# Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2013 Memo (Afr) > Grade 12 Life Sciences Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2013 (Afrikaans), 8 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/gr12-lfsc-p2-memo-afr/6ac60748-5f99-4a1c-857a-7fe216361625 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Life Sciences - Grade: Grade 12 - Document type: Memorandum - Year: 2013 - Exam period: Eastern Cape Mock Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 8 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Life Sciences](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/life-sciences) › [Life Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2013 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/gr12-lfsc-p2-memo-afr/6ac60748-5f99-4a1c-857a-7fe216361625) ## About this document Life Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2013. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com Province of the EASTERN CAPE EDUCATION NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2013 LEWENSWETENSKAPPE V2 MEMORANDUM PUNTE: 150 Hierdie memorandum bestaan uit 7 bladsye. ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 2 LEWENSWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2013) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 A  1.1.2 A  1.1.3 B  1.1.4 C  1.1.5 A  1.1.6 A  1.1.7 C  1.1.8 D  1.1.9 D  1.1.10 C  (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Hofmakery  (1) 1.2.6 Metamorfose  (1) 1.2.2 Immigrasie  (1) 1.2.7 Glasvog  (1) 1.2.3 Prekosiale  (1) 1.2.8 Buis van Eustatius  (1) 1.2.4 Suksessie  (1) 1.2.9 Volhoubare  (1) 1.2.5 Amniosentese  (1) 1.2.10 Geometriese / Log-/ Logaritmiese fase (1) (10) 1.3 1.3.1 Geeneen  (2) 1.3.5 Beide A en B  (2) 1.3.2 Slegs A  (2) 1.3.6 Geeneen  (2) 1.3.3 Beide A en B  (2) 1.3.7 Slegs B  (2) (14) 1.3.4 Slegs A  (2) 1.4 1.4.1 A Epidermis  C Erektor / Haarspier  (2) 1.4.2 Verwyding  / word groter / verhoogde bloedvloei (1) 1.4.3 Meer bloed vloei na die oppervlakte  Meer hitte bereik die oppervlakte  Meer hitte gaan na die atmosfeer verlore  Wat die afkoeling van die liggaam veroorsaak  (Enige 3 x 1) (3) TOTAAL AFDELING A: 50 ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBER 2013) LEWENSWETENSKAPPE V2 3 AFDELING B VRAAG 2 2.1 2.1.1 Mev. Abrahams:  Voel die naaldprik en kan dus die inligting vanaf die reseptor ontvang.   Sensoriese neurone vanaf die vingerpunt werk reg.   Motoriese neurone wat instruksies na die spiere dra werk nie reg nie.  Mnr. Abrahams:  Kon nie die naaldprik voel nie en kan dus nie die inligting vanaf die reseptor ontvang nie.   Sensories neuron van vingerpunt werk nie reg nie.   Hy kon sy hand beweeg wat beteken dat hy instruksies na die spiere kon kry.  (6) 2.1.2  Hulle sou dus nie die naaldprik   kon voel nie / om die hand te kon beweeg nie  Geen inligting kon dus na en van die brein beweeg het nie  (3) 2.1.3  Hou kop en ruggraat in die korrekte posisie   Daar mag beserings aan die ruggraat wees weens die ongeluk, en die nekstut voorkom dus verdere beserings.   Dit mag lei tot verlamming.  (3) 2.2 2.2.1 12,5 % (1) 2.2.2 Geheue verlies  (1) 2.2.3  abnormale polle  en  verstrengelde bondels van senuweevesels  (2) 2.2.4 orgaanversaking /infeksies (1) ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 4 LEWENSWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2013) 2.2.5 Riglyne vir die assessering van die grafiek: Korrekte tipe grafiek en die trek van kolomme 1 Opskrif van grafiek 1 Korrekte opskrif van X- en Y-asse 1 Korrekte skaal van X- en Y-asse 1 Plot van punte 1 punt vir 1 tot 3 punte korrek geplot 1 2 punte vir al 5 punte korrek geplot 2 (6) Persentasie van pasiënte met AS oor verskillende ouderdomsgroepe 25 20 Persentasie (%) 15 23.6 10 5 11.1 6.6 2.8 0 1.4 65-69 70-74 75-79 80-84 85+ Ouderdomsgroepe (jare) LET WEL: Indien die verkeerde grafiek geteken is, sal 1 punt verbeur word vir:  ‘Korrekte tipe grafiek en verbinding van punte’ Indien opskrifte vir die asse omgeruil is sal 2 punte verbeur word vir:  ‘Korrekte opskrif en skaal vir X- en Y-asse 2.3 2.3.1 A; Iris  B: Pupil  C: Sklera  (3) 2.3.2 ʼn Afname in ligintensiteit /verswakte ligtoestande (1) 2.3.3  Die ringspiere van die iris verslap   Die radiale spiere van die iris trek saam   Dit veroorsaak dat die pupil ontsluit  word wyer (3) [30] ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBER 2013) LEWENSWETENSKAPPE V2 5 VRAAG 3 3.1 3.1.1 Verspreiding Die beweging  van individue, of die deel verantwoordelik vir voortplanting (soos, sade, spore, larwes) in of uit  ʼn bevolkings area.  (3) 3.1.2  Emigrasie   Immigrasie   Migrasie  (3) 3.2 3.2.1 (a) Habitat die plek  waar plante en diere  lewe. (2) (b) Bewaring die wyse bestuur van die aarde se hulpbronne  sodat dit die grootste volhoubare voordeel inhou vir die huidige en toekomstige generasies  terwyl dit sy potensiaal behou om aan die behoeftes van die toekomstige generasie te kan voldoen. (2) 3.2.2 Die diere het ʼn reputasie om vee aan te val  (1) 3.2.3  padongelukke   toevallige strikke  (‘snaring’)/gebruik strikke  kompetisie met ander groot karnivore  predasie  met ander groot karnivore Merk slegs eerste TWEE (2) 3.2.4 Opvoeding  (1) 3.2.5 “die dood van vee deur wilde honde kom selde in die praktyk voor”  (1) 3.3 3.3.1 7,3  miljard  (7,2 – 7,4) (2) 3.3.2  Ontwikkelende lande: Geometriese  /J-kurwe  Ontwikkelde lande: Logistiese / S-kurwe /Sigmoid (2) 3.3.3  Sedert 1950  is daar  ʼn dramatiese toename  in die bevolkingsgrootte van ʼn ontwikkelende land  wat ʼn toename toon in die bevrugtingstempo  (3) 3.4 3.4.1 Sekondêre suksessie   In die eerste jaar word die grond deur spesie 1 beset   en deur nuwe spesies in jaar 2.   Dit is tipies van sekondêre suksessie waar grond reeds voorkom  (3) 3.4.2 Spesies 3 en 4 (2) 3.4.3 Spesies 1  (1) 3.4.4 Jaar 2  (1) 3.4.5  Dit is heel moontlik ʼn stadig groeiende boom.   Spesies 4 kon nie suksesvol met spesies 2 kompeteer in jaar 2 nie.  Spesies 4 het meer tyd nodig gehad om by die klimaat aan te pas. (Enige 1 x 1) (1) [30] TOTAAL AFDELING B: 60 ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 6 LEWENSWETENSKAPPE V2 (SEPTEMBER 2013) AFDELING C VRAAG 4 4.1 4.1.1 Gametofiet  (1) 4.1.2 Ja  (1) 4.1.3 (a) haploïed /n (1) (b) haploïed /n (1) (c) haploïed /n (1) (d) diploïed /2n (1) 4.1.4 geslagtelik  (1) 4.1.5 water  (1) 4.2 4.2.1 Predasie  (2) 4.2.2 (a) Haas ±135  (134 – 136) (1) (b) Rooikat ±75  (74 – 76) (1) 4.2.3 rooikatbevolking neem toe  (1) 4.2.4 Meer voedsel is beskikbaar  vir die jonges om te groei  en minder kompetisie vir voedsel  maks. (2) 4.2.5 haasbevolking neem af  (1) 4.2.6 ʼn Dier wat sy prooi jag, vang en ander diere doodmaak vir kos  (2) 4.2.7 Sekondêre verbruiker / Karnivoor (1) 4.2.8 1865  (1) ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com (SEPTEMBER 2013) LEWENSWETENSKAPPE V2 7 4.3 - Onder die invloed van FSH (Follikel Stimulerende Hormoon) - Wat deur die hipofise afgeskei word  - sal die follikel van die ovarium  ryp word  - om ʼn Graafse follikel te word  - Die Graafse follikel produseer die hormoon estrogeen  - Wat begin met die voorbereiding van die uterus vir aanhegting  - van die bevrugte eiersel die endometrium : - Dikker/meer vaskulêre/meer bloedvatryke te maak - Na afloop van die vrystelling van die ovum  deur ovulasie  - help die Luteieniseringshormoon (L.H.) om die gebarste follikel om te skakel na die corpus luteum. - Die corpus luteum begin  die hormoon progesteroon produseer  - wat nog steeds met die voorbereiding van die uterus voortgaan  - net ingeval bevrugting plaasvind  - Indien bevrugting plaasvind word die embrio in die uterus ingeplant  - Die corpus luteum bly aktief en gaan voort met die vervaardiging van progesteroon  - Wat die endometrium tydens swangerskap behou  - Later sal die plasenta  ook progesteroon produseer om die endometrium instand te hou - Die hoë vlakke van progesteroon inhibeer die afskeiding van FSH  - En so word verdere eier produksie gestaak  - Indien bevrugting nie plaasvind nie sal die corpus luteum disintegreer  - en ophou progesteroon produseer  - FSH inhibisie stop  - Eier produksie begin weer  - Die endometriële voering van die uterus word verwyder deur middel van menstruasie  (Enige 17 x 1) (17) ASSESSERING VIR AANBIEDING VAN OPSTEL Punte Beskrywing 3 Goed gestruktureer – demonstreer insig en toon begrip van wat verwag word 2 Klein leemtes in die antwoord 1 Probeer om dit beantwoord, maar met belangrike leemtes in die antwoord 0 Geen inligting/niks geskryf behalwe vraagnommer/geen korrekte inligting Sintese (3) TOTAAL AFDELING C: 40 GROOTTOTAAL: 150 ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com ## Related documents - [Gr12 LFSC P2 S13 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-lfsc-p2-s13-qp-eng/16f72da9-fb39-41cf-a478-707fa0b6b9df) — Life Sciences · QP · 2013 · Eng - [LEWENSWET V1 MEMO](https://www.hlayiso.com/library/lewenswet-v1-memo/3850ca57-61f3-4812-a560-de20e0284fb7) — Life Sciences · Memo · 2013 - [Biology P2 HG 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/biology-p2-hg-2013-memo/82034e08-8dd2-48a0-80c8-ce697be5ca86) — Life Sciences · Memo · 2013 - [Life Sciences P2 Nov 2013 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-p2-nov-2013-memo-eng/437fcf1b-1f18-4a51-a9a3-e5a33faef809) — Life Sciences · Memo · 2013 · Eng - [LIFE SCIENCES P2 GR12 MEMO SEPT2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-p2-gr12-memo-sept2022-afrikaans/7cca7322-63ed-4fb0-a67b-5df57d647597) — Life Sciences · Memo · 2022 · Afr - [LIFE SCIENCES P2 MEMO SEPT2021 Sesotho](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-p2-memo-sept2021-sesotho/83f68bb0-0ec1-4a72-a70a-994a6f9af99e) — Life Sciences · Memo · 2021 · Sesotho ## More from Grade 12 Life Sciences - [LIFE SCIENCES QP GR12 JUNE 2025 ENG D watermark](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-qp-gr12-june-2025-eng-d-watermark/138939cb-4757-4989-99d7-c9cb21429a5c) — QP · 2025 · Eng - [Life Sciences Grade 12 NSC QP March 2025 KZN](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-grade-12-nsc-qp-march-2025-kzn/b1598f8e-58e0-4c09-b513-b9f61ae73c47) — QP · 2025 - [Life Sciences Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-mpumalanga/17b4cc42-641c-4d7d-9c53-6bac113ce83c) — Memo · 2025 - [Life Sciences Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-mpumalanga/be917127-6071-4190-b900-3c475d5bfdd4) — QP · 2025 - [Life Sciences Grade 12 NSC P1 QP September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-north-west/9dc29799-a675-40eb-9573-df7341b3572f) — QP · 2025 - [Life Sciences P2 May-June 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/life-sciences-p2-may-june-2025-afr/f068fe02-7f70-4bf4-91ad-4ead880d1a88) — QP · 2025 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.