# Electrical Technology Grade 12 NSC November 2023 QP (Afr)

> Grade 12 Electrical Technology question paper from the NSC November Exam 2023 (Afrikaans), 32 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2023-electronics-afr/707432d6-a344-4902-8619-ad8436a84960
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Electrical Technology
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 32

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Electrical Technology](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/electrical-technology) › [Electrical Technology Grade 12 NSC November 2023 QP (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2023-electronics-afr/707432d6-a344-4902-8619-ad8436a84960)

## About this document

Electrical Technology · Grade 12 · NSC November Exam · 2023. Question paper, 32 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                 GRAAD 12

                                 NASIONALE
                             SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                     ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: ELEKTRONIKA

                                 NOVEMBER 2023

PUNTE: 200

TYD: 3 uur

           Hierdie vraestel bestaan uit 25 bladsye, 'n 1 bladsy-formuleblad
                             en 'n 6 bladsy-antwoordblad.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika            2                        DBE/November 2023
                                             NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.        Hierdie vraestel bestaan uit SES vrae.

2.        Beantwoord AL die vrae.

3.        Beantwoord die volgende vrae op die aangehegte ANTWOORDBLAAIE:

          VRAAG 5.2.5, 5.4.3, 5.5.3 en 5.7
          VRAAG 6.4.3, 6.5.2 en 6.7.3

4.        Skryf jou sentrumnommer en eksamennommer op elke ANTWOORDBLAD
          en lewer dit saam met jou ANTWOORDEBOEK in, al het jy dit nie gebruik nie.

5.        Sketse en diagramme moet groot, netjies en VOLLEDIG BENOEM wees.

6.        Toon ALLE berekeninge en rond antwoorde korrek tot TWEE desimale plekke
          af.

7.        Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
          vraestel gebruik is.

8.        Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

9.        Berekeninge moet die volgende insluit:

          9.1        Formules en manipulasies waar nodig

          9.2        Korrekte vervanging van waardes

          9.3        Korrekte antwoord en relevante eenhede waar van toepassing

10.       'n Formuleblad is aan die einde van hierdie vraestel aangeheg.

11.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika             3                            DBE/November 2023
                                              NSS

VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE

Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die
antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (1.1 tot 1.15) in die
ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.16 D.

1.1       Die volgende kan as gevaarlike praktyke beskou word:

          A       Die gebruik (of misbruik) van kraggereedskap
          B       Die verkeerde gebruik en hantering van handgereedskap
          C       Die etsing van gedrukte stroomborde
          D       Al die bogenoemde                                                                (1)

1.2       … is die verwysingswaarde in 'n parallelle RLC-kring.

          A       Stroom
          B       Weerstand
          C       Reaktansie
          D       Spanning                                                                         (1)

1.3       Die reaktansie van 'n … moet gelyk wees vir 'n kring om te resoneer.

          A       weerstand en 'n induktor
          B       weerstand en 'n kapasitor
          C       kapasitor en 'n induktor
          D       omsetter en 'n kapasitor                                                         (1)

1.4       Die volgende toestand is algemeen vir beide serie- en parallelresonansie:

          A       Die impedansie is minimum.
          B       Die stroom is maksimum.
          C       Die bandwydte word deur die kwaliteitsfaktor beïnvloed.
          D       Die Q-faktor hang van spanningsversterking af.                                   (1)

1.5       EEN van die voordele van die veldeffektransistor is die uiters … daarvan.

          A       lae insetweerstand
          B       lae inset- en uitsetweerstand
          C       hoë uitsetweerstand
          D       hoë insetweerstand                                                               (1)

1.6       Die verhouding van die interne weerstande van 'n EVT word … genoem.

          A       negatiewe weerstandverhouding
          B       gemenemodus-verwerpingsverhouding
          C       intrinsieke wegstaanverhouding
          D       ekstrinsieke wegstaanverhouding                                                  (1)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika              4                         DBE/November 2023
                                               NSS

1.7       'n …-kring word gebruik om skakelaarwip in skakelkringe uit te skakel.

          A       Vergelyker
          B       Bistabiele multivibrator
          C       Monostabiele multivibrator
          D       Differensieerder                                                                (1)

1.8       Wanneer negatiewe terugvoer in 'n op-versterker gebruik word, sal die
          bandwydte …

          A       toeneem.
          B       afneem.
          C       aan nul gelyk wees.
          D       dieselfde bly.                                                                  (1)

1.9       Die … is 'n skakelkring met twee insette wat in staat is om een bis data op 'n
          slag te stoor.

          A       bistabiele multivibrator
          B       monostabiele multivibrator
          C       astabiele multivibrator
          D       passiewe integreerder                                                           (1)

1.10      'n Op-versterkertoepassing wat positiewe terugvoer gebruik, is die …

          A       vergelyker.
          B       sommeerversterker.
          C       Schmitt-sneller.
          D       differensieerder.                                                               (1)

1.11      Die op-versterker as vergelyker is 'n uiters sensitiewe kring omdat …

          A       dit die enigste op-versterkertoepassing is wat gesloteluswins gebruik.
          B       daar geen terugvoerkoppeling tussen die uitset en inset is nie.
          C       dit van die wesenlike-aard-konsep gebruik maak.
          D       die toevoerspanning daaraan verbind is.                                         (1)

1.12      EEN van die sleutelwerkbeginsels in 'n op-versterker-integreerkring:

          A       Wanneer 'n konstante stroom na die kapasitor gevoer word, sal dit teen
                  'n konstante vaste tempo eerder as eksponensieel laai.
          B       Die twee insetterminale van die op-versterker het te alle tye
                  verskillende spannings.
          C       Die insette van die op-versterker trek maksimum stroom sodat enige
                  insetstroom deur die terugvoerkring geblokkeer word.
          D       Die stroom wat na die kapasitor gevoer word, veroorsaak dat dit
                  eksponensieel laai.                                                             (1)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika              5                           DBE/November 2023
                                               NSS

1.13      Die effektiwiteit van 'n klas C-versterker is …

          A       minder as die effektiwiteit van 'n klas A-versterker.
          B       minder as die effektiwiteit van 'n klas B-versterker.
          C       minder as die effektiwiteit van 'n klas AB-versterker.
          D       meer as die effektiwiteit van 'n klas A-, B- of AB-versterker.                    (1)

1.14      'n Bipolêre voegvlak- klas B- balansversterker met geen transformator-
          koppeling nie gebruik ...

          A       twee NPN-transistors.
          B       twee PNP-transistors.
          C       komplementêre transistors.
          D       geeneen van die bogenoemde nie.                                                   (1)

1.15      'n … is 'n kring wat 'n uitsetgolfvorm sonder 'n interne seinbron produseer.

          A       Bistabiele multivibrator
          B       Versterker
          C       Schmitt-sneller
          D       Ossillator                                                                        (1)
                                                                                                    [15]

VRAAG 2: BEROEPSGESONDHEID EN VEILIGHEID

2.1       Noem TWEE voorvalle wat uit die bedrywighede van persone by die werkplek
          voortspruit, wat aan die gesondheids- en veiligheidsinspekteur gerapporteer
          moet word.                                                                                (2)

2.2       Definieer die term gevaar met verwysing na die Wet op Beroepsgesondheid
          en Veiligheid, 1993 (Wet 85 van 1993).                                                    (2)

2.3       Verduidelik waarom die posisie van die noodhoofskakelaar vir die veiligheid in
          en om die werkswinkel belangrik is.                                                       (2)

2.4       Noem TWEE gevolge wat 'n derdegraadse brandwond op 'n mens se liggaam
          het.                                                                                      (2)

2.5       Noem TWEE eerstehulpstappe wat gedoen moet word nadat 'n persoon deur
          'n elektriese stroom geskok is.                                                           (2)
                                                                                                    [10]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                  6                          DBE/November 2023
                                                   NSS

VRAAG 3: RLC-KRINGE
3.1       Noem die verwantskap tussen induktiewe reaktansie en frekwensie.                             (1)
3.2       Verwys na FIGUUR 3.2 hieronder en noem die faseverhouding tussen die
          stroom- en spanningsgolfvorme.

                      +V                V
                                                     I

                       0
                                 90º        180º         270º      360º               t

                      -V
                       FIGUUR 3.2: STROOM- EN SPANNINGSGOLFVORME                                       (1)
3.3       FIGUUR 3.3 hieronder toon 'n RLC-seriekring wat uit 'n weerstand van 6 Ω, 'n
          induktor met 'n induktansie van 0,02 H en 'n kapasitor met 'n kapasitansie van
          80 µF bestaan, wat almal aan 'n wisselstroomtoevoer van 100 V/100 Hz
          verbind is.

                                                    L = 0,02 H
                                                                          C = 80 µF
                              R=6Ω

                  VR = 63,42 V                     VL = 132,86 V            VC = 210,24 V

               IT = 10,57 A

                                                   VT = 100 V/100 Hz
                                       FIGUUR 3.3: RLC-SERIEKRING
          Gegee:
          R       = 6Ω
          L       = 0,02 H
          C       = 80 µF
          VR      = 63,42 V
          VC      = 210,24 V
          VL      = 132,86 V
          VT      = 100 V
          IT      = 10,57 A
          f       = 100 Hz

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                7                              DBE/November 2023
                                                 NSS

          3.3.1        Noem of die toevoerstroom vir die toevoerspanning voorlopend of
                       nalopend is. Motiveer jou antwoord.                                              (2)

          3.3.2        Teken die fasordiagram van die kringdiagram in FIGUUR 3.3 in die
                       ANTWOORDEBOEK oor en voltooi hierdie fasordiagram.

                                     VL = 132,86 V

                                                          IT = 10,57 A
                                                                         VR = 63,42 V

                                     VC = 210,24 V
                                            FIGUUR 3.3.2: FASORDIAGRAM                                  (4)

          3.3.3        Bewys dat die resultaat van VR, VL en VC gelyk is aan die
                       toevoerspanning.                                                                 (3)

          3.3.4        Bereken die frekwensie waarteen die kring sal resoneer.                          (3)

3.4       Verwys na FIGUUR 3.4 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                        3A                R

                                                          C
                                         5A

                                                          L

                                         5A

                                       IT

                                                     VT
                                       FIGUUR 3.4: KRINGDIAGRAM

          3.4.1        Bereken die totale stroom van die kring.                                         (3)

          3.4.2        Bereken die fasehoek.                                                            (3)

          3.4.3        Teken 'n volledig benoemde fasordiagram vir die kring in
                       FIGUUR 3.4 hierbo in die ANTWOORDEBOEK.                                          (4)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika              8                             DBE/November 2023
                                               NSS

3.5       'n Seriekring bestaan uit 'n weerstand van 30 ohm, 'n induktor met 'n
          induktansie van 10 mH en 'n kapasitor met 'n kapasitiewe reaktansie van
          300 ohm. Hierdie kombinasie is aan 'n wisselstroomtoevoer van 30 V verbind
          en resoneer teen 'n frekwensie van 4,77 kHz.

                                                                     L = 10 mH
                                 R = 30 Ω      XC = 300 Ω

                                 VR                  VC                  VL

                      IT = 1 A

                                             30 V/fr = 4,77 kHz

                                 FIGUUR 3.5: RESONANTE RLC-SERIEKRING

          Gegee:

          R       =     30 Ω
          Xc      =     300 Ω
          L       =     10 mH
          VT      =     30 V
          fr      =     4,77 kHz
          IT      =     1A

          3.5.1         Bereken die Q-faktor van die kring.                                           (3)

          3.5.2         Bereken die bandwydte van die kring.                                          (3)

          3.5.3         Bereken die spanningsval oor die induktor.                                    (3)

          3.5.4         Verduidelik waarom die spanning oor die induktor groter as die
                        waarde van die toevoerspanning is.                                            (2)
                                                                                                      [35]

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika               9                            DBE/November 2023
                                                NSS

VRAAG 4: HALFGELEIERTOESTELLE

4.1       Verwys na FIGUUR 4.1 hieronder van die konstruksie van 'n VVET en
          beantwoord die vrae wat volg.

                                     A            Hek                     B

                                                      C

                                                      D

                               FIGUUR 4.1: KONSTRUKSIE VAN 'N VVET

          4.1.1           Benoem A en B.                                                               (2)

          4.1.2           Beskryf die konstruksie van die voegvlak-veldeffektransistor
                          (VVET) kortliks.                                                             (2)

          4.1.3           Beskryf hoe die stroomvloei in die VVET beperk word wanneer die
                          waarde van VHB toeneem.                                                      (3)

4.2       Verwys na FIGUUR 4.2 van 'n kenkromme hieronder en beantwoord die vrae
          wat volg.

                  ID
                       (mA)
                                                          VHB = +1,5 V
                         16
                                                          VHB = +1 V
                         12                                                   A
                                                          VHB = +0,5 V
                          8
                                                          VHB = 0 V
                          6
                                                          VHB = -1 V
                          4
                                                          VHB = -2 V          B
                          2
                                                          VHB = -3 V
                          0                                                             VDS
                                         5V           10 V             15 V

                                         FIGUUR 4.2: KENKROMME

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika               10                          DBE/November 2023
                                                NSS

          4.2.1          Identifiseer die kenkromme in FIGUUR 4.2.                                  (1)

          4.2.2          Benoem A en B.                                                             (2)

4.3       Verwys na MOSVET's en beantwoord die vrae wat volg.

          4.3.1          Noem TWEE elektroniese toestelle wat metaaloksiedhalfgeleier-
                         veldeffektransistors (MOSVET's) gebruik.                                   (2)

          4.3.2          Beskryf kortliks, met verwysing na die hek, hoe die MOSVET van
                         die VVET verskil.                                                          (2)

4.4       FIGUUR 4.4 hieronder toon 'n EVT-spoedbeheerkringdiagram. Beantwoord
          die vrae wat volg.

                                                          SBG
                                                      A         K

                                                                    H
                         R1               R2

                                     E         B2

                                                                        D1               M
                                               B1
                     C
                                          R3

                          FIGUUR 4.4: EVT-SPOEDBEHEERKRINGDIAGRAM

          4.4.1          Verduidelik hoe die waarde van R1 die laaitempo van die kapasitor
                         beïnvloed.                                                                 (2)

          4.4.2          Bespreek hoe die EVT, saam met die SBG, die spoed van die
                         motor in FIGUUR 4.4 beheer.                                                (3)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                11                                    DBE/November 2023
                                                 NSS

4.5       Verwys na FIGUUR 4.5 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                            VCC = 9 V

                          R1                            RC                VRC = 8 V

                                                                          C
                                        IB
                                             B
                                                       Q1
                                                                 Q2
                     C1
                                                                      E
                                                                                                    Uitset

           Inset

                          R2                                RE            VRE = 0,1 V
                                                                                            CE

                                                                                                 0V

                                     FIGUUR 4.5: DARLINGTON-KRING

          4.5.1        Noem TWEE voordele van 'n Darlington-transistorpaar.                                    (2)

          4.5.2        Verwys na die kring en bepaal die kollektor-emittorspanning in die
                       kring.                                                                                  (1)

          4.5.3        Verduidelik hoe die insetbasisstroom dubbele versterking in 'n
                       Darlington-transistor ontvang.                                                          (3)

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                  12                            DBE/November 2023
                                                   NSS

4.6       Verwys na FIGUUR 4.6 hieronder van 'n omkeer- operasionele versterker en
          beantwoord die vrae wat volg.

                                                     RF = 1,2 kΩ

                                     RIN = 1 k Ω                +15 V
                                                         _
                                                                                  VOUT
                        V IN = 60 mV                     +
                                                                -15 V
                                                                                  0V
                       FIGUUR 4.6: OMKEER- OPERASIONELE VERSTERKER

          4.6.1        Noem die doel van die terugvoerweerstand (RF).                                    (1)

          4.6.2        Verduidelik waarom op-versterkers selde in ooplusmodus gebruik
                       word.                                                                             (2)

          4.6.3        Bereken die spanningswins van die kring.                                          (3)

4.7       Verwys na FIGUUR 4.7 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                           C1
                          10 µF                                            C2
                                                         +9 V
                                                                          22 µF
                V IN
                                                                                         V UIT
                                                                         RF
                          RB                             -9 V           120 kΩ
                         10 kΩ
                                                                         R1
                                                                        10 kΩ

                            FIGUUR 4.7: NIE-OMKEER-OP-VERSTERKER

          4.7.1        Noem TWEE funksies van weerstand RB in FIGUUR 4.7.                                (2)

          4.7.2        Bereken die spanningswins van die kring in FIGUUR 4.7.                            (3)

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                   13                            DBE/November 2023
                                                    NSS

4.8       Verwys na FIGUUR 4.8 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                   +Vcc
                        Aard     1                                            8
                                                                                  Toevoer
                                         5k Ω            5k Ω          5k Ω
                                          T

                      Sneller 2                                               7    Ontlaai

                                              + _                + _
                                               2                  1
                                                     R    S
                        Uitset 3                                              6   Drempel
                                                     Wip-
                                                     kring

                                       Uitset-               Q
                                       drywer
                                                                                  Beheer-
                    Terugstel 4                                               5
                                                                                  spanning

                                     FIGUUR 4.8: 555-GS-PENUITLEG

          4.8.1        Noem TWEE toepassings van die 555-GS.                                              (2)

          4.8.2        Noem TWEE nadele van die 555-GS.                                                   (2)

          4.8.3        Beskryf die funksie van pen 4.                                                     (3)

          4.8.4        Noem die funksies van die volgende komponente in FIGUUR 4.8
                       hierbo:

                       (a) NPN-transistor                                                                 (1)

                       (b) Vergelyker 2                                                                   (1)
                                                                                                          [45]

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                   14                   DBE/November 2023
                                                    NSS

VRAAG 5: SKAKELKRINGE

5.1       Onderskei tussen bistabiele multivibrators en astabiele multivibrators met
          verwysing na die uitsettoestande.                                                        (2)

5.2       FIGUUR 5.2 hieronder toon die kring van 'n op-versterker as 'n bistabiele
          multivibrator. Beantwoord die vrae wat volg.

                                                                 + 9V
              S1

                                            C1 = 10 µF 2
                                                                 7
              R3                                                     6
                                                           741
             1 kΩ
                                                                 4         R2
                                                       3
                                                                          1 kΩ
                                      R5
                                     1 kΩ                                                 V
             R4
            680 Ω
                                S2                                         R1
                                                                          470 Ω
                                                                 - 9V

                             FIGUUR 5.2: BISTABIELE MULTIVIBRATOR

          5.2.1        Verduidelik die funksie van R1 en R2.                                       (2)

          5.2.2        Noem die polariteit van die uitset wanneer S2 gedruk word.                  (1)

          5.2.3        Verduidelik die werking van die kring wanneer S1 gedruk word.               (1)

          5.2.4        Lei die waarde van die uitsetspanning af wanneer S1 gedruk word.            (3)

          5.2.5        Verwys na die inset in FIGUUR 5.2.5 hieronder en teken die
                       uitsetgolfvorm op die ANTWOORDBLAD vir VRAAG 5.2.5.

                                            Inset

                                             0V
                                                                          t

                                               FIGUUR 5.2.5: INSETPULSE                            (3)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika               15                              DBE/November 2023
                                                NSS

5.3       Verwys na FIGUUR 5.3 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                          +6V

                        R2             R1
                      100 kΩ          33 kΩ

                                                          8     4
                                                      7                 Uitset
                                                      6   555       3

                                                      2
                                                          1     5                 R3
                         Sneller                                                 470 Ω
                                       C1
                                     220 µF

                          FIGUUR 5.3: MONOSTABIELE MULTIVIBRATOR

          5.3.1        Noem of hierdie stroombaan 'n aktiewe hoë sneller of 'n aktiewe
                       lae sneller gebruik om die uitset te stel.                                       (1)

          5.3.2        Bereken die drempelspanning van die kring.                                       (1)

          5.3.3        Verduidelik die werking van die kring wanneer die sneller gedruk
                       word.                                                                            (5)

          5.3.4        Noem hoe jy enige ongewenste geraas van die toevoer sou
                       uitskakel wat dalk die tydreëling van die kring kan beïnvloed.                   (2)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                16                                     DBE/November 2023
                                                 NSS

5.4       Verwys na FIGUUR 5.4 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                         +9V

                             R1
                            10 kΩ
                                                 8       4
                                             7                        R3
                              R2                                     1 kΩ
                                                  555
                             1 kΩ                                3
                                             2

                                             6       1       5                      LED
                              C1                                  C2
                             10 µF                               10 nF

                             FIGUUR 5.4: ASTABIELE MULTIVIBRATOR

          5.4.1        Verduidelik die term dienssiklus met verwysing na multivibrator-
                       uitsette.                                                                                (2)

          5.4.2        Noem of die laaityd van die kapasitor of die ontlaaityd van die
                       kapasitor langer is. Motiveer jou antwoord.                                              (3)

          5.4.3        Teken die spanningsgolfvorm wat oor kapasitor C1 verskyn vir EEN
                       volle siklus op die ANTWOORDBLAD vir VRAAG 5.4.3.                                        (4)

5.5       FIGUUR 5.5 hieronder toon die kring van 'n omkeer-Schmitt-sneller.

                                                     +9 V

                                                                                  VUIT
                              5V                                           R1
                                                     -9 V
                                                                         6,8 kΩ

                                                                          R2
                                                                         5 kΩ

                              FIGUUR 5.5: OMKEER-SCHMITT-SNELLER

          5.5.1        Noem die voordeel daarvan om R2 verstelbaar te maak.                                     (1)

          5.5.2        Bereken die waarde van die snellerspanning indien R2 op 2,2 kΩ
                       gestel word.                                                                             (3)

          5.5.3        Teken EEN siklus van die inset- en uitsetgolfvorms vir die kring op
                       die ANTWOORDBLAD vir VRAAG 5.5.3 wanneer R2 op 2,2 kΩ
                       gestel is en die insetgolfvorm sinusvormig is.                                           (6)

          5.5.4        Noem hoe die waarde van die snellerspanning verlaag kan word.                            (1)

Kopiereg voorbehou                                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                17                         DBE/November 2023
                                                 NSS

5.6       Verwys na FIGUUR 5.6 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                  0,5 V      V1       C1    R1 5 kΩ               RF 10 kΩ
                                  t

                                      C2    R2 5 kΩ                 +12 V
                  0,2 V      V2
                                                              -
                                  t
                                      C3    R3 5 kΩ                                VUIT
                                                              +
                  0,3 V      V3
                                                                    -12 V
                                  t

                             FIGUUR 5.6: OMKEERSOMEERVERSTERKER

          5.6.1           Noem die doel van die kapasitors in serie met die insetweerstande.        (1)

          5.6.2           Verduidelik die voordeel van die gebruik van verstelbare
                          weerstande in plaas van vastewaarde-weerstande op die inset van
                          die versterker.                                                           (2)

          5.6.3           Bereken die uitset van die versterker indien alle insetweerstande
                          op 2 kΩ gestel is.                                                        (3)

5.7       FIGUUR 5.7 hieronder toon die op-versterker as differensieerder met sy
          insetsein. Teken die uitsetgolfvorm op die ANTWOORDBLAD vir VRAAG 5.7.

                                                                    RF

                                               CIN                   +V
                  +V
                                      VIN                      -
                                                                                VUIT
                  0                                            +
                                      t
                                                                     -V
                  -V                                                               0V
                       FIGUUR 5.7: OP-VERSTERKER AS DIFFERENSIEERDER                                (3)
                                                                                                    [50]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                     18                      DBE/November 2023
                                                      NSS

VRAAG 6: VERSTERKERS

6.1       Beskryf die term positiewe terugvoer met verwysing na ossillators.                            (2)

6.2       Vergelyk 'n basiese klas A-versterker met 'n klas B-balansversterker met
          verwysing na hulle klankreproduksie.                                                          (2)

6.3       Verwys na FIGUUR 6.3 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

             IC   (mA)
                                                                                           +Vcc
                      A                                                                    12 V
              6
             5
                                                                       R L =2 kΩ
                                                               RB
             4
                  C
             3
                                                                                        Q1
             2                                                                         β=100

             1                                                VBE
                                    D             B
                                                        VCE                                 0V
                          2    4    6   8   10   12

                                        X                                 Y
                          FIGUUR 6.3: GS-LAS EN TRANSISTORVOORSPANNING

          6.3.1               Bepaal die waarde van VRL in FIGUUR 6.3 Y hierbo wanneer die
                              transistor AAN is.                                                        (1)

          6.3.2               Indien die laslyn in FIGUUR 6.3 X hierbo na CD verander word,
                              beskryf watter veranderinge aan die kring gemaak is om dit in
                              werking te stel.                                                          (2)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                              19                                 DBE/November 2023
                                                               NSS

6.4       Verwys na FIGUUR 6.4 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                               IC         (mA)

                              12
                                                                                                       Insetsein
                              10                       K
                                                                                                                        IB5

                                     Versadiging
                               8

                               6                                                                                        IB4
                                                                         L
                                                                                                                        IB3
                               4

                                                                                                                        IB2
                               2                                                          M
                                                                                                                        I B1
             Uitsetgolfvorm                                    Afsnygebied
                               0                   2       4         6       8       10       12
                                                                                                       N                   VCE

                         FIGUUR 6.4: TRANSISTOR-UITSETKENKROMME

          6.4.1        Identifiseer die gedeelte tussen K en M op die kenkromme.                                               (1)

          6.4.2        Noem EEN faktor wat die                                   voorspanningstabiliteit     in    'n
                       transistorversterker beïnvloed.                                                                         (1)

          6.4.3        Teken die uitsetgolfvorm en insetsein op die ANTWOORDBLAD vir
                       VRAAG 6.4.3 (NIE volgens skaal NIE) wanneer die kring in
                       FIGUUR 6.4 hierbo in klas B voorgespan is.                                                              (4)

Kopiereg voorbehou                                                                                   Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika              20                          DBE/November 2023
                                               NSS

6.5       Verwys na FIGUUR 6.5 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                   +VCC = 12 V

                                R1                     RC
                                                                   C 2 = 10 µF
                                                I C = 10 mA

                        C1 = 10 µF
                                     VBE = 0,7 V               VCE = 6 V

                                                              β = 250
                                                                                        V UIT
                +

                _
                                R2                     RE     CE
                    Insetsein

                           FIGUUR 6.5: RC-GEKOPPELDE VERSTERKER

          6.5.1         Bespreek die werking van die kring tydens die negatiewe halfsiklus
                        van die insetsein.                                                            (3)

          6.5.2         Teken, op die ANTWOORDBLAD vir VRAAG 6.5.2, 'n volledige
                        siklus van die uitsetgolfvorm wanneer die transistor tot versadiging
                        gedryf word.                                                                  (3)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                 21                     DBE/November 2023
                                                  NSS

6.6       Verwys na FIGUUR 6.6 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                             T1                         T2
                      R1     Transformator              R3

                                                                       Transformator

                                       Q1                         Q2

                                                             C2                    C3
                      R2             RE1     C1         R4             R E2

                FIGUUR 6.6: TWEE-STADIUM TRANSFORMATORGEKOPPELDE
                                     VERSTERKER

          6.6.1        Noem die funksie van transformator (T2) in FIGUUR 6.6 hierbo.               (1)

          6.6.2        Verduidelik waarom transformatorgekoppelde versterkers meer
                       doeltreffend as RC-gekoppelde versterkers is.                               (2)

          6.6.3        Beskryf hoe die uitsetimpedansie van die eerste stadium by die
                       insetimpedansie van die tweede stadium aangepas kan word.                   (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika            22                       DBE/November 2023
                                             NSS

6.7       Verwys na FIGUUR 6.7 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                              R1

                                                           T1

                              R2
                                                                 C

                              R3

                                                           T2

                              R4
                                                                            Luid-
               Inset-                                                      spreker
              golfvorm

                  FIGUUR 6.7: KOMPLEMENTÊRE BALANSVERSTERKERKRING

          6.7.1        Noem die klas van versterking wat in FIGUUR 6.7 hierbo gebruik
                       word.                                                                  (1)

          6.7.2        Verduidelik hoe die kring in FIGUUR 6.7 hierbo die probleem van
                       kruisvervorming oorkom.                                                (2)

          6.7.3        Teken die uitsetgolfvorm     op   die    ANTWOORDBLAD         vir
                       VRAAG 6.7.3.                                                           (3)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika             23                         DBE/November 2023
                                              NSS

6.8       Verwys na FIGUUR 6.8 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                          +V CC

                                                          L
                              C1

                                                 T1

                                         RE            CE

                                   FIGUUR 6.8: LC-RESONANSIEKRING

          6.8.1        Identifiseer die funksie van CE in FIGUUR 6.8 hierbo.                        (1)

          6.8.2        Beskryf die basiese funksie van die LC-tenkkring in FIGUUR 6.8
                       hierbo.                                                                      (3)

          6.8.3        Verduidelik die doel van die radiofrekwensieversterker wanneer dit
                       in radiokringe gebruik word.                                                 (3)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika               24                              DBE/November 2023
                                                NSS

6.9       Verwys na FIGUUR 6.9 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                + V CC

                                                                               RF-smoorspoel

                                           C2                              C4
                                                      R1
                                                                                            Uitset
                                                 C3
                                                                     Q1

                                     L1
                                                      R2
                                                                R3
                                                                          C5
            C1

                                                                                          0V

                                     L2

                                 FIGUUR 6.9: HARTLEY-OSSILLATOR

          6.9.1        Identifiseer die funksie van C2 en C3.                                             (1)

          6.9.2        Noem TWEE faktore wat die stabiliteit van die ossillasie-
                       frekwensies kan beïnvloed.                                                         (2)

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika              25                            DBE/November 2023
                                               NSS

6.10      Verwys na FIGUUR 6.10 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                    +VCC

                                        RB                         RC

                                                                         C5
                                                                                       V UIT

                 C1          C2       C3
                                                                    Q1

                   R1          R2       R3                 R4       C4

                                                                                      0V
                        FIGUUR 6.10: RC-FASEVERSKUIWINGSOSSILLATOR

          6.10.1        Verduidelik wat die faseverskil tussen die stroom en die toegepaste
                        spanning in die kringdiagram bepaal.                                      (2)

          6.10.2        Verduidelik hoe die kring genoeg stroomwins bereik om sy
                        ossillasie te begin.                                                      (2)

          6.10.3        Noem die toepassing van die RC-faseverskuiwingsossillator.                (1)
                                                                                                  [45]

                                                                                   TOTAAL:        200

Kopiereg voorbehou

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                                                      DBE/November 2023
                                             NSS

                                        FORMULEBLAD

RLC-KRINGE                               HALFGELEIERTOESTELLE
       1                                           V          RF 
XC                                      Wins A V  UIT        
     2 fC                                          VIN       RIN 
                                                        R 
XL  2 fL                               VUIT  VIN    F 
                                                        RIN 
         1                                                R 
fr                                      VUIT  VIN  1  F 
       2 LC                                              RIN 

SERIE                                    SKAKELKRINGE
    V
IT  T                                   V    T    (V              V            V   )
     Z
VL  I XL                                VUIT   (V1  V2  V3  ....VN )
VC  I X C                                                              2
                                         VF       VVE
VT  I Z                                                                    2

       XL  X   V   V    1           L
Q         C  L  C 
       Z    Z  VT  VT R             C    T    ,

Z  R2  XL  XC 
                            2

                                              T
VT                  VL  VC                                     2
                2               2
         VR                              V         V
                                              E            T
                                                                        2
        R
Cos θ 
        Z                                VERSTERKERS

                VR                           V
Cos θ                                   Ic  C                EN       VCC  VCE  ICRC
                VT                           R     C
                                                    I
PARALLEL                                 A  20log o
                                           i         I
                                                      i
       I                                              Vo
Cos θ  R                                A V  20log
       IT                                              V
                                                        i

IT  IR  IL  IC 
            2               2
                                         PO  I2  Z o
       VR                                           P
IR                                      A P  10log o
       R                                            P
                                                      i
     VC                                  A v dB   20logA
IC                                                                 V
     XC
    V                                                          VUIT       RF 
IL  L                                   Wins A V                         
    XL                                                         VIN        RIN 
     R    R
Q      
     XL X C                                            √                                           √
     f
BW  r
     Q                                                 √

Kopiereg voorbehou

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                      DBE/November 2023
                                       NSS

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

VRAAG 5: SKAKELKRINGE

5.2.5

              Inset         0V
                                                    t

                      +VVERS

             Uitset         0V                          Dra punte na
                                                    t   antwoordeboek oor

                      - VVERS
                                                                   MOD
                                     FIGUUR 5.2.5                           (3)

5.4.3                  VC
                ⅔ VCC

               ⅓ VCC
                                                        Dra punte na
                                                        antwoordeboek oor

                                             T

                                                                   MOD

                                     FIGUUR 5.4.3                           (4)

Kopiereg voorbehou

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                         DBE/November 2023
                                       NSS

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

5.5.3
                   (V)

                     9                                VUIT

                     6
                                                    + VIN

                     3
                                                    Boonste sneller

                     0
                                                     (t)

                                                    Onderste sneller
                     -3

                                                     - VIN
                     -6                                    Dra punte na
                                                           antwoordeboek oor

                     -9

                                                                      MOD

                                     FIGUUR 5.5.3                              (6)

Kopiereg voorbehou

### Page 29

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                   DBE/November 2023
                                      NSS

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

5.7         +V

             0

            -V

            +V

             0
                                                  Dra punte na
                                                  antwoordeboek oor

            -V                                               MOD

                                     FIGUUR 5.7                          (3)

Kopiereg voorbehou

### Page 30

Downloaded from hlayiso.com
Elektriese Tegnologie: Elektronika                                                                         DBE/November 2023
                                                                     NSS

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

VRAAG 6: VERSTERKERS

6.4.3

                                      IC        (mA)

                                      12
                                                                                                           Insetsein
                                      10                     K
                                                                                                                         IB5

                                           Versadiging
                                       8

                                      6                                                                                  IB4
                                                                               L
                                                                                                                         IB3
                                      4

                                                                                                                         IB2
                                      2                                                     M
                                                                                                                         IB1
                     Uitsetgolfvorm                                  Afsnygebied
                                       0                 2       4         6       8   10       12
                                                                                                           N               VCE

                                                                                                     Dra punte na
                                                                                                     antwoordeboek oor

                                                                                                                   MOD

                                                                 FIGUUR 6.4.3                                                    (4)

Kopiereg voorbehou

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Electrical Technology Nov 2023 (Digital) Eng](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2023-digital-eng/4a107a27-0591-497e-b467-344367a396a8) — Electrical Technology · QP · 2023 · Eng
- [Electrical Technology Nov 2023 (Power Systems) Afr](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2023-power-systems-afr/7aa35e6b-ee15-404c-8359-7db3c0952f41) — Electrical Technology · QP · 2023 · Afr
- [Electrical Technology Nov 2023 (Electronics) Eng](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2023-electronics-eng/638455b8-55d9-4382-ac07-555358342bf4) — Electrical Technology · QP · 2023 · Eng
- [ELEC TECH QP SEPT2023 Power Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-qp-sept2023-power-afrikaans/f439f817-47a3-42b4-8762-e49f2c6ca1f2) — Electrical Technology · QP · 2023 · Afr
- [ELEC TECH QP SEPT2023 Electronics Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-qp-sept2023-electronics-afrikaans/f94a8c28-7fd6-4556-9263-d3c58461df27) — Electrical Technology · QP · 2023 · Afr
- [ELEC TECH QP SEPT2023 Digital Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-qp-sept2023-digital-afrikaans/70991b22-194b-42c5-a61f-97cf808eb68d) — Electrical Technology · QP · 2023 · Afr

## More from Grade 12 Electrical Technology

- [Gr 12 Dig Elec ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-dig-elec-atp-2023-24/8d3b2ee7-1d14-498d-a86b-d9fc34674531) — ATP
- [ELECTRIC TECH (Digital) MEMO GR12 SEPT 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/electric-tech-digital-memo-gr12-sept-2025-eng-watermark/0a867070-2654-43cf-8e48-5037555e0c3d) — Memo · 2025 · Eng
- [Electrical Technology P1 (Electronics) (English) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-p1-electronics-english-june-2025-possible-answers/4302563e-89b7-4f54-8a21-63b2020e985f) — Memo · 2025 · Eng
- [Electrical Technology Nov 2025 (Digital) MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-electrical-technology-2025-nsc-november-exam-memorandum/3b862a0c-6a87-4296-b5b6-09b072c7d1e9) — Memo · 2025 · Afr
- [ELEC TECH GR12 MEMO SEPT2024 Power Systems Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-gr12-memo-sept2024-power-systems-afrikaans/1a395c97-b838-42e6-9bd6-30a85a714b11) — Memo · 2024 · Afr
- [ELEC TECH GR12 MEMO SEPT2024 Power Systems English](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-gr12-memo-sept2024-power-systems-english/bea78337-b137-406a-9b4a-c6e631a84c9d) — Memo · 2024 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
