# Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2012 Memo

> Grade 12 Afrikaans HL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2012, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/gr12-afrhl-p3-s12-memo-afr/3eb89daa-547f-49d0-ad35-01fba2f41923
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Afrikaans HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/gr12-afrhl-p3-s12-memo-afr/3eb89daa-547f-49d0-ad35-01fba2f41923)

## About this document

Afrikaans Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2012. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                  Province of the
                  EASTERN CAPE
                  EDUCATION

                          NASIONALE
                      SENIOR SERTIFIKAAT

                            GRAAD 12

                      SEPTEMBER 2012

                AFRIKAANS HUISTAAL V3
                    MEMORANDUM

PUNTE:   100

                 Hierdie memorandum bestaan uit 16 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                               AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                         (SEPTEMBER 2012)

ALGEMENE ASSESSERINGSRIGLYNE

AFDELING A:       KREATIEWE TEKSTE (OPSTEL)

VRAAG 1

1.    AFDELING A word volgens die rubriek uit 50 geassesseer. Die leerder mag
      slegs oor EEN onderwerp of prikkel skryf en hy/sy mag enige tipe opstel,
      toepaslik volgens hoe hy/sy die onderwerp interpreteer, skryf. Slegs die finale
      poging word nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die
      eerste opstel nagesien.

      NASIENRIGLYNE:

      Dui aan die einde van die opstel die kodes soos volg aan:
      Voorbeeld:
      Inhoud:                                                         I = K6 – 21
      Taal, styl en redigering:                                       T = K4 – 8
      Struktuur:                                                      S = K5 – 3
                                                                                32
      Skryf dan die totaal van die opstel in die regterkant (onder die opstel).
      Dra die getal uit 50 oor na die BEGIN van die opstel (behoort by die
      beplanningsgedeelte te wees). Langs die vraagnommer bo links.

      LET WEL:      Indien die getal 32½ sou wees, dra dan die getal as 33 oor.

      DIE FORMAAT VAN DIE OPSTEL

          Inleiding: Dit is gewoonlik een paragraaf waarin die onderwerp bekend
          gestel word. Dit behoort treffend, relevant, saaklik en kort te wees.
          Liggaam: Dit is verskeie paragrawe waarvan die eerste sinne gewoonlik
          die hoofgedagte bevat. Die daaropvolgende sinne is ter ondersteuning van
          die hoofgedagtes en is menings van die skrywer. Die laaste sinne bevat
          gewoonlik die samevatting van die hoofgedagte.
          Slot: Dit is die laaste paragraaf wat die opsomming van die skrywer se
          mening of sy/haar standpunt insluit.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                      AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                                3

          Riglyne

          Assesseer die opstel, sonder vooroordeel, vanuit die kandidaat se oogpunt en
          volgens sy/haar interpretasie. Die leerder bied enige tipe opstel aan met die
          klem op:

 1.1      Ja, nee, j ja, nee, ja: Leerders kan ŉ geestesprentjie interpreteer/spekuleer oor die
          keuse. Letterlike interpretasie is ook aanvaarbaar.
 1.2      Die langste drie minute in my lewe ...: Leerders kan hierdie onderwerp op negatiewe
          of positiewe vlak interpreteer.
 1.3      Emigrasie: Leerders spreek ŉ evaluerende oordeel uit. Die onderwerp kan negatief
          of positief wees. Daar moet redes wees om te bly of te gly.
 1.4      As ek kon kloon: Leerders kan hierdie onderwerp baie wyd interpreteer. Dit kan
          sinspeel op ŉ persoon/dier/of iets geestelik. Die rede waarom hierdie kloning moet
          plaasvind, sal duidelik in die opstel na vore moet kom.
 1.5      Kersfees: personifikasie/metafories. Dit sal die kreatiewe kandidaat prikkel.
          Interpreteer wyd. Leerders wat gedig vertolk, moet krediet kry. Kersfees wat hier
          beskryf word, kan op die ironiese van toepassing wees, maar ook op koop van
          persente dui.
 1.6      1.6.1 Meisie tussen puin : oop onderwerp, Kan tot verskillende inhoude lei.
          1.6.2 Vasgevange man: oop onderwerp. Kan tot verskillende inhoude lei.
          1.6.3 Vrou en kind: oop onderwerp. Kan tot verskillende inhoude lei.

          TIPE OPSTELLE:

          VERHALENDE OPSTEL

          Dit is ŉ interessante vertelling van ŉ storie/gebeurtenis (-se) (gewoonlik uit die
          verlede). Dit kan vanuit enige perspektief geskryf word.

          Hou die volgende in gedagte:

              Dit gaan oor iets wat gebeur het en vertel word (ŉ storie of gebeurtenis).
              ŉ Sterk oortuigende storielyn ontwikkel logies en die verhaal oortuig.
              Dit is opreg en met entoesiasme geskryf.
              Die inhoud is boeiend en interessant, dit oortuig en ontwikkel logies,
              daarom is die inhoud samehangend.
              Die verhaal word uit eie ervaring geskryf, maar kan fiktief wees.
              Karakterisering oortuig en die agtergrond/atmosfeer is geslaagd.
              ŉ Treffende inleiding wat die leser boei.
              ŉ Verrassende slot.
              Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag
              geniet

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                            AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                     (SEPTEMBER 2012)

    BESKRYWENDE OPSTEL

    Die skrywer beskryf iets/iemand soos hy/sy dit ervaar (dis moeilik om iets te
    beskryf wat nie eerstehands ervaar is nie) en stel die leser in staat om die
    onderwerp wat beskryf word, net so lewendig soos hy/sy te beleef.

    Hou die volgende in gedagte:

        Waarnemings met al vyf sintuie en ŉ goeie woordeskat word vereis.
        Insig, begrip, ŉ eie belewing en sinvolheid geniet aandag. (Dus meer as
        net die opnoem van waarnemings).
        Tekste kan varieer van meer realisties na ŉ verdieping in die aanbieding.
        Eie gevoelens oor dit wat beskryf word, kan gegee word.
        Plekke en gebeure word presies en akkuraat beskryf.
        Karakters moet lewensgetrou wees: innerlik en uiterlik.
        Beeldspraak, idiome en spreekwoorde word op ŉ oorspronklike wyse
        aangewend.
        Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag
        geniet

    BEREDENERENDE OPSTEL

    Dis objektief en probeer om ŉ gebalanseerde gesigspunt van beide kante van
    ŉ argument te gee. Die skrywer oorweeg verskeie aspekte van die onderwerp
    onder bespreking en bied teenstellende menings onpartydig aan. Die skrywer
    mag tot ŉ spesifieke gevolgtrekking kom aan die einde van die opstel, maar die
    argumente vir en teen die onderwerp moet goed gebalanseerd en duidelik
    ontleed wees in die ontwikkeling van die opstel.

    Hou die volgende in gedagte:

          Die opstel handel oor ŉ onderwerp waaroor standpunt ingeneem word,
          alreeds tydens die inleiding.
          BEIDE kante van die argument moet beredeneer word.
          Die inhoud moet oortuig en ontwikkel logies en helder.
          ŉ Gevolgtrekking word bereik in die slotparagraaf wat aansluit by die
          inleiding.
          Die leser word deur die skrywer se standpunt oortuig.
          Oorredende en emotiewe taalgebruik kom voor.
          Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet
          aandag geniet.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                         AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                               5

          BESPIEGELENDE OPSTEL

          Die skrywer oorweeg, deurdink ŉ idee/lewenswaarheid en gee sy/haar
          emosionele reaksies en gevoelens weer. Bespiegel oor ŉ droom of wense.

          Hou die volgende in gedagte:

                   Die probleem, situasie, saak, onderwerp word omskryf.
                   Die onderwerp word bepeins, oordink.
                   Verskillende opsies word teen mekaar opgeweeg.
                   ŉ Eie mening word gevorm (logies en sistematies).
                   Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet
                   aandag geniet.

          FEITELIKE/VERKLARENDE OPSTEL

          Die skrywer stel feite wat aan hom/haar bekend is/nagevors is op ŉ saaklike
          manier. Sinvolle argumente sal lei tot logiese gevolgtrekkings.

          Hou die volgende in gedagte:

               Feitelike navorsing word aangebied.
               Feite word akkuraat gegee sonder dat getalle of bewyse geverifieer word.
               Die leser word tot insig en kennis gelei.
               Die spreker bly neutraal.
               ŉ Gebalanseerde, objektiewe standpunt word ingeneem in die slot.
               Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag geniet.

          ARGUMENTERENDE/BETOGENDE OPSTEL

          Die skrywer het ŉ spesifieke mening/opinie en argumenteer daaroor om
          sy/haar standpunt te motiveer. Dit is ŉ subjektiewe opstel.

          Hou die volgende in gedagte:

                   Kan subjektief wees en definitiewe opinies moet gestel word.
                   Gee eie mening op oorspronklike wyse.
                   Gee reeks argumente om perspektief te motiveer.
                   Konsentreer op argumente vir/teen standpunt.
                   Verskeidenheid stylfigure en oorredingstegnieke.
                   Sterk gevoelstaal – emosioneel – nie kru nie.
                   Duidelike en oortuigende slot.
                   Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik en paragrafering moet
                   aandag geniet

                                                                     TOTAAL AFDELING A:         50

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                               AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                      (SEPTEMBER 2012)

AFDELING B:        LANGER TRANSAKSIONELE TEKSTE
1.    AFDELING B word volgens die rubriek uit 30 geassesseer. Slegs EEN teks
      word nagesien.
      NASIENRIGLYNE:
      Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan:
      Voorbeeld:
      Inhoud, beplanning en formaat:                                 I = K5 – 11
      Taal, styl en redigering:                                       T = K5 – 8
                                                                              19
      Skryf dan die totaal van die skryfstuk in die regterkant (onder die teks) langs
      die vraagnommer (links).
      Dra die getal uit 30 oor na die BEGIN van die skryfstuk (die begin van die
      afdeling).

      LET WEL:      Indien die getal 19½ sou wees, dra dan die getal as 20 oor.
VRAAG 2
2.1   BRIEF VAN SIMPATIE/MEEGEVOEL
          Die brief word aan iemand wat ŉ geliefde aan die dood afgestaan het, geskryf.
          Die styl en toon is taktvol.
          Dra jou meegevoel reeds in paragraaf 1 oor.
          Moontlikhede vir paragrawe 2 – 4:
          Noem onmiddellik waar jy die oorledene ontmoet het.
          Noem ŉ paar insidente en goeie herinneringe wat jy van die oorledene onthou
          Noem ook dinge wat die oorledene se familie/gesin kan troos.
          ŉ Gedagte/teksvers/aanhaling kan ter vertroosting ingesluit word.
          Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag geniet.
          Die volgende is slegs ŉ voorbeeld van die formaat van ŉ simpatiebrief.
      Die skrywer bemoedig die leser wat in geestelike pyn verkeer of simpatiseer.
                                                         Mullerstraat 10
                                                         Witkoppie
                                                         Klerksdorp
                                                         2571
                                                         Datum
      Beste mnr. Potgieter/Meneer
      Ek is so jammer om te hoor van die ongeluk waarin Lisbeth was. Haar dood
      moet vir u/jou ŉ baie groot verlies wees. Wees verseker dat ek baie aan u/jou
      dink.
      Sien die kolpunte bo vir verdere besonderhede oor die inhoud.
      Dra ook my simpatie oor aan u vrou en u familie.
      Jou oudleerling
      Pulane                                                                                [30]

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                       AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                                  7

                                                  OF

 2.2      VERSLAG

                   Verslag is die bevindings van versamelde inligting of navorsingsprojek.
                   Dis ŉ dokument wat oor die vordering van ŉ gebeurtenis of bepaalde
                   werk rapporteer.
                   Leerder sal sake onder skoolhoof se aandag bring wat die leerders in
                   die skool ongelukkig stem.
                   Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet
                   aandag geniet.
                   Die volgende is slegs ŉ voorbeeld van die formaat van ŉ informele
                   verslag.

          Informele verslag

                   Gee aan die verslag ŉ interessante opskrif (kop).
                   Skryf ŉ bondige, interessante inleiding wat die doel van die verslag
                   weergee.
                   Verslag kortliks inligting oor die vrae: Wie? Wat? Waar? en Wanneer?
                   Die vrae kan subopskrifte wees.
                   Brei nou uit op die vrae.
                   Skryf ŉ treffende slot wat alles saamvat.
                   Taal en styl moet by die informele verslag pas.
                   Visuele materiaal kan ingesluit word om die verslag interessant te maak.

          Wenke:
               ŉ Informele verslag handel bv. ŉ sporttoer of klasuitstappie, ens.
               Die inligting moet korrek wees.
               Paragrawe moet volgens die logiese verloop van die gebeure wees.
               Dit is kort en bondig.
               Adjektiewe kan gebruik word om die verslag interessant te maak en om
               te beskryf.                                                                    [30]

                                                  OF

 2.3      BRIEF AAN DIE PERS:

             Die brief word aan die pers geskryf om ŉ strandpunt in te neem of ŉ grief te lug.
             Die standpunt wat gehuldig moet word, is waarom kinders so gewelddadig is.
             Die inhoud moet saaklik en bondig wees.
             Dit is bloot ŉ geleentheid om ŉ saak te stel.
             Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet aandag geniet.
             Die volgende is slegs ŉ voorbeeld van die formaat van ŉ brief aan die pers.

          Formele Brief aan die Pers (Huistaal, Eerste Addisionele Taal, Tweede
          Addisionele Taal)

          Die brief word aan die pers geskryf om ŉ standpunt in te neem of ŉ grief te lug.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                              AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                         (SEPTEMBER 2012)

                           Posbus 166                             Wenke:
                           Polokwane                                Die formaat van die brief moet
                           0700                                     korrek wees: adres van
                           Datum                                    sender, datum, adres van
                                                                    ontvanger, aanhef,
    Die Redakteur                                                   opskrif/doel, paragrawe,
    Die Beeld                                                       afsluiting.
    Posbus 14                                                       Die adres van die sender kom
    Johannesburg                                                    regs boaan in blokvorm.
    2000                                                            Daar word nie ŉ reël tussen
                                                                    die poskode en die datum
    Meneer/Geagte mnr./mnr Du Plessis
                                                                    oopgelaat nie.
    OUTISTIESE KINDERS VERDIEN RESPEK                               Die datum word voluit geskryf:
                                                                    2 Mei 2011. ŉ Reël word
       Die brief aan die pers word geskryf om ŉ standpunt in        tussen die adres van die
       te neem of ŉ grief te lug.                                   sender en die dag-, week- of
       Jou brief kan ŉ reaksie op ŉ artikel in die tydskrif of      maandblad oopgelaat.
       koerant of ŉ leserbrief wees.                                Die adres van die dag-, week-
       Die inhoud moet ondubbelsinnig, saaklik en bondig            en maandblad word links in
       wees.                                                        blokvorm geskryf.
       Die inleidingsin moet treffend wees en dadelik die leser     ŉ Reël word tussen die adres
       se aandag trek.                                              van die ontvanger en die
       Die saak waaroor die brief handel, moet dadelik gestel       aanhef van die brief
       word.                                                        oopgelaat.
       Die saak moet objektief gestel word.                         Geen leestekens word in die
       Argumente word logies en beredeneerd gestel sonder           adresse gebruik nie. Die brief
       om emosioneel betrokke te raak.                              aan die pers word altyd aan
       Dis bloot ŉ geleentheid om ŉ saak te stel. Die               die redakteur gerig.
       redakteur/koerant kan nie self die probleem oplos nie.       Die doel van die brief word in
       Die taal, styl (HT, EAT, TAT), toon en register (HT,         hoofletters geskryf OF dit kan
       EAT) is formeel.                                             in kleinletters geskryf en dan
       Geen mooiskrywery nie.                                       onderstreep word. Dit moet die
                                                                    essensie van die brief
    Die gemeenskap se begrip oor outistiese kinders moet            saamvat.
    verander word!                                                  Sluit af met ŉ treffende
                                                                    slotparagraaf, soos in ŉ
    Die uwe                                                         toespraak.
    WRMSempe OF Will Sempe                                          Die brief word afgesluit met
                                                                    “Die uwe”.
    AS ’N SKUILNAAM GEBRUIK WORD, IS DIE                            Geen leestekens word na “Die
    AFSLUITING VAN DIE BRIEF SOOS VOLG:                             uwe” gebruik nie.
    ŉ Medewerker                                                    Die brief saal net gepubliseer
                                                                    word as die sender se regte
    Die uwe                                                         naam en volledige adres
    WRMSempe OF Will Sempe                                          gegee word.
                                                                    Wanneer ŉ skuilnaam gebruik
                                                                    word, word dit eerste
                                                                    aangebring en dan die sender
                                                                    se regte naam en
                                                                    handtekening.
                                                                    Let op die streep wat onder
                                                                    die skuilnaam getrek word.
                                                                                                [30]

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                       AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                                9
                                                  OF
 2.4        TOESPRAAK
            Die toespraak word voor die tyd voorberei en gelewer om die gehoor te oortuig,
            in te lig, geluk te wens of te bedank. In hierdie toespraak sal matriek
            gemotiveer word om te begin werk, want die tyd is besig om aan te stap.
                     Interessante inleiding
                     Openingsin is belangrik.
                     Elke paragraaf handel oor ŉ nuwe feit.
                     Inhoud is logies en georden.
                     Onderwerp, taal, styl en register moet by die gehoor pas.
                     Interessante voorbeelde, staaltjies en grappies maak die toespraak
                     lewendig.
                     Sinstruktuur, spelling, leestekens, taalgebruik, paragrafering moet
                     aandag geniet.
                     Die volgende is slegs ŉ voorbeeld van die formaat van ŉ toespraak.

 ŉ Geskrewe formele en informele toespraak (Huistaal, Eerste Addisionele Taal)
 Formele toespraak
 Die formele toespraak word voor die tyd voorberei en gelewer       Wenke:
 om die gehoor van jou standpunt te oortuig, om hulle oor ŉ          ŉ Toespraak word gehou om
 saak in te lig, om iemand geluk te wens of te bedank.               die gehoor van jou
                                                                     standpunt te oortuig, om
 Opskrif                                                             hulle oor ŉ saak in te lig , om
 Paragraaf 1:      Inleiding: Onderwerp word ingelei. Die gehoor     iemand geluk te wens of te
                   se aandag word getrek.                            bedank.
                                                                     Die keuse van die
 Paragraaf 1:      Die onderwerp word in verskillende hoofpunte      onderwerp is baie belangrik.
                   verdeel en dit word in verskillende               ŉ Voorbeeld van ŉ formele
                   daaropvolgende paragrawe bespreek.                toespraak is die redenaar-
 Slotparagraaf: ŉ Treffende slot wat die onderwerp saamvat.          /debatstoespraak.
                                                                     Toesprake word gewoonlik
       Die feite moet korrek wees. Dit is noodsaaklik dat goeie      gelewer by troues,
       navorsing gedoen word en bronverwysings sal feite             begrafnisse, seremonies,
       versterk.                                                     partytjies, prysuitdelings,
       Die inleiding moet só interessant wees dit die gehoor se      ens.
       aandag onmiddellik boei. Die openingsin is baie belangrik.    Die doel van die toespraak
       Elke paragraaf handel oor ŉ nuwe feit.                        is gewoonlik om in te lig, om
       Die inhoud moet bruikbaar en geskik wees                      te vermaak, om aan te
       Die inhoud moet georden en logies wees.                       moedig of om te oortuig.
       Daar moet ŉ duidelik spanningslyn of ŉ stygende lyn van       Sleutelkaartjies met die
       belangrikheid wees.                                           volgende opskrifte kan van
       Die taal, styl en register moet by die gehoor en die          hulp wees om die toespraak
       onderwerp pas.                                                te lewer: Opskrif, aanspreek
       Maak gebruik van formele spreektaal.                          vorm (gewoonlik Geagte ...)
       Kort en kragtige sinne het trefkrag.                          en waardering, inleiding,
       Koherensie (samehang) is baie belangrik.                      liggaam, slot.

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                 AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                     (SEPTEMBER 2012)

     Interessante voorbeelde, staaltjies, grappies en aanhalings
     maak die toespraak interessant.
     Die slot moet die gehoor prikkel en oortuig.
Informele toespraak                                                  ŉ Informele toespraak is ŉ
                                                                     toespraak wat gehou word
ŉ Informele toespraak is ŉ toespraak wat gewoonlik
                                                                     as ŉ heildronk ingestel word,
onvoorbereid is.
                                                                     as daar van ŉ persoon
Dit kan aangebied word om ŉ heildronk in te stel of om van ŉ
                                                                     afskeid geneem word, of as
persoon afskeid te neem, of om ŉ persoon geluk te wens,
                                                                     ŉ persoon gelukgewens
ens.
                                                                     word, ens.
Paragraaf 1: Waaroor handel die toespraak?
Paragraaf 2: Mooi eienskappe word oor die persoon genoem.
Paragraaf 3: Wat jy by persoon geleer het. Waarom die
             persoon vir jou so spesiaal is.
                                                                                              [30]
                                                                   TOTAAL AFDELING B:          30

AFDELING C:           KORTER TEKSTE: TRANSAKSIONELE/NASLAAN-
                      /INFORMATIEWE TEKSTE

AFDELING C word volgens die rubriek uit 20 geassesseer. Slegs EEN teks word in die
finale vorm geassesseer.

NASIENRIGLYNE:

Dui aan die einde van die skryfstuk die kodes soos volg aan:

Voorbeeld:
Inhoud, beplanning en formaat:                                     I = K6 – 9
Taal, styl en redigering:                                         T = K5 – 5
                                                                           14
Skryf dan die totaal van die skryfstuk in die regterkant (onder die teks).
Dra die getal uit 20 oor na die BEGIN van die skryfstuk (links aan die begin van die
afdeling).

LET WEL:       Indien die getal 14½ sou wees, dra dan die getal as 15 oor.

VRAAG 3        BRIEF EN STROKIESPRENTE

3.1       DAGBOEKINSKRYWING

               Dagboekinskrywings is aantekeninge in ŉ dagboek van dinge wat gebeur
               het, of van ervarings wat opgedoen is, of van gevoelens wat ervaar is,
               wat ŉ mens nie wil vergeet nie.
               Daar moet ŉ inskrywing gedoen word:

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                         AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                              11

                   Die leerder kan nie die situasie hanteer oor wat oor hom/haar op die
                   internet geplaas is nie/hierdie is ŉ negatiewe situasie en daarom weet die
                   leerder nie hoe om hierdie situasie te hanteer nie. Emosie is hier baie
                   belangrik.
                   Die leerder moet in die eerste persoon skryf.
                   Volsinne word gebruik: geen telegramstyl nie.
                   Sinstruktuur, spelling, leestekens en taalgebruik moet aandag geniet.
                   Voorbeeldriglyne vir die dagboekinskrywing:

          Dagboekinskrywings: (Huistaal)

          Dagboekinskrywings is aantekeninge in ŉ dagboek van dinge wat gebeur het,
          of van ervarings wat opgedoen is, of van gevoelens wat ervaar is, wat mens
          nie wil vergeet nie.

          Saterdag 25 September 2009                                Wenke:

          Vandag was seker een van die beste dae in                     Die dag en datum
          maande. Ek het vanoggend vroeg opgestaan, ŉ                   word bo-aan geskryf.
          heerlike koppie tee buite gedrink en na die vroeë             Dagboekinskrywings
          sang van die voëls geluister.                                 word soos ŉ opstel in
                                                                        paragrawe geskryf.
          Ek het ook heerlik in die tuin gewerk …

                    Daar hoef nie met “Liewe Dagboek” begin
                    te word nie.
                    Skryf altyd in die eerste persoon.
                    Skryf in die verlede tyd oor dinge wat in die
                    verlede tyd plaasgevind het.
                    Gebruik woorde soos “vandag, gister en
                    môre”.
                    Gevoelens wat nou ondervind word, kan in
                    die teenwoordige tyd geskryf word.
                    Gebruik adjektiewe, leestekens en
                    hoofletters om oortuigend te skryf.
                    Vrae en wense is ŉ doeltreffende manier
                    om gevoelens oor te dra.
                    Noem familie en vriende op die naam.
                                                                                                [20]

                                                    OF

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                               AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                      (SEPTEMBER 2012)

3.2      PLAKKAAT

              Dit is ŉ aankondiging met die doel om ŉ diens te bied.
              Die leerder kan gebruik maak van verskillende lettertipes en lettergroottes
              om die aandag op die inligting te vestig.
              Om die vereiste aantal woorde te skryf, sal beteken dat die leerder
              moontlik ook ŉ paragraaf saam met die inligting moet skryf.
              Sinstruktuur, spelling, leestekens en taalgebruik moet aandag geniet.

ŉ Plakkaat (Huistaal, Eerste Addisionele Taal, Tweede Addisionele Taal)

Dis ŉ aankondiging of ŉ advertensie wat gewoonlik in die openbaar geplaas word met die doel
om ŉ diens aan te bied, of om ŉ produk te verkoop, of om ŉ funksie aan te kondig, of om ŉ
verkiesingsveldtog te loods.

                SKOOLBASAAR                         Wat?                     Wenke:
                8 Februarie 2009
                                                                              Word gebruik om
             LENYORA LA THUTO                       Wie?                      iets/ŉ funksie te
             SEKONDÊRE SKOOL                                                  adverteer.
                                                                              Maak van
             Mopelistraat, Botshabelo               Waar?                     verskillende
                                                                              lettertipe en
                                                                              lettergroottes
                      12:00                         Tyd.
                                                                              gebruik om die
                                                                              aandag op die
             Iets vir die hele gesin!               Wat?                      inligting te vestig.
           Vetkoekies, pap en bredie                Let op die gebruik        Om die vereiste
       Wors, roomys, koeldrank, naaldwerk,          van verskillende          aantal woorde te
         speletjies en klaskompetisies.             lettergroottes. Jy mag    skryf, sal beteken
                                                    nie kleurkryte in die     die leerder moet
        Moenie die Dirty-dancing-                   eksamen gebruik nie.      dalk ook ŉ
                                                                              paragraaf saam
         kompetisie misloop nie!                                              met die inligting
                                                                              skryf.

     Gee slegs die noodsaaklike inligting.
     Die volgende vrae moet beantwoord word: Wie?, Wat?, Waar?, en
     Wanneer?
     Die boodskap moet baie duidelik, kort en bondig wees.
     Die inligting moet treffend wees.
     Foto’s, prente simbole en tekens kan gebruik word
                                                                                              [20]

                                               OF

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                       AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                               13

 3.3      INSTRUKSIES/AANWYSINGS

                   Instruksies verduidelik wenke wat jou vriend/in moet volg om die
                   verhouding met een of albei ouers te normaliseer.
                   Die sinne mag met ŉ werkwoord begin.
                   Dié instruksies kan puntsgewys of in paragraafvorm aangebied word.
                   Sinstruktuur, spelling, leestekens en taalgebruik moet aandag geniet.

          INSTRUKSIES/AANWYSINGS (HUISTAAL)

          Aanwysings bepaal die rigting na ŉ plek

          Aanwysigings:                             Wenke:

              1. Ry reguit tot by…                  Aanwysing: Gee rigtingaanwysers
              2. Draai links by …                   oor hoe om by ŉ plek uit te kom.
              3. Loop tot by …
                                                          Dit is baie belangrik om die
          Instruksies verduidelik die werking van         rigting-aanwysers van punt A
          ŉ instrument produk ens. Dit verskaf            na punt B te beskryf.
          die stappe hoe om eksamen te skryf              Elke instruksie begin gewoonlik
          of om medisyne te gebruik soos om ŉ             met ŉ werkwoord, bv. draai
          resep aan te wend of om ŉ pad te                links by die skool.
          gebruik.                                        Verwys na bakens langs die
                                                          roete.
          Instruksies:
                                                    Instruksies: Verduidelik stap vir stap
              1. Maak …                             hoe om iets te doen.
              2. Skryf …                                  Elke reël van die instruksie
              3. Lees …                                   begin met ŉ werkwoord.
                                                                                             [20]

                                                                  TOTAAL AFDELING C:         20

                                                                        GROOTTOTAAL:         100

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                             AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                                                (SEPTEMBER 2012)

     AFDELING A: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR KREATIEWE SKRYFWERK (OPSTEL) HUISTAAL: 50 PUNTE
     PRESTASIE -      Kode 7:                   Kode 6:                  Kode 5:                   Kode 4:                  Kode 3:                  Kode 2:                  Kode 1:
     AANDUIDERS       Uitmuntend                Besonders                Verdienstelik             Beduidend                Genoegsaam               Basies                   Ontoereikend
                         80 – 100%                 70 – 79%                 60 – 69%                 50 – 59%                  40 – 49%                 30 – 39%                 00 – 29%
                              24 – 30                    21 – 23                18 – 20                    15 – 17                  12 – 14                   9 – 11                   0–8
                      - Inhoud: uitstaande,     - Inhoud:                - Inhoud: goed,          - Inhoud: toepaslik,      - Inhoud: gewoon         - Inhoud: nie altyd      - Inhoud: irrelevant,
                        baie oorspronklik         oorspronklik,           gegrond, redelik           geskik, voldoende       middelmatig,               duidelik nie,         nie van toepassing
                      - Idees: stem leser         prysenswaardig,         samehangend                samehang                leemtes in                 samehang              nie, geen same-hang
                        tot nadenke,              verdienstelik          - Idees: interessant,    - Idees: taamlik           samehang                   ontbreek meer         nie
                        uitdagend,              - Idees: verbeelding-     oortuigend                 oorspronklik,          - Idees: meestal         - Idees: min idees,      - Idees: vervelig
       INHOUD EN
                        uitgebreid,               ryk, interessant       - Beplanning: bewys         relevant                toepaslik, beperkte        gereelde herhaling    herhalend, nie gerig
      BEPLANNING
                        volwasse                - Beplanning: bewys       van beplanning          - Beplanning: bewys        oorspronklikheid        - Beplanning:            op onderwerp nie
                      - Beplanning: bewys         van beplanning          en/of konsep               van beplanning         - Beplanning: bewys         ontbreek of is        - Beplanning:
        30 PUNTE
                        van beplanning            en/of konsep            daarvan lei tot die        en/of konsep            van beplanning             onaanvaarbaar         ontbreek of is
                        en/of konsep              daarvan lei tot die     aanbieding van ŉ           daarvan lei tot ŉ       en/of konsep               omdat dit             ontoereikend. Die
                        daarvan lei tot die       aanbieding van ŉ        goeie opstel.              bevredigende            daarvan lei tot ŉ          ontoepaslik is.       opstel is swak
                        aanbieding van ŉ          vernuftige opstel.                                 opstel.                 aanvaarbare opstel.     - Die konsep lei tot ŉ   aangebied en
                        foutlose opstel.                                                                                                                onaanvaarbare         saamgestel.
                                                                                                                                                        opstel.
                      12 – 15                         10½ – 11½                   9 – 10                   7½ – 8½                    6–7                    4½ – 5½                    0–4
                      - Kritiek bewus van       - Duidelik bewus van     - Steeds bewus van       - Soms is daar tekens     - Kritiese               - Geen kritiese          - Taal en punktuasie
                        taalimpak                 taalimpak               taalimpak                 van kritiese             taalbewustheid             taalbewustheid           uiters swak
                      - Gebruik                 - Kan figuurlike taal    - Taal en punktuasie       bewustheid van taal      beperk                  - Taal en punktuasie     - Woordkeuse
                        gevorderde en             toepaslik gebruik       meestal korrek          - Taal eenvoudig,         - Taal middelmatig,         vol foute                ontoepaslik nie
                        gepaste figuurlike      - Taal, punktuasie       - Woordkeuse gepas         punktuasie               punktuasie word         - Woordkeuse                geskik nie
                        taal                      korrek                  by teks                   voldoende                verkeerd gebruik           beperk                - Styl, toon, register
                      - Taal en punktuasie      - Woordkeuse             - Styl, toon, register   - Woordkeuse              - Woordkeuse basies      - Styl, toon, register      gebrekkig
      TAAL, STYL EN
                        effektief gebruik         gevarieerd en           toepaslik vir             voldoende               - Styl, toon, register      ontoepaslik           - Teks wemel van
       REDIGERING
                      - Woordkeuse                kreatief                onderwerp               - Styl, toon, register     ontbreek aan            - Teks wemel van            foute en is steeds
                        uitsonderlik,           - Styl, toon, register   - Teks meestal             gepas                    samehang                   foute na proeflees       deurmekaar na
        15 PUNTE
                        gevorderd                 toepaslik vir           foutvry na proeflees    - Teks het steeds         - Teks het baie foute       en redigering.           proeflees en
                        uitgebreid                onderwerp               en redigering.            foute na proeflees       na proeflees en                                     redigering
                      - Styl, toon, register    - Teks grootliks                                    en redigering.           redigering.                                      - ŉ Frustrerende
                        hoogs toepaslik vir       foutvry na proeflees                                                                                                           leesinspanning.
                        onderwerp                 en redigering.
                      -Teks feitlik foutvry
                        na proeflees en
                        redigering.
                                4–5                       3½                       3                      2½                          2                        1½                      0–1
                      - Samehangende            - Logiese                - Verskeie toepaslike - By sommige aspekte         - Die nodigste           - Onderwerp nie          - Onderwerp
                        ontwikkeling van          ontwikkeling van        besonderhede is         is daar ontwikkeling       besonderhede is            deurgaans                misgetas nie ter
                        onderwerp                 inhoud,                 ontwikkel               van die nodige             teenwoordig                aangespreek nie,         sake nie, geen
                      - Uitstaande, helder        samehangend            - Sinne en               besonderhede              - Sinne en                  maar gedagte-            samehang dwaal
       STRUKTUUR        besonderhede            - Sinne en                paragrawe is goed    - Sinne en paragrawe          paragrawe is               gang kan gevolg          af
                      - Sinne en                  paragrawe is logies     saamgestel              kan plek-plek foutief      meermale foutief,          word                  - Sinne en
        5 PUNTE         paragrawe is              gevarieerd             - Lengte korrek          wees, maar die             maar die opstel         - Elementêre                paragrawe sonder
                        briljant saamgestel     - Lengte korrek.                                  opstel maak nog            maak nog sin.              konstruksie van          samehang
                      - Lengte in ooreen-                                                         sin.                      - Lengte te lank/kort.      sinne en              - Uit vraestel
                        stemming met                                                           - Lengte byna korrek.                                    paragrawe                oorgeneem
                        vereistes van                                                                                                                - Lengte te lank/kort.   - Lengte te lank/kort.
                        onderwerp.

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2012)                                                         AFRIKAANS HUISTAAL V3 (Memo)                                       15

AFDELING B: ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LANGER TRANSAKSIONELE TEKSTE HUISTAAL: 30 PUNTE
PRESTASIE            Kode 7:                       Kode 6:                     Kode 5:                    Kode 4:                 Kode 3:                  Kode 2:                     Kode 1:
  AAN-             Uitmuntend                     Besonders                 Verdienstelik               Beduidend               Genoegsaam                  Basies                  Ontoereikend
 DUIDERS            80 – 100%                      70 – 79%                   60 – 69%                   50 – 59%                40 – 49%                  30 – 39%                   00 – 29%
                        14½ – 18                       13 – 14                    11 – 12½                  9 – 10½                   7½ – 8½                  5½ – 7                        0–5
             - Uitgebreide                    - Baie goeie kennis        - Goeie kennis van die     - Voldoende kennis         - Matige kennis van    - Basiese kennis van       - Geen kennis van die
                gespesialiseerde kennis         van die vereistes         vereistes van die teks     van die vereistes van      die vereistes van        die vereistes van          vereistes van die teks
                van die vereistes van die       van die teks             - Die leerder behou         die teks                   die teks. Respons        die teks. Reaksie          nie.
                teks                          - Gedissiplineerde          fokus in die skryfwerk,   - Die leerder se fokus      op opdrag vertoon        op die opdrag             Respons op die opdrag
             - Gedissiplineerde                 skryfwerk - leerder       met geringe afwykings      wyk af, maar dit           beperkte fokus           vertoon ŉ baie             vertoon byna geen
                skryfwerk - leerder fokus       behou fokus op die       - Die teks is meestal       belemmer nie              - Die leerder wyk af      beperkte fokus             fokus nie
                presies op die                  aanbieding, geen          samehangend wat            betekenis nie              van die opdrag en     - Die leerder wyk af       - Leerder wyk af van die
                aanbieding, geen                afwyking                  inhoud en idees betref,   - Die teks is               die betekenis is         van die opdrag en          opdrag en die
                afwyking                      - Die teks is same-         uitbreiding kom voor       voldoende same-            plek-plek vaag           die betekenis is           betekenis van die teks
             - Algehele samehang wat            hangend wat inhoud        en die besonderhede        hangend wat inhoud        - Die teks is nog         plek-plek nie van          is nie van toepassing
  INHOUD,       inhoud en idees betref,         en idees betref, baie     ondersteun die             en idees betref,           samehangend wat          toepassing nie             nie
BEPLANNIN       hoogstaande uitbreiding,        goeie uitbreiding, al     onderwerp                  sommige                    inhoud en idees       - Inhoud en idees van      - Inhoud en idees is
                al die besonderhede             die besonderhede         - Bewys van beplanning      besonderhede               betref, sommige          teks is nie altyd          onsamehangend, baie
    G EN        ondersteun die                  ondersteun die            en/of konsep daarvan       ondersteun die             besonderhede             samehang-end nie,          min besonder-hede
 FORMAAT        onderwerp                       onderwerp                 lei tot die aanbieding     onderwerp                  ondersteun die           min besonderhede           ondersteun die
             - Bewys van beplanning           - Bewys van                 van ŉ goed beplande       - Bewys van                 onderwerp                ondersteun die             onderwerp
 18 PUNTE       en/of konsep daarvan lei        beplanning en/of          teks                       beplanning en/of          - Bewys van               onderwerp               - Beplanning ontbreek of
                tot aanbieding van ŉ            konsep daarvan lei       - Noodsaaklike reëls        konsep daarvan lei         beplanning en/of      - Beplanning ontbreek         is ontoereikend.
                foutlose en goed                tot die aanbieding        van die formaat is         tot die aanbieding         konsep daarvan lei       of is                     Teks is swak aangebied
                beplande teks                   van ŉ baie goed           goed toegepas.             van ŉ bevredigende         tot die aanbieding       onaanvaarbaar           - Teksformaat is nie
             - Formaat is toepaslik en          beplande en                                          teks                       van ŉ aanvaarbare        omdat dit                  toegepas nie.
                van hoogstaande                 saamgestelde teks                                   - Voldoen aan               teks                     ontoepaslik is
                standaard.                    - Noodsaaklike reëls                                   formaatvereistes van      - Noodsaaklike         - Het ŉ vae idee van
                                                van die formaat is                                   die teks, enkele           reëls van die            die teksformaat
                                                baie goed toegepas.                                  foute.                     formaat is               maar growwe foute
                                                                                                                                genoegsaam               is gemaak.
                                                                                                                                toegepas, nalatige
                                                                                                                                foute is gemaak.
                         10 – 12                      8½ – 9½                      7½ – 8                     6–7                      5 – 5½                  4 – 4½                       0 – 3½
             - Teks is grammatikaal           - Teks is baie goed        - Teks is goed             - Teks is so saam-         - Teks net basies      - Teks is swak             - Teks is baie swak
                korrek en briljant              saamgestel en             saamgestel en lees         gestel dat dit maklik      saamgestel.             saamgestel en               saamgestel en baie
                saamgestel                      korrek                    maklik                     lees. Foute                 Verskeie foute         moeilik om te volg          moeilik om te volg
             - Woordkeuse is van              - Woordkeuse is baie       - Woordkeuse is             beïnvloed nie die          Woordkeuse is         - Woordkeuse het           - Woordkeuse het ernstig
                hoogstaande standaard           geskik vir die doel,      toepaslik vir die doel,    leesbaarheid nie           beperk en nie baie      remediëring nodig           aandag nodig en is nie
                en is uiters geskik vir die     teikengroep en            teikengroep en            - Woordkeuse is             toepaslik vir die       en is nie toepaslik         geskik vir doel,
TAAL, STYL      doel, teikengroep en            konteks van die teks      konteks van die teks       gedeeltelik toepaslik      doel, teikengroep       vir doel, teiken-           teikengroep en konteks
    EN          konteks van die teks          - Styl, toon en register   - Styl, toon en register    vir doel, teikengroep      en konteks van die      groep en konteks            van die teks nie
REDIGERING   - Styl, toon en register is        is toepaslik vir die      is meestal toepaslik       en konteks                 teks nie                van die teks nie         - Styl, toon en register
                van hoogstaande                 vereistes van die        - Na proeflees en          - Styl, toon en register   - Gebreke in styl,     - Styl, toon en register      korrespondeer nie met
                standaard en hoogs              teks                      redigering is die teks     is taamlik toepaslik       toon en register        nie geskik nie              die onderwerp nie
 12 PUNTE       toepaslik                     - Na proeflees en           meestal foutvry           - Na proeflees en          - Na proeflees en      - Die teks is besaai       - Teks is besaai met foute
             - Na proeflees en                  redigering is teks       - Lengte aanvaarbaar.       redigering het teks        redigering het die      met foute ten spyte         en is deurmekaar ten
                redigering is teks feitlik      grootliks foutvry                                    foute                      teks verskeie foute     van proeflees en            spyte van proeflees en
                foutvry                       - Lengte is gewoonlik                                 - Lengte steeds            - Lengte nog             redigering                  redigering
             - Lengte gewoonlik in              genoegsaam.                                          aanvaarbaar.               aanvaarbaar.          - Lengte dikwels te        - Lengte gewoonlik te
                ooreenstemming met                                                                                                                      lank/kort.                  lank/kort.
                vereistes van onderwerp.

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Gr12 AFRHL P3 S12 QP Afr](https://www.hlayiso.com/library/gr12-afrhl-p3-s12-qp-afr/81a1aee0-7f77-4c70-831b-03180bdf9512) — Afrikaans HL · QP · 2012 · Afr
- [Gr12 AFRHL P1 S12 MEMO Afr](https://www.hlayiso.com/library/gr12-afrhl-p1-s12-memo-afr/5ba68f54-97f1-494b-ad02-3ceb961ddb37) — Afrikaans HL · Memo · 2012 · Afr
- [AFRHL GR12 P2 MEMO SEP 2012](https://www.hlayiso.com/library/afrhl-gr12-p2-memo-sep-2012/33b674e4-463b-4fea-a5ce-f0e3f56bb6d4) — Afrikaans HL · Memo · 2012
- [AFRIKAANS HL P3 GR 12 MEMO SEPT2020](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr-12-memo-sept2020/f9a99ac3-5b21-4159-aca7-7737a23ab5b0) — Afrikaans HL · Memo · 2020 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 MEMO SEPT2019 D](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-memo-sept2019-d/8cfb8d64-c90d-4948-8241-77d73f1d8009) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr
- [AFRHL P3 GR12 MEMO SEPT2017](https://www.hlayiso.com/library/afrhl-p3-gr12-memo-sept2017/c89bbf29-4adb-4221-8a3e-abe41449274c) — Afrikaans HL · Memo · 2017

## More from Grade 12 Afrikaans HL

- [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr
- [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
