# History Grade 10 North West November 2024 QP (Afr)

> Grade 10 History question paper from the North West November Exam 2024 (Afrikaans), 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/gr10-history-qp-afr/2e270065-0a61-4bdc-97c9-2e09a4ee1230
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 10
- Language: Afrikaans
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: North West November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 10](https://www.hlayiso.com/library/grade-10) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-10/history) › [History Grade 10 North West November 2024 QP (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/gr10-history-qp-afr/2e270065-0a61-4bdc-97c9-2e09a4ee1230)

## About this document

History · Grade 10 · North West November Exam · 2024 · Afrikaans. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

PROVINSIALE ASSESSERING

                                 GRAAD 10

                               GESKIEDENIS
                              NOVEMBER 2024

PUNTE: 150
TYD: 3 uur

                     Hierdie vraestel bestaan uit 9 bladsye.

Kopiereg Voorbehou                                             Blaai om asseblief

### Page 2

Geskiedenis                                  2                           NW/November 2024
                                          Graad 10

INSTRUKSIES EN INLIGTING
1.   Hierdie vraestel bestaan uit AFDELING A en AFDELING B gebaseer op die
     voorgeskrewe inhoudsraamwerk in die KABV-dokument.

     AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

     VRAAG 1: KOLONIALE UITBREIDING NA 1750

     VRAAG 2: SUID-AFRIKAANSE OORLOG EN UNIE VAN 1899 TOT 1902

     VRAAG 3: DIE NATURELLE GRONDWET VAN 1913

     AFDELING B: OPSTELVRAE

     VRAAG 4: KOLONIALE UITBREIDING NA 1750

     VRAAG 5: DIE SUID-AFRIKAANSE OORLOG VAN 1899 TOT 1902

     VRAAG 6: SUID-AFRIKAANSE OORLOG EN UNIE VAN 1899 TOT 1913

2.   AFDELING A bestaan uit DRIE brongebaseerde vrae. Bronmateriaal wat benodig
     word om hierdie vrae te beantwoord, kan in die ADDENDUM gevind word.

3.   AFDELING B bestaan uit DRIE opstelvrae.

4.   Beantwoord DRIE vrae soos volg:

     4.1      Ten minste EEN moet 'n brongebaseerde vraag wees en ten minste EEN
              moet 'n opstelvraag wees.

     4.2      Die DERDE vraag kan óf 'n brongebaseerde vraag óf 'n opstelvraag wees.

5.    Jy word aangeraai om EEN uur per vraag te bestee.

6.    In die beantwoording van die vrae, moet jy jou kennis, vaardighede en insig gebruik.

7.    Jy sal benadeel word deur die oorskryf van die bronne as antwoorde.

8.    Nommer die antwoorde korrek volgens die nommerstelsel wat in hierdie vraestel

      gebruik is.

9.    Skryf netjies en leesbaar.

Kopiereg Voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Geskiedenis                                  3                            NW/November 2024
                                          Graad 10

 AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

 Beantwoord ten minste EEN vraag, maar nie meer as TWEE vrae in hierdie afdeling.
 Bronmateriaal wat benodig word om hierdie vrae te beantwoord, kan in die ADDENDUM
 gevind word.

 VRAAG 1: HET DIE BRITSE KOLONIALE BEHEER VAN SUID-AFRIKA DAARTOE
          GELEI DAT DIE INHEEMSE BEVOLKING IN DIE ARBEIDSMAG
          GEDWING IS?

 Bestudeer bronne 1A, 1B, 1C en 1D en beantwoord die vrae wat volg.

 1.1 Verwys na bron 1A.

      1.1.1     Van wanneer af, volgens die bron, was die Nederlanders in die Kaap?
                                                                               (1 x 1)          (1)

      1.1.2     Definieer die historiese term kolonialisme in jou eie woorde.      (1 x 2)      (2)

      1.1.3     Haal ‘n rede uit die bron aan waarom die VOC nie meer kon bekostig
                om sy kolonie te administreer nie.                            (1 x 1)           (1)

      1.1.4     Lewer kommentaar op die stelling: 'Toe die Britte vir die tweede keer
                beheer oor die Kaap geneem het in 1806, het hulle nuwe idees van
                bestuur saamgebring.”                                          (1 x 2)          (2)

      1.1.5     Gebruik die inligting in die bron en jou eie kennis en lewer kommentaar
                oor wat jy dink die redes was waarom die Britte vir die tweede keer
                beheer oor die Kaap geneem het.                                  (2 x 2)        (4)

 1.2 Lees Bron 1B.

      1.2.1     Wanneer volgens die bron, is slawehandel in Brittanje afgeskaf? (1 x 1)         (1)

      1.2.2     Noem TWEE groepe mense volgens die bron, wat nog verkoop kon
                word.                                                  (2 x 1)                  (2)

      1.2.3     Wat was die TWEE implikasies, volgens die bron, van die afskaffing van
                slawehandel in die Kaapkolonie?                                 (2 x 1)         (2)

      1.2.4     Noem VIER maniere hoe die lewens van slawe verbeter is deur die
                aanneming van nuwe wette                                 (4 x 1)                (4)

      1.2.5     Lewer kommentaar op die implikasie van die stelling “Die bevryde slawe
                in die Kaap het niks gekry om hulle te help om 'n nuwe lewe te begin nie.
                Hulle het nie geld, grond of opleiding ontvang nie.”              (1 x 2)       (2)

      1.2.6     Waarom dink jy het baie slawe na die stede verhuis om werk te kry?
                                                                            (2 x 2)             (4)

Kopiereg Voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Geskiedenis                                   4                            NW/November 2024
                                           Graad 10

 1.3    Raadpleeg Bron 1C.

        1.3.1   Hoekom dink jy is hierdie foto geneem?                             (1 x 2)         (2)

        1.3.2   Verduidelik waarom swart trekarbeiders gedwing is om in die
                mynkampong in Suid-Afrikaanse myne te bly.            (1 x 2)                      (2)

 1.4    Raadpleeg Bron 1D.

        1.4.1   Wat was die rede, volgens die bron, dat baie swart mensegedwing
                was om trekarbeiders te word?                               (1 x 1)                (1)

        1.4.2   Verduidelik die term trekarbeider in jou eie woorde.              (1 x 2)          (2)

        1.4.3   Lewer kommentaar op die stelling “Dit was die enigste manier om geld
                te verdien maar steeds bande met hul ou lewenswyse in hul plase
                (huis) te behou.”                                             (2 x 2)             (4)

        1.4.4   Watter maatskappye, volgens die bron, moes maniere vind om
                landelike Afrikane tot trekarbeid te dwing?          (1 x 1)                      (1)

        1.4.5   Noem DRIE resultate volgens die bron, wat gevolg was toe die Britse
                en die Boere-regerings in Suid-Afrika belasting ingestel het om Swart
                Suid-Afrikaanse werkers tot trekarbeid te dwing.               (3 x 1)             (3)

 1.5    Verwys na Bronne 1C en 1D. Verduidelik hoe die bewyse in Bron 1D die
        inligting in Bron 1C ondersteun met betrekking tot die trekarbeidstelsel in Suid-
        Afrika.                                                                   (1 x 2)          (2)

 1.6    Gebruik die inligting in die relevante bronne en jou eie kennis en skryf ‘n
        paragraaf van ongeveer AGT reels (ongeveer 80 woorde) en verduidelik hoe
        die Britse koloniale beheer van Suid-Afrika daartoe gelei het dat die inheemse
        bevolkings tot die arbeidsmag gedwing is.                                                  (8)
                                                                                                  [50]

Kopiereg Voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Geskiedenis                                   5                              NW/November 2024
                                           Graad 10

 VRAAG 2:     WAAROM HET VERSKILLENDE MAATSKAPLIKE KLASSE OTSTAAN
              IN SUID-AFRIKA NA DIE ONTDEKKING VAN MINERALE?

 Bestudeer Bronne 2A, 2B, 2C en 2D om die vrae wat volg te beantwoord.

 2.1 Verwys na Bron 2A.

      2.1.1     Identifiseer die VIER state wat bestaan het en wat Suid-Afrika sou word.
                                                                                  (4 x 1)          (4)
      2.1.2     Wie volgens die bron het die volgende beheer:

                (a) Die Kaapkolonie en Natal.                                         (1 x 1)      (1)

                (b) Die Transvaal en die Oranje-Vrystaat.                             (1 x 1)      (1)

      2.1.3     Lewer kommentaar op die stelling: “Die meeste Afrika-koninkryke was
                verslaan, maar sommige het daarin geslaag om beheer oor beperkte
                hoeveelhede grond te behou.”                                  (1 x 2)              (2)

      2.1.4     Watter mineraal, volgens die bron, het vir baie kilometers ondergronds
                geloop?                                                           (1 x 1)          (1)

      2.1.5     Lewer kommentaar oor die implikasies van die stelling “Mense van
                oorsee het in skepe gekom, en het van regoor Suider Afrika in
                ossewaens of te voet gereis en lang afstande gestap.”      (1 x 2)                 (2)

 2.2 Lees Bron 2B.

      2.2.1     Wat, volgens die Bron, is die TWEE redes wat dit duur gemaak het vir
                individue om 'n goudmyn te bedryf?                           (2 x 1)               (2)

      2.2.2     Noem TWEE, nou bekende mans volgens die bron, wat leierskap in die
                vroeë goudmyn dae verskaf het.                             (2 x 1)                 (2)

      2.2.3     Gebruik die inligting in die bron en jou eie kennis en lewe kommentaar
                oor “hoekom die mans in vennootskap begin werk en mynbou
                maatskappye” geskep het.                                        (1 x 2)            (2)

      2.2.4     Wat, volgens die bron, was die Kamer van Mynwese?                     (1 x 2)      (2)

      2.2.5     Verduidelik die volgende stelling “Dit het 'n baie kragtige vereniging
                geword wat sy mag gebruik het om die myneienaars te bevoordeel?”
                                                                                (1 x 2)            (2)

      2.2.6     Definieer die historiese term kapitalis in jou eie woorde.            (1 x 2)      (2)

      2.2.7     Gebruik die inligting in die bron en jou eie kennis en verduidelik wat die
                doelwitte van hierdie vereniging was wat die myneienaars bevoordeel
                het?                                                               (1 x 2)         (2)

Kopiereg Voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Geskiedenis                                   6                            NW/November 2024
                                           Graad 10

 2.3 Gebruik Bron 2C.

      2.3.1      Wat, volgens die bron, was die TWEE hoofoorweging van die
                 owerhede?                                          (2 x 1)                        (2)

      2.3.2      Verduidelik die implikasies van die stelling “die hoofoorweging was om
                 'n arbeidsaanbod te verseker en swart mededinging op die grond te
                 ondermyn.”                                                       (1 x 2)          (2)

      2.3.3      Noem DRIE ontwerpe, volgens die bron, wat die swart mense in die
                 arbeidsmark gedwing het.                                 (3 x 1)                  (3)

      2.3.4      Verduidelik wat die werkgewers en owerhede gedoen het om die
                 arbeidsmigrasie te verskans?                           (1 x 2)                    (2)

      2.3.5      Wat is die implikasie van die stelling, “Die behoud van
                 gemeenskaplike gebiede waaruit migrante getrek kon word, het lone
                 verlaag deur Afrikane regte binne die stedelike gebiede te ontneem”?
                                                                               (1 x 2)             (2)

 2.4 Raadpleeg Bronne 2A en 2C. Verduidelik hoe die bewyse in Bron 2C kontrasteer
     met die inligting in Bron 2A oor hoe mense in die algemeen na stedelike gebiede
     van Suid-Afrika migreer het.                                             (1 x 2)              (2)

 2.5 Raadpleeg Bron 2D.

      2.5.1      Hoekom dink jy is hierdie foto geneem?                           (1 x 2)          (2)

      2.5.2      Verduidelik wat hierdie prentjie oor die ontstaan van 'n kapitalistiese
                 klas genaamd Randlords beteken en hul leefstyl.                  (1 x 2)          (2)

 2.6 Gebruik die inligting in die relevante bronne en jou eie kennis en skryf ‘n
     paragraaf van ongeveer AGT reels (ongeveer 80 woorde) waarin jy verduidelik
     waarom die verskillende sosiale klasse in Suid-Afrika ontstaan het na die
     ontdekking van minerale.                                                                      (8)
                                                                                                  [50]

Kopiereg Voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Geskiedenis                                  7                            NW/November 2024
                                          Graad 10

 VRAAG 3: WAT WAS DIE NEGATIEWE IMPAK VAN DIE NATURELLE GRONDWET
          VAN 1913 OP DIE SUID-AFRIKAANSE SAMELEWING?

 Bestudeer Bronne 3A, 3B, 3C en 3D en beantwoord die vrae wat volg.

 3.1 Verwys na Bron 3A.

      3.1.1     Watter mense, volgens die bron, het geleef en gewerk op grond in wit
                besit buite die reservate?                                   (1 x 1)            (1)

      3.1.2     Hoekom, volgens die bron, is hulle toegelaat om op grond in wit besit te
                bly?                                                             (1 x 1)        (1)

      3.1.3      Noem DRIE tipes huurders wat in die bron genoem word.             (3 x 1)      (3)

      3.1.4     Lewer kommentaar met wat geïmpliseer word deur die stelling: “Die
                ryker wit grondeienaars was gekant teen deelgewasse omdat hulle gekla
                het dat dit hul goedkoop arbeid wegneem, aangesien Afrikane verkies
                het om deelboere eerder as laagbetaalde plaaswerkers te wees.”
                                                                               (2 x 2)          (4)

      3.1.5     Waarvoor, volgens die bron, was wit grondeienaars ongelukkig? (1 x 2)           (2)

      3.1.6     Noem DRIE redes in die bron waarom die Wet op Naturellegrond van
                1913 deur die regering aangeneem is.                       (3 x 1)              (3)

 3.2 Gebruik bron 3B.

      3.2.1     Wat het volgens die bron met die duisende swart mense gebeur wat nie
                sulke werk kon kry nie, of dit dalk nie wil he nie?          (1 x 2)            (2)

      3.2.2     Definieer die begrip Swart reservate/Tuislande in die konteks van die
                Wet op Naturellegrondwet van 1913.                             (1 x 2)          (2)

      3.2.3     Wat beteken die stelling 'Die wet het ook bepaal dat dit verbode was om
                aan grondlose swart persone blyplek te voorsien. ‘n Boete van 100 pond
                (die tyd baie geld) of ses maande’ gevangenisstraf kon opgele word?
                                                                                  (1 x 2)       (2)

      3.2.4     Watter tipe toestande het volgens die bron in die reserwes bestaan?
                                                                                 (1 x 2)        (2)

Kopiereg Voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Geskiedenis                                   8                             NW/November 2024
                                           Graad 10

 3.3    Raadpleeg bron 3C.

        3.3.1   Noem die persoon in die bron wat rondgereis het in Suid-Afrika om die
                gevolge van die aanneming van die Naturelle Grondwet van 1913 aan
                te teken.                                                      (1 x 2)             (2)

        3.3.2   Watter boek, volgens die bron, is in 1916 gepubliseer?             (1 x 2)         (2)

        3.3.3   Verduidelik die implikasie van die stelling: “Ontwaak op Vrydag oggend
                20 Junie 1913 [Die dag wat die Naturelle Grondwet geimplementeer
                is], het die Suid-Afrikaanse Naturel homself bevind, nie eintlik as ‘n
                slaaf, maar 'n paria [verworpene] in die land van sy geboorte.”
                                                                                 (2 x 2)           (4)

        3.3.4   Definieer die konsep Gedwonge verskuiwings in die konteks van die
                Naturelle Grondwet van 1913.                               (1 x 2)                 (2)

        3.3.5   Verduidelik die implikasie van die stelling: “Hulle het op die platteland
                rondgedwaal op soek na skuiling en blyplek. Dit het gelyk, skryf hy,
                asof hierdie mense soos vlugtelinge was wat uit die oorlog ontsnap het,
                met die vyand wat hard op hul hakke druk.”                         (2 x 2)         (4)

 3.4    Bestudeer Bron 3D.

        3.4.1   Verduidelik hoekom die fotograaf hierdie foto van Sol Plaatje geneem
                het?                                                            (1 x 2)            (2)

        3.4.2   Hoekom, volgens jou interpretasie, het Sol Plaatje 'n reis onderneem
                om die uitwerking van die Naturelle Grondwet van 1913 aan te teken.
                                                                               (1 x 2)             (2)

 3.5    Verwys na Bronne 3C en 3D, verduidelik hoe die visuele bron die geskrewe
        bron ondersteun met betrekking tot die aantekening van die effek van die
        Naturelle Grondwet van 1913.                                      (1 x 2)                  (2)

 3.6    Gebruik die inligting in die relevante bronne en jou eie kennis en skryf ‘n
        paragraaf van ongeveer AGT reels (ongeveer 80 woorde) en verduidelik tot
        watter mate die impak van die Naturellegrondwet van 1913 negatief op die
        Suid-Afrikaanse samelewing was.                                                            (8)
                                                                                                  [50]

Kopiereg Voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 9

Geskiedenis                                  9                            NW/November 2024
                                          Graad 10

 AFDELING B: OPSTELVRAE

 Beantwoord ten minste EEN vraag, maar nie meer as TWEE vrae uit hierdie afdeling.
 Jou opstel moet ongeveer DRIE bladsye lank wees.

 VRAAG 4: KOLONIALE UITBREIDING IN DIE BINNELAND VAN
          SUID AFRIKA NA 1750

 “Die Voortrekkers van die Kaap het die lewe onder Britse beheer ondraaglik gevind as
 gevolg van verengelsing, Ordonnansie 50 en die gebrek aan vryheid om hulself te
 regeer.”

 Stem jy saam met die stelling? Gebruik relevante bewyse om jou argument te
 ondersteun.                                                                [50]

 VRAAG 5: DIE SUID-AFRIKAANSE OORLOG VANAF 1899 TOT 1902

 “Die Suid-Afrikaanse Oorlog is die Anglo-Boereoorlog genoem omdat dit gesien is as ’n
 witmansoorlog, maar Afrikane, Kleurlinge en Indiërs het ’n rol in hierdie oorlog gespeel.”

 Bespreek hierdie stelling krities en gebruik relevante geskiedkundige bewyse om jou
 argument te ondersteun.                                                                      [50]

 VRAAG 6: DIE SUID-AFRIKAANSE OORLOG EN DIE UNIE 1899 TOT 1910

 Verduidelik tot watter mate het die segreganistiese regering daarin geslaag om die
 ondersteuning van swart mense vir die Unie van Suid Afrika met sy diskriminerende
 politieke beleid in die vroee 1900’s te werf.

 Gebruik relevante bewyse om jou argument te ondersteun.                                      [50]

                                                                        GROOTTOTAAL: [150]

Kopiereg Voorbehou

## Related documents

- [HISTORY QP GR10 NOV2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-qp-gr10-nov2017-afrikaans/f2ffcf94-0d93-450b-a325-010a14bf632b) — History · QP · 2017 · Afr
- [HISTORY QP GR10 NOV2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/grade-10-history-2017-national-november-exam-question-paper-afrikaans/a0fb5f0f-8368-4bcd-ac1d-b7428744e0ff) — History · QP · 2017 · Afr
- [HISTORY P1 GR10 ADDENDUM NOV2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr10-addendum-nov2020-afrikaans/183daafa-93ca-4aa1-a687-f1211be0f3be) — History · Addendum · 2020 · Afr
- [HISTORY P1 GR10 MEMO NOV2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr10-memo-nov2020-afrikaans/e617055c-4711-4539-8400-a28a784f20f4) — History · Memo · 2020 · Afr
- [HISTORY P2 GR 10 NOV2020 MEMO Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr-10-nov2020-memo-afrikaans/bb5e6e0c-b600-4321-b92b-3bb58ac61341) — History · Memo · 2020 · Afr
- [HISTORY GR 10 MEMO NOV2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-gr-10-memo-nov2018-afrikaans/0ca849a7-4395-4c79-839b-864d8e9192a8) — History · Memo · 2018 · Afr

## More from Grade 10 History

- [Gr 10 His ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-his-atp-2023-24/77b69460-c4e9-4807-8d15-fdb95c83ebd3) — ATP
- [EC History Grade 10 March 2025 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-10-march-2025-qp-and-memo/e50c532b-d70e-4ae5-b45d-e752d9219b14) — QP + Memo · 2025
- [LP MW History Grade 10 March 2025 QP and Memo](https://www.hlayiso.com/library/lp-mw-history-grade-10-march-2025-qp-and-memo/1ff6ebbe-b71c-4580-84c5-7daa68b46aeb) — QP + Memo · 2025
- [Gr 10 History Term 1 Controlled Test 2023 Addendum](https://www.hlayiso.com/library/gr-10-history-term-1-controlled-test-2023-addendum/ef7a2e5a-0d94-49a0-a5e3-6f048454417c) — Addendum · 2023
- [HISTORY GR10 ADDENDUM NOV2019 Eng D](https://www.hlayiso.com/library/history-gr10-addendum-nov2019-eng-d/4b18c1a7-4e17-451a-8471-e72686b424f2) — Addendum · 2019 · Eng
- [HISTORY GR10 ADDENDUM NOV2019 Afr D](https://www.hlayiso.com/library/history-gr10-addendum-nov2019-afr-d/aa0f2bce-a6ce-4476-9f83-da3703070805) — Addendum · 2019 · Afr

## Collection

- [Grade 10 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-10/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
