrengs/ wins op belegging.8
             Om die kosprys te bereken9 en die verkoopprys10 van die produk te
              bepaal.                                                            (Enige 3)      (3)
Onthou, matig (Verken, p.35; Suksesvol, p.35)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           19                           DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyne

 6.4       Gee DRIE eienskappe van ekovriendelike verpakkingsmateriale.

             Bioafbreekbaar1
             Herbruikbaar2
             Herwinbaar3
             Op 'n energiedoeltreffende manier vervaardig4
             Lae koolstofvoetspoor/ kweekhuis effek/ min skade aan die omgewing5
                                                                           (Enige 3)            (3)
Verstaan, matig (Verken, p.27-28; Suksesvol, p.26)

 6.5       Verduidelik die voordele van die gebruik van plaaslike grondstowwe vir
           'n kleinskaalse besigheid.

             Dit vestig 'n goeie verhouding met die verskaffers.1
             Grondstowwe sal maklik beskikbaar wees.2
             Dit verminder vervoerkoste.3
             Mag goedkoper wees.4
             Verminder vertragings in produksie.5
             Dit stimuleer die plaaslike ekonomie.6
             Dis meer omgewingsvriendelik weens 'n laer koolstofvrystelling.7
             Plaaslike voedselprodukte is vars/ het 'n beter geur/ smaak.8 (Enige 4)          (4)
Verstaan, matig (Verken, p.13; Suksesvol, p.19-20)

 6.6       Verduidelik waarom dit vir 'n besigheid belangrik is om kliëntenavrae of
           klagtes onmiddellik te hanteer.

             Vinnige reaksie teenoor kliënte se navrae en die aanspreek van kliënte se
              klagtes/ behoeftes/ om na kliënte te luister, sal hulle ondersteuning
              verseker en hul lojaliteit in stand hou.1
             Dit is noodsaaklik vir die besigheid om te verseker dat sy kliënte se
              behoeftes vervul word.2 Gelukkige kliënte moedig verkope aan deur
              (mondelikse kommunikasie) 'word-of-mouth'/ ongelukkige kliënte beteken
              moontlik geen verkope en geen wins nie.3
             Deur klagtes van kliënte te ontvang en vinnig daaraan aandag te skenk
              kan die besigheid/ produkte/ diens verbeter.4 As gevolg kliëntenavrae
              kan 'n besigheid aanpassings maak om te groei.5                   (Enige 3)      (3)
Verstaan, matig (Verken, p.24-25; Suksesvol, p.25)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                          20                         DBE/November 2023
                                    NSS – Nasienriglyne

 6.7       6.7.1      Maak 'n lys van die inligting wat op die verpakkingsetiket van
                      die gebakte produkte ingesluit behoort te word.

                     Naam van die produk1
                     Naam van vervaardiger2
                     Handelsnaam/ merk/ embleme3
                     Adres/ besonderhede van vervaardiger 4
                     Land van oorsprong5
                     Bestanddele6
                     Opberginstruksies7
                     Voedingsinligting8
                     Gewig/ massa/ volume/ hoeveelheid/ grootte9
                     Prys/ pryskode10
                     Allergene11
                     Datumstempels12                                       (Enige 4)        (4)
Onthou, maklik (Verken, p.24; Suksesvol, p.29)
           6.7.2      Noem TWEE menslike vaardighede wat vir Njabulo gehelp het
                      om sy besigheid te begin.

                       Bak-vaardighede1
                       Tegnologiese vaardighede (internet)2
                       Bemarkingsvaardighede3
                       Bestuursvaardighede4                                 (Enige 2)       (2)
Toepassing, matig (Verken, p.10; Suksesvol, p.17)
           6.7.3      Verduidelik waarom dit vir Bakers Creationz belangrik is om
                      gereelde instandhouding van sy tweedehandse toerusting te
                      doen.

                       Dit voorkom dat dit tydens produksie onklaar raak1 en
                        bespaar tyd.2
                      Dit verseker deurlopende produksievloei.3
                      Dit verminder herstelwerk,4 ongeskeduleerde/
                        instandhouding5 en verhoog die lewensduur van die
                        gereedskap.6
                      Dit bespaar geld vir die besigheid omdat produksie nie stop/ nie
                        onderbreek word nie.7
                      Dit voorkom ongelukke in die werkplek/ vir die veiligheid van
                        werkers.8                                           (Enige 3)        (3)
Verstaan, maklik (Verken, p.24; Suksesvol, p.25)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Verbruikerstudies                           21                         DBE/November 2023
                                     NSS – Nasienriglyne

           6.7.4      (a)   Bereken die wins wat Pick n Pay op elke pakkie
                            sneeuballetjies (snowballs) sal maak.

                         R 16.00 x 70%1 = R 11.202                                       (2)
Toepassing, matig (Verken, p.38; Suksesvol, p.39)

                      (b)   Bereken Pick n Pay se verkoopprys vir elke pakkie
                            sneeuballetjies (snowballs).
                            Toon ALLE berekeninge.

                        R 16.00 + R 11.201 = R 27.202 / R27.2034                       (2)
Toepassing, matig (Verken, p.38; Suksesvol, p.39)

           6.7.5      Analiseer die geldigheid van die stelling hierbo.

                         Hy het gebruikte toerusting van bakkerye wat sluit, teen 'n
                          goedkoper prys1 gekoop2 in plaas van om splinternuwe
                          toerusting teen 'n duurder prys te koop.3 Hy het dus ekstra
                          kontant beskikbaar gehad om vir ander behoeftes te betaal.4
                       Hy het die besigheid uit sy eie kombuis begin5 en hoef nie
                          huur te betaal nie.6
                       Hy het sy eie aflewering gedoen7 wat hom geld bespaar het
                          deur nie afleweringspersoneel in diens te neem nie.8
                       Op skooldae het sy produkte goed verkoop9 omdat hy
                          plaaslike skole van koeke, muffins en kolwyntjies voorsien het
                          en het kinders gehad wat vir die besigheid verkope gedoen
                          het.10
                       Bestelling het in gevloei11 wat sy kontantvloei verhoog het.
                       Deur die wins te spaar,12 het sy kontantvloei verhoog.
                       Deur taxi’s vir aflewering te gebruik13 was die bedryfskoste
                          laag14 wat ook die kontantvloei verhoog het.
                       Die besigheid verskaf 191 kleinhandel reus/ Pick n Pay
                          verkooppunte15 in twee verskillende provinsies van 12 000
                          verskeie gebakte produkte16 wat die kontantvloei drasties
                          verhoog.17                                          (Enige 8)   (8)
Analisering, moeilik (Verken, p.40; Suksesvol, p.42)

                                                                                           [40]

                                                               TOTAAL AFDELING B:          160
                                                                   GROOTTOTAAL:            200

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Consumer Studies Nov 2023 Afr](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2023-afr-1/87b126d1-dfc2-485b-9fb9-77c018550fac) — Consumer Studies · QP · 2023 · Afr
- [Consumer Studies Nov 2023 Eng](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2023-eng-1/22f6ac6a-de15-4eb1-b5db-26244a433d19) — Consumer Studies · QP · 2023 · Eng
- [CONSUMER STUDIES GR12 MEMO SEPT2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-memo-sept2023-afrikaans/0a98515a-1586-47dd-9d92-73d539d261d1) — Consumer Studies · Memo · 2023 · Afr
- [CONSUMER STUDIES GR12 MEMO SEPT2023 English](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-memo-sept2023-english/1e45082b-58eb-4108-bb10-11e50f01028a) — Consumer Studies · Memo · 2023 · Eng
- [Consumer Studies Nov 2020 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2020-memo-eng/112bcad6-edfe-4ac0-9fa4-74253d0c32c6) — Consumer Studies · Memo · 2020 · Eng
- [Consumer Studies Nov 2020 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-nov-2020-memo-afr/6ade1394-a379-440a-be71-0551dacee19d) — Consumer Studies · Memo · 2020 · Afr

## More from Grade 12 Consumer Studies

- [Gr 12 Con Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-con-stu-atp-2023-24/30b466bf-cc20-45e7-b5ff-3ec01fd619ae) — ATP
- [CONSUMER STUDIES GR12 QP SEPT 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-qp-sept-2025-eng-watermark/f8ee2740-0ec0-4f82-ac20-2062af9fb0f7) — QP · 2025 · Eng
- [Consumer Studies May-June 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-may-june-2025-afr/5e8c2119-e036-4272-8708-982eeac07037) — QP · 2025 · Afr
- [Consumer Studies Nov 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-consumer-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper/aa785fcc-0f84-45fc-9839-6bc2e4db21b3) — QP · 2025 · Eng
- [Consumer Studies Erratum Sept 2024](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-erratum-sept-2024/f34fd578-a6ab-404c-aac5-c5bed951b608) — Errata · 2024
- [CONSUMER STUDIES GR12 QP SEPT2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/consumer-studies-gr12-qp-sept2024-afrikaans/282a4442-ed0f-4afe-b062-f00e19408920) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
