# Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

> Grade 12 Afrikaans HL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2025, 52 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/ad7b1b87-f209-4ac5-98a7-4820ca77a81b
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Afrikaans HL
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2025
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 52

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Afrikaans HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/afrikaans-hl) › [Afrikaans HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/ad7b1b87-f209-4ac5-98a7-4820ca77a81b)

## About this document

Afrikaans Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · Afrikaans. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NASIONALE
                             SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                            AFRIKAANS HUISTAAL V2

                                 NOVEMBER 2025

                                  NASIENRIGLYNE

PUNTE: 80

                     Hierdie nasienriglyne bestaan uit 52 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Afrikaans Huistaal/V2                                 2                               DBE/November 2025
                                              NSS – Nasienriglyne

RIGLYNE VIR NASIENERS

1.        Indien 'n kandidaat meer as die verlangde getal vrae gedoen het, word net die eerste
          antwoord/respons nagesien. (Die kandidate mag nie die opstelvraag en die kontekstuele
          vraag oor dieselfde genre beantwoord nie.)

2.        Indien 'n kandidaat in AFDELING A al vier vrae oor die gesiene gedigte beantwoord het, word
          die eerste twee gedigte se antwoorde nagesien.

3.        Indien 'n kandidaat in AFDELING B en C twee kontekstuele vrae of twee literêre opstelle
          beantwoord het, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer.
          Indien 'n kandidaat al vier die vrae in AFDELING B en C beantwoord het, word die eerste
          antwoord in elke afdeling nagesien mits een kontekstuele vraag en een opstelvraag beantwoord
          is.

4.        Indien 'n kandidaat twee antwoorde gee en die eerste antwoord is verkeerd, maar die tweede
          antwoord is reg, word die eerste antwoord nagesien en die tweede antwoord word geïgnoreer.

5.        Indien antwoorde verkeerd genommer is, word die antwoorde volgens die nasienriglyne
          nagesien.

6.        Taalfoute by kontekstuele vrae word nie gepenaliseer nie. Indien 'n spelfout die betekenis van
          die antwoord beïnvloed, word dit verkeerd gemerk. Indien die spelfout nie die betekenis van die
          antwoord beïnvloed nie, word dit as korrek beskou.

7.        Opstelvrae:
          Indien die literêre opstel korter as die verlangde lengte is, word die kandidaat nie gepenaliseer
          nie omdat hy/sy hom-/haarself gepenaliseer het. Indien die literêre opstel te lank is, assesseer
          dit op meriete en bespreek dit met die senior nasiener. Die nasienriglyne is slegs 'n riglyn, daarom
          moet ander relevante inhoud as korrek beskou word. Gebruik die aangehegte rubrieke om die
          opstelvrae na te sien.

8.        Kontekstuele vrae:
          Indien 'n kandidaat nie aanhalingstekens gebruik waar 'n vraag dit vereis nie, word die kandidaat
          nie gepenaliseer nie.

9.        Vir oop vrae word geen punte toegeken vir JA/NEE/EK STEM SAAM/EK STEM NIE SAAM NIE.
          Die rede/motivering moet oorweeg word.

10.       Geen punte word vir WAAR/ONWAAR                      of   FEIT/MENING       toegeken     nie.   Die
          rede/motivering/bewys verdien die punt.

11.       Moenie woorde nasien nie; sien betekenis na.

12.     Vir hierdie eksamen geld die volgende eksamenriglyne vir die opstelvraag:
      •   Lees die opstelvraag die eerste maal en toon die reeks treffende argumente met die
          ooreenstemmende kode aan.
      • 'n Reeks treffende argumente is stellings wat met:
          o       relevante verduideliking gemotiveer word./
          o       korrekte, gepaste aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word./
          o       geparafraseerde aanhalings uit die roman/drama/gedig gemotiveer word.
       • 'n Treffende argument is nie noodwendig in die formaat punt, verduideliking én illustrasie
          nie.
       • Lees die opstelvraag 'n tweede maal om die struktuur en taal te assesseer. Taalfoute word met
          onderstreping aangedui.
       Die aantal kodes in die opstelvraag word nie getel om 'n bepaalde punt by inhoud toe te ken nie.

Kopiereg voorbehou                                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Afrikaans Huistaal/V2                          3                               DBE/November 2025
                                       NSS – Nasienriglyne

 AFDELING A: GEDIGTE

 VRAAG 1: LITERÊRE OPSTEL

 "27 april 1994" – Vincent Oliphant

 Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LITERÊRE
 OPSTEL – HUISTAAL: POËSIE nagesien.
                                                        V = voorplasing
 LET WEL:                                               A = agterplasing
 • Dis 'n breë raamwerk van feite.                      H = halfrym
 • Al die feite hoef nie genoem te word nie.            R = retoriese middele
 • Nasienriglyn by Vraag 1:

            Vir uitsonderlike inhoud sal die kandidaat minstens 1 van elk aanbied, m.a.w. minstens
             1 voor- en alleenplasing, 1 voorbeeld van halfrym en 1 retoriese middel.
            Die kandidaat kan die aspekte in enige volgorde aanbied.

 ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE TEKS
 TE VERWYS.
 ARGUMENT                         ONDERSTEUNENDE BEWYS OF AANHALING/PARAFRASE
 Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
 VOOR- EN ALLEENPLASING
 Die spreker se afwagting        Die woord "uiteindelik" word  Versreël 1: "uiteindelik vou ek die
 vir sy nuutgevonde vryheid aan die begin van die eerste       verlede toe"
 word deur voorplasing           versreël geplaas om die
 uitgehef.                       spreker se emosionele
                                 verligting en vreugde oor die
                                 einde van apartheid te
                                 beklemtoon.

                                Ook die afwagting van die          Versreël 14: "uiteindelik myself te
                                spreker vir sy nuutgevonde         kan sien"
                                vryheid word deur die
                                voorplasing van "uiteindelik" in
                                versreël 14 uitgelig, wat ook
                                terselfdertyd die gebruik van
                                "uiteindelik" in versreël 1
                                bevestig.

                                Die vooruitgang na vryheid         Versreël 19: “loop deur die ganse
                                word deur voorplasing van          geskiedenis..”
                                “loop” beklemtoon. Die woord       Versreël 20: “loop deur elke
                                “loop” aan die begin van           uithoek” en
                                versreëls 19-21 beklemtoon         Versreël 21: “loop deur my en
                                die vryheidsgedagte en die         jou…”
                                vooruitgang na en proses na
                                vryheid, versoening en
                                eenheid.

                                Die voorplasing van "sodat"        Versreël 8: "sodat my nuutgebore
                                beklemtoon die gevolge van         stem na woorde smag ..."
                                die stemproses.                    Versreël 12: "sodat ek vry uit die
                                                                   vervreemding tree"

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 4

Afrikaans Huistaal/V2                          4                                DBE/November 2025
                                       NSS – Nasienriglyne

 Die spreker se ontsag vir      Die alleenstaande woord,           Versreël 5: "wonderbaarlik"
 hierdie nuwe vryheid word      "wonderbaarlik", beklemtoon
 deur alleenplasing             die buitengewone en amper
 versterk.                      onwerklike aard van die
                                nuutgevonde vryheid.

 Die uiteindelike vervulling    Die woord "vry" word alleen in     Versreël 6: "vry"
 van die spreker se             'n reël geplaas, wat die
 vryheidsbegeerte word          ervaring van vryheid na 'n
 deur alleenplasing             hewige onderdrukking
 beklemtoon.                    beklemtoon.

 HALFRYM
 Die spreker se emosionele      Die herhaling van die "v"-klank    Versreël 1 en 2: "vou ek die
 reis na vryheid word           beklemtoon hoe die spreker die     verlede toe/knyp sy vlerke"
 klankmatig deur alliterasie    verlede toevou en hoe die          Versreël 7: Die duif van vrede sy
 versterk.                      toekoms, wat deur vryheid          blou vlerke sprei"
                                gekenmerk word, intree.

                                Die g-alliterasie skep 'n          Versreël 3: "tot hy veilig deur 'n
                                vloeiende en ritmiese effek wat    gleuf in die geskiedenis glip"
                                'n ligte/positiewe toon
                                bewerkstellig en sodoende die
                                vryheidstema ondersteun.

 Die verbondenheid tussen       Die herhaling van die "e"-klank    Versreël 13 en 14: "in die oë van
 mense en die geskiedenis       in woorde soos "vergetenes" en     vergetenes en
 word deur assonansie           "langverlorenes" dra by tot 'n     langverlorenes/uiteindelik myself
 ondersteun.                    melancholiese toon, wat die        te kan sien"
                                emosionele diepte van die
                                nuutgevonde vryheid in die
                                gedig versterk.

 Die bevryding van die          Die "s"-alliterasie boots die      Versreëls 7 tot 11: "die duif van
 stem en identiteit word        vloeiende beweging van 'n vlag     vrede sy blou vlerke sprei/sodat
 deur halfrym geaktiveer.       of vlerke na, wat die idee van     my nuutgebore stem na woorde
                                vryheid en oorwinning              smag/om 'n lied vir my land/soos
                                simboliseer.                       'n vlag aan die tong te laat
                                                                   sweef"

 RETORIESE MIDDELE
 Die herhaling van "vry"        Die woord "vry" word herhaal       Versreël 6 en 12: "vry"/"sodat ek
 beklemtoon die                 om die kernboodskap van die        vry uit die vervreemding tree"
 vryheidsgedagte.               gedig te versterk – die spreker
                                is uiteindelik vry en bewus van
                                sy nuwe identiteit.

 Die herhaling van              Die woord "uiteindelik" word       Versreël 1 en 14: "uiteindelik vou
 "uiteindelik" in versreël 14   herhaal om aan te dui dat die      ek die verlede toe"/"uiteindelik
 sluit aan by die               spreker ná 'n lang stryd sy plek   myself te kan sien"
 afwagtinggedagte van           in die samelewing kan inneem
 versreël 1.                    en sy identiteit kan omhels.

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 5

Afrikaans Huistaal/V2                          5                           DBE/November 2025
                                       NSS – Nasienriglyne

 Die vryheidsgedagte deur      Die herhaling van "loop deur" in Versreëls 18 tot 21: "loop deur
 die mens se                   die slotstrofe wys hoe die mens die eeue/loop deur die ganse
 verbondenheid aan             deur die geskiedenis             geskiedenis/loop deur my en loop
 mekaar word beklemtoon        onafskeidbaar aan mekaar         deur jou"
 deur middel van               verweef is.
 herhaling.
                               Dié herhaling beklemtoon dat
                               vryheid ook in die erkenning
                               van 'n gedeelde menslikheid en
                               die besef dat mense vanaf een
                               bloedlyn afkomstig is, lê.

 Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan.                                                           [10]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Afrikaans Huistaal/V2                           6                               DBE/November 2025
                                        NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2: KONTEKSTUELE VRAAG

"Briefie aan Madiba" – Sandra O'Kelly

 Vraag Antwoord                                                                                 Punt
 2.1   Kwatryn                                                                                  1

                                                  EN

          Paarrym                                                                                1

                                                  EN

          Aangesien daar slegs TWEE persone/die spreker en Madiba in die gedig
          betrokke is, is die paarrym waar TWEE versreëls rym, baie effektief om na twee
          mense te verwys.                                                                       1

 2.2.1    Informeel/gemeensaam/kinderlik/vriendelik                                              1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 2.2.2    Die aanspreekvorm: "Liewe Madiba"/"Liewe"/"Madiba"
          Die gebruik van die informele (persoonlike voornaamwoord) "jy"/ (besitlike
          voornaamwoord) "jou"/
          Die gebruik van (verklein)woorde bv. "ditjies en datjies"                             2

          Die kandidaat bied enige TWEE antwoorde vir EEN punt elk aan.

 2.3      Gee my jou drome, ek wil dit sien.                                                     1

                                                  EN

          Die herhaling van hierdie vraag/versoek (in twee afsonderlike strofes) lig hierdie
          versoek as die belangrikste uit.                                                       1

 2.4      sinekdogee                                                                              1

 2.5      Versreëls 25 tot 28 is effektief, want:
          Die herhaling van dieselfde woorde as dié in versreëls 1 tot 4 versterk die
          gedagte van 'n sikliese slot./dat hierdie woorde die hoogtepunt van die gedig
          vorm./versterk die gedagte van "Briefie aan Madiba"./die titel van die gedig.          1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

                                                                                                 [10]

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 7

Afrikaans Huistaal/V2                           7                               DBE/November 2025
                                        NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3: KONTEKSTUELE VRAAG

" 'n Paternoster vir Suid-Afrika" – Lina Spies

 Vraag Antwoord                                                                                Punt
 3.1   al                                                                                      1

 3.2      Vrees/Magteloosheid/Bekommernis                                                      1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

                                                 EN

          Verwondering/blydskap/geluk                                                          1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 3.3      Waar: In versreël 7 is die "ek" net 'n toekyker./
                In versreël 13 is die "ek" die een wat die lootjies uitdeel (dus nie een van
                die werkers nie).                                                              1

          Onwaar: In versreëls 26 tot 28 het die "ek" en die "donker speelmaat"
          saamgespeel.                                                                         1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 3.4      Ja
          Daar is progressie van letterlike hande en wat ons daarmee doen na
          "liefdevolle hande", met ander woorde hoe ons teenoor mense optree/
          verhoudings moet herstel.                                                            1

          Die kandidaat moet na beide kante van die progressie vir EEN punt verwys.
          Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 3.5      Gerusstellend, want God wat liefdevol is, sal self almal beloon, dus vanuit
          genade/liefde evalueer.

                                                 OF

          Waarskuwend, God sal almal na verdienste beloon, dus op grond van hulle
          dade oordeel.                                                                        1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 3.6      "laat die name geheilig word"
          "vergewe ons, die vergeetagtiges"
          "Aan U behoort die land"/
          "Gee ons liefdevolle hande, Heer,"/
          Die Here word aangespreek.                                                         3

          Die kandidaat bied enige DRIE antwoorde vir EEN punt elk aan.
          Die kandidaat kan ook die soortgelyke gebedsaspekte omskryf.

                                                                                               [10]

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 8

Afrikaans Huistaal/V2                           8                               DBE/November 2025
                                        NSS – Nasienriglyne

VRAAG 4: KONTEKSTUELE VRAAG

"Suiwer wiskunde" – NP van Wyk Louw

 Vraag Antwoord                                                                                 Punt
 4.1   "kantel"                                                                                 1

                                                  EN

          "hang roerloos"/"nooit bevrug"                                                         1

 4.2      Die kort sin (met die punt aan die einde) is geslaagd, want dit
          bevestig/beklemtoon die finaliteit van die gedagte dat tyd tot stilstand kom.          1

          Die kandidaat kan nie aandui dat dit nie geslaagd is nie.

 4.3      Lewe: "bevrug"/"(sal) saadskiet"                                                       1

                                                  EN

          Dood: "welk"                                                                           1

 4.4      Beeldspraak: vergelyking                                                               1

                                                  EN

          Assonansie (die lang aa-klanke)/(s)-alliterasie                                        1

                                                  EN

          Die lang aa-klanke ondersteun die stollingsproses (alles gaan stadiger word as
          die tyd sou stilstaan en uiteindelik vries)./
          s-alliterasie versterk die gedagte van stilstand.                                      1

 4.5      Die brander bly ook in die lug "hang"./vries in die lug./is met ander woorde
          "roerloos".                                                                            1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 4.6      "ewigheid" skakel met uurwerk/tyd-gedagte./
          "versuim" skakel met wat gebeur wanneer die uurwerk kantel, dus tyd staan
          stil.                                                                                  1

                                                                                                 [10]

                                                EN

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 9

Afrikaans Huistaal/V2                           9                               DBE/November 2025
                                        NSS – Nasienriglyne

ONGESIENE GEDIG (VERPLIGTEND)

VRAAG 5: KONTEKSTUELE VRAAG

"Ek is my ma se kind" – Danelle Jacobs

 Vraag Antwoord                                                                                 Punt
 5.1   sien/"sien"/maar/"maar"                                                                  1
                                                  EN
          Die woord "sien" deur middel van die pa se oë dui op 'n letterlike kyk na
          dinge/ooreenkoms met die pa se oë, maar in versreël 2 is sprake van 'n figuurlike
          "sien", met ander woorde wat die ma se beskouing van die wêreld is. 
                                                                                                  1
          Die letterlike en die figuurlike "sien" moet deur die kandidaat vir EEN punt
          omskryf word.

 5.2      Dit dui daarop/beklemtoon dat die ma die dogter sagkens/liefdevol versorg het
          (wanneer sy seergekry het)./versterk die kontras tussen die seerkry en die ma se
          liefdevolle versorging./vertroosting.                                                  1

                                                  EN

          ''dat ek nie dieselfde deurmaak nie.'' / "Sy het vir my die vrede geskep wat sy
          nooit kon vind nie."                                                                   1
                                                  EN
          Die dogter het in vrede/sonder seerkry/swaarkry grootgeword, maar haar ma kon
          nie vrede vind nie./het seergekry./swaargekry.                                         1

          Die kandidaat moet na beide kante van die verskil vir EEN punt verwys.

 5.3      Rebelsheid van tieners/Opstandigheid van tieners/Onverdraagsaamheid teenoor
          ouers/Swak ouer-kind-verhoudings                                                       1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

 5.4      Personifikasie/Metafoor                                                                1
                                                  EN
          Ja
          Dit beklemtoon die ma se hartseer./
          Dit sluit by die volgende reël waarin hartseer genoem word aan./
          Dit versterk die onkeerbaarheid van haar trane (wat aansluit by baie seer./haar
                                                                                                  1
          omstandighede).

          Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.
          Die twee vrae word onafhanklik van mekaar nagesien.

 5.5      A/Herhaling                                                                            1

 5.6      Die pa en die dogter het nie 'n emosionele band nie.                                   1

          Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

                                                                                                 [10]

                                                                         TOTAAL AFDELING A: 30
Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 10

Afrikaans Huistaal/V2                          10                               DBE/November 2025
                                         NSS – Nasienriglyne

AFDELING B: ROMAN

Beantwoord EEN vraag.

VRAAG 6: ONDERWÊRELD – OPSTELVRAAG

Hierdie vraag word aan die hand van die aangehegte RUBRIEK VIR DIE NASIEN VAN DIE
OPSTELVRAAG VIR DIE ROMAN EN DRAMA nagesien.

LET WEL:
                                                                    I = innerlike konflik
•   Dis 'n breë raamwerk van feite.
                                                                    U = uiterlike konflik
•   Al die feite hoef nie genoem te word nie

ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE
TEKSTE TE VERWYS.

         ARGUMENT               MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE

 Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
 GREG SE INNERLIKE KONFLIK DRA BY TOT SY GELOOFWAARDIGHEID.
 Greg se innerlike konflik Greg ervaar innerlike konflik Bl. 66: Ek het nie gehuil toe John
 maak hom geloofwaardig, wanneer hy sy hartseer oor dood is nie. "Jy sal nie!" het my pa
 want alhoewel hy sterk wil John moet wegsteek om sy pa beveel, ...
 voorkom, rou hy nog oor tevrede te stel en sy ma die Bl. 66: Hoe om mens te wees en
 John se dood.                  bekommernis te spaar.    die lewe aan te durf sonder 'n
                                                         bulletproof baadjie wat jou
                                                         beskerm teen pyn en hartseer?
                                                         Bl. 67: "Greg, wat is fout?" vra sy.
                                                         "Niks, Ma." ... Ek sug. "Ék het
                                                         vandag aan John gedink."

                                Greg se innerlike konflik oor       Bl. 62: 'n See van hande gryp na
                                John se dood kom na vore            Eckardt, anker hom op sy knieë
                                wanneer hy besluit om nie vir       daar voor my. Ek grynslag.
                                Eckardt tydens die Trapper-         Bl. 62: ... die uitdrukking in sy oë.
                                ritueel in die tonnel te laat sak   Alles presies net soos my broer
                                nie weens die feit dat Eckardt      s'n.
                                hom in daardie oomblik aan sy       Bl. 63: Toe trek ek hom self uit die
                                broer herinner.                     donker gat.

 Greg is geloofwaardig,         Greg voel vasgevang tussen sy       Bl. 55: As dit nie was dat my pa my
 want hy ervaar innerlike       pa se verwagting vir hom ten        so gedruk het nie, het ek ook nie 'n
 konflik wanneer hy sy pa       opsigte van sy akademie en die      duiwel omgegee vir skoolwerk nie.
 tevrede wil stel, maar tog     wete dat hy nie meer 'n             Maar ek doen dit om hom van my
 vasgevang in sy pa se          spogstudent is nie.                 rug af te hou.
 verwagtings voel.                                                  Bl. 106: "Ek verwag uitstekende
                                                                    resultate van jou teen die einde
                                                                    van jou matriekjaar. Ek sal met
                                                                    niks minder as dit tevrede wees
                                                                    nie, ..."
                                Greg ervaar innerlike konflik
                                wanneer hy nie sy pa se drome Bl. 48: My pa se magtige media-
                                vir Turret Media deel nie.    masjien. Sy lewe draai om die
                                                              plek, en hy reken myne moet ook.

  Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 11

Afrikaans Huistaal/V2                           11                              DBE/November 2025
                                        NSS – Nasienriglyne

Greg se eerlike wroeging Greg se leierskapkonflik word             Bl. 58: Julle was almal blote sake-
ten opsigte van leierskap voorspel wanneer Plank hom               transaksies, ... Wie se pa kan die
beïndruk die leser.       herinner dat leierposisies by            skool se budget die grootste
                          Lawson Kollege gekoop word.              hupstoot gee?

                               Greg ervaar innerlike konflik oor Bl. 76: Nie een van die ander
                               sy leierskap wanneer niemand ouens het saam met my gestaan
                               hom ondersteun in sy besluit om teen Dok nie. Is ek dan hulle leier?
                               aan die rugbywedstryd te
                               onttrek nie.

                               Greg twyfel oor sy status as Bl. 85: "Loser," kap een sag.
                               hoofseun wanneer hy ervaar dat
                               leerders hom nie respekteer nie.

                               Greg voel skuldig wanneer hy Bl. 89: Dit was ure terug al ligte uit.
                               nie die voorbeeld van dissipline So much vir my dissiplinepreek vir
                               kan stel vir die VRL nie, omdat die VRL's.
                               sy kuberkrakery al sy aandag in
                               beslag neem.

Greg se geloofwaardigheid      Wanneer 'n stoeigeveg in die        Bl. 56 en 57: Ek steur my nie daar-
as hoofkarakter neem toe       wiskundeklas uitbreek, weet         aan nie, al weet ek dit gaan later
soos sy innerlike stryd        Greg dat hy 'n plig het om as       voor my kop gegooi word: "Greg, jy
tussen die regte en ver-       hoofseun in te tree, maar hy        is hoofseun en jy het dit nie gekeer
keerde/goeie    en     sleg-   doen dit nie. Deurdat hy dit        nie."
te/verantwoordelike en on-     besef, verwerf hy geloofwaar-
verantwoordelike keuses        digheid.
tot die voorgrond tree.
                               Greg is bekommerd oor die           Bl. 97: Kommer oor my skoolwerk
                               opgehoopte skoolwerk, maar          knaag aan my gewete. Die jaar het
                               skeep dit voordurend af weens       skaars begin en ek laat slap lê. Die
                               sy       betrokkenheid        by    eerste toetsreeks is voor die deur.
                               kuberkrakery en sy ongeërgde        Die onderwysers dreig.
                               reaksie spreek tot die leser.       Bl. 99: Twee aande later crack ek
                                                                   Challenge 4. En drie dae later pluk
                                                                   ek vir die heel eerste keer in my
                                                                   lewe 'n wiskundetoets.

                               Wanneer Greg onder valse            Bl. 97: ... nadat ek onder Eckardt
                               voorwendsels toegang tot die        se leiding die eerste hacking
                               skool se biblioteek verkry,         challenge voltooi het, is ek ná
                               ervaar hy innerlike konflik in sy   oorhaastige studiesessies en uit-
                               oorweging om sy wiskundepunt        geruilde toesigdiensbeurte aan-
                               op sy skoolrekord te verander       mekaar besig op hackthissite.
                               en die leser kan daarmee            Bl. 113: Ek het lus om sy hand weg
                               assosieer.                          te stamp van die laptop en die punt
                                                                   te verander. Wie sal weet? Dit sal
                                                                   my 'n hengse spul verduideliking
                                                                   spaar later.
                                                                   Maar dis Eckardt wat sê: "White
                                                                   hat or black hat?"
                                                                   En met daardie woorde ruk hy my
                                                                   terug. Al wil ek ook. Al skree die
                                                                   rebel binne in my: doen dit net!

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 12

Afrikaans Huistaal/V2                         12                                DBE/November 2025
                                      NSS – Nasienriglyne

Greg se geloofwaardigheid    Daar is innerlike konflik in Greg    Bl. 44: Hoe sal ek weet dat sy
as    hoofkarakter    word   wanneer hy enersyds vir Nicole       getrou is aan my? Sy is daar in
bevestig    wanneer    die   verdink van ontrouheid en            Johannesburg en ek hier in 'n
konflik tussen vertroue en   andersyds haar in sy vertroue        godverlate      skool       in      die
wantroue        in      sy   neem en oor alles bieg.              Drakensberge. Na Jeffreysbaai
verhoudings versterk.                                             se dinge ... hoe weet ek wat sy in
                                                                  Jozi aanvang?
                                                                  Bl. 205: "Nicksie, ek is lief vir jou,"
                                                                  sê ek. En toe vertel ek ook die res.

                             Greg     ervaar     teleurstelling   Bl. 176: Ná 'n ruk gaan die
                             wanneer hy sy vriend, TJ, met        kantoor-deur oop. Ek kyk op. TJ is
                             sensitiewe inligting aangaande       die eerste een wat uitstap. TJ! Uit
                             Eckardt se verdwyning vertrou,       die manier wat hy vir my kyk, weet
                             maar dan deur TJ verraai word.       ek: Die klein vark het gaan
                                                                  squeal.

GREG SE UITERLIKE KONFLIK BEELD SY TOENEMENDE VASGEVANGENHEID UIT.
Greg ervaar toenemende Kwanele se verwagtinge van Bl. 50: "Tonight, VRL meeting," sê
vasgevangenheid wanneer Greg as hoofseun lei tot 'n die onderhoofseun, Kwanele
uiterlike konflik weens toenemende          gevoel    van Twala, en klap my op die rug.
ander se verwagtinge van vasgevangenheid wanneer Greg "Seven o'clock. Don't be late."
hom ontstaan.            nie sy pligte wil nakom nie.     "Wie het dit gereël?"
                                                          "I did," kap hy terug.
                                                          "Vir wat? Ek is hoofseun, het jy
                                                          vergeet?"
                                                          "So why didn't you organise it
                                                          then?" Hy loop weg.

                             Greg voel vasgevang in Nicole se     Bl. 184: "Nicksie, ek moet nou
                             verwagtinge      van       hulle     gaan," keer ek haar in die middel
                             verhouding, wanneer hy eerder        van 'n sin. "VRL-vergadering."
                             aandag aan die kuberkrakery en       Vreemd hoe die leuens nou so
                             Eckardt se verdwyning wil gee.       maklik kom.

                             Greg ervaar 'n magteloosheid Bl. 159: Ek voel skielik so magte-
                             wanneer Nicole sy nabyheid in loos ... "Ek wens jy was hier, Greg
                             haar konfliksituasies vereis. ... Ek wens jy was nóú hier."

Dokter Alec Pienaar laat     Greg voel magteloos en vas-          Bl. 76: "Ek dink hier is groot fout.
Greg   vasgevang     voel    gevang wanneer hy en Dok             En dit is die kollege se plig om iets
wanneer uiterlike konflik    Pienaar woorde oor Eckardt se        daaromtrent te doen. Nou! En as
weens wantroue ontstaan.     verdwyning het voor die rugby-       julle nie nou dadelik begin nie, sit
                             wedstryd. Hy opponeer die            ek nie my voet op 'n rugbyveld
                             skoolhoof openlik en verloor alle    nie."
                             vertroue in die geloofwaardigheid    "Greg, laat ons mekaar goed
                             van hierdie gesagsfiguur.            verstaan," sê Dok, nou so kalm
                                                                  dat dit mens eintlik bang maak.
                                                                  "Ek gaan nie dat jy my dreig nie."

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 13

Afrikaans Huistaal/V2                             13                            DBE/November 2025
                                          NSS – Nasienriglyne

                               Greg voel vasgevang omdat           Bl. 125 en 126: "Greg, ek gee vir
                               Dok Pienaar dink dat hy 'n          jou nog 'n kans. Moet dit nie
                               houvas op hom het nadat hy om       opmors nie." ... Ek het gedoen wat
                               verskoning moes gaan vra vir sy     my pa gevra het. My trots vir eers
                               optrede.                            in my sak gedruk ... Maar in my
                                                                   weet ek ek het nie 'n enkele woord
                                                                   van daardie verskoning bedoel nie.

                               Uiterlike konflik ontstaan tussen   Bl. 203: "Jou klein pes!" skree hy
                               Greg en Dok Pienaar by die          toe hy my sien. Sy gesig is vertrek
                               polisiestasie, nadat Greg hom       van woede. "Wat het jy gedoen?
                               as die Butcher ontbloot het, wat    Ek sal jou kry, Greg. My mense sal
                               'n verlammende gevoel van           jou kry."
                               vasgevangenheid in Greg tot         Nou skielik kom die verlammende
                               gevolg het.                         vrae. Was dít wat ek gedoen het
                                                                   reg? Of moes ek eerder my bek
                                                                   gehou het?

Uiterlike konflik tussen Greg ervaar dat hy 'n verdagte Bl. 180: "En dan raak hierdie ou
Greg     en  die   polisie is./beskuldig word. Hy voel weg." Inspekteur Cele laat die sin
veroorsaak vrees by hom.   vasgevang deur sy leuens.    in die lug hang.
                                                        "Ek het niks aan hom gedoen nie!"
                                                        Toe: "Nou sê jý vir my wat ek
                                                        daarvan moet maak, G-4ce?"

Uiterlike konflik tussen Greg voel vasgevang in sy                 Bl. 149: "Was jy by Nicole?" ... My
Greg en Eckardt laat hom onsekerheid wanneer hy vir                vingers trek saam in vuiste soos
magteloos voel.          Eckardt in die nag naby Nicole            die woede in my kook. "Ek sal jou
                         se kamer betrap en hom                    hard bliksem as jy aan haar vat,
                         konfronteer.                              hoor jy vir my, Eckardt? Laat dit
                                                                   dan maar net 'n warning wees."

                               Greg en Eckardt raak hand-          Bl. 216: En toe ek sien, is Eckardt
                               gemeen in Clarens wanneer           op die grond. Met my vuiste wat
                               Eckardt sy ware kleure wys en       hom tref. In die gesig. Bloed oor
                               Greg    se     onbegrip  hom        my hande. Hy keer, stamp my van
                               vasgekeer laat voel.                hom af.

Die kandidaat bied 'n gepaste slot aan.                                                                  [25]

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 14

Afrikaans Huistaal/V2                          14                            DBE/November 2025
                                       NSS – Nasienriglyne

VRAAG 7: ONDERWÊRELD – KONTEKSTUELE VRAAG

Vraag Antwoord                                                                                Punt
7.1   Eckardt wil homself as mentor vir Greg (in kuberkraakaktiwiteite) vestig./Greg
      sosiaal manipuleer/nuuskierig maak om kuberkraakvaardighede te leer.                   1

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
                                                EN

         Eckardt se doel is om Greg toe te rus met die vaardighede om deur middel van
         kuberkrakery Project Nursery Rhyme te ontmasker./sy pa/Dok Pienaar se kriminele
         aktiwiteite te ontbloot.                                                            1

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

7.2      Letterlik: Greg is slaperig/slaap laat.                                             1
         Figuurlik: Greg is nie wakker/bewus dat Eckardt hom manipuleer/hy die slagoffer
         van Eckardt se wraakplan is nie.                                                    1

                                                EN

         Greg is 'n magsfiguur./hoofseun./rolmodel (vir ander leerders).                     1
         Greg se pa is 'n invloedryke sakeman/mediamagnaat./oefen mag/beheer oor sy
         familie uit.                                                                        1

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

7.3      Nee
         Hy glimlag vals vir mnr. Andersen wat aansluit by die wyse waarop hy Eckardt spot
         wanneer hy vroegoggend gaan draf./
         Greg dink Eckardt is ''simpel'' om te draf wat daarop dui dat hy nie self fiksheid
         prioritiseer nie.                                                                 1

         Die kandidaat kan nie 'n JA-antwoord aanbied nie.

                                                EN

         Eckardt het eers in matriek by Lawson Kollege aangesluit./kan diep gesprekke
         voer./het 'n wye algemene kennis./is 'n buitestander./intens/lees baie./neem nie aan
         sport deel nie./se kennis oor rekenaars/kuberkrakery is indrukwekkend.             2

         Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan.

7.4      Greg se woorde dui daarop dat hy nie selfgedrewe is nie./nie sy hoofseunskap
         ernstig opneem nie./nie inisiatief neem nie.                                1

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

                                                EN

         Ja
         Greg is sinies oor/wantrou sy pa in gesprekke oor skoolwerk./rugby./sy
         hoofseunskap./John se dood./ervaar vrees/skeptisisme oor hoe sy pa gaan reageer
         nadat Greg Dok Pienaar konfronteer./wanneer hy Greg se rapport sien./
         Greg is sinies oor/wantrou Dok Pienaar se reaksie oor Eckardt se verdwyning./sy
         sakebelange./

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 15

Afrikaans Huistaal/V2                           15                             DBE/November 2025
                                        NSS – Nasienriglyne

         Greg raak opstandig teenoor die polisie/sersant Botha/inspekteur Cele wat hom
         ondervra oor sy verhouding met Eckardt./verontagsaam doelbewus die polisie se
         verbod dat hy nie meer moet kuberkraak nie./lieg vir die polisie. 
                                                                                                2
         Die kandidaat bied TWEE soortgelyke antwoorde vir EEN punt elk aan.
         Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.

7.5      (John se selfdood veroorsaak) dat Greg se ma hoop dat Greg gelukkig sal
         wees./nie ook selfdood oorweeg nie.                                             1
         (John se selfdood veroorsaak) dat Greg se pa hoop dat Greg die nuwe opvolger vir
         Turret Media sal word./sy nuwe skouperd sal word deur te presteer.              1

7.6      Aangesien Greg hom so vererg het vir sy pa se insinuasie dat hy nie 'n ruggraat het
         nie, sou 'n mens verwag dat Greg beheer neem/vaste besluite kan maak oor
         konflikkwessies, MAAR hy is steeds bang/huiwerig/het steeds nie 'n ruggraat
         wanneer hy met moeilike besluite gekonfronteer word nie.                           1

         Die kandidaat moet beide kante van die ironie aandui.

7.7.1    Greg ontdek Dok Pienaar is die Butcher./
         Greg ontdek Dok Pienaar is aan die stuur van Project Nursery Rhyme./
         Greg ontdek Dok Pienaar is verantwoordelik (saam met Greg se pa) vir die
         voëlepidemie./
         Greg ontdek Dok Pienaar besit 'n farmaseutiese maatskappy./Plus Ultramed./
         Greg vind uit dat Dok Pienaar 'n vorige saak van "insider trading" teen hom het./
         Greg vind uit dat Dok Pienaar destyds die regter omgekoop het om 'n saak teen
         hulle te laat verdwyn./hulle onskuldig te verklaar.                                 3

7.7.2    Greg se ma sou hom kon meedeel dat Greg se pa en Dok Pienaar voorheen
         aangekla is vir bedrog./voorheen saamgewerk het./vennote was.                         1

                                               EN
         Ja
         Indien Greg geweet het dat sy pa ook aandadig kan wees, sou hy moontlik nie die
         saak verder ondersoek het nie.

                                                 OF

         Nee
         Die dryfkrag om Eckardt te vind was reeds sterk genoeg./
         Die inspekteurs het reeds genoeg inligting/bewyse gehad om Greg te arresteer
         indien hy nie sy kant van die ooreenkoms nakom nie.                                   1

         Die twee vrae word onafhanklik van mekaar nagesien.
         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

7.8      Eckardt se pa het hóm gevra om nie vir sy ma (van die selfdoodpoging) te vertel
         nie.                                                                                  1

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 16

Afrikaans Huistaal/V2                            16                              DBE/November 2025
                                         NSS – Nasienriglyne

7.9      Aanvanklik is Greg se ma besorgd oor Greg se posisie/reputasie by die skool,
         terwyl sy later haar teen die skool uitspreek./dreig om Greg uit die skool te haal./
         meer besorgd oor Greg se welstand is.                                                   1

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
         Die kandidaat bied die twee kante van die verskil vir EEN punt aan.

                                                  EN

         Ja
         Wanneer Greg se ma uitvind dat Dok Pienaar gearresteer is, besef sy dat Lawson
         Kollege nie 'n gesonde omgewing/goeie skool vir Greg is nie./Wanneer Greg se ma
         besef sy kan haar kind as gevolg van aktiwiteite by die skool deur Dok Pienaar
         verloor, is haar kind vir haar belangriker as die skool se "goeie naam."       1
         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.
         Die kandidaat kan nie 'n NEE-antwoord aanbied nie.

7.10     Die onderwêreld van kuberkrakery.                                                       1
                                                  EN
         In Teks A moedig Greg vir Eckardt aan om hom meer oor kuberkrakery te leer met
         die gevolg dat Greg in Teks B by die polisie in die moeilikheid beland.       1

         Die kandidaat bied 'n soortgelyke antwoord vir EEN punt aan.

                                                                                                  [25]

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 17

Afrikaans Huistaal/V2                          17                              DBE/November 2025
                                       NSS – Nasienriglyne

MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – Pieter Pieterse

VRAAG 8: MANAKA PLEK VAN DIE HORINGS – OPSTELVRAAG

LET WEL:                                                                I = innerlike konflik
                                                                        U = uiterlike konflik
•   Dis 'n breë raamwerk van feite.
•   Al die feite hoef nie genoem te word nie.

ARGUMENTE WORD AANGEBIED EN ONDERSTEUN OF GEÏLLUSTREER DEUR NA DIE
TEKS TE VERWYS.

ARGUMENT                         MOTIVERING: VERDUIDELIKING OF AANHALING/PARAFRASE
Die kandidaat bied 'n gepaste inleiding aan.
BAAS SE INNERLIKE KONFLIK DRA BY TOT SY GELOOFWAARDIGHEID
Die leser kan met Baas se Baas se innerlike konflik oor sy Bl. 63: "... Dink jy ek het
wroeging identifiseer om- teenwoordigheid in Barotseland Barotseland toe gekom om
dat hy eerlik oor sy innerlike spruit voort uit onderliggende verantwoordelik te voel vir almal
konflik is. Baas is 'n bitterheid, want Baas se ouers is se skete en kwale en honger-
geloofwaardige          hoof- tydens die Rhodesiese bosoorlog snood? Ná my pa en ma deur 'n
karakter, want hy wil hom deur rebelle vermoor.               spul barbare vermoor is?"
graag in Barotseland vestig,
om weg te vlug van sy
verlede, maar hy dra swaar
aan sy verlede.

Baas is identifiseerbaar in     Innerlike konflik     neem toe       Bl. 43: " ... Sy het gesê sy sal
sy innerlike konflik tussen     wanneer karakters, soos ouma         meneer Baas gaan roep, want sy
sy doel op Manaka en die        Essie, Baas herinner dat hy          weet die tyd het gekom dat
feit dat hy nie bemoeienis      Manaka toe gestuur is om ander       iemand gestuur word om die
met ander wil maak nie.         te help. Baas wil nie betrokke by    mense van Manaka te help."
                                die gemeenskap raak nie. Hy sien     Bl. 43: "… ek is nie gestuur nie en
                                homself nie as 'n helper in die      ek is vir seker nie hier om
                                plaaslike gemeenskap nie en wil      enigiemand te kom help nie. Ek is
                                net alleen wees. Uiteindelik besef   hier om my boot op die Zambezi
                                Baas dat hy wel met 'n doel na       te kry."
                                Manaka gekom het.                    Bl. 243: "Dankie, Here. Amen," sê
                                                                     Baas.

Baas    se    karakter   is     Baas is koud en hardvogtig           Bl. 84: "Ek is dominee Griesel du
geloofwaardig wanneer hy        teenoor die sendelinge – hy is       Pisani." Hy steek sy hand uit.
enersyds die sendelinge se      onvriendelik teenoor hulle, tog      Baas vat nie sy hand nie.
teenwoordigheid op Manaka       ontstaan daar innerlike konflik by   Bl. 235: "Gee jy om dat ek by jou
verpes, maar andersyds          Baas soos die band tussen hom        kom lê?" vra sy. "Net 'n rukkie."
onbetaamlike gevoelens oor      en Nanna verdiep.                    "Dankie vir die geskenk," sê
Nanna ontwikkel.                                                     Baas. Hy laat haar teen sy bors
                                                                     huil. Haar hand is in sy baard.

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 18

Afrikaans Huistaal/V2                          18                               DBE/November 2025
                                       NSS – Nasienriglyne

Baas     ervaar   innerlike    Wanneer Baas aanvanklik daarop         Bl. 94: "Moenie dink ek is
konflik wanneer Grace in sy    aandring dat Grace hom moet            ondankbaar ná alles wat jy vir
lewe kom: Hy wil haar          uitlos en loop, bewys sy haar          my gedoen het nie. Maar ek sal
wegjaag, maar hy besef ook     lojaliteit teenoor Baas deur te bly,   dit waardeer as jy nie verder vir
dat hy 'n kameraad in haar     wat gevolglik innerlike konflik by     my wys jy is dankbaar dat ek
het.                           Baas laat ontstaan. Alhoewel           jou lewe gered het nie."
                               Baas 'n eenkantmens is, neem hy        Bl. 126: "Dankie vir alles wat jy
                               wel Grace in sy vertroue. Die          vir my gedoen het," sê hy
                               hegte verhouding wat tussen            eindelik.
                               Grace en Baas deurgaans                Bl. 246: "Jy moenie weer vir my
                               verdiep, dui op die moontlikheid       'meneer' Baas sê nie," sê hy. ...
                               van 'n gesamentlike toekoms.           "Sê net 'Baas'. Dit is wat my
                                                                      naam is."
                                                                      "Ja, Baas," sê Grace.

Baas se innerlike konflik      Baas ervaar innerlike konflik          Bl. 108: "Ek sal baie graag vir
aangaande sy eie geloof        wanneer hy aan sy eie geloof           jou 'n gebed wil doen, neef."
maak van hom 'n geloof-        begin twyfel. Sy worsteling met        "Vir mý?" "Daar kom 'n tyd in
waardige hoofkarakter.         Christenskap word weerspieël in        elke mens se lewe dat hy dit
                               die feit dat hy nie wil hê dat oom     nodig het."
                               Scholtzie vir hom bid nie.             "Ag nee, wat, so erg is dit nie.
                                                                      Maar baie dankie vir die
                                                                      gedagte."

                               Baas se innerlike konflik oor Bl. 184: Kan 'n mens die ewige
                               geloof kom na vore in die vrae wat lewe hê en dit verloor?
                               hy oor die wese van Christenskap
                               opper.

                               Baas se innerlike konflik word         Bl. 243: "Dankie, Here. Amen,"
                               opgelos wanneer hy sekerheid           sê Baas.
                               kry oor sy verbintenis met God.

Baas se innerlike konflik is   Stelselmatig       begin       Baas    Bl. 29: Baas haal die dosis
identifiseerbaar wanneer sy    besorgdheid teenoor sy naaste          chlorokien uit sy rugsak. Hy lig
familiekwaal veroorsaak dat    toon en sy familiekwaal, die wil om    die hygende kind se kop, druk
hy ander onwillekeurig         ander te help, kom na vore             vier pille in haar mond en sorg
help.                          Baas is byvoorbeeld aanvanklik         dat sy dit afsluk ...
                               teësinnig, maar help tog Manuel
                               se siek dogtertjie deur vir haar van
                               sy eie malariamedisyne te gee.

                               Baas help ook vir Grace wanneer        Bl. 43: Hy het met die voet
                               sy malaria kry. Sy betrokkenheid       Mubuyu toe geloop, waar hy
                               by    sy     medemens       raak       ouma Essie gehelp het om
                               onvermydelik.                          Grace chlorokien in te gee.

                               Whitey noem die familiekwaal           Bl. 178: "Ek help mense omdat
                               nadat hy Baas met die regmaak          ek daarvan hou om hulle te
                               van die Land Rover gehelp het.         help, nie omdat ek iets terug
                               Baas kom tot die besef dat dit ook     verwag       nie.   Dis     'n
                               sy kwaal is.                           familiekwaal."

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 19

Afrikaans Huistaal/V2                         19                               DBE/November 2025
                                      NSS – Nasienriglyne

BAAS SE UITERLIKE KONFLIK VERSTERK SY MAGTELOOSHEID.
Uiterlike konflik tussen Baas voel vasgekeer wanneer Bl. 82: "Ons is sendelinge!"
Baas en die sendelinge vreemdelinge hulleself kom tuis skreeu hy van ver af.
veroorsaak 'n magteloos- maak in sy kamp en reageer "Wat soek julle in my kamp?"
heid by Baas.            daarop met woede.             vra Baas.
                                                       "Dis is mý kamp die," sê hy
                                                       weer. "En daardie is my honde
                                                       se slaapplek. Dit reën!"

Uiterlike konflik speel ook   Baas is nie vertroud met die           Bl. 87: Hy bring 'n boodskap vir
'n rol wanneer Baas met die   plaaslike volk se tradisies nie en     Baas, sê hy. Die khuta wil met
khuta te doen kry.            vind dit daarom moeilik om hulle       hom praat.
                              lewenswyses te aanvaar.                "Sê vir hulle hulle kan in hulle
                                                                     moer vlieg," antwoord Baas.

                              Baas moet sy wins van die              Bl. 126: "Dit is oor die vleis wat
                              vleisverkope met die khuta deel,       jy verkoop en oor die boot.
                              wat       tot   frustrasie     en      Hulle wil 'n aandeel hê. Die
                              magteloosheid lei omdat hy nie         geld wat hulle vir die konsessie
                              meer geld oor het nie en baie van      wil hê, word ook nou meer
                              die vleis weggee.                      omdat jy moet betaal vir die
                                                                     besigheidsregte."

Baas    voel    magteloos     Riekert wil hê dat Baas vir hom        Bl. 132: " ... Dink mooi: hierdie
wanneer    hy    en    die    diamante moet kry, maar Baas           soort klippies is dalk net wat jy
diamantsmous,     Riekert,    druk hom so te sê teen die Land        nodig het om 'n nuwe begin te
koppe stamp omdat Baas        Rover vas, alhoewel hy weet dat        maak."
nie sy skelm leefwyse         sy eie finansiële situasie hom
ondersteun nie.               magteloos laat voel.

Uiterlike konflik tussen      Wanneer Baas Chisupo by die ou         Bl. 192 en 193: In die donkerste
Baas en die toordokter,       vrou se sterfbed optel en fisies uit   deel van die vertrek staan
Chisupo, veroorsaak mag-      die hut verwyder, deel hy ouma         meneer Chisupo in sy lang
teloosheid by Baas.           Essie se magteloosheid omdat hy        swart jas langs die deur, 'n
                              nie die mense se sienswyse oor         bultende sak onder sy arm
                              die toordokter kan verander nie.       vasgeknyp.
                                                                     Baas tel hom op en dra hom uit.

                              Chisupo brand die kerk af en laat      Bl. 227: Hulle sien gelyk die
                              Baas se boot wegdryf. Dit              gloed bokant die kerk uitslaan.
                              veroorsaak 'n magtelose gela-          Bl. 229: "Die boot ...!" roep
                              tenheid by Baas en hy besef sy         Grace langs hom.
                              roeping lê elders.

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Afrikaans HL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2017-memo/872c6282-9442-4b04-b87a-61c1a547d2be) — Afrikaans HL · Memo · 2017 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2016-memo/4d844ab2-9772-4460-97b6-9a9c27ed70c2) — Afrikaans HL · Memo · 2016 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2015-memo/c6ff0cff-3a94-4378-9e0f-77cd7439d9c9) — Afrikaans HL · Memo · 2015 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2014-memo/a21742b9-5160-420b-aa3d-e176e7b4aaff) — Afrikaans HL · Memo · 2014 · Afr
- [Afrikaans HL P2 Nov 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-nov-2012-memo/6606e9e2-7766-4f59-94d8-04406fa43937) — Afrikaans HL · Memo · 2012 · Afr
- [Afrikaans HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-afrikaans-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-afrikaans/0c5bd041-fb26-4e5b-9191-459543e9448b) — Afrikaans HL · QP · 2025 · Afr

## More from Grade 12 Afrikaans HL

- [AFRIKAANS HL P1 SEPT 2025 Vraestel Finaal watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-sept-2025-vraestel-finaal-watermark/894b9037-3aa7-4a0d-84d9-5f59ea1ba827) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/f8b3d39f-6d21-4f75-8938-43658dade404) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2025 (2) watermark](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2025-2-watermark/eec489ed-a1ac-4f53-9aa0-65544d9ee23e) — QP · 2025 · Afr
- [AFRIKAANS HL P1 GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p1-gr12-sept-2024/bf2717ca-c614-4303-b525-8ff0faa05507) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P2 QP GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p2-qp-gr12-sept-2024/f60ec554-9a7a-462d-8f43-9a0eea4cee77) — QP · 2024 · Afr
- [AFRIKAANS HL P3 GR12 QP SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/afrikaans-hl-p3-gr12-qp-sept2024/1ba40bb9-6fbd-4dbf-a0f7-5587c98d4f79) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
