# History Grade 12 Paper 2 Gauteng Mock 2021 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2021 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p2-afrikaans-2021-preparatory-possible-answers/1ebc7c9e-f4b3-451c-9bd8-3729b578230f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: Gauteng Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 2 Gauteng Mock 2021 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p2-afrikaans-2021-preparatory-possible-answers/1ebc7c9e-f4b3-451c-9bd8-3729b578230f)

## About this document

History · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2021 · Afrikaans. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Gr12 History P2 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p2-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/24930935-0ad6-40fc-af9d-2565f340cb01) — QP · 2021 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

             VOORBEREIDENDE EKSAMEN
                           2021

                  NASIENRIGLYNE

               GESKIEDENIS (VRAESTEL 2) (10792)

24 bladsye

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                          10792/21

1.      BRONGEBASEERDE VRAE

1.1     Die volgende kognitiewe vlakke word gebruik om brongebaseerde vrae te
        ontwikkel:

      Kognitiewe
                                  Historiese vaardighede                    Gewig van vrae
        vlakke
                        Onttrek inligting uit bronne
                        Keuse en organisasie van relevante inligting uit         30%
       VLAK 1
                         bronne                                                (15 punte)
                        Definieer historiese konsepte/terme
                        Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                                  40%
       VLAK 2           Verduidelik inligting wat uit bronne versamel is
                                                                               (20 punte)
                        Ontleed bewyse uit bronne
                        Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                        Bespreek bronne om die nuttigheid,
                         betroubaarheid, vooroordeel en beperkings te
                                                                                  30%
       VLAK 3            bepaal
                                                                               (15 punte)
                        Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
                         perspektiewe wat in bronne aangebied word en
                         verkry ’n onafhanklike gevolgtrekking

1.2     Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:

•     By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet aan enige ander geldige en relevante
      standpunte, argumente, bewyse of voorbeelde gegee word.
•     By die toekenning van punte moet klem geplaas word op hoe die vereistes van die vraag
      aangespreek is.
•     In die nasienriglyne word die vereistes van die vraag (vaardighede wat aangespreek moet
      word) asook die vlak van die vraag, kursief aangedui.

2.      OPSTELVRAE

2.1     Die opstelvrae vereis dat kandidate:

        •   In staat sal wees om hul argument te struktureer in 'n logiese en samehangende wyse.
            Hulle moet die relevante inligting kies, organiseer en saamvoeg sodat hulle 'n redelike
            reeks feite of 'n effektiewe argument kan aanbied om die vraag wat gestel word, te
            beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
            gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n gevolgtrekking het.

2.2     Nasien van opstelvrae

        •   Merkers moet daarvan bewus wees dat die inhoud van die antwoord gelei sal word
            deur die handboeke wat by die sentrum gebruik word.
        •   Kandidate kan enige ander relevante inleiding en/of gevolgtrekking hê as dié wat by
            'n spesifieke opstel nasienriglyn vir 'n spesifieke opstel ingesluit is.

            .

                                                 2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10792/21

2.3   Globale assessering van die opstel

      Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat die
      onderwyser die algehele produk as ’n geheel aanteken, sonder om die komponent dele
      afsonderlik aan te teken. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n individuele
      mening te bied deur geselekteerde feitlike bewyse te gebruik om 'n argument te
      ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om bloot 'feite' te heroorweeg om 'n
      hoë punt te behaal nie. Hierdie benadering ontmoedig leerders om 'model' antwoorde voor
      te berei en hulle te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van die vraag te
      oorweeg. Holistiese assessering, in teenstelling met inhoudsgebaseerde assessering
      penaliseer leerders nie vir onbereikende taal nie. Klem word op die volgende geplaas:
      • Die konstruksie van die argument.
      • Die toepaslike seleksie van feitlike bewyse om die argument te ondersteun.
      • Die leerder se interpretasie van die vraag.

2.4   Assesseringsprosedures van die opstel

      2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel geassesseer word.

      2.4.2 Tydens die lees van die opstel moet regmerkies toegeken word vir 'n relevante
            inleiding (wat deur ’n koeël in die nasienriglyn aangedui word), die belangrikste
            aspekte/liggaam van die opstel wat die lyn van argument onderhou/verdedig (wat
            deur koeëls in die nasienriglyn aangedui word) en 'n relevante gevolgtrekking (wat
            deur ’n koeël in die nasienriglyn aangedui word).
            Byvoorbeeld, in 'n opstel waar daar vyf (5) hoofpunte is, kan daar ongeveer sewe
            (7) regmerkies wees.

      2.4.3 Hou die PEEL-struktuur in gedagte tydens die nasien van ’n opstel.

              P    Punt: Die kandidaat stel die opstel bekend deur 'n
                   argumentslyn duidelik te stel/'n belangrike punt te maak.
                   Elke paragraaf moet 'n punt insluit wat die belangrikste
                   (argumentslyn) onderhou wat in die inleiding bekendgestel is.
              E    Verduideliking: Die kandidaat moet in meer detail verduidelik
                   waaroor die hoofpunt gaan en hoe dit verband hou met die
                   vraag wat gestel word (lyn van argument).
              E    Voorbeeld: Kandidate moet die vraag beantwoord deur inhoud
                   te kies wat relevant is vir die lyn van argument. Relevante
                   voorbeelde moet gegee word om die argumentslyn te
                   onderhou.
              L    Skakel: Kandidate moet verseker dat die argument regdeur
                   volgehou word en samehangend geskryf word.

                                              3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10792/21

      2.4.4 Die volgende simbole MOET gebruik word wanneer 'n opstel geassesseer word:

            • Inleiding, hoofaspekte en gevolgtrekking nie behoorlik gekontekstualiseer nie
                                             ^
            • Verkeerde stelling                    _________________

            • Irrelevante inligting           |
                                              |
                                              |

            • Herhaling                       R

            • Analise                         A√

            • Interpretasie                   I√

            • Lyn van Argument                       LOA

2.5   Die matriks

      2.5.1 Gebruik van die matriks in die nasien van opstelle

      In die nasien van opstelle moet die kriteria soos voorsien in die matriks gebruik word. By
      die assessering van die opstel, let op albei die inhoud en aanbieding.By die snypunt van
      die inhoud en aanbieding gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke, moet ’n punt
      toegeken word.

      1.      Die eerste lesing van uitgebreide skryfwerk sal wees om te bepaal tot watter
              mate die hoofaspekte gedek word en om die inhoudsvlak (op die matriks) toe
              te ken.

                                                       I         VLAK 4

      (b)     Die tweede lesing van uitgebreide skryfwerk hou verband met die vlak (op
              die matriks) van aanbieding.
                                                       I         VLAK 4
                                                       A         VLAK 3

      (c)     Ken 'n algehele punt toe met die gebruik van die matriks.

                                                       I         VLAK 4       }26–27
                                                       A         VLAK 3

                                              4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                                                                                           10792/21

NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE – TOTAAL PUNTE: 50
                            VLAK 7                  VLAK 6                  VLAK 5               VLAK 4               VLAK 3                  VLAK 2                   VLAK 1*
AANBIEDING            Baie goed beplande       Baie goed              Goed beplande en       Argument beplan en Toon ’n mate van       Poging aangewend om        Min of geen poging om
                      en gestruktureerde       beplande en            gestruktureerde        gestruktureer.      bewys van 'n          antwoord te struktureer.   die opstel te
                      opstel. Goeie sintese    gestruktureerde        opstel.                Bewyse tot 'n       gestruktureerde en    Grootliks beskrywend of    struktureer nie.
                      van                      opstel. 'n Relevante   Poog om 'n duidelike   sekere mate gebruik beplande argument.    poog om argument te
                      inligting. Het 'n goed   argument is            argument te            om argument te      Poog om 'n argument   ontwikkel. Geen poging
                      gebalanseerde,           ontwikkel. Bewyse      ontwikkel.             ondersteun.         vol te hou.           om 'n gevolgtrekking te
                      oorspronklike            gebruik om die         Gevolgtrekking         Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie
                                                                                                                                       maak nie.
                      argument ontwikkel       argument te            gemaak uit bewyse      grond van bewyse. duidelik deur bewyse
                      met bewyse.              verdedig. Poog om 'n   om die argument te                         ondersteun nie.
                      Argument deurgaans       onafhanklike
INHOUD                                                                ondersteun.
                                               gevolgtrekking uit
                      volgehou en
                                               die bewyse te maak
                      verdedig.
                                               om die argument te
                      Onafhanklike
                                               ondersteun.
                      gevolgtrekking
                      gemaak uit bewyse
                      om die argument te
                      ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten           47–50                   43–46
volle relevant tot
argument wat
gevolg is.

VLAK 6
Vraag is
beantwoord.
Inhoudseleksie            43 – 46                 40 – 42                 38 – 39
relevant tot
argument wat
gevolg is.

VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord.               38 – 39                 36 – 37                 34 – 35              30 – 33               28 – 29
Inhoud toereikend
en relevant.

VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of                                                             30 – 33               28 – 29              26 – 27
irrelevante keuse
van inhoud.

VLAK 3
Keuse van inhoud
hou verband met
vraag, maar
beantwoord dit nie,                                                                             26 – 27              24 – 25                 20 – 23
of hou soms nie
verband met die
vraag nie.
Weglatings.

VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord.                                                                                                          20 – 23                 18 – 19                  14 – 17
Inhoud skraal.

VLAK 1*
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad
nie. Ontoereikend
                                                                                                                                             14 – 17                     0 – 13
of irrelevante
inhoud.

* Riglyne vir toekenning van ’n punt by Vlak 1:
    Vraag glad nie aangespreek nie/heeltemal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
    Antwoord sluit basiese en oor die algemeen irrelevante inligting in                                  =    1–6
    Vraag onvoldoende aangespreek en vaag; min poging om die opstel te struktureer                       =    7 – 13

                                                                                        5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                      10792/21

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:           HOE HET BURGERLIKE ORGANISASIES IN DIE 1980's IN SUID-
                   AFRIKA OP DIE NASIONALE PARTY SE HERVORMINGS VAN
                   DIE APARTHEIDSBELEID GEREAGEER?

1.1   1.1.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]

                    Om teenkanting teen die staat se grondwetlike voorstelle en ander
                     wetgewings te mobiliseer.                                   (1 x 1)    (1)

      1.1.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]

                  Die apartheid wetgewing ingestel in 1982 as 'n manier van
                   hervorming ( Nuwe ooreenkoms/beleid) van apartheid.
              (Enige ander relevante respons)                                     (1 x 2)   (2)

      1.1.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]

                    Burgerlike verenigings
                    Studente-organisasies
                    Jeugkongresse
                    Vrouegroepe
                    Vakbonde
                    Kerkverenigings
                    Sportklubs                                             (enige 2 x 1)   (2)

      1.1.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]

                    Twee miljoen mense                                           (1 x 1)   (1)

      1.1.5   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]

              a)     Jongmense het die stukrag vir die stryd verskaf.
              b)     Vakbonde het leierskap verskaf.                              (2 x 1)   (2)

      1.1.6   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]

                  Die Driekamerparlement het nie swart mense ingesluit nie.
                  Dit was ook slegs beperk tot Indiërs en Kleurlinge, wat nie in die
                   Volksraad kon stem nie.
              (Enige ander relevante respons)                                     (2 x 2)   (4)

                                              6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

1.2   1.2.1   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]

                  Dit verduidelik dat die SAKP teen rassisme (nie-rassig) gekant
                   was.
                  Dit verduidelik dat dit oor verskillende denominasies was omdat
                   die drie leiers van verskillende kerke is.
                  Dit was 'n vreedsame organisasie wat vreedsame verandering
                   geëis het, aangesien dit deur kerkleiers gelei is.
              (Enige ander relevante antwoord)                            (enige 1 x 2)   (2)

      1.2.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]

                  Polisie het mense gemartel.
                  Hulle het mense vermoor.
                  Hulle het teenstanders gearresteer en aangehou.
              (Enige ander relevante respons)                             (enige 1 x 2)   (2)

      1.2.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]

              Die Kairos Dokument het die volgende voorstelle gemaak:

                  Vir die kerk om op te staan vir die armes en die onderdruktes.
                  Vir die kerk om op te staan teen die ongeregtighede van apartheid.
                  Vir Christene om die behoeftes van die stryd om bevryding te dien.
                  Vir Christene om lede te mobiliseer om te werk en te beplan vir 'n
                   verandering in die regering.                           (enige 2 x 1)   (2)

      1.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]

                  Hy het bedoel dat geweldlose (vreedsame) aksies gedurende die
                   tyd nie gehelp het nie, aangesien die staat wel geweld gebruik het.
                  Om vreedsaam te wees is irrelevant omdat daar geweld van die
                   weermag is.
                  Hy het bedoel dat die regering gewere/wapens gebruik het en dus
                   het dit nie gehelp om vreedsame oplossings te gebruik nie.
              (Enige ander relevante respons)                             (enige 2 x 2)   (4)

      1.2.5   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]

                  “Ons wat 'n vreedsame oplossing wil hê, word vinnig ’n
                   irrelevansie.”
                  “Ek sou Biskop Tutu lank gelede verwerp het.”                (2 x 1)   (2)

                                            7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

1.3   1.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]

                  Staatsonderdrukking
                  Soms misdaad                                                 (2 x 1)   (2)

      1.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]

                  Wet op Swart Stedelike Owerhede Wet op Swart Plaaslike
                   Owerhede.                                                    (1 x 2)   (2)

      1.3.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]

                  Geharde veiligheidsmag aksies.
                  Vergaderings en organisasies is verbied.
                  Aktiviste is aangehou en tronk toe gestuur.
                  Weermag troepe patrolleer “township” strate.
                  Organisasies is verbied.
                                                                          (enige 2 x 1)   (2)

      1.3.4   [Evaluering van die nuttigheid/bruikbaarheid van Bron 1C – V3]

              Die bron is nuttig/bruikbaar omdat:

                  Dit verduidelik die redes vir burgerlike betogings wat teen
                   apartheid beleide gekant was
                  Dit verduidelik die wyse waarop burgerlike betogings plaasgevind
                   het, wat boikotte, wegbly-aksies en optogte insluit.
                  Dit verduidelik die reaksie van die Nasionale Party regering
                   teenoor die protesaksies wat arrestasies, aanhouding en
                   weermag patrollies in “townships”/swart woongebiede insluit.
              (Enige ander relevante respons)                                   (2 x 2)   (4)

1.4   [Vergelyking van bewyse uit Bronne 1B en 1D – V3]

          Albei bronne noem dat die rede vir die opposisie teen die regering was om
           teen die apartheidswette te veg.
          Bron 1B sê die stryd teen ongeregtighede moet gedoen word deur direkte
           politieke konfrontasie van onregverdige wette en in 1C het aktiviste kop-
           aan-kop konfrontasies met regeringstrukture gehad.
          Bron 1B sê die regering het koeëls gebruik om die aktiviste te beveg en
           Bron 1C noem dat die weermag na die “townships” gestuur is.
          Bron 1B sê die Kairos-dokument van die SAKP het burgerlike
           ongehoorsaamheid ondersteun. Bron 1C bevestig die burgerlike
           ongehoorsaamheid van wegbly-aksies en boikotte.
      (Enige ander relevante respons)                                     (enige 2 x 2)   (4)

                                            8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

1.5   1.5.1   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]

                  Om die gruweldade wat tydens die noodtoestand plaasgevind het,
                   aan te dui.
              (Enige ander relevante respons)                              (1 x 2)        (2)

      1.5.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]

                  Aanhouding/Detensie skend die regte van aktiviste.
                  Die doodskiet van aktiviste/die gebruik van koeëls is ook 'n
                   skending van hul regte.
                  Weiering om vergaderings toe te laat is 'n skending van hul
                   menseregte.
              (Enige ander relevante respons)                                   (1 x 2)   (2)

1.6   [Interpretasie, evaluering en sintese van relevante bronne – V3]

      Kandidate kan die volgende aspekte in hul reaksie insluit:

          UDF het 'n beroep gedoen op organisasies wat apartheid wou teenstaan
           om bymekaar te kom en te verenig. (Bron 1A)
          Moedig eenheid aan. (Eie kennis)
          UDF is gestig wat bestaan het uit 'n koalisie van verskillende groepe en
           organisasies. (Bron 1A)
          SAKP, UDF- en burgerlike verenigings het 'n beroep gedoen op 'n stryd
           teen maatskaplike ongeregtighede en vir 'n demokratiese Suid-Afrika.
           (Bronne 1A, 1B, 1C en 1D)
          Die Indiërs en Kleurlinge is ontmoedig om te stem. (Eie kennis)
          Alle Koornhof Wetsontwerpe/Nasionale Party se hervormingsbeleide van
           apartheid is verwerp.(Bron 1A)
          Kairos-dokument deur SAKP aanvaar om vir armes te veg. (Bron 1B)
          Teenkanting teen die regering het die stryd om beter onderwys, grond en
           behuising ingesluit. (Bronne 1A,1C en 1D)
          Burgerlike ongehoorsaamheid, direkte konfrontasie, boikotte ens. is deur
           bevrydingsbewegings gebruik. (Bronne 1C en 1D)
          Die koalisie van UDF-groepe het 'n beroep gedoen op eenheid oor ras- en
           party-groeperinge. (Bronne 1B,1C en 1D)
          Weiering om gelei te word deur raadslede wat ingevolge die
           apartheidswette verkies is. (Bron 1C)
      (Enige ander relevante antwoord)

                                             9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10792/21

Gebruik die rubriek om die paragraaf te merk.

                         Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse, bv. toon
                          geen of min begrip om te verduidelik hoe die
                          verskeie burgerlike organisasies in die 1980's
                          op die Nasionale Party se hervorming van die      PUNTE
       VLAK 1
                          apartheidsbeleid in Suid-Afrika gereageer het      0–2
                          nie.
                         Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n
                          paragraaf oor die onderwerp skryf nie.
                         Bewyse is meestal relevant en hou tot 'n groot
                          mate verband met die onderwerp, bv. dui ’n
                          gedeeltelike begrip wanneer hulle verduidelik
                          hoe die verskeie burgerlike organisasies in die
                                                                            PUNTE
       VLAK 2             1980's op die Nasionale Party se hervorming
                                                                             3–5
                          van die apartheidsbeleid in Suid-Afrika
                          gereageer het.
                         Gebruik bewyse op 'n baie basiese wyse om 'n
                          paragraaf te skryf.
                          Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer 'n
                          deeglike begrip wat verduidelik hoe die
                          verskeie burgerlike organisasies in die 1980's
                          op die Nasionale Party se hervorming van die      PUNTE
       VLAK 3
                          apartheidsbeleid in Suid-Afrika gereageer het.     6–8
                         Gebruik bewyse baie effektief in 'n
                          georganiseerde paragraaf wat 'n begrip van die
                          onderwerp toon.
                                                                                      (8)
                                                                                     [50]

                                                10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

VRAAG 2:          HOE HET DIE WAARHEIDS- EN VERSOENINGSKOMMISSIE
                  (WVK) DIE PROSES VAN REPARASIE (HERSTEL) HANTEER?

2.1   2.1.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                   “Ons hoef nie die moraliteit van mense se optrede te oordeel nie,
                    maar moet liewer as 'n inkubasie (ontwikkeling/groei)
                    ruimtekamer van nasionale genesing, versoening en vergifnis
                    optree.”                                                  (1 x 2)     (2)

      2.1.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                   Om nasionale eenheid te bevorder.
                   Om versoening te bevorder.                                  (2 x 1)   (2)

      2.1.3       [Definisie van ’n historiese konsepte – V2]

                Vergoeding/betaling en finansiële hulp verskaf aan slagoffers van
                 growwe menseregteskendings.
              (Enige ander relevante respons)                                  (1 x 2)    (2)

      2.1.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                   Om ’n volledige beeld te verkry van die moontlike oorsake, aard
                    en omvang van growwe skendings van menseregte wat tussen
                    1960 en 1994 gepleeg is en om ondersoeke te doen en waardige
                    platforms vir slagoffers en oortreders van menseregteskendings
                    te skep om hul stories te vertel.
                   Om amnestie toe te staan aan kwalifiserende oortreders van
                    menseregteskendings.
                   Om aanbevelings aan die regering oor reparasies te maak. Dit
                    het ook 'n breër en minder tasbare/konkrete verantwoordelikheid
                    gehad om by te dra tot die ontwikkeling van 'n fundamenteel
                    nuwe, deernisvolle, regverdige en morele samelewing.       (3 x 1)    (3)

      2.1.5   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]

                  Desmond Tutu het geïmpliseer dat hy aan sy mede-
                   kommissarisse gesê het dat hulle Suid-Afrikaners, beide
                   oortreders en slagoffers, moet aanmoedig om na vore te kom en
                   voor die WVK te getuig.
                  Hy het die slagoffers en oortreders aangemoedig om hul kant
                   van die storie te vertel sodat hulle kan genees en afsluiting kan
                   kry.
                  Hy het die slagoffers en oortreders aangemoedig om hul kant van
                   die storie te vertel sodat versoening in Suid-Afrika bereik kan
                   word/om die doele van die WVK om te versoen en verenig te
                   bereik.
              (Enige ander relevante respons)                             (enige 2 x 2)   (4)

                                           11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

2.2   2.2.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                  Slagoffers wat voor die WVK getuig het, het hulle daarvan
                   beskuldig dat hulle te stadig op aanbevelings gereageer het.
                  Hulle het twee en 'n half jaar lank gewag vir sogenaamde
                   dringende tussentydse betalings, wat gemiddeld 'n bietjie meer
                   as R3 500 beloop vir oortredings soos moord en verkragting.
                                                                              (2 x 1)     (2)

      2.2.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]

              a)   As die oortreders die hele waarheid blootgestel het, dan is
                   amnestie gegee. OF As die oortreders bewys het dat hul
                   misdade polities gemotiveerd was, is amnestie gegee.         (1 x 2)   (2)
              b) Die reparasie beleid was vyandig teenoor die slagoffers van
                   growwe menseregteskendings, hulle is nie onmiddellik betaal nie,
                   hulle het ná twee en 'n half jaar tussentydse betalings ontvang.
                                                                               (1 x 2)    (2)
              (Enige ander relevante respons)

      2.2.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                  R3 500                                                       (1 x 1)   (1)

      2.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]

                  Om die lande wat dieselfde geskiedenis as Suid-Afrika het, aan
                   te moedig om Suid-Afrika se reparasie-proses te kopieer of na te
                   boots as 'n goeie voorbeeld van nasiebou.
                  Sodat mense se menseregte gerespekteer kan word.
              (Enige ander relevante antwoord)                                (1 x 2)     (2)

2.3   2.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]

                  Hulle het 'n dringende vergadering met president Ramaphosa
                   geëis.                                                  (1 x 2)        (2)

      2.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]

                  Dit het slagoffers na die Uniegebou vergesel om reparasies van
                   die regering te eis.
                  Dit het regsverteenwoordiging aan die slagoffers verskaf sodat
                   die regering die reparasies aan die slagoffers kan betaal soos
                   deur die WVK aanbeveel.
                  Dit het sopkombuise verskaf aan die slagoffers wat nie
                   reparasies ontvang het nie.
                  Dit het berading aan die slagoffers verskaf.
              (Enige ander relevante antwoord)                           (enige 1 x 2)    (2)

      2.3.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                  Nomarussia Bonase                                            (1 x 2)   (2)
                                           12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10792/21

      2.3.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]

                  Die slagoffers het ná 25 jaar nie die reparasies van die WVK
                   ontvang nie.
                  Hulle het reparasies nodig gehad om hulle mediese rekeninge te
                   betaal weens die beserings wat hulle tydens apartheid opgedoen
                   het.
                  Hulle moes hulle lewens herbou om te vergoed vir wat hulle
                   tydens die apartheidsera verloor het.
              (Enige ander relevante respons)                             (enige 1 x 2)    (2)

      2.3.5   [Verduidelik die bruikbaarheid van Bron 2C – V3]

                  Dit verduidelik dat 'n skare slagoffers by die Uniegebou bymekaar
                   gekom het om reparasies te eis.
                  Dit verduidelik dat die slagoffers ondersteuning ontvang het van
                   die Khulumani-ondersteuningsgroep.
                  Dit verduidelik die ongelukkigheid/teleurstelling wat gely is weens
                   laat betalings van reparasies aan die slagoffers van apartheid.
              (Enige ander relevante antwoord)                            (enige 2 x 2)    (4)

2.4   2.4.1   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]

                  Die slagoffers van apartheid wag vir hulle reparasies-uitbetalings
                   van die WVK.
                  Die slagoffers van apartheid het die WVK genader om hulle
                   uitbetalings te eis wat die regering belowe het vir die growwe
                   menseregteskendings wat hulle tydens apartheid gely het.
                  Die slagoffers van growwe menseregteskendings is teleurgesteld
                   om te hoor dat die regering reparasies vir 'n ongespesifiseerde
                   tydperk gestop het.
                  Die regering lewer talle verskonings aan slagoffers van apartheid
                   ondanks die WVK se aanbevelings/Die regering ignoreer die
                   aanbevelings van die WVK om reparasies aan slagoffers van
                   apartheid se gruweldade te betaal.                      (enige 1 x 2)   (2)

      2.4.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]

                  Dit toon dat die regering die implementering van die aanbevelings
                   van die WVK vertraag om reparasies aan die slagoffers van
                   menseregteskendings te betaal.
                  Toe die slagoffers van menseregteskendings hulle reparasies
                   van die regering gaan haal het, is daar verskonings gemaak.
              (Enige ander relevante respons)                           (enige 1 x 2)      (2)

                                           13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

2.5   [Vergelyking van bewyse uit Bronne 2C en 2D – V3]

           2C sê dat die WVK aanbeveel het dat die regering moet verseker dat die
            slagoffers en hul gesinne individuele reparasies moet ontvang en 2D
            getiteld “Regering reparasies wat deur die WVK vir slagoffers van
            apartheid aanbeveel is”, het hulle teleurgesteld gelaat..
           2C noem dat slagoffers van apartheid tydens die apartheidsera gewond
            en gestremd gelaat was. Hulle het finansiële vergoeding nodig gehad vir
            die beserings wat hulle opgedoen het en 2D toon gestremde slagoffers in
            rolstoele, wat na die regering se uitbetalings-afdeling gegaan het om
            reparasies te eis, en hulle het net verskonings ontvang.
      (Enige ander relevante respons)                                            (2 x 2)   (4)

2.6   [Interpretasie, evaluasie, en sintese van bewyse vanuit relevante bronne – V3]

           Die WVK het ondersoeke gedoen en platforms geskep vir slagoffers en
            oortreders van menseregteskendings om hul stories te vertel, amnestie
            aan oortreders van menseregteskendings toe te staan en aanbevelings
            aan die regering oor reparasies te maak. (Bron 2A)
           Die WVK het aanbeveel dat die regering reparasies aan die slagoffers
            van apartheid moet betaal. (Bron 2A)
           Die reparasies is nie betyds aan slagoffers betaal nie, terwyl die
            oortreders amnestie toegestaan is sodra hulle voor die WVK getuig het en
            sy voorwaardes nagekom het. (Bron 2B)
           Die slagoffers wat voor die WVK getuig het, het die regering daarvan
            beskuldig dat hulle te stadig beweeg in die implementering van die WVK
            se aanbevelings. (Bron 2B)
           Die slagoffers het twee en 'n half jaar lank gewag voordat hulle
            tussentydse betalings van 'n bietjie meer as R3 500 ontvang het vir
            oortredings soos verkragting en moord wat hulle tydens die
            apartheidsera ervaar het.(Bron 2B)
           Vyf-en-twintig jaar later het slagoffers nog steeds nie langtermyn-
            reparasies ontvang nie. (Bron 2C)
           Die slagoffers wat deur die Khulumani-ondersteuningsgroep ondersteun
            is, het by die Uniegebou vergader om reparasies van die regering te eis.
            (Bron 2C)
           Die bron toon die ongelukkigheid en teleurstelling wat die slagoffers van
            apartheid gely het weens laat betalings van reparasies aan hulle. (Bron
            2D)
           Die slagoffers van growwe menseregteskendings is teleurgesteld om te
            leer dat die regering reparasies vir 'n ongespesifiseerde tydperk gestop
            het. (Bron 2D)
           Die regering gee verskonings aan slagoffers van apartheid ten spyte van
            die WVK-aanbevelings. (Bron 2D)
           Die regering ignoreer die aanbevelings van die WVK om reparasies aan
            slagoffers van apartheids-gruweldade te betaal. (Bron 2D)
      (Enige ander relevante respons)                                                      (8)

                                           14

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10792/21

Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken:

                   Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse bv.
                    toon geen of min begrip van hoe die WVK die            PUNTE:
      VLAK 1
                    reparasie-proses hanteer het nie                        0–2
                   Gebruik bewyse gedeeltelik om 'n paragraaf te skryf.
                   Bewyse is meestal relevant en hou tot 'n groot mate
                    verband met die onderwerp, bv. toon begrip van hoe
                                                                           PUNTE:
      VLAK 2        die WVK die reparasie-proses hanteer het.
                                                                            3–5
                   Gebruik bewyse op 'n baie basiese wyse om 'n
                    paragraaf te skryf.
                   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                    deeglike begrip van hoe die WVK die reparasie-
                                                                           PUNTE:
      VLAK 3        proses hanteer het.
                                                                            6–8
                   Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                    paragraaf wat 'n begrip van die onderwerp toon.
                                                                                     (8)
                                                                                    [50]

                                           15

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10792/21

VRAAG 3:          HOE HET GLOBALISERING WERKERS IN ONTWIKKELENDE
                  LANDE BEÏNVLOED?

3.1   3.1.1   [Definisie van 'n historiese konsep in Bron 3A – V1]

                  Globalisering verwys na die tegnologiese, politieke en ekonomiese
                   veranderinge wat daartoe gelei het dat die wêreld op 'n ander
                   manier funksioneer as wat dit 20 jaar gelede gedoen het.
                  Globalisering beskryf die manier waarop mense, idees en goedere
                   vinniger en goedkoper deur die wêreld beweeg as voorheen.
              (Enige ander relevante respons)                            (enige 1 x 2)    (2)

      3.1.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]

                  McDonalds
                  Starbucks
                  Nike                                                 (enige 2 x 1)     (2)

      3.1.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]

                  “Globalisering help waarskynlik ontwikkelde lande om meer
                   rykdom te skep.”                                          (1 x 1)      (1)

      3.1.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]

                  Globalisering het nie armoede in ontwikkelende lande verminder
                   nie.
                  Globalisering het die gaping van ongelykheid en armoede tussen
                   arm en ryk lande vergroot.
              (Enige ander relevante respons)                           (enige 1 x 2)     (2)

3.2   3.2.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]

                  Invloei van kapitaal
                  Verskaf indiensneming
                  Verbeter infrastruktuur                                      (3 x 1)   (3)

      3.2.2   [Interpretasie van bewyse in Bron 3B – V2]

                  Verskaf nuwe werksgeleenthede in die fabrieke vir werkers.
                  Verskaf werksgeleenthede vir ongeskoolde werkers.
                  Multinasionale korporasies bied groter geleenthede vir 'n groot
                   aantal lae betalende werksgeleenthede vir werkers.
              (Enige ander relevante respons)                                 (2 x 2)     (4)

                                             16

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10792/21

      3.2.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]

                  Werk in 'n oorvolle fabriek kan nodig wees vir die ontwikkeling van
                   ekonomieë want hulle skep werk en help om armoede te verlig.
                  Werk in “sweatshops” of oorvolle fabrieke help om die vaardighede
                   van die arbeidsmag te verbeter.
              (Enige ander relevante respons)                                    (1 x 2)   (2)

      3.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]

                  Multinasionale maatskappye het bygedra tot verbetering in
                   infrastruktuur, soos paaie en vervoer, wat veroorsaak dat die
                   uitvoere en invoere meer doeltreffend vervoer kan word.
                  Hulle help die ekonomie om weg te beweeg van afhanklikheid van
                   primêre produkte soos landbouprodukte, na industriële produkte.
              (Enige ander relevante respons)                                    (2 x 2)   (4)

      3.2.5   [Verduidelik die bruikbaarheid van Bron 3B – V3]

                  Dit is nuttig, aangesien dit wys hoe multinasionale korporasies
                   help om die ekonomie te ontwikkel en sodoende produktiwiteit te
                   verhoog.
                  Dit wys hoe multinasionale korporasies werk verskaf, hoewel lone
                   laag is.
                  Dit wys hoe multinasionale maatskappye help om die infrastruktuur
                   in die land te verbeter.
                  Dit wys hoe multinasionale maatskappye help om die ekonomie te
                   diversifiseer deur nie net op primêre produkte en landbou staat te
                   maak nie.
              (Enige ander relevante respons)                                    (2 x 2)   (4)

3.3   3.3.1   [Interpretaasie van bewyse uit Bron 3C – V2]

                  Die spotprent beeld die uitbuiting van werkers in die “sweatshops”
                   uit (verbale misbruik/skree deur die werkgewer).
                  Werkers is nie toegelaat om teen onbillike werksomstandighede en
                   lae lone te protesteer nie. (Die werkgewer skop die betoger.)
                  Die ongeskoolde arbeidsmag in ontwikkelende lande is uit die
                   armer lande. (Bron 3C)
                  Multinasionale maatskappye soos Nike het fabrieke in
                   ontwikkelende lande opgestel waar hulle die goedkoopste arbeid
                   kan kry.
              (Enige ander relevante respons)                              (enige 2 x 2)   (4)

      3.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]

                  Werkers is verbaal misbruik deur die werkgewer/swak behandeling
                   van werkers.
                  Werkers het vir lang ure gewerk en is baie lae lone betaal.
                  Onregverdige en onmenslike werksomstandighede.
              (Enige ander relevante respons)                             (enige 2 x 2)    (4)

                                            17

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

3.4   3.4.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]

                  Die maatskappy is geteister deur berigte dat dit “sweatshops” en
                   kinderarbeid gebruik het.                                   (1 x 2)    (2)

      3.4.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]

                  Nike is 'n sportdrag vervaardiger.                           (1 x 1)   (1)

      3.4.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]

                  Loon diefstal en verbale mishandeling.
                  Het lang ure gewerk by temperature oor die limiet van 90 grade.
                                                                               (2 x 1)    (2)

      3.4.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]

                  Workers’ Rights Consortium (WRC)                             (1 x 1)   (1)

3.5   [Vergelyking van bewyse van Bronne 3C en 3D – V3]

         Bron 3C beeld die uitbuiting van werkers in 'n Nike “sweatshop” uit en Bron
          3D bepaal dat werkers beweer dat hulle by temperature van oor 90 grade
          moet werk.
       Bron 3C beeld werkers uit wat verbaal misbruik word in die Nike-fabriek en
          in Bron 3D beweer werkers dat hulle verbaal by die Nike-fabriek misbruik
          word.
       Albei bronne beklemtoon die onregverdige behandeling van werkers in die
          Nike-fabriek.
       Bron 3C beeld 'n werker uit wat protesteer en Bron 3D wys daarop dat die
          burgerlike samelewing betoog teen Nike-“sweatshops”.
      (Enige ander relevante respons.)                                    (enige 2 x 2)   (4)

3.6   [Interpretasie, evaluasie en sintese van bewyse uit die bronne – V3]
       Globalisering het gehelp om rykdom in ontwikkelende lande te skep.
           (Bron 3A)
       Globalisering het die gaping van armoede en ongelykheid in ontwikkelende
           lande verbreë. (eie kennis)
       Multinasionale korporasies het werksgeleenthede gebied vir mense in
           ontwikkelende lande. (Bron 3B)
       Multinasionale korporasies verbeter infrastruktuur in die ekonomie.
           (Bron 3B)
       Globalisering dra by tot die verbetering van die vaardighede van werkers in
           ontwikkelende lande. (Bron 3B)
       Globalisering dra by tot die verbetering van infrastruktuur in ontwikkelende
           lande. (Bron 3B)
           Multinasionale maatskappye ontgin werkers in ontwikkelende lande
            (Bron 3C)
           “Sweatshops” is die produk van die wêreldekonomie. (Eie kennis)
           Werkers in ontwikkelende lande het teen uitbuiting in die “sweatshops”
            geprotesteer.
           Burgerlike samelewing het teen “sweatshops” en kinderarbeid betoog.
      (Enige ander relevante antwoord)
                                             18

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10792/21

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                  Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse. Toon min
                   begrip van hoe globalisering werkers in
                                                                         PUNTE
    VLAK 1         ontwikkelende lande geraak het.                        0–2
                  Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                   oor die onderwerp skryf nie.
                  Bewyse is meestal relevant en hou tot 'n groot mate
                   verband met die onderwerp, e.g., toon 'n mate van
                   begrip van hoe globalisering werkers in               PUNTE
    VLAK 2
                   ontwikkelende lande geraak het.                        3–4
                  Gebruik bewyse op 'n baie basiese wyse om 'n
                   paragraaf te skryf.
                   Gebruik relevante bewyse bv., demonstreer 'n
                   deeglike begrip van hoe globalisering werkers in
                                                                         PUNTE
    VLAK 3         ontwikkelende lande geraak het.
                                                                          5–8
                  Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                   paragraaf wat 'n begrip van die onderwerp toon.
                                                                                   (8)
                                                                                  [50]

                                           19

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21

AFDELING B: OPSTELVRAE

[Beplan en bou 'n oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse met behulp van
analitiese en interpretatiewe vaardighede.]

VRAAG 4:         BURGERLIKE WEERSTAND, 1970's TOT 1980's: SUID-AFRIKA – DIE
                 KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980's

SINOPSIS:

Kandidate moet aandui tot watter mate die idees van Steve Biko en die ideologie van
Swartbewussyn in 1976 tot die Soweto Studente Betogings bygedra het.

HOOFASPEKTE:

Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:

INLEIDING:

Kandidate moet aandui tot watter mate die idees van Steve Biko en die ideologie van
Swartbewussyn tot die Soweto Studente Betogings in 1976 bygedra het. Hulle moet die
rede vir hul standpunt aandui en verduidelik hoe hulle hulle argumentslyn gaan ondersteun.

UITBREIDING:

    Swartbewussyn het die studente in Suid-Afrika beïnvloed met hul ideologieë.
    Het swart mense aangemoedig om die kettings van onderdrukking en
     minderwaardigheid af te gooi.
    Het hulle aangemoedig om swart trots en waardigheid te bevorder.
    Het die wit magstruktuur wat in Suid-Afrika bestaan het, uitgedaag
    Steve Biko het die idees van Swartbewussyn oor swart eenheid en die emansipasie-
     beweging bevorder.
    Hy was 'n dinamiese man wat 'n generasie swart jeug met sy idees geïnspireer het.
    Hy het die ideologie van Swartbewussyn in sy toesprake en in sy skryfwerk versprei.
    Opvoeding/Onderwys in die swart “townships” was minderwaardig weens die
     apartheidsbeleide.
    Oorbevolking en gebrek aan hulpbronne, ontevrede onderwysers, ouers en studente.
    Swartbewussyn het 'n belangrike rol gespeel in die politisering (politieke
     bewusmaking) van die jeug van Soweto in 1976.
    Toe Afrikaans in skole bekendgestel is, was dit met teenkanting dwarsdeur Suid-
     Afrika gegroet.
    Afrikaans was 'n onderdrukkende taal en het die swart leerders voorberei op 'n lewe
     van serwituut.
    Onderwysers en leerders het met die taal gesukkel.
    Weens die invloed van SASO, is hoërskoolleerlinge aangemoedig om studenterade te
     vorm en so te verenig.
    Studente het teen onbillike taalbeleide in die besonder betoog en teen
     diskriminerende wette in die algemeen.
(Enige ander relevante respons)

SLOTSOM:
Kandidate moet hul argument met ’n relevante slot afsluit.
                                              20

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10792/21
VRAAG 5:       DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN
               DIE AANVAARDING VAN DIE VERLEDE

[Beplan en bou 'n argument gebaseer op bewyse met behulp van analitiese en interpretatiewe
vaardighede.]

SINOPSIS:

Kandidate moet wys hoe opposisiepartye en die NP-regering gedwing is om 'n politieke
skikking te bereik deur onderhandelinge, wat gelei het tot die geboorte van 'n nuwe SA in
1994. Hulle moet wys hoe onderhandelinge in die 1990’s gelei het tot 'n vreedsame
resolusie van die politieke dooiepunt in Suid-Afrika.

HOOFASPEKTE:

Kandidate moet die volgende aspekte in hul reaksie insluit:

INLEIDING:

Kandidate moet ’n stelling kan maak oor hoe pogings deur verskeie politieke partye en die NP-
regering om 'n politieke skikking deur onderhandelinge te bereik, uiteindelik tot die geboorte van
'n nuwe SA in 1994 gelei het.

UITBREIDING:

    De Klerk se toespraak in die parlement (2 Februarie 1990) het die basis gelê vir
     onderhandelinge.
    Die ontbanning van politieke en burgerlike organisasies soos die ANC en die SAKP.
    Opheffing van beperkings op COSATU en AZAPO.
    Gesprekke tussen groot belanghebbendes het in 1990 begin.
    Groote Schuur Minuut – 2 Mei 1990 (ANC en NP ontmoet, ANC-afvaardiging onder leiding
     van Mandela, NP-afvaardiging onder leiding van De Klerk) het konsensus bereik oor die
     grondslagte vir onderhandelinge.
    Apartheidswetgewing word herroep, soos die Wet op Afsonderlike Geriewe.
    Pretoria Minuut – 6 Augustus 1990 (ANC het ingestem om gewapende stryd op te gee as
     een element van konsensus).
    KODESA 1 - 19 politieke partye uitsluitend AZAPO, CP en PAC/300 afgevaardigdes.
    Verklaring van Voorneme onderteken wat 'n verenigde SA verseker het. Onafhanklike
     regsbank, asook die grondwet-kwessie wat fokus op die belangrikheid van konsensus wat
     bereik moet word.
    Slegs blankes referendum (Maart 1992) deur FW de Klerk.
    KODESA 2 het ineengestort. Partye kon nie saamstem oor 'n nuwe grondwet wat
     tussentydse regeringskwessies aanspreek nie en waarop partye nie konsensus kon bereik
     nie.
    Boipatong slagting en die gevolge daarvan (June 1992).
    ANC-onttrekking aan onderhandelinge.
    Bisho-slagting het die proses van onderhandelinge bedreig (September 1992).
    Agter die skerms onderhandelings tussen ANC en die NP.
    Rekord van Begrip onderteken (September 1992) tussen die ANC en NP.
    Sluipmoord op Chris Hani (10 April 1993) deur ’n regtervleuel en die impak daarvan op
     Suid-Afrika.

                                              21

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                  10792/21

    Multi-party onderhandelingsforum.
    Regse groep (AWB) se aanval op die Wêreldhandelsentrum in Kemptonpark en die
     gevolge daarvan.
    St James slagting deur APLA– Julie 1993.
    Heidelberg Taverne slagting deur APLA – Desember 1993.
    Sunset-klousule voorgestel deur Joe Slovo het die onderhandeling-dooiepunt verbreek.
     (Konsensus as ’n voorspel tot grondwetlike kompromieë)
    Shell House slagting – 28 Maart 1994.
    Bophuthatswana staatsgreep – 11 Maart 1994.
    Verkiesingsdag – 27 April 1994 asook geweld op verkiesingsdag.
    ANC het verkiesing gewen/uitslae van verkiesing.
    Regering van Nasionale Eenheid is gevorm – ’n multi-party demokrasie het ontstaan.
(Enige ander relevante respons)

SLOTSOM:

Kandidate moet hul argument met ’n relevante gevolgtrekking bind.

                                                                                            []50

                                            22

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10792/21
VRAAG 6:      DIE EINDE VAN DIE KOUE OORLOG EN 'N NUWE WÊRELD ORDE: DIE
              GEBEURE VAN 1989

[Beplan en bou 'n oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse met behulp van
analitiese en interpretatiewe vaardighede.]

SINOPSIS:

Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie met die stelling en moet hulle lyn van
argument ondersteun met relevante bewyse. Hulle moet aandui of die ineenstorting
van die Sowjetunie grootliks verantwoordelik was vir politieke veranderinge wat in
1989 in Suid-Afrika plaasgevind het. Hulle moet ’n standpunt inneem en 'n argument
ontwikkel wat hul repons ondersteun met historiese bewyse.

HOOFASPEKTE:

Kandidate moet die volgende in hul reaksie insluit:

INLEIDING:

Kandidate moet aandui of die ineenstorting van die Sowjetunie in 1989 gedien het as 'n vonk
vir die politieke transformasie wat in Suid-Afrika plaasgevind het en staaf hulle standpunt
met ’n argumentslyn.

UITBREIDING:

Kandidate moet die volgende punte in hul antwoord insluit:

    In die 1980's het die Suid-Afrikaanse regering 'n getransformeerde wêreldorde in die
     gesig gestaar en Suid-Afrika het geïsoleerd geword.
    Die meeste van Suid-Afrika se buurstate het onafhanklikheid bereik.
    Gorbachev se beleid van Perestroika en Glasnost en die impak daarvan op Suid-
     Afrika.
    Teen die einde van 1989 het die Sowjetunie begin was besig om te ontbind en die
     kommunistiese regimes in Oos-Europa het begin om ineen te stort.
    Die Berlynse Muur het geval wat tot verreikende gevolge vir Suid-Afrika gelei het.
    Veranderinge in die wêreld het bygedra tot die einde van apartheid.
    Die ineenstorting van die USSR het die ANC van sy belangrikste ekonomiese en
     militêre steun ontneem.
    Sosialisme was nie meer 'n ernstige opsie vir die ANC nie.
    Die Nasionale Party se aanspraak op die beskerming van Suid-Afrikaners teen 'n
     kommunistiese aanslag het onrealisties geword.
    Onttrekking van ondersteuning deur Brittanje, VSA en die Weste.
    Oplegging van sanksies/boikotte.
    Westerse wêreldmagte het die voorsteelling ondersteun dat Suid-Afrika sy probleme
     vreedsaam en demokraties oplos.
    Dit het duidelik geword dat die Nasionale Party regering nie onbepaald wit oppergesag
     kon handhaaf nie.
    Invloedryke Nasionale Party-lede het begin besef dat apartheid nie die antwoord op die
     behoeftes van wit kapitalistiese ontwikkeling was nie.
    Daar was geen twyfel dat die voortgesette onderdrukking van swart Suid-Afrikaners nie
     politieke stabiliteit sou verseker nie.

                                              23

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                      10792/21

    Die regering het begin glo dat hervorming nodig is om die ontwikkeling van 'n sterk
     swart middelklas in te sluit wat as 'n "teenvoeter" teen ’n rewolusie sou kon optree.
    De Klerk het begin aanvaar dat die swart stryd teen apartheid nie 'n sameswering uit
     Moskou was nie.
    Dit het De Klerk in staat gestel om betrokke te raak by gesprekke met die
     bevrydingsorganisasies.
    Op 2 Februarie 1990 het De Klerk 'n "nuwe en regverdige grondwetlike bedeling"
     aangekondig wat die einde van apartheid beteken het.
(Enige ander relevante respons)

SLOTSOM:

Kandidate moet hul argument met 'n relevante gevolgtrekking bind.                      [50]

                                                                            TOTAAL:     150

                                             24

## Related documents

- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [Gr12 History P1 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p1-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e) — History · QP · 2021 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) X10 2019 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-x10-2019-preparatory-examination-addendum/4c8825cb-7328-4a35-b4a2-21579182a6ed) — History · Addendum · 2019 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans) X10 2019 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-x10-2019-preparatory-examination-addendum/4f3ebe5f-1e25-4b5d-9926-1cdd895d3995) — History · Addendum · 2019 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans)) 2015 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-2015-preparatory-examination-addendum/46d03045-1812-4e23-a4c5-7192a662e955) — History · Addendum · 2015 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — History · Addendum · 2024 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [Gr 12 History P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
