# Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo > Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2024, 54 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available. - Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-afrikaans/19c38aa2-819d-4491-bc5e-67739213d329 - Updated: 2026-09-28 - Subject: Afrikaans HL - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2024 - Exam period: NSC June Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 54 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-afrikaans/19c38aa2-819d-4491-bc5e-67739213d329) ## About this document Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · Afrikaans. Memorandum, 54 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Matching paper and memo - [Afrikaans HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/0d3edb3f-1c44-4a82-a9fa-7832a4161288) — QP · 2024 · Afr ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/ NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN AFRIKAANS HUISTAAL V2 MEI/JUNIE 2024 NASIENRIGLYNE PUNTE: 80 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 54 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 2 Afrikaans Huistaal/V2 2 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne RIGLYNE VIR NASIENERS 1. Indien 'n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste antwoord/respons nagesien. (Die kandidate mag nie die opstelvraag en die kontekstuele vraag oor dieselfde genre beantwoord nie.) 2. Indien 'n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien. 3. Indien 'n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. Indien 'n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord is. 4. Indien 'n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer. 5. Indien antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die nasienriglyne nagesien. 6. Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. Indien 'n spelfout die betekenis van die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. Indien die spelfout nie die betekenis van die antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou. 7. Opstelvrae: Indien die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer nie omdat hy/sy hom-/haarself gepenaliseer het. Indien die literêre opstel te lank is, assesseer dit op meriete en bespreek dit met die senior nasiener. Die nasienriglyne is slegs 'n riglyn, daarom moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke om die opstelvrae na te sien. 8. Kontekstuele vrae: Indien 'n kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar 'n vraag dit vereis nie, word die kandidaat nie gepenaliseer nie. 9. Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE. Die rede/motivering moet oorweeg word. 10. Geen punte word vir WAAR/ONWAAR of FEIT/MENING toegeken nie. Die rede/motivering/bewys verdien die punt. 11. Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na. 12. Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag: • Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die ooreenstemmende kode aan. • 'n Reeks treffende argumente is stellings wat met: o relevante verduideliking gemotiveer word./ o korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./ o geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word. • 'n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie nie. • Lees die opstelvraag 'n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word met onderstreping aangedui. Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om 'n bepaalde punt by inhoud toe te ken nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 3 Afrikaans Huistaal/V2 3 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne AFDELING A: GEDIGTE T – TITEL B – BEELDSPRAAK VRAAG 1: LITERÊRE OPSTEL S – STYLFIGURE ''Maaltyd'' – PJ Philander Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR LITERÊRE OPSTEL – HUISTAAL: POËSIE nagesien. LET WEL: • Dis 'n breë raamwerk van feite. • Al die feite hoef nie genoem te word nie, maar dis belangrik dat die kandidaat minstens die titel, een beeldspraak en een stylfguur aandui. • Argumente word aangebied en ondersteun of geïllustreer deur na die teks te verwys. ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. TITEL: Die titel is gepas, want Die maaltyd raak 'n herinneringsvlug Versreël 3 en 4: ... 'n die maaltyd is die waartydens die spreker elke faset koperklokkie / vir smôrens, geleentheid wat die van die maaltyd aan 'n herinnering smiddags en vir nou. spreker die meeste aan van sy/haar moeder koppel. Versreël 6: die helder bril, die die oorlede moeder Bybel oop, herinner. Versreël 11: skyn sy nou in seëngebed, Versreël 15 en 16: … met elke lui dan skilfer / af … die grasgroenspaan. Die titel staan sentraal In strofe 1 word die maaltyd deur Versreëls 1 tot 4: Ou moeder in elke strofe van die middel van die koperklokkie, wat met haar hoepelrokkie / en gedig. soos ʼn ou moedertjie lyk, stywe kappie, staan hande aangekondig. gevou / in die vorm van ʼn koperklokkie / vir smôrens, smiddags en vir nou. Strofe 2 dui die spreker se Versreël 5: Die blou bord en die herinnering aan hoe presies en skoon servet, formeel die tafel altyd gedek was, Versreël 6: ... die Bybel oop, aan. Hy/Sy onthou die oop Bybel en die seëngebed aan tafel. Hy/Sy onthou sy ma as godsdienstig, iemand wat die maaltyd as 'n heilige moment beskou het. In die derde strofe ontlok die Versreël 9: ... gladde, blink bediening van die maaltyd 'n buffet, emosionele reaksie by die spreker. Versreël 9 en 10: En op die Die blink buffet getuig van die ma se gladde, blink buffet / glimmend netheid, asook die deftigheid van die in die skerp lig van die lamp, geleentheid. Dit is asof die herinnering amper lewendig word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 4 Afrikaans Huistaal/V2 4 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne In die slotstrofe vind ʼn vervlegting Versreël 15 en 16: … met elke tussen die moeder en die lui dan skilfer / af … die koperklokkie plaas. Die vaagheid van grasgroen-spaan. die herinnering val weg en die beeld van die moeder word met elke lui van die klokkie verewig. BEELDSPRAAK: Die koperklokkie Die vorm van die koperklokkie roep Versreël 2: ... staan hande word 'n metafoor van die herinnering aan die moeder se gevou. die spreker se statige voorkoms op. Versreël 1 en 2: … met haar moeder. hoepelrokkie / en stywe kappie, ... Versreël 3: in die vorm van 'n koperklokkie Die verwysing na die koperklokkie as Versreël 1: Ou moeder ... "ou moeder" roep die spreker se vertederingsnaam vir sy/haar moeder op. Die herinneringe wat Teen die een muur in die vertrek Versreël 7 en 8: ... haar groot die spreker oproep, hang 'n portret van die deftige portret / hou my aan haar hou hom/haar meta- moeder wat verseker dat die spreker steeds vasgeknoop. fories aan die moeder nie sy/haar ma vergeet nie. Die vasgeknoop. portret verseker dus metafories dat die ma steeds by die maaltyd teenwoordig is. Die verval van die Die spreker onthou sy/haar moeder Versreël 13 en 14: Sy was eers klokkie herinner die in haar goue jare, maar ook toe sy goud, heel later silwer, / nou's spreker metafories ouer geword het en oorlede is. sy koper … aan die verskillende stadiums van sy/haar moeder se lewe. Die koperklokkie Die grasgroenspaan wat afskilfer, dui Versreël 15 en 16: ... dan waarvan die gras- op sy/haar moeder wat oorlede is, skilfer / af ... die groenspaan afskilfer, maar ook dat sy in die spreker se grasgroenspaan word 'n metafoor vir gemoed/herinneringe voortleef wan- herinneringe wat hel- neer hy/sy 'n koperklokkie sien. der opgeroep word. Personifikasie word Die personifikasie verseker 'n Versreël 1: Ou moeder ... reeds in versreël 1 vervlegting tussen die gestorwe gevind in die moeder en die koperklokkie reeds verwysing na die van die begin van die gedig af, sodat koperklokkie as "Ou die idee geskep word dat die moeder moeder". met elke lui van die klokkie onthou word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 5 Afrikaans Huistaal/V2 5 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne Personifikasie in Die persoonlike voornaamwoord Versreël 13 en 14: Sy was eers versreël 13 dui die "Sy" personifieer die koper- goud, heel later silwer, / nou's sy direkte verband tus- klokkie, asof dit die moeder is wat koper … sen die moeder en die elke keer teenwoordig is. klokkie aan. STYLFIGURE: Enumerasie/ Die suggestie dat die maaltyd Versreël 5 en 6: Die blou bord en opnoemtegniek steeds op die tradisionele manier die skoon servet, / die helder bril, beklemtoon dat elke bedien word, word deur die die Bybel oop, faset van die maaltyd opnoem van die verskillende herinneringe aan die items bevestig. spreker se moeder oproep. Woordspeling word Die woord "nou" kry 'n Versreël 4: smôrens, smiddags en gebruik om die ver- meerduidige betekenis in die sin vir nou. band tussen die hede dat dit nie bloot na die progressie en die herinneringe in maaltye verwys nie, maar ook aan die moeder te die onmiddellikheid van die beklemtoon. spreker se moeder se teen- woordigheid benadruk; sy/haar moeder word 'n werklikheid in die hede. "Wasige" dui op meer as net die Versreël 12: leef sy nou in wasige stoom wat uit die kos trek deurdat damp. dit sy/haar emosionele/ tranerige/kwynende belewing van die herinnering aandui. Die woorde "goud", "silwer" en Versreël 13 en 14: Sy was eers "koper" word benut om nie net die goud, heel later silwer, / nou's sy fases van die klokkie weer te gee koper waar sy staan, nie, maar ook die ma se lewensfases in herinnering te roep. Metonimia dui aan dat Deur die verwysing na die "helder Versreël 6: die helder bril, ... die spreker die bril" word die spreker se moeder se volle waardering vir sy moeder se insig menswees herroep. en wysheid gesuggereer, wat op die diepgaande aard van sy herinneringe dui. Sinestesie word ef- Die seëngebed wat gespreek of Versreël 11: skyn sy nou in die fektief gebruik om die gehoor word, roep ʼn beeld van seëngebed, herinneringe aan die die moeder op. moeder te versterk. Die "wasige damp" wat gesien/ Versreël 12: leef sy nou in die geruik word, maak die wasige damp. herinnering aan die moeder weer 'n werklikheid vir die spreker. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 6 Afrikaans Huistaal/V2 6 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne Kontras word effek- "Helder bril"/"blink buffet"/ Versreël 6: die helder bril tief gebruik om aan te "glimmend"/"skerp lig" kontrasteer Versreël 9: blink buffet dui dat herinneringe met die "wasige damp" om aan te dui Versreël 10: glimmend ... skerp aan die moeder dat herinneringe aan die moeder in lig steeds voortleef. kontrasterende situasies herroep Versreël 12: wasige damp word. Progressie dra by tot Tydprogressie in versreël 4 skep die Versreël 4: vir smôrens, die gedagte dat die gedagte dat die herinnering aan die smiddags en vir nou. herinnering aan die moeder steeds in die hede voortleef. moeder voortleef. Progressie in die werkwoord- gebruik Versreël 11 en 12: skyn sy ... leef skep die indruk dat die spreker se sy ... herinneringe aan die moeder sterker word. Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 7 Afrikaans Huistaal/V2 7 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG "Briefie aan Madiba" – Sandra O'Kelly 2.1 kwatryn ✓ 1 2.2 Dit is ongewoon om so 'n informele aanspreekvorm vir 'n hooggeplaaste/eertydse president van Suid-Afika te gebruik./Dit is 'n té informele/onvanpaste aanspreekvorm vir iemand wat die spreker nog nooit ontmoet het nie. ✓ 1 2.3 Dit verwys na die handearbeid wat hy as gevangene verrig het./Dit verwys na die eelte op Madiba se hande, omdat hy daagliks as gevangene klippe moes kap. ✓ 1 Die woorde kan ook figuurlik geïnterpreteer word. Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 2.4.1 Alliterasie/d-alliterasie ✓ 1 2.4.2 Ooreenkoms: Sowel die spreker as Madiba is lief vir hulle land./sy mense. ✓ 1 EN Verskil: Anders as die spreker moes Madiba 'n prys vir sy liefde betaal/iets opoffer (deur 27 jaar in die tronk te wees)./ Anders as Madiba wat wêreldwye aansien geniet, probeer die spreker met die gedig haar naam verewig.  1 Die kandidaat moet na beide kante van die verskil vir EEN punt verwys. 2.5 "Hoe 'n leier en koning sy mense kan eer." ✓ 1 2.6 Paarrym ✓ 1 EN Die rymsoort is geslaagd, want: Die paarrym dui op/beklemtoon die twee partye (die spreker en Madiba) in die gedig./ Die spreker wil in wese soos Madiba word./vereenselwig hom/haar met Madiba. ✓ 1 Die kandidaat bied EEN soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie aandui dat die rymsoort NIE geslaagd is NIE. 2.7 Ja Die eufemisme versag die trauma/hartseer indien Madiba te sterwe sou kom. ✓ 1 Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 8 Afrikaans Huistaal/V2 8 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG "Tsunami" – Kobus de Wet 3.1 Die subtitel verwys na die (spesifieke) datum toe die tsunami (Japan) getref het. ✓ 1 EN Dit verleen geloofwaardigheid aan die inhoud van die gedig./Dit plaas die inhoud binne konteks van die gebeure op daardie dag. ✓ 1 3.2 Dit benadruk die vernietigende effek/gewelddadige aanslag (van die aardbewing). ✓ 1 EN "woedend"/"dodelik" ✓ 1 3.3 "weerlose wesens" ✓ 1 EN alliterasie/w-alliterasie/ assonansie/e-assonansie ✓ 1 3.4 Die beletselteken skep afwagting by die leser op die tsunami wat gaan toeslaan./ Die beletselteken dui die tydsverloop tussen die ontstaan van die tsunami en die aankoms aan land aan./ Die ellips sugggereer die gevolge van die tsunami./ Die ellips dui op 'n oorgang in die fokus vanaf die ontstaan van die tsunami na die gevolge./reaksie van die mense. ✓ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat moet die FUNKSIE van die beletselteken/ellips aanspreek. 3.5 Ja Die tipografiese wit dui die verdwying van mense/die leegheid visueel aan./ Die agter-/alleenplasing/uitsteltegniek hef "verdwyn"uit. ✓ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat kan nie ʹn NEE-antwoord aanbied nie. 3.6 In versreël 1 dui "toe" op die begin/ontstaan van die tsunami en in versreël 15 die einde/afloop van die tsunami. ✓ 1 Die kandidaat moet na beide versreëls vir EEN punt verwys. 3.7 Die afwesigheid van hoofletters sluit aan by die gedagte dat alles gelykgemaak/platgevee is./alles verdwyn het./ Dit sluit by die gedagte van die onstuitbaarheid van die tsunami aan.✓ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 9 Afrikaans Huistaal/V2 9 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG "dienaar van die nagereg" – Patrick Peterson 4.1 pie djy pie/ Die kind van 'n polisieman ✓ 1 4.2 Sinekdogee ✓ 1 EN Figuurlik: Langarm van die gereg/geregsdienaar ✓ 1 4.3 Vergelyking ✓ 1 EN Die spreker bedoel dat sy pa in die winter/onder moeilike omstandighede/wanneer dit koud is, moet werk./dat dit baie koud is. ✓ 1 4.4 'n Mens sou verwag dat die pa die opstand teen die regering van die dag sal ondersteun, maar in werklikheid hanteer hy die administrasie van die wit mag (teen wie sy mense in opstand kom)./'n Mens sou verwag dat die pa ook in opstand sal kom, maar in werklikheid beskerm hy die wit mense teen sy eie mense se opstand. ✓ 1 Die kandidaat bied beide kante van die ironie vir EEN punt aan. 4.5 Die pa is 'n afwesige pa as gevolg van die lang ure wat hy werk./ Die kind raak gefrustreerd met sy pa wat die onderdrukking in stand hou./wat in gevaarlike tye moet werk om wit mense te beskerm./ Die pa se frustrasie met die stelsel word op die kind oorgedra.✓ 1 4.6 Dit is effektief/geslaagd, want dit dui (visueel) aan hoe lank die spreker vir sy pa/die één dag wag. ✓ 1 Die kandidaat kan nie aandui dat dit nie effektief/geslaagd is nie. Die kandidaat bied ʹn soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 4.7 Die herhaling van "wag vir" versterk/beklemtoon die afwagting/dui op die spreker se ongeduld dat sy pa met die soetgoed huis toe moet kom./die regering van die dag moet verander. ✓ 1 EN Die "één dag" dui op die spesifieke dag van versoening./bevryding./die dag wat die politieke bestel in die land gaan verander. ✓ 1 [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 10 Afrikaans Huistaal/V2 10 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG "Middestedeling" – Adriaan Coetser 5.1 Die herhaling van die s-klank/s-alliterasie/alliterasie/ Herhaling van die a-klank/a-assonansie/assonansie/ Halfrym/Personifikasie ✓ 1 Die kandidaat bied EEN antwoord vir EEN punt aan. 5.2 "nawinterson" ✓ 1 5.3 Ja Teenoor die stadige tempo van die eerste twee versreëls, versnel die tempo in versreël 3 en 4./ Die woord "stadig" kontrasteer met "snel"./Die rustigheid van die woord "baai" kontrasteer met die alarm wat "skel"./ Teenoor die gebrek aan aksie in versreël 1 en 2, is daar volop aksie in versreël 3 en 4. ✓ 1 Die kandidaat bied EEN antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat noem beide kante van die kontras vir EEN punt. Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie. 5.4 Op letterlike vlak vee die werkers van die nagklubs die oorblyfsels van die vorige aand op die sypaadjie uit (sodat die nagklubs binne letterlik leeg is). ✓ 1 EN Die figuurlike betekenis dui op die mens wat fokus op liggaamlike genot, maar die gees verarm./mense wat nagklubs toe gaan/fuif sonder om aandag te gee aan die geestelike/morele waardes. ✓ 1 Die kandidaat moet na die letterlike EN die figuurlike betekenis vir EEN punt elk verwys. 5.5 (Die gebruik van "liters" is vernuftig/gepas, want:) Dit toon dat die vuilgoed oorwegend drankbottels/blikkies/vloeistofhouers is./ Die gebruik van "liters" laat die park na 'n houer klink wat met vullis gevul is om die oormaat vuilgoed te beklemtoon./ Die ongewone gebruik van "liters" plaas die fokus op hoe erg die omgewings- besoedeling is. ✓ 1 Die kandidaat bied EEN soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 11 Afrikaans Huistaal/V2 11 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne 5.6 Personifikasie ✓ 1 EN Die spreker dra sy moegheid op die verkeersligte oor./ Die verkeersligte is al lank daar en lyk afgeleef./ Die verkeersligte skakel met die stad wat vuil en afgeleef lyk na die bedrywige Saterdag./ Die verkeersligte word deur mense verontagsaam en hulle funksie word nutteloos. ✓ 1 Die kandidaat bied EEN antwoord vir EEN punt aan. 5.7 Die verwysing na die smal en breë weg beklemtoon dat die mens/middestedeling 'n keuse moet uitoefen tussen 'n oppervlakkige/hedonistiese lewenstyl (Breëweg) en een waarin sy/haar gees gevoed word (Smalweg). ✓ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 5.8 Kerke is dood: Mense gaan nie meer kerk toe nie./Die kerk is nie meer relevant nie./ Kerke is stil: Die kerk spreek hom nie meer uit teen onreg/hedonistiese leefstyle nie./ Die kerk het nie meer 'n stem in die samelewing nie. ✓ 1 [10] TOTAAL AFDELING A: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 12 Afrikaans Huistaal/V2 12 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne AFDELING B: ROMAN P – GREG SE PA E – ECKARDT Beantwoord EEN vraag. VRAAG 6: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien. LET WEL: • Dis 'n breë raamwerk van feite. • Al die feite hoef nie genoem te word nie. • Argumente word aangebied en ondersteun of geïllustreer deur na die teks te verwys. [HAT-verklaring van spanning: Onrustige afwagting; aanhoudende gevoel van bekommernis; 'n gevoel wat bestaan wanneer mense mekaar nie vertrou nie en mekaar enige oomblik kan aanval; toestand/verhouding wat tot 'n breuk kan lei; dreigende vyandskap.] ARGUMENT MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan. PA: Greg se pa veroorsaak Die aand voordat Greg skool toe Bl. 48: "Jy moes al lankal. spanning by Greg wanneer gaan, is hy en sy pa in 'n Ek het beter verwag van hy tydens hulle woordewis- woordewisseling betrokke. Dit jou," … "Ruggraat! Kry een! seling impliseer dat Greg nie veroorsaak spanning, want Greg Nie soos …" ambisie het nie. weet dat sy pa se lewe om Turret Media draai,/verwag dat Greg soos sy werknemers/direkteure moet optree, maar Greg voel nie so nie. Greg ervaar spanning wanneer hy Bl. 107: Wat moet ek doen twyfel of hy sy pa kan/wil tevrede om hom gelukkig te maak? stel. Wíl ek hom nog gelukkig maak? Greg ervaar spanning Sy pa impliseer dat sy broer nie Bl. 48: "Ruggraat! Kry een! omdat sy pa verwag dat hy ruggraat gehad het nie, omdat hy Nie soos …" sy broer, John, se plek moet sy eie lewe geneem het. Greg moet Bl.174: "Maar dis nie omdat inneem, want hy voel dat hy nou nie net sy plek inneem nie, ék wil nie, dis omdat my pa nie goed genoeg is nie. maar 'n beter weergawe van wil. Toe John dood is, was John/iemand met ruggraat wees. dit asof ek kon sien hoe my pa se oë na my toe draai en sê: 'En nou's dit jou beurt, boetie!" Bl. 106: "Ek is teleurge- steld in jou, Greg." "Dan is ek ten minste nie die eerste kind wat jou teleurstel nie, Pa!" Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 13 Afrikaans Huistaal/V2 13 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne Greg wonder in 'n stadium of hy so Bl. 107: Is dit hoe John sleg is soos wat sy pa sê. Hy gevoel het? So magteloos, wonder ook of John so magteloos in 'n hoek vasgekeer? Dalk teen sy pa gevoel het. Greg se pa is my pa reg. Dalk is ek so se ongevoelige opmerking oor sleg soos hy sê. John skep spanning by Greg. Bl. 48: Die atmosfeer in die sitkamer was skielik gelaai. Greg se pa veroorsaak Greg het geweet dat hy in die Bl. 105: Net soos 'n bom spanning by Greg wanneer moeilikheid by sy pa sou wees wat ontplof. Bloed en hy hom dwing om die omdat hy in opstand teen Dok skerwe oral. skoolhoof teen sy sin om Pienaar gekom het. Wanneer sy pa Bl. 106: "Môreoggend, verskoning te gaan vra. hom bel, dwing hy Greg om vir Dok Greg … die eerste ding wat Pienaar om verskoning te gaan vra jy doen as jy jou voete uit sonder om Greg se gevoelens in die bed tel, gaan jy na Dok ag te neem. Greg het geweet hy sal Pienaar toe en jy vra om dit moet doen. verskoning vir jou skandelike gedrag." Greg se pa veroorsaak Greg se pa is nie tevrede met Bl. 106: "… Bepaal jou spanning by Greg wanneer gemiddelde punte nie./herinner aandag by jou studies en hy net die hoogste aka- hom telkens daaraan dat hy nege jou sport. Ek verwag demiese prestasies van hom onderskeidings van Greg in sy uitstekende resultate van verwag. matriekjaar verwag. jou teen die einde van jou matriekjaar. Ek sal met niks minder as dit tevrede wees nie, hoor jy vir my, Greg?" Bl. 157: Intussen is die opgehoopte skoolwerk besig om in die Drakensberg self te verander. Greg is gespanne wanneer Eckardt vertel vir Greg dat sy pa Bl. 215: "Dis reg, die hy uitvind dat sy pa by die die Candlestick-maker van die Candlestick-maker is jou PNR-projek betrokke is, PNR-projek is. Greg kan nie glo dat pa …" omdat hy besef dat hy sy pa by so iets afgrysliks betrokke Bl. 221: Ek het nooit gedink onwetend sy pa aan die geraak het nie. hy sou deurmekaar raak polisie uitgelewer het. met iets so afgrysliks soos wat met die virus gedoen kan word nie. Greg vra sy pa uit oor PNR en moet Bl. 222: "Hoekom, Pa?" sien hoe sy pa pynlik afgetakel Bl. 220: Terwyl ek so na my word./glad nie optree soos die pa kyk, sien ek vir die selfversekerde man wat Greg eerste keer hoe hy pynlike geken het nie. Hierdie verandering oomblik vir oomblik afge- laat spanning by Greg ontstaan takel word. omdat hy skielik nie meer weet wat waarheid en wat leuen is nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 14 Afrikaans Huistaal/V2 14 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne ECKARDT: Eckardt, as nuweling, ver- Greg voel dat Eckardt sy gesag Bl. 53: Donkerkop, onge- oorsaak spanning by Greg, uitdaag met sy slordige voorkoms skeer. omdat Greg voel dat Eckardt en die manier hoe hy na Greg van Bl. 53: Sy oë kyk 'n oomblik se houding sy gesag onder sy wenkbroue kyk. lank na my van onder sy uitdaag. donker wenkbroue. Bl. 53: Moeilikheid, sien ek. Hierdie ou soek moeilikheid. Bl.53: Hy moet nie dink hy kan hier aankom met 'n houding nie. Eckardt se uitdagende antwoord Bl. 53: "Zero's en One's is oor "Zero's" en "One's" laat Greg al wat jy nodig het." sê hy. ongemaklik voel omdat hy hom op Ek frons, weet nie wat hy 'n terrein begewe waarvan hy niks bedoel nie. Ek kan sien hy weet nie. weet dit. Greg beleef spanning Greg besluit om die nuwe seun ook Bl. 63: Daardie manier van tydens die Trapperritueel in die donker gat van die sy gesig draai, die wanneer Eckardt se oë hom tonnelritueel te laat sak, maar uitdrukking in sy oë. Alles aan sy oorlede broer, John, beleef spanning toe die flitslig op presies net soos my broer herinner. Eckardt se oë val en sy oë Greg s'n. Net soos John. aan John herinner. Die spanning lê Bl. 63: Toe trek ek hom daarin dat Greg dan instinktief vir self uit die donker gat … Eckardt uit die tonnel haal en hy maar ek gee nie om nie. weet dat die ander matrieks dit nie Ek moes dit doen. goedkeur nie. Greg en Eckardt se betrok- Eckardt betrek vir Greg by die Bl. 89: Ek gaap, kyk na die kenheid by kuberkrakery/ donker onderwêreld wanneer hy horlosie aan die onderkant leuens lei toenemend daar- hom leer hoe kruberkrakery werk. van die rekenaarskerm. Dit toe dat Greg gespanne is. Greg beleef spanning, omdat was ure terug al ligte uit. Hy besef dat hy, as hoof- kuberkrakery besig is om sy lewe Bl. 138: Ek is in vet seun, nié die regte voor- oor te neem. moeilikheid. Goed, inspek- beeld stel nie./die skoolreëls teur Cele-hulle weet nie oortree. van die hacking nie. Maar wat as hulle uitvind? Greg wil toenemend meer van Bl. 97: Die volgende kuberkrakery weet. Dit veroorsaak klompie aande, nadat ek dat hy ander take afskeep./van onder Eckardt se leiding donker geheime/leuens moet die eerste hacking begin gebruik maak om sy challenge voltooi het, is ek aktiwiteite/swak akademiese punte ná oorhaastige studie- te verbloem. sessies en uitgeruilde toe- sigdiensbeurte aanmekaar besig op hackthissite. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 15 Afrikaans Huistaal/V2 15 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne Onder valse voorwendsels neem Bl. 110: Ek haal diep asem. Eckardt vir Greg na die Hierdie plek is way off rekenaarnetwerkkamer en Greg is limits. bang hulle word daar betrap. Bl. 111: "As iemand ons hier kry, is dit verby met ons," sê ek sag. Wanneer Eckardt verdwyn, Die gerugte oor 'n selfdoodbrief Bl. 65: Waar die gerugte ervaar Greg spanning, ontstel vir Greg. Hy dink begin het, weet ek nie. omdat hy bang is dat onwillekeurig terug aan sy broer, Maar teen die tyd dat ons Eckardt dalk ook selfdood John, se selfdood en is bang dat op die plein staan, in kon gepleeg het. die geskiedenis homself herhaal. groepe opgedeel, praat almal van 'n brief wat gekry is. 'n Selfmoordbrief. Bl. 66: En nou is daar die rumours. Eckardt het selfmoord gepleeg. Dit voel soos 'n goor fliek wat jy alreeds gesien het. Hoekom sal dit weer gebeur? En hoekom met Eckardt? Die soektog na Eckardt skep Greg besef dat die soektog na Bl. 117: Hulle weet ek was vir Greg spanning op Eckardt iets gevaarlikers behels as in hulle systems. Hulle verskillende terreine. wat hy aanvanklik gedink het. weet wat ek gedoen het. Hulle weet wie ek is. Die woorde word soos vingers wat om my hart vou. Dit saampers. Greg se soektog skep spanning Bl. 128: "Ons ondersoek tussen hom en die polisie. Eckardt Wilken se verdwyning en wil jou 'n paar vrae vra." Ek is dadelik op my hoede. Bl. 164: Ek voel hoe 'n sweetdruppel langs my slape begin vorm, stadig afloop na my wang … "Ék glo jou nie, Greg." … "Julle moet my glo!" Bl. 180: Ek moet vashou aan die armleunings van die stoel waarop ek sit om te keer dat ek saam met die kantoor om my begin tol, met my gedagtes wat versplinter, deur my maal en my binnegoed verbrysel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 16 Afrikaans Huistaal/V2 16 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne Die soektog na Eckardt skep Bl. 194: Ek sluk, my keel is spanning tussen Greg en sy droog … Daar is geen vriende. uitkomkans meer nie. Geen mooipraatjies wat sal help nie. Bl. 169: TJ bly 'n ruk lank stil, toe sê hy: "Jy lieg vir my. Hoe lank nou al. Dink jy ek is stupid, hé?" "Jy steek iets weg." Eckardt skep spanning Greg voel onseker oor sy Bl. 148: Miskien is dit wanneer Greg vermoed dat verhouding met Nicole wanneer hy omdat Nicole se oë op Eckardt en Nicole skelm ʼn opmerk dat Nicole meer aandag daardie oomblik meer oor verhouding het. aan Eckardt as aan hom gee. Eckardt se bruingebrande lyf val as oor myne. Eckardt se gesig is poker- stil, weggesteek agter 'n sonbril, maar ek wens skielik ek kan sien wat agter daardie donker brilglase skuil. Tydens die Aprilvakansie in Bl. 149: "Was jy by Jeffreysbaai konfronteer Greg vir Nicole?" Ek staan nou reg Eckardt toe hy hom een aand in die voor hom … My vingers gang naby Nicole se kamer met net trek saam in vuiste soos sy slaapbroek aan betrap. die woede in my kook … "Eckardt, ek is nie flippen blind nie. Ek sien hoe kyk sy vir jou." Eckardt skep spanning Eckardt probeer 'n reaksie by Greg Bl. 70: "My pa sal uitfreak tussen Greg en sy pa. uitlok wanneer hy die saadjie plant as sy skouperd iets doen dat Greg se pa sy lewe beheer. wat hom 'n skorsing kos." "So, het jy ook een van daardie pa's?" Eckardt sê vir Greg dat hy sy eie Bl. 99: "Jeez, Greg, jou pa besluite moet neem. kan nie vir jou besluit nie," sê Eckardt. "Jy is byna 18, my ou. Tyd om op jou eie bene te staan." Eckardt wys vir Greg daarop dat sy Bl. 174: "Moet jy ook die pa van hom 'n tweede John maak. modelkind wees? Moet jy jou broer se plek vat noudat hy nie daar is nie?" … "Maar dis nie omdat ék wil nie, dis omdat my pa wil." Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan. [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 17 Afrikaans Huistaal/V2 17 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne VRAAG 7: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG Vraag ANTWOORD PUNT 7.1 Hy is in Eckardt se kamer. ✓ 1 EN Hy soek na leidrade van waar Eckardt hom mag bevind./wat met Eckardt gebeur het. ✓ 1 7.2.1 Ja Op hierdie stadium het Greg al reeds 'n Wiskundetoets gedruip./sy April-rapport vervals./sy akademie erg afgeskeep./al sy tyd aan kuberkrakery bestee. OF Nee Greg se pa behoort op hierdie stadium te dink dat Greg se punte goed lyk omdat Greg sy April-rapport vervals het. ✓ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. 7.2.2 Hy wil sy huiswerk doen om in John se voetspore te volg./ter nagedagtenis aan John./ Greg doen sy huiswerk omdat hy na sy pa se aanvaarding/liefde smag. ✓ 1 7.3.1 Greg se ma druk hom nie om te presteer nie,/vra hom nooit uit oor sy akademie nie, terwyl Greg se pa druk op hom toepas om te presteer./nege onderskeidings te behaal./gereeld uitvra oor sy akademie. ✓ 1 Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan. Die kandidaat bied beide kante van die verskil vir EEN punt aan 7.3.2 Greg se ma wil nie hê dat hy dieselfde paadjie as John moet loop nie. ✓ 1 Greg se pa wil hê hy moet sy skouperd/kloon/'n toppresteerder wees./John se plek inneem./Turret Media oorneem. ✓ 1 Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 7.4. Eckardt is die nuwe seun wat in sy matriekjaar in die skool gekom het./ Eckardt het met voorbedagte rade homself by die skool ingeskryf om Greg te bevriend./Greg het Eckhardt in die koshuis/op pad na sy (koshuis)kamer 1 raakgeloop ✓ 7.5 Positief: Eckardt se belesenheid prikkel Greg se nuuskierigheid./oortuig Greg dat Eckardt vir hom iets kan leer. ✓ 1 EN Negatief: Die boek oor depressie manipuleer Greg sodat hy vrees dat Eckardt dalk selfdood (soos John) gepleeg het./ Eckardt manipuleer Greg met sy boekekennis (kennis oor kwantumteorieë en – rekenaars) om by die onderwêreld van kuberkrakery betrokke te raak. ✓ 1 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 18 Afrikaans Huistaal/V2 18 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne 7.6 "Nie juis 'n party animal nie."/"Altyd stil, op sy plek, half eenkant."/ "half eenkant" ✓ 1 7.7 By hulle eerste ontmoeting het hy Eckardt as arrogant/moeilik ervaar./ Greg het ervaar dat Eckardt sy gesag uitdaag. ✓ 1 EN Hy wou Eckardt dwing om aan die Tonnelritueel deel te neem. ✓ 1 EN Eckardt se oë het vir Greg aan John herinner. ✓ 1 Die kandidaat bied DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan. 7.8 Hy het sy ma soontoe geneem om van die saak rakende Dok Pienaar/negatiewe publisiteit af weg te kom./rustig met sy ma oor al die feite rakende die PNR-projek te gesels. ✓ 1 7.9 Ek-verteller/eerstepersoonsverteller ✓ 1 EN Die verteller is effektief, want dit maak Greg se innerlike konflik geloofwaardig./dit help die leser om hom met Greg se innerlike stryd te vereenselwig. ✓ 1 Die kandidaat kan nie aandui dat die verteller NIE effektief is nie. EN Die retoriese vrae/herhaling is effektief, want dit beklemtoon Greg se onsekerheid. ✓ 1 Die kandidaat kan nie aandui dat die retoriese vrae/herhaling NIE effektief is nie. 7.10 Greg se pa het 'n kommunikasiemaatskappy en 'n mens sou verwag dat hy weet hoe om met sy seun te kommunikeer, maar in werklikheid het hulle 'n swak verhouding as gevolg van swak kommunikasie. ✓ 1 Die kandidaat moet na beide kante van die ironie vir EEN punt verwys. 7.11 Sy fokus is nie meer net op homself nie, maar op hulle as gesin./die invloed wat sy dade op die hele gesin het./Hy kyk met sagter oë na sy pa./John. ✓ 1 Kandidaat moet na die TWEE kante van karaktergroei vir EEN punt verwys. 7.12 Ja Greg het as karakter gegroei./ Hy het 'n ander ingesteldheid as die begin van die jaar./ Greg is nie meer die windbol/arrogante seun van die begin van die jaar nie./ Dit is nou Greg se eie besluit, nie meer iets wat sy pa van hom verwag nie. OF Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief ### Page 19 Afrikaans Huistaal/V2 19 DBE/Mei/Junie 2024 SS/NSS – Nasienriglyne Nee Greg het nie uithouvermoë nie./Greg is gewoond daaraan dat dinge vir hom maklik kom./ Greg se akademie is op so 'n laagtepunt dat prestasies (nege onderskeidings) moeilik bereikbaar is./ Wanneer Greg die ware feite oor sy pa uitvind, mag sy besluit verander. ✓✓ Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan. 2 7.13.1 Eckardt het elke oggend vir Greg met hierdie woorde wakker gemaak. ✓ 1 EN Omdat Eckardt anders lyk, is dit die manier waarop hy Greg se aandag trek. Hier word hierdie woorde van Eckardt 'n teken dat hy finaal Greg se illusies/die wanindrukke waaronder Greg verkeer/Greg se oorblywende onskuld gaan vernietig (en hom dus so metafories gaan wakker skud)./ ✓ 1 7.13.2 In TEKS A is Greg bekommerd/besorgd oor Eckardt, maar na sy ontmoeting met Eckardt in TEKS B voel Greg verraai./in die steek gelaat./haat Greg vir Eckardt. ✓ Die kandidaat moet na TEKS A en TEKS B vir EEN punt verwys. 1 [25] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Afrikaans HL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2019-memo/669ef435-fb0c-4809-bd37-e82d905f388f) — Afrikaans HL · Memo · 2019 · Afr - [Afrikaans HL P2 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2018-memo/89172392-378e-4868-8b19-5f1762563210) — Afrikaans HL · Memo · 2018 · Afr - [Afrikaans HL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2016-memo/5497b749-e408-4f00-b341-25758bcc85a8) — Afrikaans HL · Memo · 2016 · Afr - [Afrikaans HL P2 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-june-july-2015-memo/8da47c41-e534-4c6b-97f6-361042b9ed60) — Afrikaans HL · Memo · 2015 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — Afrikaans HL · QP · 2024 · Afr - [Afrikaans HL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-may-june-2022/b6902408-ac2a-4a7c-a4f3-5057a283114e) — Afrikaans HL · QP · 2022 · Afr ## More from Grade 12 Afrikaans HL - [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr - [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — QP · 2025 · Afr - [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr - [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2024/1ba40bb9-6fbd-4dbf-a0f7-5587c98d4f79) — QP · 2024 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.