# Economic Management Sciences Grade 7 November 2019 Question Paper

> Grade 7 Economic Management Sciences question paper from the November Exam 2019, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/ebw-gr-7-t4-2019/9c1070a4-b9e0-45ea-808d-5da5241b1f4f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Economic Management Sciences
- Grade: Grade 7
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 7](https://www.hlayiso.com/library/grade-7) › [Economic Management Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-7/economic-management-sciences) › [Economic Management Sciences Grade 7 November 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/ebw-gr-7-t4-2019/9c1070a4-b9e0-45ea-808d-5da5241b1f4f)

## About this document

Economic Management Sciences · Grade 7 · November Exam · 2019. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com
                                LAER VOLKSKOOL HEIDELBERG

VAK: EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAP                        DATUM: NOVEMBER 2019
ASSESSEERDER: MNR. WA. DE KLERK                             TYD:      120 MINUTE
MODERATOR: MNR. J. JORDAAN                                  TOTAAL: 150

___________________________________________________________________________

NAAM EN VAN: ________________________________               GRAAD: 7 _____

INSTRUKSIES:

  •    Onthou om korrek af te skryf en deeglik te werk.
  •    Lees alle vrae noukeurig en beantwoord volledig.
  •    Dink mooi en lekker skryf.
_____________________________________________________________________
AFDELING A:                                                                              [35]

VRAAG 1:     PAS KOLOM B BY KOLOM A                                                      [20]

          Kolom A            Antw.                             Kolom B

      1) BTW                               a) Arbeiders wat die bemarking van die produ
                                              doen.
      2) Kapitaal                          b) ‘n Prestasie of resultaat wat jy wil bereik.

      3) ABBA-beginsel                     c) Word benodig om ‘n besigheid te begin.

      4) Begroting                         d) ‘n Persoon / besigheid wat produkte by die
                                              vervaardigers koop en aan die verbruiker
                                              verkoop.
      5) Middelman                         e) Dit is die vereistes vir ‘n goeie advertensie.

      6) Entrepreneur                      f) Werkers wat fisies aan die produk werk om dit
                                              te produseer.

      7) Doelwit                           g) Bereken bedreigings, sterkpute en swakhede
                                              van ‘n besigheid.

      8) Direkte arbeid                    h) Belasting op toegevoegde waarde.

      9) SWOT-ontleding                    i) Persoon wat ‘n behoefte sien in die
                                              gemeenskap en dit bevredig.

      10) Indirekte arbeid                 j) ‘n Plan wat sê hoeveel geld jy het en hoe dit
                                              bestee moet word.

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                            Page 1

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
VRAAG 2:      Sê OF DIE VOLGENDE SINNE WAAR OF ONWAAR IS. INDIEN DIE
              STELLING ONWAAR IS, VERANDER DIE SIN SODAT DIE STELLING
              WAAR IS.                                                                     [10]

2.1 Kapitaal kan in twee verskillende maniere voorsien word nl. Geld en Geboue.

2.2 Persoonlike uitgawes is die totale bedrag geld wat ontvangbaar is vanaf verskillende bronne.

2.3 Die huidige belastingkoers in Suid-Afrika is 13.5%.

2.4 Alle besighede word verplig om te registreer by die SAID.

2.5 Koste van Verkope is die totale bedrag wat dit kos om ‘n produk te produseer en te verkoop.

ANTWOORD

2.1 ______________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

2.2 ______________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

2.3 ______________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

2.4 ______________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

2.5 ______________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                               Page 2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
VRAAG 3: VUL DIE ONTBREKENDE WOORDE IN VANUIT DIE BLOK HIERBO.                            [5]

          Lopende bankrekening        Bruto wins   Formele besigheid   Diensonderneming

            Netto wins     Handelsonderneming   Koste van Verkope   Informele besigheid

In die ekonomie, is daar twee soorte ondernemings nl. _________________________ en

_________________________. Die hoofbron van inkomste vir ‘n plek soos Game word toegeskryf

as _________________________ en die hoofbron van inkomste vir ‘n besigheid soos Sarel se

tuindienste is _________________________. Die _________________________ word bereken

na alle aftrekkings.

___________________________________________________________________________
AFDELING B:     BESIGHEDE                                           [25]

VRAAG 4.1:             SKRYF ‘N GEPASTE DEFINISIE VIR DIE VOLGENDE TERME.                 [5]

a)   Formele besigheid

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

b)   Informele besigheid

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

c)   Inkomstebelasting

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

d)   Bankrot

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

e)   Vervaardiger

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                            Page 3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4.2.1        Noem 2 Voor-en Nadele van ‘n Formele besigheid en ‘n Informele besigheid.   [8]

             Voordele van Formele besighede

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

             Nadele van Formele besighede

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

             Voordele van Informele besighede

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

             Nadele van Informele besighede

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

     -    ______________________________________________________________________

          ______________________________________________________________________

4.2.2 Sakesektore

a)       Noem die drie sektore in die ekonomie:                                          [3]

             _________________________                      _________________________

                                     _________________________

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                           Page 4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
b)   Maak gebruik van die spasie hieronder en teken 3 gepaste sketse met ‘n verduideliking om die
     korrekte volgorde van die sektore aan te dui.

                                             Sektor A

                                             Sektor B

                                             Sektor C

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                          Page 5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
4.3 BTW                                                                                [3]

4.3.1     Bereken die bedrag BTW wat alreeds by die prys gehef is:

                                                    ____________________________________

                                                    ____________________________________

                                                    ____________________________________

                                                    ____________________________________

                                                    ____________________________________

4.3.2     Bereken die bedrag BTW wat nog by die volgende prys gesit moet word:

                                                     ___________________________________

                                                     ___________________________________

                                                     ___________________________________

                                                     ___________________________________

                                                     ___________________________________

4.3.3     Daar is nog nie BTW op die paar skoene gehef nie. Bereken die bedrag BTW wat gehef
          moet word en dan die verkoopsprys van die item:

                                                     __________________________________

                                                     __________________________________

                                                     __________________________________

                                                     __________________________________

                                                     __________________________________

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                         Page 6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
AFDELING C:           INKOMSTE EN UITGAWE (20 Punte)

VRAAG 5: BEGROTING

Stefan Olivier, ‘n jong hardwerkende man, is ‘n huidige student by die Universiteit van Pretoria. Hy
het tans gegradueur as ‘n onderwyser en is aangestel as ‘n onderwyser by Standerton Hoërskool vir
die opkomende jaar. Stefan is onseker en bekommerd, hy wonder of hy met sy salaris al sy uitgawes
gaan kan betaal en nog R1700,00 ‘n maand kan spaar vir sy vakansie in Rome. Hy vra dus jou hulp om
hom te help met sy persoonlike begroting.

Salaris R21 000,00          Huur van ‘n woonstel R3 500,00             Kruideniersware R2 400,00

Brandstof R1 200,00         Ekstra klasse wat hy aanbied R3 000,00 Wifi R800,00

Mediese fonds R1 800,00     Water en Elektrisiteit R700,00

                     Persoonlike begroting van Stefan Olivier vir die jaar 2020

                                                                   R                     R
Inkomste
-                                                                            -

-                                                                            -

Totale inkomste                                                                                    -

Uitgawe

-                                                                            -

-                                                                            -

-                                                                            -

-                                                                            -

-                                                                            -

-                                                                            -

Totale Uitgawe                                                                                     -

                           A                                                                       -

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                             Page 7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
NB!!!!!!!

Wat is die woord wat by A ingevul moet word?                    ____________________________

AFDELING D:             FINANSIëLE GELETTERDHEID (30 Punte)

VRAAG 6: STAAT VAN NETTO WAARDE

Maak gebruik van die volgende inligting van Reinhardt Transport, en stel vir Johan      [20]

(Die einenaar) ‘n Staat van Netto Waarde op vir die maand Junie 2020.

                                     Item                                       R
            - Hoofkantoor se gebou
                                                                           1 500 000

            - Reinhardt Transport is nog geld verskuldig aan
            Mercedes vir 2 vragmotors se herstelwerk.                        45 000

            - Stoor waar voorraad gebêre word.
                                                                            350 000

            - Kontant in die bankrekening                                   750 000

            - Reinhardt Transport het ‘n lening gemaak om die               800 000
            perseel waar die voorraad gestoor word te koop.

            - Die werksgebou                                                400 000

            - Heymans Kole skuld nog geld aan Reinhardt Transport            75 000
            vir die aflewering van voorraad.

            - Vragmotors (5)                                              420 000 elk

            - Rekenaars, drukkers, tafels en stoele.                         35 000

            - Oortrokke bankrekening                                        240 000

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                           Page 8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com

            Staat van Netto Waarde vir Reinhardt Transport vir Junie 2020

                                                      R                R
   BATES

   NIE-BEDRYFSBATES                                                         -

      -                                                      -

      -    Voertuie                                          -

      -                                                      -

   BEDRYFSBATES                                                             -

      -                                                      -

      -                                                      -

   TOTALE BATES                                                             -

                                                      R                R
   NETTO WAARDE EN LASTE

      -   Netto Waarde                                                      -

   LANGTERMYNLASTE                                                          -

      -                                                      -

   KORTTERMYNLASTE                                                          -

      -   Krediteure                                         -

      -                                                      -

                                                                            -
   TOTALE NETTO WAARDE EN LASTE

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                        Page 9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com

VRAAG 7: OMKRING SLEGS DIE REGTE LETTER                                                        [10]

7.1 Wanneer ‘n besigheid se inkomste meer is as hulle uitgawes.

                        a) Wins         b) Verlies        c) Surplus        d) Spaar

7.2 Watter van die volgende is nie ‘n Vaste bate nie.

          a) Voertuig        b) Toerusting          c) Besigheidsperseel       d) Handelsvoorraad

7.3 ‘n Voorbeeld van ‘n kleinhandelaar.

                  a) Kafee          b) Dokter         c) Loodgieter        d) Onderwyser

7.4 Die formule om Netto waarde te bereken.

              a) Totale bates – Totale laste          b) Korttermynlaste + Langtermynlaste

7.5 Wanneer jou uitgawes meer gaan wees as jou inkomstes in ‘n basiese begroting.

                        a) Tekort         b) Wins        c) Verlies        d) Surplus

___________________________________________________________________________

AFDELING E:          DIE PRODUKSIEPROSES (40 Punte)

VRAAG 8:

8.1       Voltooi die volgende diagram                                                                 [6]

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                                Page 10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                   Dienste wat banke bied

                                        b) _________________

     a)________________________         ___________________          c) ______________________
                                        ___________________
 __________________________                                          ________________________
                                        ___________________
 __________________________                                          ________________________
                                        ___________________
 __________________________                                          ________________________
                                        ___________________
 __________________________                                          ________________________
                                        ___________________
 __________________________                                          ________________________
                                        ___________________
 __________________________                                          ________________________
                                        ___________________

8.2 Banke speel ‘n belangrike rol in die ekonomie van ons land. Verduidelik die stelling deur
        gebruik te maak van 4 belangrike feite.                                        [4]

1)

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

2)

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

3)

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

4)

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                         Page 11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
8.3 Definieer die volgende terme:                                  [6]

Ekonomiese groei

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

Inflasiekoers

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

Produktiwiteit

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

8.4 Noem en verduidelik die 4 produksiefaktore                              [8]

a) ______________________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

b) ______________________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

c) ______________________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

d) ______________________________

___________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                     Page 12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
8.5        Kosteberekeninge                                                                [16]

Snyman Cronje, het ‘n blink idee gekry oor ‘n behoefte in die gemeenskap. Snyman het besef dat daar
‘n tekort is aan wol truitjies vir honde gedurende die yskoue winter maande. Voordat Snyman
wegspring en die besigheid begin bedryf, het hy dit goed edink om eers ‘n basiese kosteberekening op
te stel. Die rede hiervoor is om te bepaal teen watter koste hy die truitjies moet verkoop, asook die
hoeveelheid wat hy moet produseer en verkoop om van die bedryf ‘n sukses van te maak.

Maak gebruik van die volgende tabel se inligting en voltooi vir Snyman die basiese kosteberekeninge.

Huur R 750,00 p.m.    Wol R 15 vir 5 eenhede            Knope R 50 vir 10        Verpakking R 3.00
                                                        eenhede                  per eenheid
Bediende R 200        Assistent R 5,00 per eenheid      Water en Elektrisiteit   Versekering per
p.m.                  wat hy produseer.                 R 200 p.m.               maand R 120,00
NB! Die Vaste koste vir 1 eenheid is R 1270.00

Voltooi!

      VERANDERLIKE KOSTE                       1 EENHEID                     20 EENHEDE
                                                   R                              R
-                                                                -              100,00

Wol                                                              -                                 -

Knope                                                            -                                 -

-                                                3,00                                              -

TOTALE VERANDERLIKE KOSTE                                        -                                 -

                                               1 EENHEID                     20 EENHEDE

VERANDERLIKE KOSTE                                               -                                 -

VASTE KOSTE                                                      -                                 -

TOTALE KOSTE                                                     -                                 -

EENHEIDSPRYS                                                     -                                 -

                                                                                     TOTAAL: [150]

                                       150                   %

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                                                                           Page 13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com

EBW-Gr7-NOVEMBER2019                         Page 14

## Related documents

- [gr 7 ems nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/gr-7-ems-nov-2019/39dca462-4910-495e-b062-cbd34302df64) — Economic Management Sciences · QP · 2019
- [Grade 7 EMS Exam November 2018 watermark](https://www.hlayiso.com/library/grade-7-ems-exam-november-2018-watermark/8885735c-07ad-4e44-90e5-7b18a3b5edf3) — Economic Management Sciences · QP · 2018
- [Grade 7 EMS Exam Memo November 2018 watermark](https://www.hlayiso.com/library/grade-7-ems-exam-memo-november-2018-watermark/dd507b60-e655-420b-84d9-e54705f0472b) — Economic Management Sciences · Memo · 2018
- [EMS JUNE EXAM AND MEMO 2018](https://www.hlayiso.com/library/ems-june-exam-and-memo-2018/b71e42b6-9102-4904-8e86-6ac7de5a8cd2) — Economic Management Sciences · Memo · 2018

## Collection

- [Grade 7 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-7/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
