# Business Studies Grade 12 P1 Gauteng June 2024 Memo (Afr)

> Grade 12 Business Studies Paper 1 memorandum from the Gauteng June Exam 2024 (Afrikaans), 29 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p1-afrikaans-june-2024-possible-answers/34271221-4073-4298-81a4-6d75eebb1aa4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: Gauteng June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 P1 Gauteng June 2024 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p1-afrikaans-june-2024-possible-answers/34271221-4073-4298-81a4-6d75eebb1aa4)

## About this document

Business Studies · Grade 12 · Gauteng June Exam · 2024 · Afrikaans. Memorandum, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                 JUNIE EKSAMEN
                   GRAAD 12

                        2024
                 NASIENRIGLYNE

                   BESIGHEIDSTUDIES

                     (VRAESTEL 1)

29 bladsye

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
                                                        BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                        (VRAESTEL 1)             GR12 0624

NOTAS AAN NASIENERS

INLEIDING

Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die volgende
verseker:
(a) Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid van die nasienstandaard
(b) Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
(c) Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum nasieners oor
     die hele provinsie
(d) Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die vak by
     skole/onderwysinstellings

1.    Vir nasien- en modereringsdoeleindes word die volgende kleure aanbeveel:

      Nasiener:                     Rooi
      Dept Hoof:                    Groen
      Distrik Moderator:            Oranje
      Provinsiale Moderator:        Pienk

2.    Kandidate se antwoorde vir AFDELINGS B en C moet in volsinne wees. Dit sal egter
      van die aard van die vraag afhang.

3.    Omvattende nasienriglyne word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
      Behoorlike oorweging moet gegee word aan ŉ antwoord wat korrek is, maar:

      •   ŉ Ander uitdrukkingswyse gebruik word as wat in die nasienriglyne gegee word
      •   Uit ŉ ander bron kom
      •   Oorspronklik is
      •   ŉ Ander benadering gebruik

      LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

4.    Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate verskaf word en ken
      punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord onduidelik is of ŉ mate
      van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word, byvoorbeeld een punt in plaas van
      die maksimum van twee punte.)

5.    Die woorde 'Submaks' word gebruik om die toekenning van punte binne ŉ vraag of
      subvraag te vergemaklik.

6.    Die doel daarvan om punte (gelei deur 'maks' in die uiteensetting van die punte) aan
      die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te verseker met die
      nasien van die skrifte asook met berekeninge en modereringsproses.

                                             2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
                                                          BESIGHEIDSTUDIES
                                 NASIENRIGLYNE
                                                          (VRAESTEL 1)              GR12 0624

7.    Subtotale van vrae moet in die regterkanttlyn geskryf word. Omkring die subtotale,
      soos aangedui by die toekenning van punte wat aan die einde van elke vraag
      verskyn. Dit moet deur 'maks' in die nasienriglyne van punte gelei word. Slegs die
      totaal vir elke antwoord moet binne die linkerkantlyn langs die toepaslike
      vraagnommer verskyn.

8.    In ŉ indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord relevant wees en verband
      hou met die vraag.

9.    Korrekte nommering van antwoorde van vrae of subvrae in AFDELING A en B word
      sterk aanbeveel. Indien die nommering verkeerd is, volg die volgorde van die
      kandidaat se antwoorde. Kandidate sal gepenaliseer word, indien laasgenoemde nie
      duidelik is nie.

10.   Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui aan met
      ŉ 'H'.

11.   Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik word:

      11.1   Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om te
             antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale (positiewe en
             negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA verminder tyd en koste
             wat spandeer word  op lang siviele hofgedinge.

      11.2   Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate verwag om
             te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale (positiewe
             en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie geval word van kandidate ook
             verder verwag om hulle antwoorde te ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA
             verminder tyd en koste wat spandeer word op lang siviele hofgedinge, want
             die werkgewer sal nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die
             werknemer te betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank
             as wat die besigheid kan bewys dat daar nie agterlosigheid was nie. '

      LET WEL:     1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'analiseer'.
                   2. Let op die plasing van die merkie () in die toekenning van punte.

12.   Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag, die kognitiewe
      werkwoord wat gebruik is, die puntetoekenning in die nasienriglyn en die konteks van
      elke vraag.

      Kognitiewe werkwoorde, soos:

      12.1   Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel voor, (lys
             nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in kandidate se antwoorde
             nie. Die uiteensetting van punte vir elke stelling/antwoord sal dus aan die
             einde daarvan verskyn.

                                               3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
                                                           BESIGHEIDSTUDIES
                                  NASIENRIGLYNE
                                                           (VRAESTEL 1)              GR12 0624

      12.2     Definieer, beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, onderskei/toon verskille,
               differensieer, vergelyk, tabuleer, regverdig, ontwerp, analiseer, evalueer,
               evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer diepgaande begrip,
               toepassing en beredenering. Die punte moet dus meer objektief toegeken
               word om te verseker dat assessering volgens die vasgestelde norme geskied,
               sodat eenvormigheid, konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word.

13.   Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord in
      AFDELING B en C gee waar slegs een antwoord gevra word.

14.   AFDELING B

      14.1 Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE
           VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui aan deur ŉ lyn
           deur die ongemerkte gedeelte te trek.

               LET WEL:    1. Dit is slegs van toepassing waar die getal feite
                              gespesifiseer word.
                           2. Die bogenoemde is ook van toepassing op antwoorde in
                              AFDELING C (waar van toepassing).

      14.2 Indien twee feite in een sin geskryf word, ken die VOLLE krediet aan die
           kandidaat toe. Punt 14.1 hierbo geld steeds.

      14.3 Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te
           gee, beredeneer dit by die NSV om alternatiewe antwoorde te finaliseer.

14.4 Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

      14.4.1    Waar die getal feite gespesifiseer word, vrae wat vereis dat kandidate
                moet 'beskryf/verduidelik kan dit soos volg nagesien word:
                • Feit: 2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyne)
                • Verduideliking: 1 punt (twee punte sal in Afdeling C toegeken word)
                Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyne gegee om die
                toekenning van punte te vergemaklik.

      14.4.2    Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet die puntetoekenning
                gelei word deur die aard van die vraag en die maksimumpunte in die
                nasienriglyne toegeken.

14.5 EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep, wat
     een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit ŉ
     scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B EN C
     (waar van toepassing).

                                               4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
                                                          BESIGHEIDSTUDIES
                                    NASIENRIGLYNE
                                                          (VRAESTEL 1)              GR12 0624

15.     AFDELING C

15.1 Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:
           Inleiding
                                      Maksimum:
           Inhoud
                                         32
           Gevolgtrekking/Slot
           Insig                           8
           TOTAAL                          40
15.2       Insig bestaan uit die volgende komponente:
      Struktuur/Uitleg   Is daar ŉ inleiding, liggaam en ŉ gevolgtrekking?                    2
      Ontleding en       Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-opskrifte
      interpretasie      te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van wat gevra
                         word, getoon word?
                                                                                              2
                         Punte toegeken volgens die gids hieronder:
                         Alle opskrifte aangespreek:        1(EEN 'A')
                         Interpretasie (16 tot 32 punte): 1(EEN 'A')
      Sintese            Is daar relevante besluite/feite/antwoorde geneem op grond van       2
                         die vrae?
                         Opsie 1: Slegs relevante feite: 2 punte (Geen '-S')
                                     Waar ŉ kandidaat 50% of meer (twee tot vier
                                     subvrae) van die vraag slegs met relevante feite
                                     beantwoord; geen '-S' verskyn in die linkerkantlyn
                                     nie. Ken die maksimum van TWEE (2) punte vir
                                     sintese toe
                         Opsie 2:    ŉ Paar relevante feite: 1 punt (Een '-S')
                                     Waar ŉ kandidaat minder as 50% (slegs een
                                     subvraag) van die vraag beantwoord met slegs OF
                                     ŉ paar relevante feite; een '-S' verskyn in die
                                     linkerkantlyn. Ken ŉ maksimum van EEN (1) punt
                                     vir sintese toe.
                         Opsie 3:    ŉ Paar relevante feite: 1 punt (Een '-S')
                                     Waar ŉ kandidaat VIER subvrae beantwoord, maar
                                     een subvraag van die vraag sonder relevante feite;
                                     een '-S' verskyn in die linkerkantlyn. Ken ŉ
                                     maksimum van EEN (1) punt vir sintese toe.
                         Opsie 4:    Geen relevante feite nie: 0 punt (Twee '-S')
                                      Waar ŉ kandidaat minder as 50% (slegs een
                                      subvraag) van die vraag sonder relevante feite
                                      beantwoord; twee '-S' verskyn in die linkerkantlyn.
                                      Ken ŉ NUL-punt vir sintese toe.
      Oorspronklikheid   Is daar bewyse van een of twee voorbeelde, nie ouer as twee (2)       2
                         jaar nie, wat op aktuele inligting, huidige neigings en ontwikkelings
                         gebaseer is?
                                                                         TOTAAL VIR INSIG:     8
                                                                        TOTAAL VIR FEITE: 32
                                                   TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32): 40

                                                5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
                                                         BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                         (VRAESTEL 1)              GR12 0624

       LET WEL:    1.    Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word uit
                         die inleiding en gevolgtrekking nie.
                   2.    Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.
                   3.    Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                         INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur ŉ
                         verduideliking ondersteun word nie.

15.3   Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ŉ simbool, bv. ('S, A, -S en/of O').

15.4   Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord/
       nasienriglyne vir elke vraag aangedui.

15.5   Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS/MAKS punte vir elke onder-
       afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal is,
       maar lees verder vir oorspronklikheid “O”.

15.6   Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte vir
       insig soos volg aan: (S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese, O – Oorspronk-
       likheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                    INHOUD                         PUNTE
                      Feite                       32 (maks.)
                       S                               2
                       A                               2
                       S                               2
                       O                               2
                    TOTAAL                            40

15.7   Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum wat
       aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
       Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
       (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan. (Sien
       PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

15.8   Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/vertolk, kry hy/sy steeds
       punte vir uitleg/struktuur.

15.9   Indien ŉ ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
       antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning/
       subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

                                              6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
                                                         BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                         (VRAESTEL 1)             GR12 0624

15.10   15.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

        15.10.2 Met ingang van November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig
                aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte () sal
                geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv. 'Produkontwikkeling
                is ŉ groeistrategie waar ondernemings poog om nuwe produkte in
                bestaande markte bekend te stel.' 

                 Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                 kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

15.11   Met ingang November 2017 sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite in
        die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld nie. Dit
        sal deur die aard van die vraag bepaal word.

                                              7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
                                             BESIGHEIDSTUDIES
                             NASIENRIGLYNE
                                             (VRAESTEL 1)        GR12 0624

AFDELING A (VERPLIGTEND)
VRAAG 1

1.1 1.1.1 C 

    1.1.2 B 

    1.1.3 D 

    1.1.4 A 

    1.1.5 B 
                                                                (5 x 2)   (10)

1.2 1.2.1 dubbel 

    1.2.2 skuldberaders 

    1.2.3 plasing 

    1.2.4 versekering 

    1.2.5 werkloosheidsversekering 
                                                                (5 x 2)   (10)

1.3 1.3.1 E 

    1.3.2 D 

    1.3.3 J 

    1.3.4 B 

    1.3.5 C 
                                                                (5 x 2)   (10)
                                                 TOTAAL AFDELING A:        30
                                             UITEENSETTING VAN PUNTE
                                               VRAAG 1         PUNTE
                                                 1.1             10
                                                 1.2             10
                                                 1.3             10
                                               TOTAAL            30

                                        8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
                                                       BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                       (VRAESTEL 1)            GR12 0624

AFDELING B

Sien slegs die antwoorde op die EERSTE TWEE vrae na.

VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWINGS

2.1 Soorte intensiewe strategieë
    •   Markontwikkeling 
    •   Produkontwikkeling 
    •   Markpenetrasie 
    LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                                  (2 x 1)   (2)

2.2 Strategiese bestuursproses
    OPSIE 1
    • Daar moet ŉ duidelike visie/missiestelling/meetbare/realistiese doelwit in plek
        wees. 
    • Identifiseer geleenthede/swakhede/sterkpunte/bedreigings deur ŉ omgewings/
        situasie-analise te doen. 
    • Instrumente beskikbaar vir omgewingsanalise kan ŉ SSGB-analise/Porter se Vyf
        Kragte-model/PESTWO analise/nywerheidsanalise-instrument insluit. 
    • Formuleer alternatiewe strategieë om op die uitdagings te reageer. 
    • Ontwikkel (ŉ) aksieplan(ne) wat die take wat uitgevoer moet word/spertye wat
        nagekom moet word/bronne wat bekom moet word, moet insluit. 
    • Implementeer gekose strategieë deur dit aan alle belanghebbendes deur te
        gee/besigheidsbronne te organiseer/personeel te motiveer. 
    • Deurlopende evaluering/monitering/meet van strategieë om regstellende aksie te
        onderneem. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die strategiese
    bestuursproses.
                                               OF
    OPSIE 2
    • Besighede moet hulle visie-/missiestelling hersien/analiseer/hertoets. 
    • Doen ŉ omgewingsontleding deur modelle soos SSGB/PESTWO/Porter se Vyf
        Kragte te gebruik. 
    • Formuleer ŉ strategie, soos ŉ defensiewe/afleggingstrategie. 
    • Implementeer ŉ strategie deur gebruik te maak van ŉ templaat soos ŉ
        aksieplan.
    • Beheer/Evalueer/Monitor die geïmplementeerde strategie om gapings/afwykings
        in die implementering te identifiseer. 
    • Neem regstellende stappe om te verseker dat doelwitte/doelstellings bereik
        word. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die strategiese
    bestuursproses.
                                                                                   Maks.   (6)

                                             9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
                                                     BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                     (VRAESTEL 1)            GR12 0624

2.3 Uitdaging in die besigheidsomgewings                                                   (4)

                  UITDAGINGS                                OMGEWING
                       2.3.1                                  2.3.2
        a) Hulle sukkel om hul lening aan                    Makro 
           die bank af te betaal weens die
           voortdurende styging in
           rentekoerse. 
        b) Die bestuur het opgemerk dat hul                   Mikro 
           missiestelling redelik oud is en
           opgedateer moet word. 
                                     Maks (2)                                   Maks (2)

    LET WEL:     1.   Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                 2.   Moenie punte toeken vir uitdagings wat nie volledig uit die
                      scenario aangehaal word nie.
                 3.   Moenie punte toeken vir die besigheidsomgewing as dit nie
                      gekoppel is aan die uitdaging nie.

2.4 Regte van werkgewers volgens die WAV
     • Vorm  werkgewersorganisasies. 
     • Vorm ŉ bedingingsrade  vir die doel van kollektiewe bedinging. 
     • Werkgewers het die reg om werknemers uit te sluit  wat betrokke is by
        onbeskermde/onwettige staking/arbeidsaksie. 
     • Werknemers wat betrokke is by onbeskermde stakings/wangedrag soos geweld
        of intimidasie tydens stakings,  af te dank. 
     • Reg om nie ŉ werker wat aan ŉ beskermde staking deelgeneem het te betaal
        vir dienste/werk wat hulle nie tydens die staking gedoen het nie. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die regte van werkgewers in
    terme van die WAV.
                                                                               Maks.       (6)
2.5 Pilare van BBSEB

    2.5.1    Bestuur beheer 

    2.5.2    Toepassing van bestuurbeheer op besighede

             • Stel swart mense  in senior uitvoerende-/bestuursposisies aan. 
             • Betrek swart werknemers  by die strategiese
               besluitnemingsprosesse. 
             • Verseker en prioritiseer dat swart vrouens verteenwoordig word  in
               bestuur. 
             • Besighede bepaal punte in beide bestuur en eienaarskap as hulle meer
               as 25% van hul aandele aan swart beleggers verkoop  sodat sommige
               van hulle direkteure kan word. 
             Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die implikasie van
             bestuursbeheer as ŉ BBSEB-pilaar vir besighede.
             LET WEL: Moenie punte toeken vir antwoorde wat in die scenario
                          aangehaal is nie.                                      Maks.     (6)
                                            10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                                      BESIGHEIDSTUDIES
                              NASIENRIGLYNE
                                                      (VRAESTEL 1)             GR12 0624

2.6 PESTWO elemente

   2.6.1   Wetlik
           • Wetlike vereistes vir die bedrywighede van sekere soorte besighede  is
             tydrowend. 
           • Hoë regskoste verbonde aan die verkryging van ŉ lisensie/handelsmerk/
             patent/kopiereg  kan die vestiging van sommige besighede verhoed. 
           • Sekere wette soos WGI/WBDV  kan ŉ direkte impak op
             sakebedrywighede hê. 
           • Wettigheid van besigheidskontrakte  kan sakebedrywighede beperk. 
           Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe die wetlike faktor
           as ŉ PESTWO-element uitdaging aan besighede stel.                  Maks.        (4)

   2.6.2   Sosiaal
           • Kliënte sal dalk nie produkte kan bekostig nie  weens lae-
              inkomstevlakke/hoë werkloosheid. 
           • Besighede is dalk nie vertroud met die taal  van hul kliënte nie. 
           • Sommige kliënte verkies dalk om hul geld op mediese rekeninge te
              spandeer  vir die behandeling van chroniese siektes. 
           • Hoë misdaadsyfer kan die handelsure van besighede beïnvloed  wat tot
              verminderde wins lei. 
           Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe die sosiale faktor
           as ŉ PESTWO-element uitdagings aan besighede stel.                     Maks.    (4)

                                           11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
                                                      BESIGHEIDSTUDIES
                               NASIENRIGLYNE
                                                      (VRAESTEL 1)           GR12 0624

2.7 Stappe in strategie-evaluering
    • Ondersoek die onderliggende basis van ŉ besigheidstrategie. 
    • Kyk vorentoe en agtertoe in die implementeringsproses. 
    • Vergelyk die verwagte prestasie met die werklike prestasie. 
    • Meet besigheidsprestasie om die redes vir afwykings te bepaal en hierdie redes te
        ontleed. 
    • Neem regstellende aksie sodat afwykings reggestel kan word. 
    • Bepaal spesifieke datums vir beheer en opvolg. 
    • Stel ŉ tabel op van die voordele en nadele van ŉ strategie. 
    • Besluit oor die gewenste uitkoms. 
    • Oorweeg die impak van die strategiese implementering in die interne en eksterne
        omgewings van die onderneming. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die stappe in strategie-
    evaluering.
    LET WEL: Aanvaar stappe in enige volgorde.                                   Maks.     (6)
                                                                                          [40]

                                                            UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                  VRAAG 2   PUNTE
                                                                     2.1       2
                                                                     2.2       6
                                                                    2.3.1      2
                                                                    2.3.2      2
                                                                     2.4       6
                                                                    2.5.1      2
                                                                    2.5.2      6
                                                                    2.6.1      4
                                                                    2.6.2      4
                                                                     2.7       6
                                                                  TOTAAL       40
VRAAG 3: BESIGHEIDSGELEENTHEDE

3.1 Salarisbepalingsmetodes
    • Stukwerk 
    • Tydverwant 
    LET WEL: Sien slegs die eerste TWEE (2) na.                                 (2 x 1)    (2)

                                           12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
                                                      BESIGHEIDSTUDIES
                               NASIENRIGLYNE
                                                      (VRAESTEL 1)            GR12 0624

3.2 Keuringsprosedure

    OPSIE 1
    • Bepaal regverdige assesseringskriteria waarop keuring gebaseer sal word. 
    • Aansoekers moet die aansoekvorms/curriculum vitae en gesertifiseerde
        persoonlike dokumente/ID's/bewys van kwalifikasies inhandig. 
    • Sorteer dokumente/CV's ontvang volgens die assesserings-/keuringskriteria. 
    • Keur/Bepaal watter aansoeke aan die minimum posvereistes voldoen en skei dit
        van die res van die aansoekers. 
    • Voorlopige onderhoude word gevoer indien baie geskikte aansoeke ontvang is
        om geskikte kandidate te identifiseer. 
    • Gaan verwysings na om die inhoud van CV's te verifieer soos maak kontak met
        vorige werkgewers om werskervaring na te gaan. 
    • Stel ŉ kortlys saam van potensiële geïdentifiseerde kandidate. 
    • Kandidate wat gekortlys is kan aan verskillende soorte keuringstoetse soos
        vaardigheidstoetse onderwerp word. 
    • Nooi aansoekers/kandidate wat gekortlys is vir ŉ onderhoud. 
    • ŉ Geskrewe aanbod word aan die gekose kandidaat gemaak. 
    • Lig onsuksesvolle kandidate in oor die uitslag van die aansoek./Sommige
        advertensies dui die spertyd aan vir aankondiging van slegs aan suksesvolle
        kandidate. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die keuringsprosedure as ŉ
    menslikehulpbronaktiwiteit.
                                              OF
    OPSIE 2
    • Ontvang dokumentasie soos aansoekvorms en sorteer dit volgens die kriteria
        van die pos. 
    • Evalueer CV's en stel ŉ kortlys op/Keur die aansoekers. 
    • Gaan inligting op CV's na en kontak die verwysings. 
    • Hou voorlopige siftingsonderhoude om aansoekers te identifiseer wat nie vir die
        pos geskik is nie, al voldoen hulle aan al die vereistes. 
    • Assesseer/Toets kandidate wat vir senior posisies aansoek gedoen het om te
        verseker dat die beste kandidaat gekies word. 
    • Voer onderhoude met kandidate wat gekortlys is. 
    • Bied ŉ geskrewe aanbod aan die gekose kandidaat. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die keuringsprosedure as ŉ
    menslikehulpbronaktiwiteit.
    LET WEL: Prosedure kan in enige volgorde wees.                                Maks.   (6)

3.3 Onderhoude

    3.3.1   Rol van die onderhoudvoerder voor die onderhoud uit die scenario
            • Hy het ŉ stel vrae voorberei wat tydens die onderhoude gevra sal
                word. 
            • Hy het ook ŉ geskikte plek vir die onderhoude bespreek. 
            LET WEL: 1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                        2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                           aangehaal word.                                     (2 x 1)    (2)

                                           13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
                                                       BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                       (VRAESTEL 1)            GR12 0624

    3.3.2    Doel van ŉ onderhoud as ŉ menslike hulpbronaktiwiteit
             • Verkry inligting oor die sterk- en swakpunte  van elke kandidaat. 
             • Help die werkgewer om ŉ keuse/ingeligte besluit  te neem oor die mees
                 geskikte kandidaat. 
             • Pas die inligting deur die aansoeker verskaf  by die posvereistes. 
             • Skep ŉ geleentheid waar inligting oor die besigheid  en aansoeker
                 uitgeruil kan word. 
             • Bepaal ŉ kandidaat se geskiktheid  vir ŉ pos. 
             • Evalueer die vaardighede/persoonlike karaktereienskappe  van die
                 aansoeker. 
             Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van ŉ
             onderhoud as ŉ menslikehulpbronaktiwiteit.                            Maks.    (4)

3.4 Betekenis van totale gehaltebeheer /TGB
    • TGB is ŉ geïntegreerde stelsel/metodologie wat regdeur die organisasie
        toegepas word , om te help om gehalteprodukte/-dienste te ontwerp/produseer/
        voorsien aan klante. 
    • Dis ŉ denkrewolusie in bestuur , waar die hele besigheid as klant-geöriënteerd
        in alle besigheidsbedrywighede bedryf word. 
    • Maak dit vir besighede moontlik om voortdurend op die lewering van produkte/
        dienste te verbeter  om sodoende klante se behoeftes te bevredig. 
    • Bestuur verseker dat elke werknemer verantwoordelik is  vir die gehalte van
        sy/haar werk/optrede/aksies. 
    • Fokus op die bereiking van klantetevredenheid  en soek voortdurende
        verbetering in al die besigheid se prosesse, produkte en dienste. 
    • Neem stappe om die volle betrokkenheid  en samewerking van alle
        werknemers in die verbetering van kwaliteit te verseker. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die beskrywing van totale
    gehaltebeheer (TGB).                                                        Maks.       (4)

3.5 Gehalte konsepte vanuit die scenario                                                    (6)

            GEHALTE KONSEPTE                                MOTIVERINGS
3.5.1 Gehalteprestasie                    VFS verseker dat alle departemente
                                            saamwerk om dieselfde gehaltestandaarde te
                                            verkry. 
3.5.2 Gehaltebestuur                      Die bestuurder van VFS gebruik verskeie
                                            tegnieke om die kwaliteit van hul produkte te
                                            verbeter. 
                                Submaks (4)                                   Submaks (2)

LET WEL:     1.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
             2.   Ken punte toe vir die gehaltekonsepte, selfs al is die aanhaling
                  onvolledig.
             3.   Moenie punte vir die motivering toeken as die gehaltekonsepte
                  verkeerd geïdentifiseer is nie.                                 Maks.     (6)

                                            14

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
                                                       BESIGHEIDSTUDIES
                                NASIENRIGLYNE
                                                       (VRAESTEL 1)             GR12 0624

3.6 BDKH-model/stappe
    Beplan 
    • Besighede moet die probleem identifiseer. 
    • Ontwikkel ŉ plan vir die verbetering van prosesse en stelsels. 
    • Beantwoord vrae soos 'wat om te doen' en 'hoe om dit te doen'. 
    • Beplan die metode en benadering. 
                                                                                 Stap (2)
                                                                           Beskrywing (1)
                                                                            Submaks (3)

     Doen 
     • Besighede moet die verandering op ŉ klein skaal implementer. 
     • Implementeer die prosesse en stelsels. 
     • Tydens hierdie stap poog die implementeerders om die verandering effektief en
       akkuraat uit te voer wat op die plan of metode gebaseer is.
     • Hierdie stap is noodsaaklik om te bepaal of die verandering lewensvatbaarheid of
       potensiaal het.
                                                                                Stap (2)
                                                                          Beskrywing (1)
                                                                            Submaks (3)

     Kontroleer/Analiseer/Ontleed 
     • Gebruik data om resultate van verandering te analiseer/ontleed. 
     • Bepaal of dit ŉ verskil gemaak het. 
     • Kontroleer of die prosesse doeltreffend werk. 
     • Assesseer/Bepaal of dit werk/of dinge volgens plan verloop. 
                                                                                 Stap (2)
                                                                           Beskrywing (1)
                                                                            Submaks (3)

     Handel soos nodig/Gepaste optrede 
     • Stel die verbetering in werking. 
     • Ontwikkel strategieë om deurlopend te verbeter. 
     • Indien die verandering suksesvol was, implementeer dit op ŉ groter skaal. 
     • Die proses moet deurlopend hersien word. 
                                                                                 Stap (2)
                                                                          Beskrywing (1)
                                                                            Submaks (3)
     Enige ander relevante antwoord wat verband hou met hoe besighede die stappe van
     die BDKH-model kan toepas om die gehalte van hul produkte te verbeter

     LET WEL: Aanvaar stappe in enige orde.                                        Maks.    (6)

                                            15

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
                                                      BESIGHEIDSTUDIES
                               NASIENRIGLYNE
                                                      (VRAESTEL 1)           GR12 0624

3.7 Gehalte-aanwysers van die finansiële funksie
    • Verkry kapitaal  vanaf die mees toepaslike/beskikbare/betroubare bronne. 
    • Onderhandel beter rentekoerse  om sodoende finansiële kostes laag te hou. 
    • Stel begrotings op  om effektiewe toedeling van finansiële hulpbronne te
       verseker. 
    • Hou finansiële rekords op datum  om betyds/akkurate belastingbetalings te
       maak. 
    • Ontleed strategieë  om winsgewendheid te verhoog. 
    • Belê surplusfondse  om bronne van passiewe inkomste te skep. 
    • Implementeer finansiële beheermaatreëls/-stelsels  om bedrog te voorkom. 
    • Implementeer kredietverlening-/skuldinvorderingsbeleide  om kontantvloei te
       monitor. 
    • Stel akkurate finansiële state  betyds/gereeld op. 
    • Akkurate analisering en interpretering van finansiële inligting. 
    • Belê in strategieë wat die besigheid sal help  om winsgewend te bly. 
    • Vermy oor-/onder-kapitalisering  sodat finansiële bronne doeltreffend aangewend
       sal word. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die gehalte-aanwysers van die
    finansiële funksie.                                                          Maks.   (4)

3.8 Impak van byvoordele op besighede
    Positiewe/Voordele
    • Aantreklike byvoordeelpakkette kan lei tot hoër werknemerbehoud/ verminder
      werknemersomset. 
    • Lok gekwalifiseer/geskoolde/ervare werknemers wat positief kan bydra tot die
      besigheidsdoelwitte. 
    • Verbeter produktiwiteit wat lei tot hoër winsgewendheid. 
    • Dit verhoog werknemerstevredenheid/lojaliteit/moraal aangesien hulle bereid
      is om die ekstra myl te loop. 
    • Besighede spaar geld aangesien voordele belastingaftrekbaar is. 
    • Byvoordele kan as hefboom tydens salaris-onderhandelinge gebruik word. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die positiewe impak/voordele
    van byvoordele op besighede.
                                           EN/OF

                                           16

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
                                                   BESIGHEIDSTUDIES
                           NASIENRIGLYNE
                                                   (VRAESTEL 1)             GR12 0624

Negatiewe/Nadele
• Besighede wat nie byvoordele kan bied nie slag nie daarin om vaardige werkers te
  lok nie. 
• Besighede wat werknemers verskillende voordeelplanne bied, kan ongelukkigheid
  veroorsaak by diegene wat minder voordele ontvang, wat kan lei tot laer
  produktiwiteit. 
• Dit kan konflik skep/tot korrupsie lei indien dit onregverdig toegeken word. 
• Byvoordele is ŉ bykomende koste wat kontantvloeiprobleme tot gevolg kan hê. 
• Verlaag besigheid se wins, aangesien aansporings-/pakket-/vergoedingskoste
  hoër is. 
• Administratiewe koste styg aangesien voordele korrek aangeteken moet word vir
  belastingdoeleindes. 
• Werkers bly slegs by die besigheid vir byvoordele en mag nie toegewyd/lojaal
  wees aan die take/besigheid nie. 
• Besighede moet adviseurs/prokureurs betaal om hulle te help om voordeelplanne
  op te stel wat aan wetgewing voldoen. 
• Foute in voordeelplanne kan lei tot duur regsgedinge/regulatoriese boetes. 
Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak/nadele
van byvoordele op besighede.                                                    Maks.
                                                                                 (6)
                                                                                [40]
                                                          UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                VRAAG 3   PUNTE
                                                                   3.1       2
                                                                   3.2       6
                                                                  3.3.1      2
                                                                  3.3.2      4
                                                                   3.4       4
                                                                   3.5       6
                                                                   3.6       6
                                                                   3.7       4
                                                                   3.8       6
                                                                TOTAAL       40

                                        17

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
                                                     BESIGHEIDSTUDIES
                               NASIENRIGLYNE
                                                     (VRAESTEL 1)            GR12 0624

VRAAG 4: DIVERSE ONDERWERPE

BESIGHEIDSOMGEWINGS

4.1 Porter se Vyf Kragte
    • Bedingingsmag van verskaffers/krag van verskaffers 
    • Bedingingsmag van kopers/krag van kopers 
    • Bedreigings/hindernisse van nuwe toetreders tot die mark 
    • Mededingende wedywering/krag van mededingers 
    • Bedreiging van substitusie/plaasvervangers 
    LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.                                (4 x 1)   (4)

4.2 Soorte diversifikasiestrategieë

    4.2.1   Horisontale diversifikasie                                                 (2)

    4.2.2   Konglomerasie diversifikasie                                               (2)

4.3 Optredes wat as oortreding van die WGI beskou word

    • Om mense toegang tot die werkplek te weier,  gebaseer op enige vorm van
      diskriminasie soos geslag, ras, kultuur, geloof en taal. 
    • Die onregverdige behandeling van werkers  en die verkeerdelike bevordering
      van regstellende aksie in die werkplek. 
    • Die weiering om jong vroue in diens te neem  omdat hulle in die toekoms sou
      kies om kinders te hê. 
    • Die uitvoering van MIV-toetse  tensy die toetsing deur die Arbeidshof
      geregverdig word. 
    • Die weiering om ŉ persoon in diens te neem  as gevolg van sterk godsdienstige
      of kulturele oortuigings, of as gevolg van ŉ gestremdheid. 
    • Die teistering en viktimisering van ŉ werknemer  in enige vorm word volgens die
      WGI as diskriminerend beskou. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met optredes wat as oortredings
    deur die WGI beskou word.                                                    Maks.   (6)

4.4 Maniere waarop besighede die reg op regverdige en eerlike handeling kan
    bevorder soos uiteengesit in die Wet op Verbruikersbeskerming (WVB)
    • Verskaffers mag nie fisieke geweld gebruik of kliënte teister nie. 
    • Verskaffers mag nie misleidende/vals inligting gee nie. 
    • Besighede mag nie piramideskemas en/of kettingbriefskemas bevorder nie. 
    • Besighede mag nie goedere/dienste oorboek/oorverkoop en dan nie die
       ooreenkoms nakom nie. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die reg op die bevordering van
    regverdige en eerlike handeling soos uiteengesit in die WVB.                Maks.    (6)

                                            18

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
                                                         BESIGHEIDSTUDIES
                                 NASIENRIGLYNE
                                                         (VRAESTEL 1)             GR12 0624

BESIGHEIDSBEDRYWIGHEDE

4.5 Vier aspekte wat in ŉ dienskontrak ingesluit moet word

     •  Persoonlike besonderhede van die werknemer. 
     •  Besonderhede van die besigheid/werkgewer, bv. die naam en adres. 
     •  Postitel/Posisie. 
     •  Posbeskrywing bv. pligte en werksomstandighede. 
     •  Posspesifikasie bv. formele kwalifikasies en bereidwilligheid om te reis. 
     •  Datum van indiensneming/Aanvang van indiensneming. 
     •  Plek waar werknemer die meeste van sy/haar werktyd sal deurbring. 
     •  Werksure, bv. normale tyd en oortyd. 
     •  Vergoeding bv. weeklikse of maandelikse betaling. 
     •  Voordele/Byvoordele/Toelaes. 
     •  Verlof, bv. siek-/kraam-/jaarlikse/aannemingsverlof. 
     •  Werknemer-aftrekkings (verpligtend/nie-verpligtend). 
     •  Termyn van kontrak/Besonderhede van beëindiging. 
     •  Proeftydperk. 
     •  Handtekeninge van beide die werkgewer en werknemer. 
     •  Lys van dokumente wat deel van die kontrak vorm, bv. aanstellingsbrief/
        gedragskode/etiek. 
     • Dissiplinêre beleide bv. reëls/prosedures vir onaanvaarbare gedrag. 
     Enige ander relevante antwoord wat verband hou met aspekte wat in ŉ dienskontrak
     ingesluit moet word.
     LET WEL: Sien slegs die eerste VIER (4) na.                                    (4 x 1)   (4)

4.6 Redes vir die beëindiging van ŉ dienskontrak
    • Die werkgewer kan ŉ werknemer ontslaan vir ŉ geldige rede(s),  bv.
      onbevredigende werksprestasie, wangedrag, ens. 
    • Werkgewer het dalk nie meer werk  vir oortollige werknemers nie/kan nie die
      kontrak voltrek of nakom nie/word geherstruktureer. 
    • Die werkgewer kan sommige werknemers aflê  as gevolg van insolvensie/is nie
      meer in staat om werknemers te betaal nie. 
    • Werknemers het besluit om te gaan/vrywilliglik bedank  vir beter
      werksgeleenthede. 
    • ŉ Werknemer het die voorafbepaalde ouderdom  vir aftrede bereik. 
    • Onbevoegdheid om te werk  as gevolg van beserings/siektes. 
    • Die termyn van die indiensnemingskontrak  verval/kom tot ŉ einde. 
    • Deur ŉ wedersydse ooreenkoms  tussen werkgewer en werknemer. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die redes vir die beëindiging
    van ŉ indiensnemingskontrak.                                                 Maks.        (6)

                                             19

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
                                                       BESIGHEIDSTUDIES
                               NASIENRIGLYNE
                                                       (VRAESTEL 1)             GR12 0624

4.7 Gehaltesirkels

    4.7.1   Rol van gehaltesirkels as deel van die deurlopende verbetering van
            prosesse en stelsels vanuit die scenario
            • Die bestuur van GS het gehaltesirkels versoek om probleme wat verband
               hou met produkte van swak gehalte te ondersoek. 
            • Hulle verhoog ook produktiwiteit deur gereelde hersiening van
               kwaliteitprosesse. 
            LET WEL: 1. Sien slegs die eerste TWEE (2) na.
                          2. Ken slegs punte toe vir antwoorde wat uit die scenario
                              aangehaal word.                                  (2 x 1)      (2)

    4.7.2   Ander rolle van gehaltesirkels as deel van die deurlopende verbetering
            van prosesse en stelsels
            • Los probleme op ten opsigte van kwaliteit  en implementeer
               verbeterings. 
            • Verseker dat daar geen duplisering  van aktiwiteite/take in die werkplek
               is nie. 
            • Maak voorstelle vir die verbetering  van prosesse en stelsels in die
               werkplek. 
            • Monitor/Versterk strategieë  sodat die besigheid se bedrywighede glad
               verloop. 
            • Verhoog werknemers se moraal  en motivering. 
            • Dra by tot die verbetering  en ontwikkeling van die organisasie. 
            • Verminder die oortolligheidkoste/verkwiste pogings  op die lang
               termyn. 
            • Verhoog die aanvraag  vir die goedere/dienste van die besigheid. 
            • Skep harmonie  en hoё werkverrigting in die werkplek. 
            • Bou ŉ gesonde werksverhouding  tussen die werkgewer en die
               werknemer. 
            • Verbeter werknemerslojaliteit  en toewyding tot die
               besigheidsdoelwitte. 
            • Verbeter werknemerskommunikasie  op alle vlakke van die besigheid. 
            • Ontwikkel ŉ positiewe houding/gevoel van betrokkenheid  in
               besluitnemingsprossese van dienste aangebied. 
            Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die rol van
            gehaltesirkels as deel van die deurlopende verbetering van prosesse en
            stelsels.
            LET WEL: Moenie punte toeken vir antwoorde wat van die scenario in
                         VRAAG 4.7.1 aangehaal is nie.                              Maks.   (4)

                                            20

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
                                                     BESIGHEIDSTUDIES
                              NASIENRIGLYNE
                                                     (VRAESTEL 1)            GR12 0624

4.8 Voordele van ŉ goeie gehaltebestuurstelsel

    •   Effektiewe kliëntediens word gelewer, wat lei tot verhoogde kliënte-
        tevredenheid. 
    • Tyd en hulpbronne word doeltreffend gebruik. 
    • Produktiwiteit neem toe deur behoorlike tydsbestuur/die gebruik van hulpbronne
        van hoë gehalte. 
    • Produkte/Dienste word voortdurend verbeter, wat tot verhoogde vlakke van klant
        tevredenheid lei. 
    • Visie/Missie/Besigheidsdoelwitte kan bereik word. 
    • Besigheid het ŉ mededingende voordeel bo sy mededingers. 
    • Gereelde opleiding sal deurlopend die gehalte van werknemers se vaardighede/
        kennis verbeter. 
    • Werkgewers en werknemers sal ŉ gesonde werksverhouding hê wat gelukkige/
        produktiewe werkers tot gevolg sal hê. 
    • Verhoogde markaandeel/meer kliënte verbeter winsgewendheid. 
    • Verbeter die besigheid se beeld aangesien daar minder gebreke/terugsendings
        is. 
    • Verbeter die finansiële volhoubaarheid van die besigheid aangesien kliënte
        behou word. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van ŉ goeie
    gehalte bestuurstelsel.                                                      Maks.    (4)
                                                                                         [40]

                                                           UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                                 VRAAG 4     PUNT
                                                                    4.1        4
                                                                   4.2.1       2
                                                                   4.2.2       2
                                                                    4.3        6
                                                                    4.4        6
                                                                    4.5        4
                                                                    4.6        6
                                                                   4.7.1       2
                                                                   4.7.2       4
                                                                    4.8        4
                                                                  TOTAL       40

                                                              TOTAAL AFDELING B:          80

                                          21

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
                                                      BESIGHEIDSTUDIES
                               NASIENRIGLYNE
                                                      (VRAESTEL 1)            GR12 0624

AFDELING C

Sien slegs die antwoorde op die EERSTE vraag na.

VRAAG 5: BESIGHEIDSOMGEWINGS (WETGEWING)

5.1 Inleiding
    • Die Wet op Vaardigheidsontwikkeling is daar om die lewenskwaliteit van werkers
       en hul vooruitsigte op werk te verbeter. 
    • Die funksie van die Sektor Onderwys en Opleiding Owerheid (SOOO) is daar om
       die WVO te help om vaardigheidsontwikkeling te fasiliteer. 
    • Die NVOS het ten doel om die ontwikkeling van vaardighede en bevoegdhede in
       die Suid-Afrikaanse arbeidsmag aan te moedig. 
    • Vaardigheidsontwikkeling het ook ŉ positiewe impak op die individu se algehele
       welstand en gevoel van eiewaarde. 
    • Besighede moet verseker dat hulle die WVO nakom om boetes te vermy. 
    Enige ander relevante inleiding wat verband hou met die rol van SOOO's/doel van
    NVOS/ impak van die WVO/maniere om aan die WVO te voldoen.            Enige (2 x 1)   (2)

5.2 Rol van SOOO’s/(‘SETA’s’)

     •   Rapporteer aan die Direkteur-Generaal. 
     •   Bevorder en vestig leerderskappe. 
     •   Vorder heffings in en betaal toelaes uit soos benodig. 
     •   Verskaf akkreditasie vir vaardigheidsontwikkelingsfasiliteerders. 
     •   Registreer leerderskapooreenkomste/leerprogramme. 
     •   Keur werkplekvaardigheidsplanne en jaarlikse opleidingsverslae goed. 
     •   Monitor/Evalueer die werklike opleiding deur diensverskaffers. 
     •   Ken toelaes toe aan werkgewers, onderwys- en opleidingsverskaffers. 
     •   Hou toesig oor opleiding in verskillende sektore van die Suid-Afrikaanse
         ekonomie. 
     • Ontwikkel vaardigheidsplanne vir elke sektor in ooreenstemming met die
         Nasionale Vaardigheidsontwikkeling Strategie. 
     • Stel vaardigheidsontwikkelingsplanne vir hul spesifieke ekonomiese sektore
         op. 
     • Voorsien opleidingsmateriaal/programme vir vaardigheidsontwikkelings-
         fasiliteerders. 
     • Betaal toelaes uit aan maatskappye wat aan die vereistes van die Wet op
         Vaardigheidsontwikkeling voldoen. 
     • Identifiseer geskikte werkplekke vir praktiese werkservaring. 
     Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die rolle van SOOO’s in die
     ondersteuning van die Wet op Vaardigheidsontwikkeling (WVO).                 Maks. (10)

                                           22

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
                                                    BESIGHEIDSTUDIES
                              NASIENRIGLYNE
                                                    (VRAESTEL 1)           GR12 0624

5.3 Doel van die Nasionale Vaardigheidsontwikkelingstrategie/NVOS
    • Verhoog die toegang tot programme  wat mense oplei. 
    • Bevorder die publieke VOO-kolleges stelsel wat programme het om die nodige
      vaardighede te bekom  deur SOOO's/plaaslike/streeks/provinsiale/nasionale
      organisasies. 
    • Spreek die beperkte taalkundige en wiskundige vaardighede  onder die jeug en
      volwassenes aan. 
    • Verbeter die gebruik van  werksplekgebaseerde vaardigheidsontwikkeling. 
    • Bevorder/Ondersteun  klein besighede/gemeenskapsopleidingsgroepe/NGO's en
      werkersingestelde opleidingsinisiatiewe. 
    • Verbeter die vaardighede van die openbare sektor  om dienslewering te
      bevorder. 
    • Bou  loopbaan-/beroepsvoorligting/opleidingsentrums. 
    • Gee SOOO's leiding  oor hul werk/die gebruik van die Nasionale
      Vaardigheidsfonds. 
    • Uiteensetting van die verantwoordelikhede van ander belanghebbendes in
      onderwys en opleiding. 
    • Maak voorsiening vir die deelname van die regering/georganiseerde besigheid/
      georganiseerde arbeid. 
    • Verbeter maatskaplike/sosiale ontwikkeling  deur ekonomiese ontwikkeling. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die doel van die NVOS.
                                                                               Maks. (12)

5.4 Impak van die Wet op Vaardigheidsontwikkeling op besighede
    Positiewe/Voordele
    • Verhoog die aantal gekwalifiseerde werknemers  met skaars vaardighede. 
    • Lei werknemers op  om produktiwiteit in die werkplek te verbeter. 
    • Verbeter globale mededingendheid van Suid-Afrikaanse besighede,  aangesien
      meer werknemers opgelei word met opgegradeerde, relevante en skaars
      vaardighede. 
    • Moedig deurlopende vaardigheidsontwikkeling en leer aan en die verbertering
      van vaardigheidsontwikkeling te volhou. 
    • Verhoog belegging in onderwys en opleiding  in die arbeidsmark. 
    • Verhoog die opbrengs op belegging  in onderwys en opleiding. 
    • Verbeter werksvooruitsigte  en arbeidsmobiliteit. 
    • Bevorder selfindiensneming  en entrepreneurskap. 
    • Diskriminasie in die werkplek  kan aangespreek word deur opleiding. 
    • Werkplek word gebruik as ŉ aktiewe leeromgewing  waar werknemers praktiese
      werkservaring kan opdoen. 
    • Besighede kan van die opleidingskostes terugeis  as ŉ terugbetaling van
      betrokke SOOO's. 
    • Verbeter gehalte produkte/dienslewering  omdat besighede meer werknemers
      met vaardighede in diens neem. 
    Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ŉ positiewe impak/voordele
    van die WVO op besighede.
                                          EN/OF

                                         23

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Gr 12 Business Studies P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/11936e49-b2e2-4b0c-a897-9ba405666580) — Business Studies · QP · 2024 · Afr
- [BSTD P1 QP AFR JUNE 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2024-north-west-june-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/ed063383-a57d-4aa2-a2c1-f26445e43c58) — Business Studies · QP · 2024 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P1 GR12 MEMO JUNE2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr12-memo-june2023-afrikaans/b6fe3b04-1f8d-4bca-83d3-0fb4afae6b67) — Business Studies · Memo · 2023 · Afr
- [Grade 12 NSC Business Studies P1 (Afrikaans) 2020 Preparatory Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/48729a29-53d6-4800-bf7a-8ddb1d000fc1) — Business Studies · Memo · 2020 · Afr
- [Business Studies NSC P1 MEMO May June 2024 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nsc-p1-memo-may-june-2024-limpopo/12cc16ee-3850-423c-ad6f-617854955f54) — Business Studies · Memo · 2024
- [Business Studies P1 Nov 2024 MG Afr](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-nov-2024-mg-afr/8337846e-950a-47bd-978e-9bb7ba510b61) — Business Studies · Memo · 2024 · Afr

## More from Grade 12 Business Studies

- [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025
- [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — QP · 2025 · Afr
- [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025
- [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr
- [KZN Business Studies Grade 12 September 2024 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-12-september-2024-p2-and-memo/537bb816-a58a-49d5-99f5-3d09148dcd57) — Memo · 2024
- [Business Studies P2 MEMO May June 2024 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-memo-may-june-2024-limpopo/8416a833-2199-4449-a9ab-72f1d9ea7ad3) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
