# Electrical Technology Grade 12 November 2024 NSC QP (Afr)

> Grade 12 Electrical Technology question paper from the November 2024 NSC (Afrikaans), 29 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2024-electronics-afr/98972424-ba56-4bbc-a319-fdfc1fec40f8
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Electrical Technology
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: November 2024 NSC
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Electrical Technology](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/electrical-technology) › [Electrical Technology Grade 12 November 2024 NSC QP (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-nov-2024-electronics-afr/98972424-ba56-4bbc-a319-fdfc1fec40f8)

## About this document

Electrical Technology · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024. Question paper, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Vertroulik

                                 GRAAD 12

                                NASIONALE
                            SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                     ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: ELEKTRONIKA

                                 NOVEMBER 2024

PUNTE: 200

TYD: 3 uur

         Hierdie vraestel bestaan uit 23 bladsye, 'n 1 bladsy-formuleblad en
                              'n 5 bladsy-antwoordblad.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Elektriese Tegnologie: Elektronika            2                        DBE/November 2024
                                         NSS Vertroulik

INSTRUKSIES EN INLIGTING

1.        Hierdie vraestel bestaan uit SES vrae.

2.        Beantwoord AL die vrae.

3.        Beantwoord die volgende vrae op die aangehegte ANTWOORDBLAAIE:

          VRAAG 5.4.4, 5.5.1 en 5.9.2
          VRAAG 6.2.4, 6.5.3 en 6.6.3

4.        Skryf jou sentrumnommer en eksamennommer op elke ANTWOORDBLAD
          en lewer dit saam met jou ANTWOORDEBOEK in, al het jy dit nie gebruik nie.

5.        Sketse en diagramme moet groot, netjies en VOLLEDIG BENOEM wees.

6.        Toon ALLE berekeninge en rond antwoorde korrek tot TWEE desimale plekke
          af.

7.        Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
          vraestel gebruik is.

8.        Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

9.        Berekeninge moet die volgende insluit:

          9.1        Formules en manipulasies waar nodig

          9.2        Korrekte vervanging van waardes

          9.3        Korrekte antwoord en relevante eenhede waar van toepassing

10.       'n Formuleblad is aan die einde van hierdie vraestel aangeheg.

11.       Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 3

Elektriese Tegnologie: Elektronika            3                            DBE/November 2024
                                         NSS Vertroulik

VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE

Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die
antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (1.1 tot 1.15) in die
ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.16 D.          Nov

1.1       'n Rampspoedige gebeurtenis as gevolg van die gebruik van toerusting of
          masjinerie, of as gevolg van bedrywighede by 'n werkplek, staan as 'n ...
          bekend.

          A       geringe voorval
          B       ernstige voorval
          C       ongeluk
          D       risiko                                                                          (1)

1.2       Die impedansie in 'n RLC-seriekring is minimum wanneer die ...

          A      induktiewe reaktansie gelyk aan die kapasitiewe reaktansie is.
          B      induktiewe reaktansie groter as die kapasitiewe reaktansie is.
          C      kapasitiewe reaktansie groter as die induktiewe reaktansie is.
          D      weerstand maksimum is.                                                           (1)

1.3       In 'n suiwer kapasitiewe kring wat aan 'n WS-toevoer gekoppel is, …

          A      lei die spanning die stroom met 90°.
          B      lei die stroom die spanning met 90°.
          C      is die spanning en stroom in fase.
          D      lei die stroom die spanning met 180°.                                            (1)

1.4       Die kwaliteitsfaktor van 'n RLC-parallelkring is … aan die bandwydte (nie).

          A      omgekeerd eweredig
          B      direk eweredig
          C      gelyk
          D      nie verwant                                                                      (1)

1.5       Een voordeel wat die veldeffektransistor            (VET)   bo    die   bipolêre
          voegvlaktransistor (BVT) het, is …

          A      'n lae insetimpedansie.
          B      die versterking van groot seinspannings by die insetstadium van
                 versterkers.
          C      'n hoë insetimpedansie.
          D      dat dit 'n groot hoeveelheid insetstroom trek.                                   (1)

1.6       'n … is 'n drieterminaal-halfgeleiertoestel wat in die negatiewe weerstands-
          gebied van sy kenkromme kan werk.

          A      Darlington-transistor
          B      Eenvoegtransistor
          C      Bipolêre voegvlaktransistor
          D      Voegvlak-veldeffektransistor                                                     (1)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 4

Elektriese Tegnologie: Elektronika            4                           DBE/November 2024
                                         NSS Vertroulik

1.7       'n … is 'n kenmerk van 'n ideale operasionele versterker.

          A      Lae insetimpedansie
          B      Lae spanningswins
          C      Beperkte bandwydte
          D      Lae uitsetimpedansie                                                             (1)

1.8       Die wins van die … operasionele versterker sal 2 wees as die waardes van
          die terugvoerweerstand en die insetweerstand(e) dieselfde is.

          A      integreerder-
          B      nie-omkeer-
          C      omkeer-
          D      sommeer-                                                                         (1)

1.9       Die … multivibratorkring produseer 'n deurlopende vierkantsgolfuitset sonder
          enige eksterne sneller.

          A      monostabiele
          B      astabiele
          C      bistabiele
          D      Schmitt-sneller                                                                  (1)

1.10      Die uitset van 'n 555- monostabiele multivibratorkring … nadat 'n snellerpuls
          toegepas is.

          A      bly stabiel totdat krag afgeskakel word
          B      skakel oor na die ander stabiele toestand en bly onbepaald daar
          C      bly in die onstabiele toestand vir 'n vaste tydperk voordat dit terugkeer
                 na sy stabiele toestand
          D      verander aanhoudend tussen +VCC en -VCC                                          (1)

1.11      Die primêre funksie van 'n sommeer- operasionele versterkerkring is om ...

          A      slegs die grootste sein van veelvuldige insetseine te versterk.
          B      veelvuldige insetseine van mekaar af te trek om een uitsetsein te
                 ontvang.
          C      veelvuldige insetseine bymekaar te tel om een uitsetsein te ontvang.
          D      veelvuldige insetseine te vergelyk om een uitsetsein te ontvang.                 (1)

1.12      Die uitsetspanning van 'n integreerder- operasionele versterker ... wanneer 'n
          konstante lang en groot insetspanning toegepas word.

          A      is konstant
          B      styg lineêr
          C      daal lineêr
          D      ossilleer tussen positiewe en negatiewe waardes                                  (1)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Elektriese Tegnologie: Elektronika             5                            DBE/November 2024
                                          NSS Vertroulik

1.13      Die primêre doel van die koppelingskapasitors in 'n RC-gekoppelde versterker
          is om ...

          A      GS deur te laat.
          B      GS te blokkeer en WS-seine deur te laat.
          C      spanning te verhoog.
          D      GS-seine deur te laat en WS-seine te blokkeer.                                     (1)

1.14      Die nadeel van 'n balansversterker is ...

          A      frekwensievervorming.
          B      amplitudevervorming.
          C      fasevervorming.
          D      oorgangsvervorming.                                                                (1)

1.15      Die transistor in 'n klas C-versterker gelei vir … van die insetsiklus.

          A      meer as 180º
          B      meer as 180º maar minder as 360º
          C      minder as 180º
          D      meer as 360º                                                                       (1)
                                                                                                    [15]

VRAAG 2: BEROEPSGESONDHEID EN VEILIGHEID

2.1       Definieer die term werkplek met verwysing na die Wet op Beroepsgesondheid
          en Veiligheid, 1993 (Wet 85 van 1993).                                                    (2)

2.2       Noem TWEE menseregte in die werkplek.                                                     (2)

2.3       Verduidelik waarom swak ventilasie 'n onveilige toestand in 'n werkswinkel is.            (2)

2.4       Noem TWEE tipes viktimisasie deur 'n werkgewer wat verbied word.                          (2)

2.5       Verduidelik waarom 'n persoon nie moet inmeng/peuter met toerusting in die
          werkswinkel wat vir veiligheid verskaf is nie.                                            (2)
                                                                                                    [10]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 6

Elektriese Tegnologie: Elektronika                6                         DBE/November 2024
                                             NSS Vertroulik

VRAAG 3: RLC-KRINGE

3.1       Verduidelik die volgende terme met verwysing na RLC-kringe:

          3.1.1        Induktiewe reaktansie                                                       (2)

          3.1.2        Bandwydte                                                                   (2)

3.2       FIGUUR 3.2 hieronder toon 'n RLC-seriekring met 'n verstelbare frekwensie-
          toevoer. Beantwoord die vrae wat volg.

                                     R         XL = 150       XC = 113,6

                                              VL = 3,45 V     VC = 2,61 V

                                               2,5 V/50 Hz

                                         FIGUUR 3.2: RLC-SERIEKRING

          Gegee:

          XL           = 150 Ω
          XC           = 113,6 Ω
          VT           = 2,5 V
          VL           = 3,45 V
          VC           = 2,61 V

          3.2.1        Noem of die kring verteenwoordig in FIGUUR 3.2 'n voorlopende of
                       'n nalopende drywingsfaktor het.                                            (1)

          3.2.2        Bereken die stroomvloei deur die induktor.                                  (3)

          3.2.3        Bereken die waarde van die induktor.                                        (3)

          3.2.4        Bereken die waarde van weerstand R indien die impedansie
                       Z = 106,42 Ω is.                                                            (3)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 7

Elektriese Tegnologie: Elektronika               7                                     DBE/November 2024
                                            NSS Vertroulik

          3.2.5        Voltooi die fasordiagram in FIGUUR 3.2.5 hieronder in jou
                       ANTWOORDEBOEK.

                                                             IT         VR

                                          FIGUUR 3.2.5: FASORDIAGRAM                                            (4)

          3.2.6        Nadat die frekwensie verlaag is, het die stroom effens toegeneem.
                       Verduidelik waarom dit gebeur het.                                                       (3)

3.3       FIGUUR 3.3 hieronder toon 'n RLC-parallelkring en sy impedansie vs.
          frekwensiekromme. Beantwoord die vrae wat volg.

                                     IT          IR                IL               IC
                                                                                  9,2 A
                       230 V                       R                    XL
                       50 Hz                                                           C
                                                  60 Ω                 25 Ω

                                 Z

                                                f1     fr         f2          f (Hz)

                  FIGUUR 3.3: RLC-PARALLELKRING EN FREKWENSIEKROMME

Kopiereg voorbehou                                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Elektriese Tegnologie: Elektronika             8                           DBE/November 2024
                                          NSS Vertroulik

          Gegee:

          VT      =    230 V
          IC      =    9,2 A
          R       =    60 Ω
          XL      =    25 Ω
          f       =    50 Hz

          3.3.1        Bereken die stroom deur die weerstand.                                     (3)

          3.3.2        Bereken die kapasitiewe reaktansie.                                        (3)

          3.3.3        Bepaal die totale stroom. Gee 'n rede vir jou antwoord.                    (2)

          3.3.4        Bereken die Q-faktor van die kring.                                        (3)

          3.3.5        Bereken die bandwydte van die kring.                                       (3)
                                                                                                  [35]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 9

Elektriese Tegnologie: Elektronika               9                          DBE/November 2024
                                            NSS Vertroulik

VRAAG 4: HALFGELEIERTOESTELLE

4.1       Identifiseer die MOSVET wat deur die simbool in FIGUUR 4.1 hieronder
          verteenwoordig word.

                                                             D

                                            H

                                                             B

                                         FIGUUR 4.1: MOSVET                                        (2)

4.2       Verwys na FIGUUR 4.2 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                            IDB
                                                    D

                                        H
                                                P       N         P   VDB

                                 VHB

                                                    B

                          FIGUUR 4.2: KONSTRUKSIE VAN 'N VVET

          4.2.1        Beskryf hoe die afknyptoestand in FIGUUR 4.2 hierbo bereik word.            (3)

          4.2.2        Verduidelik waarom die voegvlak-veldeffektransistor (VVET) 'n hoë
                       insetweerstand in vergelyking met die bipolêre voegvlaktransistor
                       (BVT) het.                                                                  (3)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 10

Elektriese Tegnologie: Elektronika                10                               DBE/November 2024
                                             NSS Vertroulik

4.3       Verwys na FIGUUR 4.3 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                            ID

                                         A                    B

                                                                             ID

                                                                       VHB

                                                                             VHB

                                     FIGUUR 4.3: MOSVET-KENKROMME

          4.3.1        Identifiseer die MOSVET-kenkromme in FIGUUR 4.3 hierbo.                            (1)

          4.3.2        Benoem die gebiede by A en B.                                                      (2)

          4.3.3        Beskryf kortliks die verwantskap tussen die hekbronspanning (VHB)
                       en die dreineerstroom (ID), met verwysing na die kenkromme.                        (4)

          4.3.4        Noem TWEE toepassings van                  'n   metaaloksiedhalfgeleier-
                       veldeffektransistor (MOSVET).                                                      (2)

4.4       Noem die verskil tussen die voegvlak-veldeffektransistor (VVET) en die
          metaaloksiedhalfgeleier-veldeffektransistor (MOSVET), met verwysing na
          hulle werksmodus.                                                                               (1)

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 11

Elektriese Tegnologie: Elektronika                  11                     DBE/November 2024
                                               NSS Vertroulik

4.5       FIGUUR 4.5 hieronder toon die kringdiagram van 'n EVT as 'n saagtand-
          generator. Beantwoord die vrae wat volg.

                                                                               +VBB

                              R1                     R2

                                                                B2

                                               E

                                                                B1

                             C
                                                     R3

                                                                                0V

                             FIGUUR 4.5: EVT AS 'N SAAGTANDGENERATOR

          4.5.1        Noem die polariteit van die puls wat oor B1 verkry sal word.                (1)

          4.5.2        Beskryf kortliks hoe die EVT die valleipunt tydens sy werking
                       bereik.                                                                     (2)

          4.5.3        Noem die verskil tussen 'n enkelvoegvlaktransistor (EVT) en 'n
                       bipolêre voegvlaktransistor (BVT), met verwysing na die volgende:

                       (a)       Konstruksie                                                       (2)

                       (b)       Versterking                                                       (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 12

Elektriese Tegnologie: Elektronika                   12                                   DBE/November 2024
                                                NSS Vertroulik

4.6       Verwys na FIGUUR 4.6 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                    +V                                                    +V

               V2            +                                     V1          _
             (positief)                                          (positief)
                             _                                                 +
                                             VUIT                                                  VUIT
                                     -V                                              -V
                                                    0V                                                    0V
                             FIGUUR A                                              FIGUUR B

                                 FIGUUR 4.6: OPERASIONELE VERSTERKERS

          4.6.1           Bepaal die toestand van die uitsetspannings in FIGUUR A en
                          FIGUUR B.                                                                                (2)

          4.6.2           Noem TWEE voordele van 'n operasionele versterker.                                       (2)

          4.6.3           Verduidelik die term gemeenskaplikemodus-sperverhouding met
                          verwysing na die eienskappe van operasionele versterkers.                                (1)

4.7       FIGUUR 4.7 hieronder is 'n operasionele versterker met 'n insetseinspanning
          van 2 mV, 'n terugvoerweerstand RF = 4,7 kΩ, nie-omkeerweerstand
          R1 = 22 kΩ en insetweerstand RIN = 470 Ω. Beantwoord die vrae wat volg.

                                                            RF = 4,7 kΩ

                                          RIN = 470 Ω                 +9 V
                                                                  _

                                                                 +
                     VIN = 2 mV                                       -- 9 V
                                                                                           V UIT
                                          R1 = 22 kΩ

                                                                                               0V
                              FIGUUR 4.7: OPERASIONELE VERSTERKER

          Gegee:
          VIN     = 2 mV
          RIN     = 470 Ω
          RF      = 4,7 kΩ
          R1      = 22 kΩ

Kopiereg voorbehou                                                                            Blaai om asseblief

### Page 13

Elektriese Tegnologie: Elektronika               13                             DBE/November 2024
                                            NSS Vertroulik

          4.7.1        Noem die tipe terugvoer wat in FIGUUR 4.7 gebruik word.                         (1)

          4.7.2        Bereken die wins.                                                               (3)

          4.7.3        Bereken die uitsetspanning.                                                     (3)

          4.7.4        Verduidelik waarom operasionele           versterkers      dubbelspoor-
                       kragtoevoer benodig om te werk.                                                 (2)
4.8       FIGUUR 4.8 hieronder toon die interne kringdiagram van 'n 555-GS.
          Beantwoord die vrae wat volg.

                   +Vcc -                                                          Beheer-
                  toevoer                 Ontlaai            Drempel               Spanning

                        8                    7                   6                      5

              5 kΩ
                                                    -
                                                        C1
                                                    +                                         T2

                                                                 Wipkring
                                                             R              Q

               5 kΩ                                          S              Q

                                                    -
                                                        C2
                                                    +
              5 kΩ

                                     T1

                        1                    2                   3                       4
                      Aard                Sneller             Uitset                Terugstel

                                 FIGUUR 4.8: INTERNE UITLEG VAN 'N 555-GS
          4.8.1        Noem EEN industriële toepassing waar die 555-GS as 'n
                       tydreëltoestel gebruik word.                                                    (1)
          4.8.2        Verduidelik hoe die NPN-transistor (T1) AANgeskakel kan word
                       wanneer die 555-GS in 'n kring gekoppel is.                                     (1)
          4.8.3        Noem die toestand van die vergelyker se uitsetspanning wanneer
                       die omkeerterminaalspanning hoër as die nie-omkeer-terminaal is.                (1)
          4.8.4        Noem die funksie van die drie 5 kΩ-weerstande.                                  (1)
          4.8.5        Beskryf kortliks wat gebeur wanneer die spanning by Pen 2 onder
                       ⅓ van die toevoerspanning daal.                                                 (2)
                                                                                                       [45]

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 14

Elektriese Tegnologie: Elektronika               14                           DBE/November 2024
                                            NSS Vertroulik

VRAAG 5: SKAKELKRINGE

5.1       Verduidelik die konsep negatiewe terugvoer met verwysing na operasionele
          versterkers.                                                                                 (2)

5.2       Noem die skakelkring wat deur ELK van die volgende stellings beskryf word:

          5.2.1          By digitale kringe en radio-ontvangers word dit gebruik om seine te
                         herwin wat deur geraas besoedel is.                                           (1)

          5.2.2          Die uitset 'onthou' die laaste inset en daarom word hierdie kring
                         gereeld as 'n geheue-element gebruik.                                         (1)

          5.2.3          'n Kring wat 'n 741-GS gebruik, ontvang 'n insetpuls, die uitset
                         swaai tydelik na -VCC en swaai dan weer terug na sy oorspronklike
                         +VCC-uitsettoestand.                                                          (1)

5.3      FIGUUR 5.3 hieronder toon die kringdiagram van 'n 555-GS wat as
         'n bistabiele multivibrator gebruik word. Beantwoord die vrae wat volg.

                                                                      +9V

                                                                             R3
                   R2            R1                                         200
                  10 k          10 k
                                                                              LUD1
                                                          8
                                                  4
                                                  7   555         3
                                                  6
                                                  2                           LUD2
                                                      1       5
                      S2             S1
                                                                   C2        R4
                                                                  10 nF     200

                           FIGUUR 5.3: 555- BISTABIELE MULTIVIBRATOR

          5.3.1          Noem die doel van weerstand R2.                                               (1)

          5.3.2          Verduidelik die werking van die kring wanneer S2 gedruk word.
                         Verwys na die insette en die toestande van LUD 1 en LUD2 in jou
                         antwoord.                                                                     (4)

          5.3.3          Verduidelik hoe die kring teruggestel word.                                   (2)

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 15

Elektriese Tegnologie: Elektronika                  15                                     DBE/November 2024
                                               NSS Vertroulik

5.4       FIGUUR 5.4 hieronder toon 'n monostabiele multivibratorkring wat 'n
          741-op-versterker gebruik. Beantwoord die vrae wat volg.

                                         C1
                                        1 µF                       +9 V
                                                        2           7
                             Inset                                          6
                                                                                Uitset

                                                      B 3
                                                                   4                   C2
                                                                    -9 V              1 µF
                                                R1

                                                                                      R2
                                                -VVERW

                         FIGUUR 5.4: MONOSTABIELE MULTIVIBRATOR
          5.4.1        Noem die spanning by B tydens die kring se rustoestand.                                     (1)
          5.4.2        Verduidelik die doel daarvan om 'n negatiewe verwysingspanning
                       (-VVERW) tydens sy natuurlike rustoestand in die kring te hê.                               (2)
          5.4.3        Verduidelik die werking van die kring wanneer 'n positiewe sneller-
                       inset, groter as VVERW, op die omkeerinset toegepas word.                                   (3)
          5.4.4        Teken die uitset vir die kring op die ANTWOORDBLAD vir
                       VRAAG 5.4.4 as R2 en C2 gekies word om 'n veranderde
                       (onstabiele) toestand vir 3 sekondes te skep.                                               (4)
5.5       'n Astabiele multivibratorkring kan gebou word deur 'n 555-GS of 'n
          741-op-versterker te gebruik. Beantwoord die vrae wat volg.
          5.5.1        Voltooi die kringdiagram in FIGUUR 5.5.1 op die
                       ANTWOORDBLAD vir VRAAG 5.5.1 om 'n astabiele multivibrator
                       te skep.

                                                            +toevoer
                                                  2            7
                                                                        6            Uitset
                                                         741
                                                  3
                                                               4

                                                            - toevoer

                                                                                R2

                                     FIGUUR 5.5.1: ONVOLTOOIDE KRING VAN 'N
                                            ASTABIELE MULTIVIBRATOR                                                (4)
          5.5.2        Onderskei tussen die uitsetspannings van 'n astabiele
                       multivibratorkring wat 'n 741-op-versterker gebruik en 'n astabiele
                       multivibratorkring wat 'n 555-GS gebruik.                                                   (2)

Kopiereg voorbehou                                                                            Blaai om asseblief

### Page 16

Elektriese Tegnologie: Elektronika                16                               DBE/November 2024
                                             NSS Vertroulik

5.6       FIGUUR 5.6 hieronder toon 'n 741-op-versterker-vergelykerkring. Beantwoord
          die vrae wat volg.

                                                      9V

                     R1
                   100 k                                             R3
                                                                    10 k
                                                       741                                Q1
                                       R2
             Termistor                                                                       R5
                                     100 k
              (PTK)                                                    R4                   330
                                                                     4,7 k
                                                                                             LUD

                    FIGUUR 5.6: VERGELYKER AS 'N TEMPERATUURSENSOR

          5.6.1        Noem die komponent wat die verwysingspanning in die kring
                       vasstel.                                                                           (1)

          5.6.2        Noem TWEE komponente waaruit die sensoreenheid bestaan.                            (2)

          5.6.3        Verduidelik hoe die temperatuurverstelling in die vergelyker
                       verander kan word.                                                                 (2)

5.7       Noem TWEE toepassings van 'n Schmitt-sneller.                                                   (2)

5.8       FIGUUR 5.8 hieronder toon die kringdiagram                         van     'n   omkeer-
          sommeerversterker. Beantwoord die vrae wat volg.

                                                              R4 = 100 k
                                     R1 = 10 k
            V1 = 500 mV
                                                                    +9 V
                                     R2 = 10 k
            V2 = 450 mV
                                     R3 = 10 k
            V3 = 300 mV                                                                      VUIT
                                                                    -9 V

                            FIGUUR 5.8: SOMMEERVERSTERKER

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 17

Elektriese Tegnologie: Elektronika             17                          DBE/November 2024
                                          NSS Vertroulik

          Gegee:

          R1 = R2 = R3 = 10 kΩ
          R4       = 100 kΩ (verstelbaar)
          V1       = 500 mV
          V2       = 450 mV
          V3       = 300 mV

          5.8.1        Verduidelik die doel van verstelbare weerstand R4 in die kring.                (2)

          5.8.2        Bereken die uitsetspanning indien R4 op 72 kΩ gestel is.                       (3)

          5.8.3        Noem       waarom    die    uitsetspanning met  die   formule
                       𝑉𝑈𝐼𝑇 = −(𝑉1 + 𝑉2 + 𝑉3 ) bereken kan word wanneer R4 op 10 kΩ
                       gestel is.                                                                     (1)

          5.8.4        Verduidelik die effek op die kring en sy uitset as die waarde van
                       R4 tot meer as 72 kΩ vermeerder word.                                          (2)

5.9       FIGUUR 5.9 hieronder toon die inset- en uitsetgolfvorms vir 'n kort
          tydkonstante in 'n passiewe RC-differensieerderkring. Beantwoord die vrae
          wat volg.

                                           VIN

                                            0

                                         VUIT
                                            0

                  FIGUUR 5.9: PASSIEWE RC-DIFFERENSIEERDERGOLFVORMS

          5.9.1        Verduidelik    die     primêre      funksie   van    'n       passiewe
                       differensieerderkring.                                                         (2)

          5.9.2        Teken, op die ANTWOORDBLAD vir VRAAG 5.9.2, die
                       uitsetgolfvorm vir 'n lang tydkonstante van die kring vir EEN volle
                       siklus.                                                                        (3)

5.10      Onderskei tussen 'n op-versterker-differensieerder en 'n op-versterker-
          integreerder met verwysing na kringkonfigurasie.                                            (2)
                                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 18

Elektriese Tegnologie: Elektronika                  18                     DBE/November 2024
                                               NSS Vertroulik

VRAAG 6: VERSTERKERS

6.1        Beskryf die term verswakking met verwysing na versterkers.                                 (2)

6.2        FIGUUR 6.2 hieronder toon 'n transistorversterker wat met weerstand
           RC = 800 Ω en 'n toevoerspanning van VCC = 12 V voorgespan is. Beantwoord
           die vrae wat volg.

      IC   (mA)
                                                                                           +Vcc
                                                                                           12 V
      15
                                                                          RC
                                                          RB             800 Ω

      10

                                                                   IB
                                                                                   Q
      5                                                                                     VKE
                                                                  VBE
                                                                 0,7 V

                                                           VKE                                    0V
              2     4     6     8    10   12    14   16
                              FIGUUR A                                     FIGUUR B

                   FIGUUR 6.2: GS-LASLYN EN TRANSISTOR-VOORSPANNING

           6.2.1        Verduidelik kortliks die doel van die GS-laslyn, soos in FIGUUR A
                        hierbo geteken.                                                               (1)

           6.2.2        Bepaal die waarde van VKE wanneer die basisstroom (IB) aan nul
                        gelyk is.                                                                     (1)

           6.2.3        Bepaal die ruspuntspanning vir 'n klas A-versterking. Gee 'n rede
                        vir jou antwoord.                                                             (2)

           6.2.4        Dui die ruspunt van VRAAG 6.2.3 op die ANTWOORDBLAD vir
                        VRAAG 6.2.4 aan.                                                              (2)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 19

Elektriese Tegnologie: Elektronika                  19                         DBE/November 2024
                                               NSS Vertroulik

6.3       Verwys na FIGUUR 6.3 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                Lae-                                     Hoë-
                             frekwensie                               frekwensie
                                reeks                                    reeks
                                          Middel-frekwensie-reeks
                     Vwins

                       AV

                   - 3 dB

                                                 Bandwydte

                                                                                  f (Hz)
                             f1 f2                                     f3 f4

                            Lae                                         Hoë
                        frekwensies                                 frekwensies

                                 FIGUUR 6.3: FREKWENSIEKROMME

          6.3.1        Identifiseer die versterkerkring waarvan die frekwensiekromme in
                       FIGUUR 6.3 afgelei word.                                                       (1)

          6.3.2        Verduidelik die term daling by die hoëfrekwensiegebied van 'n
                       versterker.                                                                    (1)

          6.3.3        Met verwysing na die frekwensiekromme hierbo, verduidelik
                       waarom die versterking daal by:

                       (a)     Hoë frekwensies                                                        (2)

                       (b)     Lae frekwensies                                                        (2)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 20

Elektriese Tegnologie: Elektronika                20                               DBE/November 2024
                                             NSS Vertroulik

6.4       FIGUUR 6.4 hieronder toon 'n versterkerkring. Beantwoord die vrae wat volg.

                      R1    Transformator               R3                                 luidspreker
                                  T1
                                                                        Transformator
                                                                            T2
                                       Q1                          Q2

                                                              C2                   C3
                     R2              RE1    C1          R4               RE2

                                                                                               0V

                                     FIGUUR 6.4: VERSTERKERKRING

          6.4.1        Identifiseer die versterker in FIGUUR 6.4 hierbo.                                     (1)

          6.4.2        Noem TWEE toestelle wat moontlik aan die sekondêre
                       aansluitpunte van transformator (T2), behalwe die luidspreker,
                       gekoppel kan word.                                                                    (2)

          6.4.3        Noem die funksie van die transformator T 1 in die kring.                              (1)

          6.4.4        Beskryf wat sal gebeur as 'n 16 Ω-, 10 W-luidspreker aan die uitset
                       van 'n 8 Ω-, 10 W-transformator (T2) in FIGUUR 6.4 hierbo
                       gekoppel word.                                                                        (3)

Kopiereg voorbehou                                                                      Blaai om asseblief

### Page 21

Elektriese Tegnologie: Elektronika                 21                                 DBE/November 2024
                                              NSS Vertroulik

6.5       FIGUUR 6.5 hieronder toon 'n balansversterker wat aan 'n luidspreker
          gekoppel is. Beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                                  +Vcc

                                        RB1
                                                                  NPN
                                                               transistor
                                                                  C

                                        RB2
              Insetsein
                                                              PNP
                                                           transistor       Luidspreker

                                                                                                  0V

                                     FIGUUR 6.5: BALANSVERSTERKER

          6.5.1        Identifiseer die tipe balansversterkerkring in FIGUUR 6.5 hierbo.                       (1)

          6.5.2        Verduidelik die funksie van kapasitor C in die kring.                                   (2)

          6.5.3        Teken, op die ANTWOORDBLAD vir VRAAG                                 6.5.3,     die
                       uitsetgolfvorm wat oor die PNP-transistor sal verskyn.                                  (3)

6.6       Verwys na FIGUUR 6.6 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                                +VCC
                                                                      T2

                                 R1      C1                                    C2               Uitset

                            T1
                                                         Q1

             Inset

                                 R2      C3         R3           CE
                                                                                                0V

                          FIGUUR 6.6: RADIOFREKWENSIEVERSTERKER

Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 22

Elektriese Tegnologie: Elektronika              22                               DBE/November 2024
                                           NSS Vertroulik

          6.6.1        Noem die doel van transistor Q1 in FIGUUR 6.6.                                   (1)

          6.6.2        Beskryf hoe die radiofrekwensie-versterkerkring ingestem kan word
                       om verskillende frekwensies te versterk.                                         (2)

          6.6.3        Teken 'n volledig benoemde frekwensiekromme van                         die
                       radiofrekwensieversterker op die ANTWOORDBLAD                            vir
                       VRAAG 6.6.3.                                                                     (4)

6.7       Verwys na FIGUUR 6.7 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                               +VCC

                                                                               RF smoorspoel
                                                                               RF-smoorspoel

                                          C2                              C4
                                                      R1

                                                 C3                                       uitset

                                                                     Q1

                                     L1
                                                      R2
                                                                R3        C5
           C1

                                                                                        0V
                                     L2

                                FIGUUR 6.7: HARTLEY-OSSILLATOR

          6.7.1        Bespreek kortliks die vryloop-effek van die tenkkring.                           (3)

          6.7.2        Noem EEN funksie van die koppelkapasitors C2 en C3 in
                       FIGUUR 6.7 hierbo.                                                               (2)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 23

Elektriese Tegnologie: Elektronika                23                         DBE/November 2024
                                             NSS Vertroulik

6.8       Verwys na FIGUUR 6.8 hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                                                                  +VCC

                                        RB                         RC

                                                                        C5
                                                                                    V UIT

                    C1         C2      C3
                                                                   Q1

                     R1         R2      R3                    R4   C4

                                                                                   0V

                     FIGUUR 6.8: RC-FASEVERSKUIWINGSOSSILLATOR

          6.8.1          Beskryf hoe die waardes van die kapasitors (C 1, C2, C3) en
                         weerstande (R1, R2, R3) in die terugvoernetwerk vir die
                         faseverskuiwingsossillator gekies word.                                 (2)

          6.8.2          Noem die ooreenkoms tussen 'n RC-faseverskuiwingsossillator
                         en 'n radiofrekwensie-versterkerkring met verwysing na hulle
                         werksfrekwensies.                                                       (2)

6.9       Onderskei tussen 'n RC-faseverskuiwingsossillator en 'n LC-ossillatorkring
          met verwysing na hulle terugvoerkringe.                                                (2)
                                                                                                 [45]

                                                                                  TOTAAL:        200

Kopiereg voorbehou

### Page 24

Elektriese Tegnologie: Elektronika                                                 DBE/November 2024
                                          NSS Vertroulik

                                         FORMULEBLAD
RLC-KRINGE                                  HALFGELEIERTOESTELLE
       1                                                      VUIT      RF 
XC                                         Wins A V                    
     2 fC                                                    VIN        IN 
                                                                          R
                                                          R 
XL  2 fL                                  VUIT  VIN    F 
                                                           RIN 
         1                                                   R 
fr                                         VUIT  VIN  1  F 
       2 LC                                                 RIN 

SERIE                                       SKAKELKRINGE
       VT                                                RF      RF       RF
IT                                         VUIT = - (V1 +V1        +V1 )
       Z                                                 R1      R2       R3
VL  I XL                                   VUIT   (V1  V2  V3  ....VN )
VC  I X C                                                     R2
                                            VFB = VVERS ×
VT  I Z                                                    R1 +R2
       XL  X   V   V    1            L
Q         C  L  C                      T=1,1×R1 C1
       Z    Z  VT  VT R              C

Z  R2  XL  XC 
                             2                   1
                                            𝑓=
                                                 T
VT      VR
                 2
                      VL  VC 
                                 2                             R2
                                            VSNEL =VUIT ×
                                                              R1 +R2
             R
Cos θ                                      VERSTERKERS
             Z
                 VR                             V
Cos θ                                      Ic  C            EN       VCC  VCE  ICRC
                 VT                             R     C
                                                       I
PARALLEL                                    A  20log o
                                              i         I
                                                         i
       I                                                 Vo
Cos θ  R                                   A V  20log
       IT                                                 V
                                                           i
IT  IR  IL  IC 
             2               2
                                            PO  I2  Z o
       VR                                              P
IR                                         A P  10log o
       R                                               P
                                                         i
     VC                                     A v dB   20logA
IC                                                                V
     XC
    V                                                         VUIT      RF 
IL  L                                      Wins A V                     
    XL                                                        VIN        RIN 
     R    R                                               1                                  1
Q                                         𝑓𝑂 =                                   𝑓𝑂 =
     XL X C                                          2𝜋√𝐿𝐶𝑇                               2𝜋√𝐿 𝑇 𝐶
     f                                                 1
BW  r                                      𝑓𝑂 =
     Q                                               2𝜋√6𝑅𝐶

Kopiereg voorbehou

### Page 25

Elektriese Tegnologie: Elektronika                                                           DBE/November 2024
                                                      NSS Vertroulik

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

VRAAG 5: SKAKELKRINGE

5.4.4
                                Snellerpuls

               0            1        2        3           4      5          6    t (s)

            +9 V

                                                                                         Dra punte na
            VUIT                                                                         antwoordeboek oor
                                                                                 t (s)

            -9V

                                                                                                        MOD

                                                        FIGUUR 5.4.4                                             (4)

5.5.1

                                          +toevoer
                                     2            7
                                                          6                 Uitset
                                         741
                                     3
                                                  4

                                          - toevoer                                      Dra punte na
                                                                                         antwoordeboek oor

                                                                       R2

                                                                                                         MOD

                                                        FIGUUR 5.5.1                                             (4)

Kopiereg voorbehou

### Page 26

Elektriese Tegnologie: Elektronika                          DBE/November 2024
                                     NSS Vertroulik

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

5.9.2

             VIN

                0

             VUIT

                0

                                                      Dra punte na
                                                      antwoordeboek oor

                                                                      MOD

                                      FIGUUR 5.9.2                              (3)

Kopiereg voorbehou

### Page 27

Elektriese Tegnologie: Elektronika                                              DBE/November 2024
                                               NSS Vertroulik

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

VRAAG 6: VERSTERKERS

6.2.4
             IC    (mA)

            15

            10

             5

                                                                            Dra punte na
                                                                      VKE   antwoordeboek oor
                       2     4       6     8    10    12    14   16
                                         FIGUUR A

                                                                                            MOD

                                                FIGUUR 6.2.4                                        (2)

Kopiereg voorbehou

### Page 28

Elektriese Tegnologie: Elektronika                            DBE/November 2024
                                     NSS Vertroulik

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

6.5.3
             +V

              0
                                                  t

             -V

             +V

              0
                                                  t
                                                      Dra punte na
                                                      antwoordeboek oor

             -V
                                                                      MOD

                                      FIGUUR 6.5.3                                (3)

Kopiereg voorbehou

### Page 29

Elektriese Tegnologie: Elektronika                                 DBE/November 2024
                                     NSS Vertroulik

SENTRUMNOMMER:

EKSAMENNOMMER:

ANTWOORDBLAD

6.6.3

             Wins

                                                      Frekwensie

                                                             Dra punte na
                                                             antwoordeboek oor

                                                                             MOD

                                      FIGUUR 6.6.3                                     (4)

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Electrical Technology May-June 2024 (Power Systems) Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-electrical-technology-2024-nsc-june-exam-question-paper-english/0d8d71f4-5725-40ea-9e29-a19e1c8a7867) — Electrical Technology · QP · 2024 · Eng
- [Electrical Technology May-June 2024 (Digital) Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-electrical-technology-2024-nsc-june-exam-question-paper-english/2b227e9b-0513-468e-8b1a-d4df808071cd) — Electrical Technology · QP · 2024 · Eng
- [ELEC TECH GR12 MEMO SEPT2024 Power Systems Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-gr12-memo-sept2024-power-systems-afrikaans/1a395c97-b838-42e6-9bd6-30a85a714b11) — Electrical Technology · Memo · 2024 · Afr
- [ELEC TECH GR12 MEMO SEPT2024 Power Systems English](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-gr12-memo-sept2024-power-systems-english/bea78337-b137-406a-9b4a-c6e631a84c9d) — Electrical Technology · Memo · 2024 · Eng
- [ELEC TECH GR12 MEMO SEPT2024 Electronics English](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-gr12-memo-sept2024-electronics-english/c80784c8-a9c8-49f8-b740-a29558fe2de9) — Electrical Technology · Memo · 2024 · Eng
- [ELEC TECH GR12 MEMO SEPT2024 Digital English](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-gr12-memo-sept2024-digital-english/cb603860-b00d-40c2-a36b-aa5e97b7d1e5) — Electrical Technology · Memo · 2024 · Eng

## More from Grade 12 Electrical Technology

- [Gr 12 Dig Elec ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-dig-elec-atp-2023-24/8d3b2ee7-1d14-498d-a86b-d9fc34674531) — ATP
- [ELECTRIC TECH (Digital) MEMO GR12 SEPT 2025 ENG watermark](https://www.hlayiso.com/library/electric-tech-digital-memo-gr12-sept-2025-eng-watermark/0a867070-2654-43cf-8e48-5037555e0c3d) — Memo · 2025 · Eng
- [Electrical Technology P1 (Electronics) (English) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/electrical-technology-p1-electronics-english-june-2025-possible-answers/4302563e-89b7-4f54-8a21-63b2020e985f) — Memo · 2025 · Eng
- [Electrical Technology Nov 2025 (Digital) MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-electrical-technology-2025-nsc-november-exam-memorandum/3b862a0c-6a87-4296-b5b6-09b072c7d1e9) — Memo · 2025 · Afr
- [ELEC TECH MEMO SEPT2023 Digital English](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-memo-sept2023-digital-english/1d2b04e7-c486-4f4e-9494-b0ccbcaf2ebb) — Memo · 2023 · Eng
- [ELEC TECH MEMO SEPT2023 Electronics English](https://www.hlayiso.com/library/elec-tech-memo-sept2023-electronics-english/5630ca3e-e352-4f96-81d0-64ec0103c0e9) — Memo · 2023 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
