# Geography Grade 10 NSC Term 1 Controlled Test 2023 QP (Afr) > Grade 10 Geography question paper from the NSC Term 1 Controlled Test 2023 (Afrikaans), 146 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/gr-10-geography-afrikaans-controlled-test-1-2023-question-paper/62da371e-4b2c-4caf-a6eb-98d7f3829d49 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Geography - Grade: Grade 10 - Language: Afrikaans - Document type: Question paper - Year: 2023 - Exam period: NSC Term 1 Controlled Test - Curriculum: CAPS - Pages: 146 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10) › [Geography](https://www.hlayiso.com/library/grade-10/geography) › [Geography Grade 10 NSC Term 1 Controlled Test 2023 QP (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-geography-afrikaans-controlled-test-1-2023-question-paper/62da371e-4b2c-4caf-a6eb-98d7f3829d49) ## About this document Geography · Grade 10 · NSC Term 1 controlled test · 2023 · Afrikaans. Question paper, 146 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 ASSESSERING- RAAMWERK VOORBEELDE GRAAD 10 INDEKS ITEM BLADSY NOMMER 1. KONTROLETOETS 1 EN 2 - 14 MERKRIGLYN 2. KONTROLETOETS 1 KOGNITIEWE ANALISE 15 3. KAARTWERK TAAK EN MERKRIGLYN 16 - 34 4. KAARTWERK TAAK KOGNITIEWE ANALISE 35 5. OPSTEL EN RUBRIEK 36 - 46 6. HALFJAAR EKSAMEN EN 47 – 66 MERKRIGLYN 7. HALFJAAR EKSAMEN KOGNITIEWE ANALISE 67 8. KONTROLETOETS 2 EN 68 -82 MERKRIGLYN 9. KONTROLETOETS 2 KOGNITIEWE ANALISE 83 10. FINALE EKSAMEN EN MERKRIGLYN 84 – 110 ### Page 2 11. FINALE EKSAMEN KOGNITIEWE ANALISE P1 111 12. FINALE EKSAMEN EN MERKRIGLYN 112 – 138 P2 13. FINALE EKSAMEN P2 KOGNITIEWE ANALISE 139 GRADE 10 VOORBEELD SBA ITEM 1 KONTROLETOETS 1 ### Page 3 GAUTENG DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEELD 2023 GEOGRAFIE KONTROLE TOETS 1 VRAESTEL GRAAD 10 AANTAL BLADSYE : 7 ### Page 4 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Hierdie vraestel bestaan uit vyf onderafdelings. 2. Beantwoord AL die vrae vir 60 punte. 3. Alle diagramme / uittreksels is ingesluit. 4. Laat 'n reël oop tussen onderafdelings van vrae. 5. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommering wat in die vraestel gebruik is. 6. MOENIE in die kantlyne van die Antwoordblad/ Folio-papier skryf NIE. 7. Waar moontlik, illustreer jou antwoorde met benoemde diagramme. 8. Vir paragraaf vrae kan jy verwys na EEN idee wat jy in diepte moet bespreek OF jy kan verwys na verskillende idees wat jy in mindere dieptes kan bespreek. 9. Skryf netjies en leesbaar. 1.1. Pas die stellings in Kolom A by die terme in Kolom B. Skryf slegs die vraagnommer en die korrekte letter neer, bv. 1.1.11 K. KOLOM A KOLOM B 1.1.1. Die hoeveelheid waterdamp in die lug A Doupunt uitgedruk as 'n persentasie van die hoeveelheid benodig vir versadiging van dieselfde temperatuur Isoterm 1.1.2. Oordrag van energie in die vorm van lang B golwe Aardstraling 1.1.3. 'n Klimaat met matige temperature, as C gevolg van die invloed van die see Lykant 1.1.4. Die temperatuur waarteen kondensasie D begin Sublimasie 1.1.5. Lyne op die weerkaart wat plekke met E dieselfde temperatuur verbind Relatiewe 1.1.6. Proses waardeur waterdamp in vloeistof F humiditeit verander wanneer dit afgekoel word Maritieme 1.1.7. Proses waardeur water van ys na gas G verander Kondensasie 1.1.8. Reënskadu aan hierdie kant van 'n berg H ### Page 5 1.2. Moontlike antwoorde word vir die beskrywing hieronder gegee. Kies die korrekte antwoord en skryf slegs die letter (A – D) langs die vraagnommer (1.1.1 – 1.1.7) neer. 1.2.1. Die verhouding tussen die hoeveelheid lig wat op 'n oppervlak val en die hoeveelheid wat weerkaats word, word genoem. A. Refleksie B. Libido C. Albedo D. Misleiding 1.2.2. Hierdie lyn op 'n kaart verbind plekke met dieselfde reënval. A. Isobaar B. Isomillimeter C. Isoterm D. Isohiet 1.2.3. Die laagste laag van die atmosfeer is die: A. Termosfeer B. Mesosfeer C. Troposfeer D. Stratosfeer 1.2.4. Die oordrag van energie deur middel van kontak is A. Geleiding B. Konveksie C. Transmissie D. Bestraling 1.2.5. Dit is een van die kweekhuisgasse. A. Metaan B. Stikstof C. Suurstof D. Argon 1.2.6. Die seestroom aan die Ooskus van Afrika is die: A. Indiese Oseaan B. Benguela C. Madagaskar D. Mosambiek ### Page 6 1.2.7. Windspoed word gemeet deur 'n instrument genaamd die …. A. Windwaan B. Wind sokkie C. Windmeter D. Barometer (7) 1.3 Verwys na die diagram hieronder, Figuur 1.6 wat die struktuur van die atmosfeer aandui en beantwoord die vrae wat volg: Figure 1.6 D C B A 1.3.1 Benoem die lae A, B, C en D onderskeidelik wat in die diagram aangetoon word. (4x1)(4) 1.3.2 Watter gas maak die grootste deel van die atmosfeer uit? (Stikstof, Suurstof of Argon) (1x1)(1) ### Page 7 1.3.3 In watter twee lae vind ons 'n toename in temperatuur met hoogte? (Gee die name van lae of slegs die letters) (2x1)(2) 1.3.4 Verskaf 'n verduideliking waarom die temperatuur in laag B toeneem. (1x2)(2) 1.3.5 Verduidelik hoekom laag A so 'n belangrike laag is. (2x2)(4) 1.3.6 Waarom kies langafstandvliegtuie om in die onderste deel van laag B te vlieg? (1X2)(2) [15] 1.4. Lees hierdie uittreksel oor aardverwarming en beantwoord dan die vrae wat volg. Aardverwarming Afrika loop 'n hoë risiko omdat aardverwarming verwoesting gaan saai - vloede en siektes sal na verwagting vererger Michael McCarthy LONDEN: Die wêreld se armes – en veral Afrika – sal hierdie eeu die swaarste getref word deur aardverwarming, sê ’n VN-verslag oor klimaatsverandering. Swaarder vloede oor die hele wêreld, erger droogtes, meer gewelddadige storms, mislukte landbou en verspreiding van siektes kan verwag word, waarsku die verslag. Die minderbevoorregtes en behoeftiges in ontwikkelende lande sal die impak die meeste voel, en die inkomstegaping met ontwikkelde lande sal groter word. Die verslag is die amptelike siening van die VN se interregeringspaneel oor klimaatsverandering (IPCC). Die studie van 1 000 bladsye vul ’n soortgelyke verslag oor die wetenskap van aardverwarming aan en kom tot die gevolgtrekking dat die wêreld se gemiddelde temperatuur teen 2100 met tot 6℃ sal styg met seevlakke wat gemiddeld tot 88 cm sal styg. In hoë breedtegrade sal die temperatuur waarskynlik hoër wees as die gemiddelde. Dit beteken gletsers en poolyskappe wat smelt, ontelbare spesies diere, plante en voëllewe wat uitsterf, landbougrond wat in woestyn verander, vis ondersteunende koraalriwwe vernietig, en laagliggende eilandstate in die Stille Oseaan en Karibiese Eilande onder water. Noordelike halfrond-lande sal waarskynlik warmer word, wat 'n toename in sterftes as gevolg van hittesteek in stede en die aanvang van tropiese siektes soos malaria en Wes-Nyl-virus sal meebring. Afrika, wat reeds ernstige ekonomiese en maatskaplike probleme ondervind, sou die kwesbaarste wees vir die gevolge van die verwarming. Siektevlakke kan opskiet, veral in oorvol stede langs die kus, wat ook 'n styging in seevlak in die gesig kan staar. In Europa sal die suidelike provinsies meer geneig wees om geraak te word, met 'n verhoogde risiko van watertekort en agteruitgang in grondkwaliteit wat die landbou sal beïnvloed. In meer noordelike lande sal ### Page 8 oorstromings erger wees en tropiese siektes kan endemies word. Roger Higman, Friends of the Earth se senior klimaatkampvegter het gesê: 'Hierdie ramp is in die ryk lande van die noorde gemaak. Regerings in nywerheidslande moet instem tot radikale besnoeiings in ons gebruik van steenkool, olie en gas, en 'n groot toename in die gebruik van hernubare krag. As ons nie nou optree nie, sal dit te laat wees.' Die wêreld se regerings sal vanjaar in Duitsland vergader om te probeer ooreenkom oor maniere om die Kyoto-protokol oor kweekhuisgasse te bereik. 1.4.1. Definieer aardverwarming. (1x1)(1) 1.4.2. Wat sal die gemiddelde toename in globale temperatuur teen 2100 wees? (1x1)(1) 1.4.3. Met hoeveel sal seevlakke gemiddeld styg as gevolg van hierdie temperatuurverhoging? (1x1)(1) 1.4.4. Bespreek kortliks die effek wat die temperatuurverhoging op Afrika sal hê. (2x2)(4) 1.4.5. Die artikel haal Roger Higman aan, wat sê: 'Hierdie ramp is gemaak in ryk lande van die noorde'. Verskaf bewyse uit die artikel om die mening wat in die aanhaling getoon word, te staaf (ondersteun). (2x1)(2) 1.4.6. Gee DRIE maniere waarop die planeet en sy inwoners deur hierdie styging in temperatuur geraak word. (3x2)(6) [15] ### Page 9 1.5. Bestudeer die FIGUUR 1.6 hieronder van die Sinoptiese Kaart en beantwoord die volgende vrae: 1.5.1. Identifiseer die lyne op hierdie sinoptiese weerkaart wat plekke met dieselfde druk verbind. (1x1) (1) 1.5.2. Wat is die druk interval op hierdie sinoptiese weerkaart? (1x1) (1) 1.5.3. In watter seisoen is hierdie kaart geteken? (1x1) (1) 1.5.4. Gee EEN rede vir jou antwoord in VRAAG 1.5.3. (1x2) (2) 1.5.5. Gebruik die volgende opskrifte om die weerstoestande by Kaapstad te beskryf. • Lugtemperatuur • Wolkbedekking (2x1)(2) 1.5.6. In die volgende 24 uur sal Kaapstad meer geneig wees om reën te ervaar as gevolg van die deurgang van ‘n kouefront. Verduidelik kortliks in 'n paragraaf van ongeveer 8 reëls die uitwerking van hierdie weerstoestand op die mense wat in die informele nedersettings woon en stel maatreëls voor wat ingestel kan word om hulle te help. (2x2)+(2x2) (8) TOTAAL =60 ### Page 10 GAUTENG DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEELD 2023 GEOGRAFIE KONTROLETOETS 1 MERKRIGLYNE GRAAD 10 AANTAL BLADSYE : 5 ### Page 11 1.1 1.1.1. F.√ 1.1.2. C. √ 1.1.3. G. √ 1.1.4. A. √ 1.1.5. B. √ 1.1.6. H. √ 1.1.7. E√ 1.1.8. D. √ (8x1)(8) 1.2.1.Refleksie √ 1.2.2.Isohiete√ 1.2.3.Troposfeer√ 1.2.4.Konduksie√ 1.2.5.Metaan√ 1.2.6.Mosambiek√ 1.2.7.Windmeter. √ 1.3.1 A = Troposfeer√ B = Stratosfeer√ C = Mesosfeer√ D = Termosfeer√ (4X1)(4) 1.3.2 Stikstof√ (1x1)(1) 1.3.3 B of Stratosfeer√ en D of termosfeer√ (2x1)(2) 1.3.4 Laag B bevat die osoonlaag wat absorbeer√√ ### Page 12 strale neem dus toe in temperature (1x2)(2) 1.3.5 Laag A is die troposfeer en belangrik omdat: (ENIGE TWEE) - dit gasse bevat wat nodig is vir lewe bv. suurstof vir mense en koolstofdioksied vir - plantgroei√√ - dit O2 bevat wat nodig is vir asemhaling en verbranding√√ - Wolke wat in hierdie laag voorkom, die aarde teen onvriendelike sonstrale beskerm√√ - Weer hier voorkom wat reënval verskaf√√ - Waterdamp atmosfeer afkoel√√ - Waterdamp die aarde van vog voorsien, bv. reënval, dou, sneeu√√ - dit die aarde beskerm teen skadelike sonstrale√√ - dit ons beskerm soos 'n kombers teen uiterste warm en koue toestande√√ - dit die aarde teen meteoriete beskerm√√ - dit toelaat dat veranderinge in weer plaasvind aangesien lug in staat is om hitte te versprei. √√ - Opvoeders moet asseblief ook ander redelike antwoorde aanvaar. √√ (2X2)(4) 1.3.6 Geen weerinmenging / geen wind / kalmte / geen reën / geen turbulensie √√ (1x2)(2) [15] 1.4 1.4.1 Aardverwarming is 'n wêreldwye toename in temperatuur. √ (1x1)(1) 1.4.2. 6o C√ (1x1)(1) 1.4.3. 88 cm√ (1x1)(1) 1.4.4. Daar sal 'n styging in siektevlakke in stampvol stede langs die kus wees en oorstromings van stampvol kusstede sal seevlak laat styg. √√ (2x2)(4) 1.4.5. Die ryk noordelike lande is dié wat groot nywerhede het wat groot hoeveelhede besoedeling genereer. Hierdie lande vernietig hul eie omgewings en ook die wêreld s'n omdat winde ens die besoedeling rondwaai. (2x1)(2) 1.4.6. Enige drie van die volgende: · Oorstromings √√ · Droogtes √√ · Gewelddadige storms √√ · Mislukte oeste, wat tot hongersnood kan lei √√ · Dier-, voël- en plantspesies kan uitsterf √√ · Verwoestyning √√ ### Page 13 · Koraalriwwe vernietig √√ · Laagliggende eilande het verdrink √ √ · Tropiese siektes – malaria ens. √√ · Bosbrande √√ · Sterftes wat verband hou met hittesteek √√ · Krimpende woude √√ · Verswakte grondkwaliteit √ √ · Ernstige watertekorte later √√ (3x2)(6) 1.5.1. Isobare√ (1x1) (1) 1.5.2. 4mb / hPa√ (1x1) (1) 1.5.3. Winter√ (1x1) (1) 1.5.4. • Groot verskille tussen doupunt en lugtemperatuur√√ • Kuslaag langs die ooskus√√ • Skoon lug√√ • Koue front nader√√ (ENIGE EEN) (1x2) (2) 1.5.6 • Lugtemperatuur= 18ºC√ • Wolkbedekking= ¾ wolkbedekking√ (2x1) (2) 1.5.7 Effek • Vernietiging van huise√√ • Mense sal dakloos wees√√ • Mense sal siek word√√ • Mense sal sterf√√ (2x2) (4) Verligtingsmaatreëls: • Hou waarskuwingsveldtogte om mense uit vloedgevoelige gebiede te hervestig. √√ • Berei noodsale/tente voor (tydelike skuiling) √√ • Ontplooi noodpersoneel√√ ### Page 14 Die bespreking moet beide die effekte en die verligtingsmaatreëls insluit√√ (2x2) (4) Enige VIER) [15] TOTAAL=60 KONTROLETOETS 1 KOGNITIEWE ROOSTER ### Page 15 GRAAD 10 VOORBEELD SBA ITEM 2 KAARTWERK ### Page 16 GAUTENG DEPARTEMENT VAN ONDERWYS 2023 GEOGRAFIE KAARTWERK TAAK 1 VRAESTEL GRAAD 10 AANTAL BLADSYE : 8 Leerder Naam en Van: VRAAG EEN TWEE DRIE VIER TOTAAL Merker Moderator Moontlike Punt 10 15 25 10 60 Hierdie vraestel bestaan uit 10 bladsye. ### Page 17 HULBRON MATERIAAL 1. ‘n Uittreksel vanuit topografiese kaart 2629 DB ERMELO. 2. Ortofotokaart 2629DB 5 ERMELO. 3. NOTA: Die hulpbron materiaal moet deur die skool ingeheenword vir eie gebruik. INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Skryf jou naam in die spasie wat op die voorblad voorsien word. 2. Beantwoord AL die antwoorde in die spasies wat in hierdie vraestel voorsien word. 3. Jy word voorsien van 1:50 000 topografiese kaart 2629DB ERMELO en 'n ortofotokaart van 'n deel van die gekarteerde gebied. 4. Jy moet die topografiese kaart en die ortofotokaart aan die einde van die sessie by die toesighouer inhandig. 5. Jy moet die leë bladsy agter in hierdie vraestel gebruik vir alle rofwerk en berekeninge. MOENIE hierdie bladsy van die vraestel losmaak nie. 6. Toon ALLE berekeninge en formules, waar van toepassing. Punte sal hiervoor toegeken word. 7. Jy mag 'n nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik. 8. Die area wat in ROOI op die topografiese kaart afgebaken is, verteenwoordig die area wat deur die ortofotokaart gedek word. ALGEMENE INLIGTING OOR ERMELO Ermelo is die opvoedkundige, industriële en kommersiële dorp van die Gert Sibande Distriksmunisipaliteit in Mpumalanga provinsie. Dit is beide 'n gemengde landbou- en mynboustreek. Dit is 210 km oos van Johannesburg geleë. Ermelo spog met ‘n pragtige skoonheid aangesien dit ideaal geleë is tussen die gras- en vleilandestreek. Hierdie skouspelagtige area bied aan besoekers die geleentheid om talle adrenalienpompende watersporte te geniet, asook visvang, swem en voëlkyk. Daar is verskeie nabygeleë skouspelagtige damme wat ook uitstekende visvang en ander vorme van watersport bied. Wildkyk kan in die Ermelo-omgewing geniet word. [https://www.sa-venues.com/attractionsmpl/ermelo.php] Ermelo Koördinate: 26.5124° S, 29.9856° O ### Page 18 VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE 1.1 Die vrae hieronder is gebaseer op die 1:50 000 topografiese kaart 2629 DB ERMELO, sowel as die ortofotokaart van 'n deel van die gekarteerde gebied. Verskeie opsies word as moontlike antwoorde vir die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf SLEGS die letter (A-D) in die blokkie langs elke vraag neer. 1.1 Ermelo is in die … provinsie. A. Mpumalanga B. Limpopo C. North- west D. Gauteng 1.2 Die afstand vanaf die T-aansluiting in blok A5 (topografiese kaart) na Chrissiesmeer deur gebruik te maak van die N17 hoofweg is… A. 18 km B. 35 km C. 36,65 km D. 53 km 1.3 Die kaartverwysing vir die kaart suid van ERMELO 2629DB 5 is … A. 2629DD B. 2629BD C. 2529DB 25 D. 2630DB 10 1.4 Die topografiese nommer 2629 verwys na … A. 29º O lengtegraad en 26º N breedtegraad B. 26º S lengtegraad and 29º O breedtegraad C. 26º S breedtegraad and 29º O lengtegraad D. 29º O breedtegraad and 26º N lengtegraad. 1.5 Die topografiese kaart dek ‘n….as die ortofotokaart. A. kleiner area van die werklikheid op 'n kleiner skaal B. groter area van die werklikheid op 'n kleiner skaal C. dieselfde area van die werklikheid op dieselfde grootte kaart D. kleiner area van die werklikheid op 'n groter skaal kaart ### Page 19 1.6 . Die kontoerinterval op die ortofotokaart is … meters. A. 20 B. 15 C. 10 D. 5 1.7 Die foto wat gebruik word om die ortofotokaart saam te stel is… A. Vertikale lugfoto B. Horisontale lugfoto C. Satellietbeeld D. Skuins lugfoto 1.8 Die hoogte van trigonometriese baken in blok D4 (topografiese kaart) is... A. 309 m. B. 1773,7 m. C. 2082,7 m. D. 1464,7 m. 1.9 Die konvensionele simbool vir 'n winkelsentrum is … A. ◼PS B. ◼S C. ◼W D. ◼K 1.10 Die skaduwees op die ortofotokaart dui aan dat die foto geneem is... A. tussen 08:00 – 10:00 B. tussen 10:00 –12:00 C. presies teen 12:00 D. tussen 12:00 – 14:00 (10 x 1) (10) [10] ### Page 20 VRAAG 2: KAARTWERK BEREKENINGE 2.1 Skakel die topografiese kaartskaal om in 'n woordskaal. (1 x 1) (1) _____________________________________________________ ____________________________________________________ 2.2 Bepaal die koördinate van 'n dam in blok D5 (topografiese kaart) (3 x 1) (3) deur die ontbrekende waardes hieronder in te vul. 26°33’___” S; 29⁰ ___’ ___” O. 2.3 Verwys na trigonometriese stasie 305 in blok D2 and trigonometriese stasie 309 in blok D4 op die topografiese kaart. 2.3.1 Gee die kompasrigting van trigonometriese stasie 305 vanaf (1 x 1) (1) trigonometriese stasie 309. _____________________________________________________ 2.3.2 Bepaal die Ware Peiling van trigonometriese stasie 305 vanaf (1 x 1) (1) trigonometriese stasie 309. _____________________________________________________ 2.3.3 Watter EEN (kompasrigting of ware peiling) sal 'n meer akkurate (2 x 1) (2) manier wees om rigting aan te dui? Verduidelik jou antwoord. _____________________________________________________ _____________________________________________________ 2.4 Bereken die Gemiddelde Magnetiese deklinasie vir die huidige jaar. Gemiddelde Magnetiese deklinasie =_____________________________ Verskil in jare: ________________________________________ (1) Gemiddelde jaarlikse verandering:__________________________________________ Totale verandering: ____________________________________ (1) Huidige magnetiese deklinasie: _____________________________ ______________________________ (2) ### Page 21 2.5 'n Gids wil 'n groep toeriste op 'n toer in die Ermelo-omgewing (1 x 2) (2) neem. Die gids sal 'n topografiese kaart van hierdie area gebruik om 'n roete te beplan. Noem die belangrikheid daarvan om die magnetiese deklinasie vir die huidige jaar te bereken voordat hulle op hul toer vertrek. _____________________________________________________ _____________________________________________________ 2.6 Gebruik jou antwoorde in VRAAG 2.3.2 en 2.4 om huidige (1 x 1) (1) magnetiese peiling te bereken. Magnetiese Peiling = Ware Peiling + Magnetiese Deklinasie _____________________________________________________ [15] VRAAG 3: TOEPASSING EN INTERPRETASIE Verwys na topografiese, ortofotokaart, vertikale foto's en alle bronne verskaf om die vrae hieronder te beantwoord. 3.1 Verwys na blok C2 op die topografiese kaart om die volgende vrae te beantwoord. 3.1.1 Watter bewyse is daar in hierdie blok dat boerdery hier plaasvind? (1 x 1) (1) _____________________________________________________ 3.1.2 Identifiseer TWEE bewyse vanaf die kaart wat die ontwikkeling van (2 x 1) (2) boerdery in hierdie blok ondersteun (bevoordeel). _____________________________________________________ _____________________________________________________ 3.1.3 Watter rol speel die ry bome in hierdie plaas? (1 x 2) (2) _____________________________________________________ _____________________________________________________ 3.1.4 Verduidelik waarom die uitbreiding van hierdie plaas na die (1 x 2) (2) noordooste beperk sou wees. _____________________________________________________ _____________________________________________________ ### Page 22 3.2 Bestudeer die grafiek wat die gemiddelde maandelikse reënval in Ermelo hieronder toon en beantwoord die vrae wat volg. 3.2.1 Ontvang Ermelo seisoenale reënval of reënval die hele jaar deur? (1 x 1) (1) _____________________________________________________ 3.2.2 Gee EEN bewys vanaf die klimaatsgrafiek en EEN bewys vanaf die topografiese kaart om jou antwoord op VRAAG 3.2.1 te ondersteun. (1 x 2) (2) Grafiek: _____________________________________________________ (1 x 2) (2) ________________________________________ Topografiese kaart:_____________________________________ ______________________________________ 3.2.3 Sal Ermelo kontinentale of maritieme klimaat ervaar? (1 x 1) (1) _____________________________________________________ 3.2.4 Gee ‘n rede vir jou antwoord in VRAAG 3.2.3. (1 x 2) (2) _____________________________________________________ _____________________________________________________ 3.2.5 Noem die seestroom wat aan die oostelike deel van Ermelo vloei. (1 x 1) (1) ### Page 23 3.3 Verwys na die rivier wat tussen blokke C3 en D3 invloei op die topografiese kaart 3.3.1 Is hierdie rivier 'n standhoudende of nie-standhoudende plant? Gee 'n rede vir jou antwoord. (a) Tipe rivier: (1 x 1) (1) __________________________________________ (1 x 2) (2) (b) Rede: ______________________________________________ 3.3.2 Noem die algemene rigting waarin hierdie rivier vloei en gee 'n rede vir jou antwoord. (1 x 2) (2) (a) Algemene vloei rigting: (1 x 2) (2) _________________________________ (b) Rede: ______________________________________________ ______________________________________________ 3.4 Verwys na Rioolwerke (J) op die topografiese kaart en in blokke (1 x 2) (2) A1 – 2 & B1 – 2 op die ortofotokaart. Lewer kommentaar oor die ligging van hierdie rioolwerke. _____________________________________________________ _____________________________________________________ [25] VRAAG 4 – GEOGRAFIESE INLIGTINGSTELSELS 4.1 Definieer die konsep GIS. (1 x 2) (2) _____________________________________________________ _____________________________________________________ 4.2 Wat is die TWEE historiese gebeurtenisse wat tot die ontwikkeling (2 x 1) (2) van GIS gelei het? _____________________________________________________ _____________________________________________________ ### Page 24 4.3 Die volgende verwys na die komponente van GIS. 4.3.1 Identifiseer die komponente A en B onderskeidelik. (2 x 1) (2) A: ___________________________________________________ B: ___________________________________________________ 4.3.2 Noem die rol wat komponent B op GIS speel. (1 x 1) (1) _____________________________________________________ _____________________________________________________ 4.3.3 Identifiseer ruimtelike kenmerk by 6 op die ortofotokaart en noem die belangrikheid daarvan vir die mense van Wesselton. (a) Identifiseer: (1 x 1) (1) _________________________________________ (1 x 2) (2) (b) Belankrikheid: ___________________________________________ ___________________________________________ [10] TOTAAL: 60 ### Page 25 GAUTENG DEPARTEMENT VAN ONDERWYS 2023 GEOGRAFIE KAARTWERK TAAK 1 MERKRIGLYN GRAAD 10 Hierdie merkriglyn bestaan uit 10 bladsye. VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE Die vrae hieronder is gebaseer op die 1:50 000 topografiese kaart 2629 DB ERMELO, sowel as die ortofotokaart van 'n deel van die gekarteerde gebied. ### Page 26 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde vir die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf SLEGS die letter (A-D) in die blokkie langs elke vraag neer. 1.1 Ermelo is in die … provinsie. A Mpumalanga B Limpopo C D North- west Gauteng D 1.2 Die afstand vanaf die T-aansluiting in blok A5 (topografiese kaart) na Chrissiesmeer deur gebruik te maak van die N17 hoofweg is… A. 18 km B. 35 km C C. 36,65 km D. 53 km 1.3 Die kaartverwysing vir die kaart suid van ERMELO 2629DB 5 is … A. 2629DD B. 2629BD C. 2529DB 25 D D. 2630DB 10 1.4 Die topografiese nommer 2629 verwys na … A. 29º O lengtegraad en 26º N breedtegraad B. C. 26º S lengtegraad and 29º O breedtegraad 26º S breedtegraad and 29º O lengtegraad C D. 29º O breedtegraad and 26º N lengtegraad. 1.5 Die topografiese kaart dek ‘n….as die ortofotokaart. A. kleiner area van die werklikheid op 'n kleiner skaal B. groter area van die werklikheid op 'n kleiner skaal C. dieselfde area van die werklikheid op dieselfde grootte kaart D. kleiner area van die werklikheid op 'n groter skaal kaart 1.6 . Die kontoerinterval op die ortofotokaart is … meters. A. 20 A ### Page 27 B. 15 C. 10 D. 5 1.7 Die foto wat gebruik word om die ortofotokaart saam te stel is… A. Vertikale lugfoto B. Horisontale lugfoto C. Satellietbeeld A D. Skuins lugfoto 1.8 Die hoogte van trigonometriese baken in blok D4 (topografiese kaart) is... A. 309 m. B. 1773,7 m. C. 2082,7 m. B D. 1464,7 m. 1.9 Die konvensionele simbool vir 'n winkelsentrum is … A. ◼PS B. ◼S C. ◼W C D. ◼K 1.10 Die skaduwees op die ortofotokaart dui aan dat die foto geneem is... A. tussen 08:00 – 10:00 B. tussen 10:00 –12:00 C. presies teen 12:00 D D. tussen 12:00 – 14:00 (10 x 1) (10) [10] VRAAG 2: KAARTWERK BEREKENINGE ### Page 28 2.1 Skakel die topografiese kaartskaal om in 'n woordskaal. (1 x 1) (1) • Een sentimeter (1cm) op die kaart verteenwoordig vyftigduisend sentimeter in werklikheid (50000cm) (1) 2.2 Bepaal die koördinate van 'n dam in blok D5 (topografiese kaart) (3 x 1) (3) deur die ontbrekende waardes hieronder in te vul. 26°33’37” (1)S; 29⁰ 59’ (1) 27” (1) O. [AANVAAR +/- 2” – 4” VERSKIL] 2.3 Verwys na trigonometriese stasie 305 in blok D2 and trigonometriese stasie 309 in blok D4 op die topografiese kaart. 2.3.1 Gee die kompasrigting van trigonometriese stasie 305 vanaf (1 x 1) (1) trigonometriese stasie 309. • W/WNW (1) 2.3.2 Bepaal die Ware Peiling van trigonometriese stasie 305 vanaf (1 x 1) (1) trigonometriese stasie 309. 273° (1) 2.3.3 Watter EEN (kompasrigting of ware peiling) sal 'n meer akkurate (2 x 1) (2) manier wees om rigting aan te dui? Verduidelik jou antwoord. • Ware Peiling (1) Rede: Dit gee die korrekte koördinate/ligging in grade (1) 2.4 Bereken die Gemiddelde Magnetiese deklinasie vir die huidige jaar. Gemiddelde magnetiese deklinasie = 18°34’ Wes van ware Noord Verskil in jare: 2023 – 2013 = 10 years (1) Gemiddelde verandering: 4’ W Totale verandering: 4’ x 10yrs = 40’W (1) Huidige magnetiese deklinasie: 18°34’ + 40’ (1) = 19° 14’ Wes van ware Noord (1) 2.5 'n Gids wil 'n groep toeriste op 'n toer in die Ermelo-omgewing (1 x 2) (2) neem. Die gids sal 'n topografiese kaart van hierdie area gebruik om 'n roete te beplan. Noem die belangrikheid daarvan om die magnetiese deklinasie vir die huidige jaar te bereken voordat hulle op hul toer vertrek. • Dit hou aan om te verander elke jaar (2) • Om die korrekte rigting te bepaal (2) • Om nie te verdwaal nie (2) ### Page 29 • Om ware Noord te bepaal (2) 2.6 Gebruik jou antwoorde in VRAAG 2.3.2 en 2.4 om huidige (1 x 1) (1) magnetiese peiling te bereken Formule: Magnetiese Peiling = WP + MD 273 ° + 19° 14’ = 292° 14’ (1) [15] VRAAG 3: TOEPASSING EN INTERPRETASIE Verwys na topografiese, ortofotokaart, vertikale foto's en alle bronne verskaf om die vrae hieronder te beantwoord. 3.1 Verwys na blok C2 op die topografiese kaart om die volgende vrae te beantwoord. 3.1.1 Watter bewyse is daar in hierdie blok dat boerdery hier plaasvind? (1 x 1) (1) • Bewerkte lande (1) 3.1.2 Identifiseer TWEE bewyse vanaf die kaart wat die ontwikkeling van (2 x 1) (2) boerdery in hierdie blok ondersteun (bevoordeel). • Riviere en damme/beskikbaarheid van water (1) • Grondwater (1) • Geleidelike grond/vrugbare grond (1) • Noord gerigte hange (1) [ENIGE TWEE] 3.1.3 Watter rol speel die rye bome op die plaas? (1 x 2) (2) • Kan as veiligheids heining dien/ beskerming (2) • Help om gewasse te beskerm teen sterk winde (2) [ENIGE EEN] 3.1.4 Verduidelik waarom die uitbreiding van hierdie plaas na die (1 x 2) (2) noordooste beperk sou wees. • Heuwelagtige gebied/steil hange na die noord-ooste (2) • Daar is tekens van ‘n natuurlike water verskynsel/ rivier/ en dam ( uitbreiding van die plaas kan die vloei van die rivier/dam na die noord-ooste beperk) (2) [ENIGE EEN] 3.2 Bestudeer die grafiek wat die gemiddelde maandelikse reënval in ### Page 30 Ermelo hieronder toon en beantwoord die vrae wat volg. 3.2.1 Ontvang Ermelo seisoenale reënval of reënval die hele jaar deur? (1 x 1) (1) • Seisoenale (1) 3.2.2 Gee EEN bewys vanaf die klimaatsgrafiek en EEN bewys vanaf die topografiese kaart om jou antwoord op VRAAG 3.2.1 te ondersteun. Grafiek: Hoogste reënval tydens somer maande (September– (1 x 2) (2) April) (2) : Klein/laagste tot geen reën in winter maande (Mei - Aug) (2) Topografiese kaart: Nie-standhoudende/ Periodiese (1 x 2) (2) rivers/water (2) : Baie damme / Reservoirs / Windpompe = Besproeiing geïmplementeer(2) [ENIGE EEN] 3.2.3 Sal Ermelo kontinentale of maritieme klimaat ervaar? (1 x 1) (1) Kontinentale(1) 3.2.4 Gee ‘n rede vir jou antwoord by VRAAG 3.2.3. (1 x 2) (2) Geleë verder weg van die see (2) Klimaat word beïnvloed deur kontinentale oppervlaktes (2) [ENIGE EEN] 3.2.5 Noem die seestroom wat aan die oostelike deel van Ermelo vloei. (1 x 1) (1) Warm Mosambiek seestroom (1) ### Page 31 3.3 Verwys na die rivier wat tussen blokke C3 en D3 invloei op die topografiese kaart. 3.3.1 Is hierdie rivier 'n standhoudende of nie-standhoudende plant? Gee 'n rede vir jou antwoord. (a) Tipe rivier: Standhoudende (1) (1 x 1) (1) (b) Rede: Dit het 'n blou soliede lyn wat deurlopende vloei (1 x 2) (2) aandui deur die jaar. (2) 3.3.2 Noem die algemene rigting waarin hierdie rivier vloei en gee 'n rede vir jou antwoord. (1 x 2) (2) (a) Algemene vloeirigting: Noord/NNW (2) (b) Rede: sytakke sluit teen 'n skerp hoek by die hoofrivier (1 x 2) (2) aan in 'n noordelike rigting (2) : Posissie van die damwal (2) [ENIGE EEN] 3.4 Verwys na Rioolwerke (by J) op die topografiese kaart en in blokke (1 x 2) (2) A1 – 2 & B1 – 2 op die ortofotokaart. Lewer kommentaar oor die ligging van hierdie rioolwerke. • • Dit gee slegte reuke af en daarom is dit weg van woongebiede en die SSK geleë (2) • • Dit is op 'n goedkoop grond/oop grond geleë (2) OF • Die ligging van die rioolwerke is nie ideaal nie aangesien dit naby woongebiede geleë is (slegte reuke/besoedeling sal die inwoners in die omgewing negatief beïnvloed en rioolwerke kan eiendomswaarde verlaag) (2) [ENIGE EEN] [25] VRAAG 4 – GEOGRAFIESE INLIGTINGSTELSELS 4.1 Definieer die konsep GIS (1 x 2) (2) • is 'n rekenaarprogram wat gebruikers toelaat om geografiese data op verskillende maniere te werk, te manipuleer en te vertoon? (KONSEP) (2) 4.2 Wat is die TWEE historiese gebeurtenisse wat gelei het tot die (2 x 1) (2) ontwikkeling van GIS? ### Page 32 • WWI and WWII – gebruik van lugfotos (1) • Koue oorlog – gebruik van satellietbeelde (1) 4.3 Die volgende diagram toon die komponente van GIS 4.3.1 Identifiseer die component A en B afsonderlik. (2 x 1) (2) A: Sagteware (1) B: Mense (1) 4.3.2 Watter rol speel die component by B op GIS. (1 x 1) (1) • Mense doen geografiese navorsing. (1) • Mense besluit oor watter soort data benodig word. (1) • Mense versamel en vang data in GIS in. (1) • Mense verwerk, interpreteer, analiseer en manipuleer inligting.(1) • Mense ontwikkel GIS-sagteware en hardeware. (1) [ENIGE EEN] 4.3.3 Identifiseer ruimtelike kenmerk by 6 op die ortofotokaart en stel die belangrikheid daarvan vir die mense van Wesselton. (a) Identifisering: Hospitaal (1) (1 x 1) (1) (b) Belangrikheid: Bied mediese sorg/uitgebreide behandeling aan siekes(2) 1 x 2) (2) • Hulle is toegerus met mediese toerusting wat help met die diagnose en behandeling van baie soorte siektes (2) ### Page 33 • Hulle help ook met die bevordering van gesondheid, die verskaffing van inligting oor die voorkoming van siektes en die verskaffing van kuratiewe dienste (2) • Bied indiensneming (bied veelvuldige gesondheidsorgpersoneel, bv. dokters, verpleegsters en interns) aan die gemeenskap van Wesselton (2) [10] TOTAAL: 60 ### Page 34 KAARTWERK TAAK KOGNITIEWE ROOSTER ### Page 35 GRADE 10 VOORBEELD SBA ITEM 3 OPSTEL ### Page 36 TAAK TIPE: ARGUMENTERENDE OPSTEL ONDERWERP: AARDVERWARMING DRAFT OF INSTRUCTIONS AND INFORMATION TO EDUCATORS AND LEARNERS 1. This Assessment Task is set according to guidelines and assessment options as presented in the Geogra CAPS document and the GDE SBA Guideline. 2. This Assessment Task consists of TEN sections/steps. You must complete all steps. 4. The task may/must be completed in TEN phases. 5. VAK The total time allocated to this task is from: Term GEOGRAFIE 1 (Phase 1) to Consolidation and Completion in Term 2 (Phase 2) 5. The completion of all ten steps of this task should not go beyond the second term. KODE : GEOG 7. All information is included in this Research Guideline document. 8. The research can be typed or handwritten but must be clear and legible. 9. Marking MUST be completed in RED pen.: GRAAD 10 10 First level Moderation (HOD/Senior Teacher) MUST be completed in BLACK pen. 11. Second level Moderation (Cluster/Circuit/District Teacher Moderator) MUST be completed in GREEN p KWARTAAL : EEN 12. Subject Advisor Moderation (District) MUST be completed in ORANGE pen DATUM : Maart 2023 KWARTAAL GEWIG % : 25 TOTAAL : 100 ### Page 37 INSTRUKSIES EN INLIGTING AAN OPVOEDERS 1. Hierdie assesseringstaak word opgestel volgens riglyne en assesseringsopsies soos aangebied in die FET Geography CAPS - Implementation of the Abridged Section 4 Amendements 2022. 2. Leerders kan hul hulpbronne na die klas bring. 3. Opvoeders moet die onderstaande rubriek gebruik om die opstel na te sien. 4. Die rubriek moet aan die leerders uitgedeel word voordat die taak voltooi is 5. Opvoeders moet die taak met die leerders bemiddel. Moet dit nie net uitdeel nie. 6. Datum vir voltooiing: Maart 2022. 7. Berei jouself voor as opvoeder voordat u die opstel aan die leerders fasiliteer. RIGLYN VIR DIE OPVOEDER OM DIE SKRYF VAN 'N OPSTEL TE FASILITEER: DIE ATMOSFEER Gee vir leerders die uittreksel en QR-kode op bladsy 2 gebaseer op aardverwarming en klimaatsverandering. Leer leerders om 'n (argumentatiewe opstel) oor aardverwarming te skryf en fokus op die volgende sleutelpunte: • Aardverwarming is die grootste bedreiging wat ons in die gesig staar • As ons dit nie aanpak nie, is die gevolge grimmig (baie ernstig) • Ons kan dit aanpak en ons is reeds besig! Bespreek verskillende punte rakende Aardverwarming deur middel van gevallestudies om leerders bewus te maak van die onderwerp. INSTRUKSIES EN INLIGTING AAN DIE LEERDERS 1. Hierdie Assesseringstaak is opgestel volgens die riglyne en assesseringsopsies soos voorgestel in die VDO Geografie KABV – Implementasie van die Verkorte Seksie 4 Wysigings 2022. 2. Jy kan enige bron gebruik om jou te help om die opstel te skryf. 3. Jou opstel moet 1 ½ – 2 getikte bladsye of 3 – 4 geskrewe bladsye wees (uitsluitend die voorblad, breinkaart en bibliografie) • Fontgrootte : 12 • Tema font : Arial • Font kleur : swart • Reëlspasiëring : 1.5 ### Page 38 4. Gebruik die meegaande uittreksel oor Aardverwarming, asook die QR kode wanneer jy die opstel skryf. 5. Die meegaande rubriek sal dien as ‘n gids tydens jou aanbieding. 6. Sluitingsdatum vir inhandiging: Maart 2023 DIE UITVOERING VAN DIE TAAK • U opstel moet argumentatief wees en relevant tot die groep artikels wat u verkry het. • Definisie van argumenterende opstel ‘n Argumenterende opstel is ‘n tipe opstel wat argumente oor beide kante van ‘n saak bied. Dit kan wees dat beide kante ewe gebalanseerd aangebied word, of dit kan wees dat die een kant kragtiger aangebied word as die ander. Dit hang alles van die skrywer af en watter kant hy/sy die meeste ondersteun. Die algemene struktuur van ‘n argumentatiewe opstel is soos volg: o Inleiding: Aandagtrekker, Agtergrond, Ingligting, Verklaring o Liggaam: Paragrawe (Elke paragraaf moet ‘n belangrike argument bied wat aan die leser oorgedra word). o Teenargument: ‘n Argument om vroeër argumente te weerlê en gewig te gee aan die werklik posisie. o Gevolgtrekking: Herformulering van die stelling, Belangrikste punte, Slotopmerkings. o {{{ • Funksie van ‘n argumenterende opstel. o ‘n Argumenterende opstel bied beide kante van ‘n saak aan. Dit bied egter die een kant in ‘n meer positiewe lig as die ander kant sodat lesers kant beweeg na die kant wat die skrywer beoog. Die belangrikste funskie van hierdie soort opstel is om ‘n saak op ‘n oortuigende manier oor te dra aan die leser en die volledige prentjie aan hul voor te stel. ### Page 39 • Voorbeelde: o Belangrikheid van die atmosfeer. o Oorsake en gevolge van osoonuitputting. o Die vermindering van osoonuitputting. o Kweekhuiseffek. o Aardverwarming: Bewyse, oorsake, en gevolge, met verwysing tot Afrika. o Die impak van klimaat en klimaatsverandering op Afrika se omgewing en mens. o Voormalige V.S.A. President, Donald Trump se siening oor klimaatsverandering en aardverwarming wat nie werklik bestaan nie. In teenstelling tot; Tiener-klimaatsveranderingsaktivis, Greta Thunberg se siening oor klimaatsverandering wat ‘n werklike krisis is waarmee die mensdom tans gekonfronteer word. DIE UITVOERING VAN DIE TAAK Skryf ‘n argumenterende opstel oor aardverwarming deur te fokus op die volgende: • Aardverwarming is die grootste gevaar wat ons bedreig • As ons dit nie oplos nie, kan die gevolge daarvan ernstig wees • Ons kán dit oplos en ons is alreeds daarmee besig! Jou opstel moet oor die volgende beskik: ➢ ‘n voorblad ➢ ‘n breinkaart ➢ ‘n inleiding ➢ ‘n liggaam en slot, asook ➢ ‘n bibliografie ### Page 40 Aardverwarming brand die Aarde Sir James Bevan, Chief Executive of the Environment Agency Royal Society 24 September 2018 Greta Thumberg’s UN speech: “Change is coming whether you like it or not” Aardverwarming is een van die probleme wat bekend is aan almal in die wêreld. Dit is die produk van die mensdom se voortuitgang sonder om ag te slaan op ons natuurlike omgewing. Af en toe probeer lande om ‘n oplossing vir die probleem te vind. Onlangse studies het dit onteenseglik bewys dat die temperatuur van die atmosfeer jaarliks toeneem. Die toename van koolstofdioksied in die atmosfeer word beskou as ‘n bydraende faktor vir hierdie globale fenomeen. Die gevolg hiervan is ‘n toename van 1 grade Fahrenheit jaarliks. Dit is nie slegs die verantwoordelikheid van verskillende regerings om stappe te neem om dit te keer nie. Dit is hoog tyd dat sterk besluite geneem moet word en almal saamstaan om ons land en planeet teen ondergang te red. Elkeen van ons het ‘n plig om te doen wat ons kan om hierdie dreigende ramp af te weer. Sommige eenvoudige maatreëls is genoeg om hierdie groot probleem die hoof te bied. Bill Gates sê die beëindiging van die COVID-19- pandemie is 'makliker' as die oplossing vir klimaatsverandering. Die vermindering van die uitstoot van kweekhuisgasse verg die gesamentlike poging van regerings regoor die wêreld, het Gates gesê. Microsoft se medestigter en biljoenêr-klimaataktivis Bill Gates het Sondag beweer dat die uitwissing van klimaatsverandering moeiliker sal wees as om die koronaviruspandemie te beëindig. Gates, wat die afgelope jaar miljoene in die koronavirus-hulpverlening aangewend het, het aan die BBC gesê dat die beëindiging van die pandemie 'baie, baie maklik' is in vergelyking met die klimaatkrisis, wat erger sal word, tensy regerings wêreldwyd hiermee help. ### Page 41 Trouens, Gates het gesê dat die finansiering van 'n oplossing vir klimaatsverandering 'die wonderlikste ding is wat die mensdom nog gedoen het'. Tans stort die wêreld jaarliks ongeveer 50 biljoen ton kweekhuisgasse in die atmosfeer uit. Die doel is om die vrystelling netto nul te verlaag, wat beteken dat die ewewig gevind moet word tussen die kweekhuisgasse wat in die atmosfeer vrygestel word en die kweekhuisgasse wat verwyder word. Die vermindering van hierdie emissies verg die gesamentlike inspanning van regerings regoor die wêreld, het hy betoog. "Ons moet prys seine hê om vir die private sektor te sê dat ons groen produkte wil hê," het Gates gesê. Regerings sal nie net baie moet belê in die navorsing en ontwikkeling van nuwe groen produkte nie, maar hulle moet ook toelaat dat hierdie produkte en tegnologieë in die mark groei, berig die verslaggewer. Alhoewel hierdie poging meer as net een persoon verg, het Gates tydens 'n onderhoud oor die '60 minute' van die CBS gesê dat hy $ 7 miljoen per jaar betaal om sy eie koolstofvoetspoor te verminder. Afgesien van sy eie pogings, moedig Gates ander aan - as hulle dit kan bekostig - om koolstofverrekenings en groen produkte te koop wat die wêreld nader aan netto-vrystelling kan bring. Sy hoop is dat sodoende die produksiekoste vir die vermindering van koolstofvrystellings sal daal, terwyl die kwaliteit van produkte sal styg. Alhoewel dit moeilik sal wees, het Gates gesê dit is nie onmoontlik nie. 'Daar is dae wat dit baie moeilik lyk,' het hy gesê. "As mense dink dit is maklik, is hulle verkeerd. As mense dink dat dit onmoontlik is, is hulle verkeerd." [Bron: https://www.foxbusiness.com/lifestyle/bill-gates-60-minutes-climate-change] ### Page 42 ARGUMENTERENDE OPSTEL Tipe Vrae Bespreek krities... Tot watter mate … ARGUMENTERENDE OPSTEL Opening: • dit word dikwels gesê dat.../ baie mense beweer dat... • in hierdie tyd.../ deesdae../ • Ons leef in ‘n tyd waar baie van ons... • ...hoogs debatteerbare kwessie wat verskillende opinies het • Dikwels bespreek, selde verstaan... • Dit is vanselfsprekend een van die mees belangrikste kwessies wat ons vandag in die gesig staar • Die volgende opstel kyk na beide kante van die kwessie Inleiding: • Eerstens kom ons kyk na…/ Om meet te begin… • Eerstens is dit die moeite werd om te ondersoek.. • Tweedens…/Derdens… • Verder../ Daarby…/ Wat is meer../ Ergste van als… • Nog ‘n punt wat verder niks beteken nie../ Nog ‘n punt om te oorweeg ### Page 43 • Laastens…/ Finaal…/ Laastens maar nie die minste nie Idees aan te bied en voorbeelde te gee • Wanneer dit kom by..(selfstandige naamwoord) • In terme van.. • Met respek tot.. • Nie net…maar ook… Resultaat en rede uit te druk • As gevolg van.. • ...het gelei tot.. • Rekening van... • Een rede agter dit... Slot • Om als op te som.. • As als oorweeg word.. • As beide kante van die argument opgesom word.. • Die voordele van.. [Bron: https://www.google.co.za/search?q=essay+writing&source] ### Page 44 RUBRIEK/MERKRIGLYN 0 1-2 3-4 VOORBLAD Geen voorblad, Netjies, maar Netjies met alle sommige inligting relevante inligting, Slegs naam. ontbreek. soos naam, onderwerp, klasgroep. 0 1-3 4-7 8-10 BEPLANNING Geen breinkaart. Breinkaart dui die Breinkaart dui die Breinkaart dui die punt van punt van punt van bespreking bespreking bespreking duidelik aan. duidelik aan. Drie duidelik aan. Drie Twee sentrale sentrale idees sentrale idees en idees sonder sonder gevolgtrekking gevolgtrekking gevolgtrekking word op die word op die word op die breinkaart breinkaart breinkaart aangedui aangedui. aangedui 1 2-4 5-7 8-10 INLEIDING Probleem is vaag of Inleiding stel die Inleidende Goed ontwikkelde onduidelik. onderwerp maar paragraaf bevat 'n inleidende Agtergrondbesonderhede verduidelik nie paar paragraaf bevat is skynbaar ewekansige die agtergrond agtergrondinligting gedetailleerde versameling van inligting, van die probleem en stel die agtergrond. onduidelik of nie verwant voldoende nie. probleem, maar 'n Duidelike aan die onderwerp nie Die probleem verduidelik nie verduideliking van word gestel, maar met behulp van die probleem en het gebrek aan detail nie. 'n detail. Stel die onderwerpstelling. onderwerp van die opstel aan 1-5 6-10 11-15 16-20 HOOF PUNTE ➢  Drie hoofpunte word ➢ Drie ➢ Drie hoofpunte ➢ Drie hoofpunte LIGGAAM bespreek, met geen hoofpunte is is goed is goed PARAGRAWE logiese organisasie nie swak ontwikkel, ontwikkel met ➢  Paragrawe is swak ontwikkel maar ondersteunend saamgestel en is sonder ondersteunen e detail lukraak geskryf ondersteunen de detail ➢  Paragrawe ➢  Sentrale idee word de detail ontbreek erken nie goed bespreek nie, ➢  Paragrawe ➢  Paragrawe voortdurend met geen navorsing nie is baie swak erken standpunt of ➢  Geen opponerende saamgestel voortdurend sentrale idee standpunte in en is lukraak standpunt of ➢ paragrawe nie geskryf sentrale idee Opponerende ➢  Geen struktuur nie ➢ Sentrale ➢ Sommige standpunte idee word nie opponerende word opgesom goed standpunte ➢ Logiese, bespreek nie word opgesom dwingende en het nie ➢  Dit is 'n vordering van behoorlike logiese idees in opstel navorsing nie vordering van ➢ Duidelike ➢ Geen idees in opstel struktuur opponerende ➢ Duidelike ➢  Organisasie standpunte in struktuur vloei glad, die paragrawe ➢  Organisasie leser dink nie vloei skaars ➢ Geen ➢  Navorsing is daaraan struktuur nie gedoen ➢ Navorsing is gedoen en goed in die paragrawe Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [GEOGRAPHY P1 GR10 QP NOV2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geography-p1-gr10-qp-nov2018-afrikaans/54e2ee45-d729-4f25-9317-d95f6fe505c3) — Geography · QP · 2018 · Afr - [GEOGRAPHY P1 GR10 QP NOV2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-geography-2018-national-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/eec1fa0f-8d72-4d44-8043-f651f1cd0ac4) — Geography · QP · 2018 · Afr - [GEOGRAPHY P2 GR10 QP NOV 2018 AFR](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-geography-2018-national-november-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/1876bc51-45e4-46f6-b7b7-1616b9646797) — Geography · QP · 2018 · Afr - [GEOGRAPHY P1 GR10 QP NOV2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geography-p1-gr10-qp-nov2017-afrikaans/27a2ce66-b3ee-4251-bce1-25749849d7e1) — Geography · QP · 2017 · Afr - [GEOGRAPHY P1 GR10 QP NOV2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-geography-2017-national-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/3f1160c6-acbd-40b0-a189-974c662d4eb5) — Geography · QP · 2017 · Afr - [GEOGRAPHY P2 GR10 NOV2017-Afr-QP](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-geography-2017-national-november-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/802cb06f-d260-43e8-8190-f4f0f83d5f88) — Geography · QP · 2017 · Afr ## More from Grade 10 Geography - [Gr10-Geografie-OG-studyguide LR](https://www.hlayiso.com/library/gr10-geografie-og-studyguide-lr/2ab1d1d1-d663-402d-95b1-0d6300b5f44b) — Guide - [Gr 10 Geo ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-geo-atp-2023-24/3c6b7f67-534b-4a7c-9268-0464a4b829f8) — ATP - [FS Geography Grade 10 March 2025 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/fs-geography-grade-10-march-2025-qp-and-memo/1140962c-f861-493f-a8fc-7fc29994a5e2) — QP + Memo · 2025 - [LP Geography Grade 10 June 2025 P1 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-geography-grade-10-june-2025-p1-and-memo/a1991f99-db75-463a-8559-ab3f8f66bd67) — QP + Memo · 2025 - [EC Geography Grade 10 June 2024 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/ec-geography-grade-10-june-2024-qp-and-memo/75f06c3e-9c6b-48f3-bcc2-4be18c48492e) — QP + Memo · 2024 - [GEO P1 Gr10 ANNEX NOV2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geo-p1-gr10-annex-nov2020-afrikaans/a0a28adf-d617-40ab-b33c-7ec1bfbeee78) — Addendum · 2020 · Afr ## Collection - [Grade 10 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-10/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.