# Civil Technology Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afr) > Grade 12 Civil Technology memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2018 (Afrikaans), 12 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-siviele-dienste-1/306a3adc-f89e-484b-8532-faf3ea966cc7 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Civil Technology - Grade: Grade 12 - Document type: Memorandum - Year: 2018 - Exam period: Eastern Cape Mock Exam - Curriculum: CAPS - Pages: 12 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Civil Technology](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/civil-technology) › [Civil Technology Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-siviele-dienste-1/306a3adc-f89e-484b-8532-faf3ea966cc7) ## About this document Civil Technology · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2018. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2018 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE NASIENRIGLYN PUNTE: 200 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 12 bladsye. ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 2 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/SEPTEMBER 2018) VRAAG 1: VEILIGHEID, MATERIAAL EN TOERUSTING (GENERIES) 1.1 1.1.1 Waar (1) 1.1.2 Onwaar (1) 1.1.3 Onwaar (1) 1.1.4 Waar (1) 1.2 Enige DRIE vereistes waaraan ʼn boksteier moet voldoen.  Stewig van ʼn soliede materiaal gebou wees  Verhoed dat steunpote sal sprei  Nie hoër as 3 m wees nie  Nie uit meer as 2 lae bestaan nie (3 x 1) (3) 1.3 Soortgelyke antwoord. (1) Aluminium gelei (2) elektrisiteit / werkers aan elektriese skok blootstel (2) 1.4 Soortgelyke antwoord. (1) Verf bedek (2) gebreke (2) 1.5 1.5.2 Dit verbeter die duursaamheid van beton. (1) 1.5.5 Dit verhoog die sterkte van beton. (1) 1.5.7 Dit maak die beton meer waterdig. (1) 1.5.8 Dit verbeter die weerstand teen afslyting. (1) 1.6 (1) Plastiekafwerking / -bedekking (2) in poeiervorm (3) met behulp van sproeispuit aangewend (3) 1.7 Beskryf enige EEN gebruik van die bukswaterpas.  (1) Bepaal (2) hoogteverskille  (1) Bepaal (2) vlakke en hellings  (1) Uitlê van (2) geboue  (1) Oordra van (2) vlakke en hoogtes  (1) Bepaal horisontale (2) afstande (1 x 2) (2) 1.8 1.8.1 1.5 m (1) 1.8.2 1.535 – 1,47 x 100 = 6,5 m (4) 1.9 Enige DRIE materiale wat die multidetektor in mure kan opspoor.  Ysterhoudende metale  Nie-ysterhoudende metale  WS-bedrading  Hout  Metaalpenne  Staalstawe  -Koperpype (3 x 1) (3) 1.10 1.10.1 Droë, sagte lap / Nie skoonmaak- of oplosmiddels nie (1) 1.10.2 Battery verwyder (1) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 3 VRAAG 2: GRAFIKA EN VERBINDINGS (GENERIES) 2.1 Gebruik die inligting op ANTWOORDBLAD A en voltooi die terreinplan op skaal 1 : 200 volgens die volgende vereistes: 2.1.1 Die erfgrense word vanaf punt A uitgemeet Die erfgrense voor en agter is 23 m lank Die erfgrense aan die sykante is 25 m lank (2) 2.1.2 Die voorste boulyn is 4 m vanaf die erfgrens Die agterste en kant boulyne is 2 m vanaf die erfgrense (2) 2.1.3 Toon die erfingang, 3 m vanaf die westelike erfgrens (1) 2.1.4 Toon die uitgangspeil in die noord-oostelike hoek van die erf Voltooi die struktuur se riooluitleg en afkortings van die riooltoebehore volgens die volgende vereistes: (1) 2.1.5 Die hoofriool vanaf die badkamer tot by die munisipale aansluiting (2) 2.1.6 Die takriole na die badkamer en kombuis (2) 2.1.7 Mangat op die erf, voor die munisipale aansluiting (2) 2.1.8 Steekoë (4) 2.1.9 Inspeksie-oë (4) 2.2  Lengte van skag  Deursnee  Tipe draad  - Kopgrootte (4) 2.3 (1) Wanneer die vierkantige skouer ingedryf is (2) sal dit draaiing teenstaan (2) 2.4 2.4 A – Moer 2.4 B – Draad 2.4 C – Uitloop 2.4 D – Skag (4) [30] TOTAAL: 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 4 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/SEPTEMBER 2018) VRAAG 3: VEILIGHEID, MATERIAAL, TOERUSTING EN GRAFIKA (SPESIFIEK) 3.1 Soortgelyke antwoord. (1) Voorkom dat (2) materiaal / mense / gereedskap in die mangat val (2) 3.2 3.2.1 Trappe (1) 3.2.2 Veiligheidsnet (1) 3.2.3 Deksel (1) 3.3 Beskryf enige EEN verantwoordelikheid van die kontrakteur wanneer op hoë plekke gewerk word:  (1) ʼn Bevoegde persoon aanstel wat (2) verantwoordelik is vir die voorbereiding (3) van ʼn valbeskermingsplan  (1) Verseker dat die valbeskermingsplan (2) geïmplementeer word en (3) gewysig soos nodig  (1) Verseker dat stappe gedoen word (2) om die nakoming van (3) die valbeskermingsplan te verseker (1 x 3) (3) 3.4 (1) Wanneer sink selektief uit (2) ʼn allooi / legering te verwyder (2) 3.5 Enige EEN gevolg van ontsinking wanneer dit in ʼn allooi plaasgevind het:  Laat ʼn poreuse metaal  Laat ʼn metaal met min meganiese sterkte / verswak (1) 3.6 Wit poeier op die metaaloppervlak (1) 3.7 Beskryf enige TWEE metodes om korrosie in metale te voorkom:  (1) Twee metale elektries (2) te isoleer.  (1) Seker te maak dat daar geen kontak (2) met ʼn elektroliet is nie  (1) Anti-oksidantpasta aan (2) koper- en aluminiumoppervlakke te wend  (1) Metale te kies wat (2) soortgelyke elektrodepotensiaal het  (1) ʼn GS-toevoer te verbind om die (2) korroderende galvaniese stroom teë te werk (2 x 2) (4) 3.8 3.8.1 Rioolwisserstokke (1) 3.8.2 Kronkelveer (1) 3.8.3 (1) Spuit skoon (2) seepwater en (3) ontsmettingsmiddel (3) 3.9 3.9.1 Sentrifugale pomp (1) 3.9.2 Pypskroefdraad-snymasjien (1) 3.9.3 Waterdruktoetspomp (1) 3.10 FIGUUR 3.10 op ANTWOORDBLAD B toon ʼn afgeknotte piramide met ʼn vierkantbasis. Teken op ANTWOORDBLAD B die ontvouing van die afgeknotte piramide. (16) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 5 VRAAG 4: HOEVEELHEDE EN VERBINDINGS (SPESIFIEK) 4.1 4.1.1 Polycop (1) 4.1.2 1 3240 mm (13,24 m) (1) 4.1.3 Polycop (1) 4.1.4 8 800 mm (1,5 + 5,48 + 1,82 = 8,8 m) (1) 4.1.5 Koper (1) 4.1.6 1 (1) 4.1.7 Koper (1) 4.1.8 1 (1) 4.1.9 Koper (1) 4.1.10 1 (1) 4.1.11 Koper (1) 4.1.12 1 (1) 4.2 4.2.1 Takpyp. (1) Pyp wat uit die hoofrioolpyp (2) vertak (2) 4.2.2 Steekoog. (1) Opening om (2) toegang tot die binnekant van ʼn pyp te kry (2) 4.2.3 Drekwater. (1) Afvoer vanaf (2) spoelkloset / Water wat menslike afval bevat (2) 4.3 4.3.1 Drekwaterpyp – Groen (1) 4.3.2 Drekwater-rioollugpyp – Blou (1) 4.3.3 Bestaande riolering – Swart (1) 4.4 4.4.1 Pypbeuel (‘Pipe clip’) (1) 4.4.2 40 mm en 50 mm (2) 4.4.3 (1) Om polycop-pype (2) aan oppervlaktes te heg (2) 4.5 = πr²h = 22 x 1,05 x 1,05 x 2,4 7 = 8,316 m³ (4) 4.6 4.6.1 Waar (1) 4.6.2 Waar (1) 4.6.3 Onwaar (1) 4.6.4 Onwaar (1) 4.7 4.7.1 Knelkoppeling (1) 4.7.2 4.7.A – Rubber-kompressieseël 4.7.B – Knelskroef (2) 4.7.3 uPVC-pype (1) 4.8 (1) Dun laag tin / soldeersel word (2) oor die punt van die soldeerbout gesmelt (2) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 6 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/SEPTEMBER 2018) VRAAG 5: KONSTRUKSIE, KOUEWATER- EN WARMWATERTOEVOER (SPESIFIEK) 5.1 FIGUUR 5.1 op ANTWOORDBLAD C toon laag 1 van ʼn dubbele omloophoek in ʼn eensteenmuur in strykverband. Teken in goeie verhouding op ANTWOORDBLAD C die opeenvolgende laag vir die steenmuur. (6) 5.2 FIGUUR 5.2 op ANTWOORDBLAD D toon die onvoltooide bo-aansig van ʼn betonmangat. Voltooi in goeie verhouding die takaansluiting en pypwerk in die mangat. (3) 5.3 Enige TWEE redes waarom die betonvloeivulling in ʼn mangat skuins gemaak word:  Rioolstorting teruggly in die kanaalpyp  -Sodat rotte en ongediertes hulle nie daar kan vestig nie (2 x 1) (2) 5.4 Enige TWEE posisies waar mangate geïnstalleer moet word:  (1) Na as moontlik aan die munisipale aansluiting (2) maar nie verder as 2 m vanaf die grensdraad nie  (1) Elke 20–25 m op ʼn (2) reguit deel van ʼn rioollyn.  (1) By alle belangrike (2) rigtingveranderings  (1) By verandering van (2) gradiënt en vlakke  (1) By alle belangrike (2) aansluitings (2 x 2) (4) 5.5 5.5.1 Volgangklep (1) 5.5.2 5.5.A – Nie-stygende spil 5.5.B – Klepkop 5.5.C – Tapse hek 5.5.D – Bedding (4) 5.5.3 Enige TWEE posisies waar die tipe klep geïnstalleer word:  By geiser  By watermeter  Lae- en hoëdruk kouewaterinstallasies  -Lae- en hoëdruk warmwaterinstallasies (2 x 1) (2) 5.6 (1) Verhoed dat water uit die silinder hewel (2) wanneer die koue water toegedraai word (2) 5.7 5.7.1 Geiser (1) 5.7.2 Verhitting (1) 5.7.3 Noordekant (1) 5.8 (1) Wanneer watertoevoer versteur is / gebarste pyp / foutiewe loodgieterswerk (2) veroorsaak dat gas in die hoë punte van die warmwaterstelsel vasgevang word. (3) Wanneer druk toegepas word / krane oopgedraai word, blokkeer die gas die vloei van die water. (3) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 7 VRAAG 6: DAKWERK, STORMWATER, RIOLERING EN SANITÊRE TOEBEHORE (SPESIFIEK) 6.1 25 mm vir elke 4,8 m (3 mm vir elke 1 m of 10 mm vir elke 6 m of 1 : 600) (1) 6.2 Steunarm en skroewe (1) 6.3 (1) Stormwater na (2) riviere of damme af te voer (2) 6.4 Ten minste 5 m (1) 6.5 6.5.1 Binnekant van pype – Glad wees (1) 6.5.2 Lasse in pype – Verhoed dat gasse ontsnap (1) 6.5.3 Skerp buigings – Moet vermy word (1) 6.5.4 Minimum deursnee van pype – 100 mm (1) 6.5.5 Hoogte van ontlugpype – Ten minste 1 m (1) 6.6 Vuilwater – Kom vanaf opwasbak/bad/wasbak/stort Drekwater – Kom vanaf spoelkloset (2) 6.7 6.7.1 Ventilasieklep/Lugtoelatingsklep (1) 6.7.2 (1) Klep maak oop en (2) verminder die vakuum en laat (3) lug in die stelsel kom sodat (4) die water vrylik kan wegvloei / sonder om gasse in die gebou vry te stel (4) 6.8 Kan grondwater besoedel (1) 6.9 Enige TWEE oorsake van hoofrioollyne wat verstop raak:  Materiaal of voorwerpe wat nie gespoel mag word nie  Boomwortels wat in pyplasse ingroei  Grond wat deur lasse spoel  Swaar verkeer oor laagliggende pype (2 x 1) (2) 6.10 0,25 kPa (1) 6.11 Enige TWEE eienskappe van elkeen van die volgende materiale vir sanitêre toebehore: 6.11.1 Keramiek  Duursaam  Aangename oppervlak  Geglasuurde oppervlak  Verskillende kleure  Sterk (2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com 8 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/SEPTEMBER 2018) 6.11.2 Vlekvrye staal  Geredelik beskikbaar  Baie higiënies (2 x 1) (2) 6.12 Kies ʼn mate uit KOLOM B wat by die term in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A-H) langs die vraagnommer (6.12.1 – 6.12.5) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 6.12.6: J. 6.12.1 Rioolpypgrootte F 100 mm 6.12.2 Wasbakhoogte bo vloervlak H 800 mm 6.12.3 Wasbakwatertoevoerpype E 15 mm 6.12.4 Wasbakuitlaatpyp G 32 mm 6.12.5 Badwatertoevoerpype A 22 mm B 45 mm C 950 mm D 12 mm (5 x 1) (5) [30] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 9 SIVIELE TEGNOLOGIE NAAM: ANTWOORDBLAD A GENERIES 2.1 Gebruik die inligting op ANTWOORDBLAD A en voltooi die terreinplan volgens skaal 1 : 200. ERF 121 ERF 123 ERF 125 SO IO IO SO KOMBUIS BADKAMER A MG A PARLEMENTSTRAAT Erfgrense 2 Boulyne 2 Erfingang 1 Uitgangspeil 1 Hoofriool 2 Takriole 2 Mangat 2 Steekoë 4 Inspeksie-oë 4 TOTAAL 20 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com 10 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE NAAM: ANTWOORDBLAD B SIVIELE DIENSTE 3.10 FIGUUR 3.10 op ANTWOORDBLAD B toon ʼn afgeknotte piramide met ʼn vierkantbasis. Teken op ANTWOORDBLAD B die ontvouing van die afgeknotte piramide. D4 D3 D5 G4 G5 G3 G6 C2 F1 G2 D2 A3 G1 D6 F2 C1 D1 SYAANSIG Akkuraatheid + netheid A1 Konstruksielyne A1 – A3 3 A2 Booglyne C1 + C2 2 Basispunte D1 – D6 6 Naatlyne F1 + F2 1 Sykantlyne G1 – G6 2 Akkuraatheid + netheid 2 TOTAAL 16 BO-AANSIG Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 11 SIVIELE TEGNOLOGIE NAAM: ANTWOORDBLAD C SIVIELE DIENSTE 5.1 FIGUUR 5.1 op ANTWOORDBLAD C toon laag 1 van ʼn dubbele omloophoek in ʼn eensteenmuur in strykverband. Teken in goeie verhouding op ANTWOORDBLAD C die opeenvolgende laag van die steenmuur. (6) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com 12 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/SEPTEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE NAAM: ANTWOORDBLAD D SIVIELE DIENSTE : 5.2 FIGUUR 5.2 op ANTWOORDBLAD D toon die onvoltooide bo-aansig van ʼn betonmangat. Voltooi in goeie verhouding die takaansluiting en pypwerk in die mangat. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ## Related documents - [CVLT GR12 MEMO ENG SEPT2018 CONSTRUCTION](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-eng-sept2018-construction-1/b6d609b6-89a5-4b39-a9b7-0d878af45cd4) — Civil Technology · Memo · 2018 · Eng - [CVLT GR12 MEMO AFR SEPT2018 SIVIELE DIENSTE D](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-siviele-dienste-d/f328c182-752d-488c-88b6-f2a5cadcbcf2) — Civil Technology · Memo · 2018 · Afr - [CVLT GR12 MEMO ENG SEPT2018 CONSTRUCTION](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-eng-sept2018-construction/2e799de8-da85-41b4-ad09-68d5cdf064b6) — Civil Technology · Memo · 2018 · Eng - [CVLT GR12 MEMO AFR SEPT2018 SIVIELE DIENSTE](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-siviele-dienste/4e2739ce-136f-4b93-9ff9-009fc471f0b4) — Civil Technology · Memo · 2018 · Afr - [CVLT GR12 MEMO ENG SEPT2018 CONSTRUCTION D](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-eng-sept2018-construction-d/4950e454-8a04-433f-9ca3-4a3efac01994) — Civil Technology · Memo · 2018 · Eng - [CVLT GR12 MEMO AFR SEPT2018 KONSTRUKSIE](https://www.hlayiso.com/library/cvlt-gr12-memo-afr-sept2018-konstruksie/f87d6b3b-6b50-40ae-9a2e-2e545b5f5ce9) — Civil Technology · Memo · 2018 · Afr ## More from Grade 12 Civil Technology - [Civil Technology (Woodwork) (English and Afrikaans) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-woodwork-english-and-afrikaans-june-2025-question-paper/c8edd459-5237-48e0-8588-69d7ecd7f8e5) — QP · 2025 · Afr - [Civil Technology May-June 2025 (Construction) Afr](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-may-june-2025-construction-afr/591d6ffd-20b1-4748-a1ba-b055be0a14c3) — QP · 2025 · Afr - [Civil Technology Nov 2025 (Woodworking) Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-civil-technology-2025-nsc-november-exam-question-paper/05a95faf-5891-4d88-9e5e-7d13c1d21648) — QP · 2025 · Afr - [CIV TECH GR12 QP SEPT2024 Woodworking Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/civ-tech-gr12-qp-sept2024-woodworking-afrikaans/1c6d5c64-83b5-456b-abcf-2abc23f1f1fe) — QP · 2024 · Afr - [CIV TECH GR12 QP SEPT2024 Construction English](https://www.hlayiso.com/library/civ-tech-gr12-qp-sept2024-construction-english/12643629-87af-4230-a48a-002beb7f6cd7) — QP · 2024 · Eng - [Civil Technology Nov 2024 (Woodworking) Afr](https://www.hlayiso.com/library/civil-technology-nov-2024-woodworking-afr/eefaae29-fe93-4b75-8223-87bf4f3fc14c) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.