# Geography Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper (Afr)

> Grade 12 Geography Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2025 (Afrikaans), 20 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-geography-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/2fc01ffd-be48-4347-a848-3f1a17faa9c2
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Geography
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Question paper
- Year: 2025
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 20

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Geography](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/geography) › [Geography Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-geography-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-afrikaans/2fc01ffd-be48-4347-a848-3f1a17faa9c2)

## About this document

Geography · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · Afrikaans. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Vertroulik

                              NASIONALE
                          SENIOR SERTIFIKAAT

                                  GRAAD 12

                                GEOGRAFIE V2

                               NOVEMBER 2025

PUNTE: 150

TYD: 3 uur
.

                     Hierdie vraestel bestaan uit 20 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                              Blaai om asseblief

### Page 2

Geografie/V2                                2                         DBE/November 2025
                                       NSS Vertroulik

INSTRUKSIES EN INLIGTING

 1.      Hierdie vraestel bestaan uit TWEE afdelings.

         AFDELING A
         VRAAG 1: LANDELIKE EN STEDELIKE NEDERSETTINGS (60)
         VRAAG 2: EKONOMIESE GEOGRAFIE VAN SUID-AFRIKA (60)

         AFDELING B
         VRAAG 3: GEOGRAFIESE VAARDIGHEDE EN TEGNIEKE (30)

 2.      Beantwoord AL DRIE vrae.

 3.      ALLE diagramme is by die vraestel ingesluit.

 4.      Laat 'n reël oop tussen onderafdelings van vrae wat jy beantwoord.

 5.      Begin ELKE vraag boaan 'n NUWE bladsy.

 6.      Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
         vraestel gebruik is.

 7.      MOENIE in die kantlyne van die ANTWOORDEBOEK skryf NIE.

 8.      Teken volledig benoemde diagramme wanneer dit vereis word.

 9.      Antwoord in VOLSINNE, behalwe waar jy moet noem, identifiseer of 'n lys moet
         maak.

 10.     Die maateenhede MOET in jou finale antwoord aangedui word, bv. 25 ton, 10 jaar,
         50% en 45 m.

 11.     Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

 12.     Jy mag 'n vergrootglas gebruik.

 13.     Skryf netjies en leesbaar.

SPESIFIEKE INSTRUKSIES EN INLIGTING VIR AFDELING B

 14.     'n 1 : 50 000 topografiese kaart 2529CC eMALAHLENI (WITBANK) en 'n
         1 : 10 000 ortofotokaart 2529 CC 15 eMALAHLENI (WITBANK) word voorsien.

 15.     Die gebied wat met ROOI/SWART op die topografiese kaart afgebaken is, stel die
         gebied voor wat deur die ortofotokaart gedek word.

 16.     Toon ALLE berekeninge. Punte sal vir stappe in berekeninge toegeken word.

 17.     Jy moet die topografiese kaart en die ortofotokaart aan die einde van hierdie
         eksamensessie by die toesighouer inlewer.

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Geografie/V2                                           3                          DBE/November 2025
                                                  NSS Vertroulik

 AFDELING A:         LANDELIKE EN STEDELIKE NEDERSETTINGS EN EKONOMIESE
                     GEOGRAFIE VAN SUID-AFRIKA                     2025

 VRAAG 1: LANDELIKE EN STEDELIKE NEDERSETTINGS

 1.1      Voltooi die stellings in KOLOM A met die opsies in KOLOM B. Skryf slegs die
          letter (Y of Z) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.7) in die
          ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.1.8 Z.

                                  KOLOM A                                           KOLOM B
           1.1.1     Nedersettings word as landelik geklassifiseer,          Y   die aantal
                     gebaseer op …                                                funksies
                                                                             Z   die totale
                                                                                 bevolking
           1.1.2     Die werklike fisiese posisie waar 'n landelike          Y   standplaas
                     nedersetting geleë is                                   Z   ligging
           1.1.3     'n Los groepering van plaasopstalle word 'n …           Y   dorp
                     genoem.                                                 Z   gehuggie
           1.1.4     'n … het meestal landelike funksies en 'n paar          Y   Plaasopstal
                     stedelike funksies.                                     Z   Dorpie
           1.1.5     Die patroon van die nedersetting hieronder              Y   kern
                     is …                                                    Z   verspreid

                                                           SLEUTEL

                                                             Nedersetting

                                     1 : 30 000
                                                             Pad

                     [Bron: Eksaminator se eie skets]

           1.1.6     Die skets hieronder beeld 'n …-nedersetting             Y nat-punt
                     uit.                                                      (waterpunt)
                                                                             Z droëpunt
                                                           SLEUTEL
                                                             Rivier
                                                             Nedersetting
                                                             Kontoerlyn
                     [Bron: Eksaminator se eie skets]

           1.1.7     Die vorm van die nedersetting hieronder is …            Y lineêr
                                                                             Z rond
                                                           SLEUTEL
                                                              Rivier
                                                              Nedersetting

                     [Bron: Eksaminator se eie skets]

                                                                                             (7 x 1)     (7)

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 4

Geografie/V2                                       4                                  DBE/November 2025
                                              NSS Vertroulik

 1.2      Verskeie opsies word as moontlike antwoorde gegee op die volgende vrae wat
          op konsepte en klassifikasie van stedelike nedersettings gebaseer is. Kies die
          antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (1.2.1 tot
          1.2.8) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.2.9 D.

          1.2.1       'n … dorp/stad wat op handel en vervoer gebaseer is, word in die
                      foto hieronder getoon.

                                      [Bron: m/place/South-Africa/Urban-settlement]

                     A       Poort-
                     B       Aansluitings-
                     C       Vragverbrekingspunt-
                     D       Gespesialiseerde

          1.2.2      Plettenbergbaai in die foto hieronder word as 'n … stedelike
                     nedersetting geklassifiseer en die dominante ekonomiese funksie
                     is …

           [Bron: https://www.google.com/search?q=plettenberg+bay&oq=pl&gs_lcrp=EgZja]

                     (i)     poort
                     (ii)    gespesialiseerde
                     (iii)   toerisme
                     (iv)    mynbou

                     A       (i) en (iii)
                     B       (i) en (iv)
                     C       (ii) en (iii)
                     D       (ii) en (iv)

Kopiereg voorbehou                                                                      Blaai om asseblief

### Page 5

Geografie/V2                                 5                               DBE/November 2025
                                        NSS Vertroulik

          1.2.3      'n … verskaf meestal lae-orde-goedere en -dienste aan die
                     omliggende landelike bevolking.

                     A    Stad
                     B    Metropolis
                     C    Konurbasie
                     D    Dorp

          1.2.4      … is die maksimum afstand wat mense sal reis om goedere te koop
                     of om dienste te verkry.

                     A    Invloedsfeer
                     B    Reikwydte
                     C    Mark
                     D    Drempelbevolking

          1.2.5      … verwys na die ongekontroleerde groei van stedelike gebiede.

                     A    Tempo van verstedeliking
                     B    Stedelike groei
                     C    Ongebreidelde stedelike verspreiding
                     D    Vlak van verstedeliking

          1.2.6      Die spotprent hieronder beeld die negatiewe impak van … uit.

                                                                            SLEUTEL
                                                                                   Gebou

                                                                                   Boom

                                          [Bron: https://www.cartoonmovement.com/collection/]

                     A    stedelike verval
                     B    stedelike hernuwing
                     C    teenverstedeliking
                     D    stedelike uitbreiding

          1.2.7      … is 'n proses waar 'n toenemende persentasie van 'n land se
                     bevolking in stedelike, eerder as in landelike, areas woon.

                     A    Verstedeliking
                     B    Bevolkingsgroei
                     C    Stedelike groei
                     D    Landelik-stedelike migrasie

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 6

Geografie/V2                                         6                     DBE/November 2025
                                                NSS Vertroulik

          Verwys na die tabel hieronder wat op die vlak en tempo van verstedeliking in
          Suid-Afrika gebaseer is.

          1.2.8      Die vlak (%) van verstedeliking in 2022 EN die tempo (%) van
                     verstedeliking in 2024 is ... en ...

                     JAAR          VLAK (%)              TEMPO (%)
                     2020            67,35                  0,55
                     2021            67,85                  0,50
                     2022                                   0,49
                     2023              68,82                0,48
                     2024              69,30
                                             [Aangepas uit STATISTA.COM]

                     (i)     68,34
                     (ii)    69,34
                     (iii)   0,51
                     (iv)    0,47

                     A       (i) en (iii)
                     B       (i) en (iv)
                     C       (ii) en (iii)
                     D       (ii) en (iv)                                            (8 x 1)      (8)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Geografie/V2                                      7                                 DBE/November 2025
                                             NSS Vertroulik

 1.3      Verwys na die grafiek hieronder wat die persentasie landelike bevolking in
          Suid-Afrika van 2017 tot 2024 toon, asook die uittreksel oor grondrestitusie.

                      PERSENTASIE LANDELIKE BEVOLKING IN SUID-AFRIKA

               [Aangepas uit https://www.theglobaleconomy.com/South-Africa/rural_population_percent]

                  MOLETELE-SITRUSVRUGTEPLAAS TOON DIE SUKSES VAN
                       'N GRONDRESTITUSIEPROGRAM IN LIMPOPO

           Die Moletele-gemeenskap het die keuse uitgeoefen om hulle grond terug te
           neem en dit het tot 'n suksesvolle grondrestitusieprogram gelei. Die nuutste
           landboutegnologie en rye sitrusbome, wat goed onderhou word, op Moletele-
           plaas in Hoedspruit is duidelike aanduiders van hierdie sukses.

           Die plaas in Hoedspruit wat lemmetjies produseer, is 'n gesamentlike projek
           wat deur die Moletele gemeenskaplike eiendomsvereniging (met 'n
           51%-aandeel) en die gevestigde handelsvrugteprodusent, Komati Fruit Group,
           onderneem word.

           'n Totaal van 30 permanente en 60 tydelike werksgeleenthede is reeds geskep.
           Die program dra vaardighede aan die arbeidsmag en gemeenskap oor.
           Opbrengste word aan duisende gesinne in die Moletele-gemeenskap gegee.

           'n Beursskema maak dit moontlik dat winste vir die opleiding van leerders in
           die gemeenskap gebruik kan word. Die restitusieprogram sluit winsdeling in.
           Dit maak dit moontlik om in die besigheid terug te belê.

                      [Aangepas uit https://www.citizen.co.za/news/south-africa/lime-farm-in-hoedspruit]

          1.3.1      Volgens die grafiek, noem die landelike bevolkingspersentasie van
                     Suid-Afrika vir 2024.                                      (1 x 1)                     (1)

          1.3.2      Gee die algemene neiging (tendens) in die landelike bevolking
                     (persentasies) soos tussen 2017 en 2024 in die grafiek uitgebeeld.
                                                                                  (1 x 1)                   (1)

          1.3.3      Verduidelik die sosiale impak wat die algemene tendens (antwoord
                     op VRAAG 1.3.2) op die landelike gemeenskap sal hê.       (2 x 2)                      (4)

Kopiereg voorbehou                                                                     Blaai om asseblief

### Page 8

Geografie/V2                                     8                               DBE/November 2025
                                            NSS Vertroulik

           Verwys na die uittreksel oor grondrestitusie.
           1.3.4     Wat is grondrestitusie?                                                (1 x 2)      (2)
           1.3.5     Volgens die uittreksel, watter opsie (model) van grondrestitusie was
                     op die Moletele-gemeenskap van toepassing?                    (1 x 1)               (1)
           1.3.6     Stel strategieë voor wat geïmplementeer kan word om landelike
                     ontvolking te verminder (soos in die grafiek aangedui) nadat
                     grondrestitusie plaasgevind het.                       (3 x 2)                      (6)
 1.4       Verwys na die stedelike profiel hieronder wat stedelike grondgebruiksones
           uitbeeld en die foto's wat stedelike grondgebruik toon.

                                                                          SLEUTEL

                                                                          A – Nywerheidsone
                                                                          B – Residensiële sone
                                                                          C – Oorgangsone
                                                                          D – SSK
                                                                          E – Landelik-stedelike
                                                                              oorgangsone
               A     B1      C          D           C B2             E    [Bron: Eksaminator se eie
                                                                          skets]

        [Bron: https://www.google.com/search?sca_
                                                             [Bron: https://www.google.com/search?sca
       esv=cdd70d77cbc6b9e0&sxsrfnzrVfFWOSM]
                                                                               _esv=cdd70d77cbc6b9e0]

           1.4.1     Wat is 'n stedelike grondgebruiksone?                                  (1 x 2)      (2)
           1.4.2     Noem TWEE stedelike grondgebruiksones waar kommersiële
                     funksies hoofsaaklik gevind word.              (2 x 1)                              (2)
           Verwys na die stedelike profiel wat grondgebruiksones toon en foto's wat
           voorbeelde van grondgebruik in hierdie sones toon.
           1.4.3     (a)   Gee bewyse dat die grondgebruik in B2 'n hoë-inkomste-
                           residensiële gebied is.                         (2 x 1)                       (2)
                     (b)   Is die grondgebruik by A 'n swaar of 'n ligte nywerheid? (1 x 1)              (1)

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 9

Geografie/V2                                    9                               DBE/November 2025
                                           NSS Vertroulik

          1.4.4      Verduidelik TWEE ekonomiese redes waarom hierdie grondgebruik
                     (antwoord op VRAAG 1.4.3(b)) aan die buitewyke van die stedelike
                     gebied geleë is, soos in die stedelike profiel getoon.   (2 x 2)                   (4)
          1.4.5      Waarom is die grondgebruik by B2 nie naby die grondgebruik by A
                     geleë nie?                                               (2 x 2)                   (4)
 1.5      Verwys na die uittreksel en foto hieronder oor stedelike verval/agteruitgang.
               STEDELIKE VERVAL/AGTERUITGANG IN WYNBERG, KAAPSTAD
          Die eienaars van besighede het die afgelope dekade hulpeloos gevoel ten
          aanskoue van die stelselmatige agteruitgang van die geboue en dienste in die
          area. Hulle het probeer om die munisipaliteit van Kaapstad te kry om op te tree,
          maar hulle hulpkrete blyk op dowe ore te geval het, want die kwessie van
          stedelike verval/agteruitgang is steeds onopgelos.
          Leif Petersen, mededirekteur van die Stigting van Volhoubare Lewensbestaan,
          wie se kantore langs die straat (in die foto getoon) geleë is, het gesê dat
          Eborstraat al vir langer as 'n dekade in 'n toestand van verval is. Die
          lewensomstandighede in die geboue is aaklig – daar is onwettige water- en
          kragverbindings en mense slaap in vuil toestande.
          ' 'n Klein, toegewyde groep besigheidseienaars, onder andere onsself, bestee
          tyd, inspanning en geld in ons pogings om stedelike vernuwing te
          implementeer.'

               [Bron: https://www.iol.co.za/weekend-argus/news/wynberg-business-owners-helpless-as-
                                                                               urban-decay-sets-in]

          1.5.1      Watter bewys in die foto dui daarop dat stedelike verval/agteruitgang
                     plaasgevind het?                                               (1 x 1)             (1)
          1.5.2      Noem TWEE sosiale oorsake van stedelike verval/agteruitgang.
                                                                               (2 x 1)                  (2)
          1.5.3      Stel moontlike redes voor waarom die munisipaliteit van Kaapstad nie
                     aan hierdie kwessie van stedelike verval/agteruitgang in Wynberg
                     aandag gee nie.                                              (2 x 2)               (4)
          1.5.4      In 'n paragraaf van ongeveer AGT reëls, verduidelik die positiewe
                     impak van stedelike vernuwing op die ekonomie van Wynberg. (4 x 2)                 (8)
                                                                                                        [60]

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 10

Geografie/V2                                      10                         DBE/November 2025
                                             NSS Vertroulik

 VRAAG 2: EKONOMIESE GEOGRAFIE VAN SUID-AFRIKA

 2.1      Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae oor
          primêre ekonomiese aktiwiteite gegee. Kies die antwoord en skryf slegs
          die letter (A–D) langs die vraagnommers (2.1.1 tot 2.1.8) in die
          ANTWOORDEBOEK neer, bv. 2.1.9 D.

          VRAAG 2.1.1 tot 2.1.4 is op suikerrietboerdery in KwaZulu-Natal gebaseer.

          2.1.1      … is 'n positiewe sosiale faktor van suikerrietproduksie in
                     KwaZulu-Natal.

                     A       Om buitelandse valuta te verdien,
                     B       Verskaffing van werksgeleenthede
                     C       Stimulering van industriële produksie
                     D       Bydrae tot die BBP

          2.1.2      … is 'n negatiewe ekonomiese faktor wat suikerrietboerdery in
                     KwaZulu-Natal bemoeilik.

                     A       Vloede
                     B       'n Gebrek aan toegang tot kapitaal
                     C       'n Tekort aan grootskaalse boere
                     D       Misdaad

          2.1.3      TWEE voordele van suikerrietboerdery vir die ekonomie van
                     Suid-Afrika is ... en ...

                     (i)     dra tot die bruto binnelandse produk (BBP) by
                     (ii)    wisselende pryse
                     (iii)   ontwikkeling van infrastruktuur
                     (iv)    aflegging van werkers

                     A       (i) en (iv)
                     B       (ii) en (iv)
                     C       (i) en (iii)
                     D       (iii) en (iv)

          2.1.4      Klimaatsfaktore wat KwaZulu-Natal bevoordeel as die grootste
                     produsent van suikerriet in Suid-Afrika is ... en ...

                     (i)     hoë temperature
                     (ii)    lae reënval
                     (iii)   hoë reënval
                     (iv)    lae temperature

                     A       (i) en (ii)
                     B       (iii) en (iv)
                     C       (i) en (iii)
                     D       (ii) en (iv)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 11

Geografie/V2                                                     11                           DBE/November 2025
                                                            NSS Vertroulik

          VRAAG 2.1.5 tot 2.1.8 is op goudmynbou in Suid-Afrika gebaseer.
          2.1.5            Die provinsie wat die meeste goud in Suid-Afrika produseer, is …
                           A           Limpopo.
                           B           Mpumalanga.
                           C           KwaZulu-Natal.
                           D           Gauteng.
          Verwys na die grafiek hieronder wat die aantal mense toon wat tussen 1995 en
          2025 in goudmyne in Suid-Afrika gewerk het om VRAAG 2.1.6 tot 2.1.8
          te beantwoord.

               AANTAL MENSE WAT VAN 1995 TOT 2025 IN GOUDMYNE GEWERK HET

                                    400 000

                                    350 000

                                    300 000

                     Aantal mense
                                    250 000

                                    200 000

                                    150 000

                                    100 000

                                     50 000

                                              1995   2000      2005    2010   2015   2020   2025
                                                                      Jare
                                    [Aangepas uit www.google.com/IMGRESS?imgurl=https%3a%2f%fwww.sa]

          2.1.6            Die aantal mense wat in Suid-Afrika se goudmyne gewerk het, het
                           tussen … die meeste gedaal.
                           A           1995 en 2000
                           B           2000 en 2005
                           C           2005 en 2010
                           D           2010 en 2015
          2.1.7            'n Fisiese (natuurlike) faktor wat die daling van die getal werkers in
                           Suid-Afrika se goudmyne veroorsaak, is …
                           A           dreigemente oor nasionalisasie.
                           B           uitputting van goud in myne.
                           C           ongeskoolde arbeiders.
                           D           minder buitelandse belegging in myne.
          2.1.8            'n Ekonomiese faktor wat veroorsaak dat die getal werkers vanaf 2015
                           gedaal het, is …
                           A           MIV en Vigs.
                           B           wisselende goudpryse.
                           C           omgewingsagteruitgang.
                           D           stakings en protesaksie.                                            (8 x 1)      (8)
Kopiereg voorbehou                                                                                 Blaai om asseblief

### Page 12

Geografie/V2                                         12                               DBE/November 2025
                                                NSS Vertroulik

 2.2      Voltooi die stellings in KOLOM A met die opsies in KOLOM B. Skryf slegs die
          letter (Y of Z) langs die vraagnommers (2.2.1 tot 2.2.7) in die
          ANTWOORDEBOEK neer, bv. 2.2.8 Y.

          Gebruik die tabel hieronder van die bydraes (%) wat gedurende 2024 tot die
          bruto binnelandse produk (BBP) gemaak is om VRAAG 2.2.1 tot 2.2.4 te
          beantwoord.

                     EKONOMIESE AKTIWITEIT                           PERSENTASIE (%)
                                                                    BYDRAE TOT DIE BBP
               Vervoer                                                      11
               Landbou                                                      2,9
               Mynbou                                                       8,4
               Algemene regeringsdienste                                   10,6
               Elektrisiteit en gas                                         2,8
               Konstruksie                                                   3
               Handel, spyseniering en verblyf                             14,7
               Vervaardiging                                                15
               Finansies en eiendom                                        31,7
                     [Aangepas uit https://intergest.co.za/exploring-south-africas-economic-potential/]

                                 KOLOM A                                         KOLOM B
           2.2.1       … is 'n sekondêre ekonomiese aktiwiteit.             Y Vervoer
                                                                            Z Vervaardiging
           2.2.2       Primêre ekonomiese aktiwiteite het …                 Y 8,4%
                       tot die bruto binnelandse produk (BBP)               Z 11,3%
                       bygedra.
           2.2.3       … dra die meeste tot die tersiêre sektor             Y Finansies en
                       by.                                                    eiendom
                                                                            Z Konstruksie
           2.2.4       In 2024 was die … sektor die grootste                Y sekondêre
                       bydraer tot die bruto binnelandse produk             Z tersiêre
                       (BBP).
           2.2.5       Die skets hieronder illustreer …                     Y handelsbalans
                                                                            Z binnelandse handel

                                      Invoere        Uitvoere

           2.2.6       'n Faktor wat internasionale handel                  Y handelstariewe
                       bevoordeel                                           Z goed ontwikkelde
                                                                              infrastruktuur
           2.2.7       … is 'n ekonomiese voordeel van                      Y Toegang tot
                       internasionale handel.                                 buitelandse
                                                                              geldeenhede
                                                                            Z Toemaak van
                                                                              plaaslike nywerhede
                                                                                             (7 x 1)          (7)

Kopiereg voorbehou                                                                       Blaai om asseblief

### Page 13

Geografie/V2                                        13                              DBE/November 2025
                                               NSS Vertroulik

 2.3        Verwys na die infografika                  hieronder     oor     voedselsekerheid        en
            klein-/grootskaalse boerdery.

                                                      VOEDSELSEKERHEID IN SUID-AFRIKA
           Grootskaalse boerdery
                                                     Suid-Afrika het 'n komplekse voedsel-
                                                     sekerheidsituasie, met miljoene mense wat
                                                     voedselonsekerheid ervaar. In 2024 het
                                                     25,8% huishoudings matige tot erge
                                                     voedselonsekerheid ervaar.
                                                     Beide grootskaalse en kleinskaalse boerdery
                                                     is belangrike bydraers tot voedselsekerheid
                                                     in Suid-Afrika. Grootskaalse boere word
                                                     egter dikwels as die hoofaandrywers van
                                                     nasionale voedselsekerheid beskou. Hulle
                                                     kan tot voedselsekerheid in die streek bydra
           Kleinskaalse boerdery                     deur      verhoogde       produksie      van
                                                     landbouprodukte.
                                                     Kleinskaalse boere is belangrike aandrywers
                                                     van huishoudelike voedselsekerheid. Die
                                                     regering het programme geïmplementeer om
                                                     kleinskaalse boere te ondersteun wat
                                                     finansiële bystand, opleiding en toegang tot
                                                     markte insluit.
                                                  Ten spyte van hierdie pogings bly
                                                  voedselonsekerheid 'n uitdaging vir baie
                                           [Bron:
       https://www.linkedin.com/pulse/advantages- Suid-Afrikaners.
                              small-scale-farming]                                         [Aangepas uit
                                                       https://www.google.co.za/search?q=food+security+
                                                                         in+south+africa+and+ small and
                                                                                   +large+scale+farming]

   GROOT UITDAGINGS WAT DEUR KLEINSKAALSE EN GROOTSKAALSE BOERE IN
                       SUID-AFRIKA ONDERVIND IS
               Toegang tot
        boerderytoerusting/
                -tegnologie
               Toegang tot
               finansiering
              Toegang tot
         bewerkbare grond
                                                            Persentasie

                                      Grootskaalse boere                   Kleinskaalse boere

       [Aangepas uit https://www.google.co.za/search?q=+LARGE+scale+farming&sca_esv=25add6e16aa71730]

            2.3.1      Definieer die konsep voedselonsekerheid.                                 (1 x 2)     (2)
            2.3.2      Volgens die uittreksel, watter persentasie huishoudings het in 2024
                       voedselonsekerheid ondervind?                                (1 x 1)                 (1)

Kopiereg voorbehou                                                                     Blaai om asseblief

### Page 14

Geografie/V2                                    14                         DBE/November 2025
                                           NSS Vertroulik

          2.3.3       Watter bewys in die foto oor grootskaalse boerdery dui daarop dat dit
                      'n positiewe impak op voedselproduksie sal hê?                (1 x 2)        (2)
          2.3.4       Verwys na die grafiek. Identifiseer TWEE ekonomiese uitdagings wat
                      kleinskaalse boere meer waarskynlik as grootskaalse boere sal
                      ervaar.                                                     (2 x 1)          (2)
          2.3.5       In 'n paragraaf van ongeveer AGT reëls, verduidelik hoe hierdie
                      ekonomiese uitdagings wat in jou antwoord op VRAAG 2.3.4
                      geïdentifiseer is, 'n negatiewe impak op voedselproduksie kan hê.
                                                                                    (4 x 2)        (8)
 2.4      Verwys na die uittreksel en kaart hieronder van die Dube-handelshawe
          Nywerheidsontwikkelingsone (NOS).

                     DUBE-HANDELSHAWE (NOS) LOK BELEGGINGS VAN DIE
                                MOTORVOERTUIGBEDRYF
          Die Dube-handelshawe (NOS) het in Augustus 2024 positiewe ekonomiese
          beleggings ervaar met groot motorvoertuigmaatskappye wat hulle tot
          beleggings verbind het en besigheid in hierdie nywerheidsontwikkelingsone
          (NOS) begin het.
          Die motorvoertuigbedryf sal by die elektroniese, hoëwaarde-vervaardiging-,
          voedselverwerking- en optiesevesel-sektore by die Dube-handelshawe (NOS)
          aansluit.
          Auto Investment Holdings Group en Mahindra (Suid-Afrika) het 'n nuwe
          monteeraanleg onthul. Daar word verwag dat konstruksie van die nuwe
          monteeraanleg in 2025 voltooi sal wees. Die maatskappy sal hulle personeel
          vergroot om by die groeiende produksievolumes aan te pas, aangesien hulle
          tans 90 personeellede het wat by die monteerbaan werk.
          Ogihara Suid-Afrika is 'n nuwe gesamentlike onderneming tussen Toyota
          Tsusho Afrika, Ogihara (Thailand) Corporation en Toyota Suid-Afrika Motors.
          Hulle het hulleself tot 'n R1,2 miljard-belegging verbind. Hierdie maatskappye
          bou 'n fasiliteit by die Dube-handelshawe (NOS) om onderdele vir hulle huidige
          en toekomstige voertuie te bou.
                                                                 [Aangepas uit www.moneyweb]

               Durban-Pinetown-
                                                             Die Dube-handelshawe (NOS)
               nywerheidstreek
                                           DUBE-VERVOER      is in dieselfde omgewing as die
                                                             King Shaka Internasionale
                                            30 km            Lughawe geleë, 30 minute
                                                    OSEAAN   vanaf Afrika se besigste
                                                             vraghawe, Durban-hawe, en
                                     DURBAN-HAWE
                                                             34 minute (41 km) vanaf die
                                                             Durban-Pinetown-nywerheids-
                             TOYOTA SA        22 km          gebied.
                                                                      [Bron: sciencedirect.com]

          2.4.1       In watter provinsie is die Dube-handelshawe (NOS) geleë?         (1 x 1)     (1)
          2.4.2       Haal 'n bewys uit die uittreksel aan wat aandui dat die Dube-
                      handelshawe (NOS) 'n verskeidenheid vervaardigingsnywerhede het.
                                                                               (1 x 2)             (2)
Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 15

Geografie/V2                                      15                              DBE/November 2025
                                             NSS Vertroulik

           2.4.3      Volgens die uittreksel, waarom word die Dube-handelshawe as 'n
                      nywerheidsontwikkelingsone (NOS) geklassifiseer?        (1 x 2)                     (2)
           2.4.4      Hoe het die nabyheid (afstand) na die lughawe en hawe die ligging
                      van die motorvoertuigaanlegte in die Dube-handelshawe (NOS)
                      bevoordeel?                                               (2 x 2)                   (4)
           2.4.5      Verduidelik hoe die verskeidenheid vervaardigingsnywerhede in die
                      Dube-handelshawe (NOS) 'n positiewe impak op die ekonomie van
                      die provinsie sal hê.                                     (3 x 2)                   (6)
 2.5       Verwys na die infografika hieronder oor die informele sektor.

                                                              GEE DIE INFORMELE SEKTOR
                                                                    'N BLAASKANS

                                                           Informele handelaars is deel van die
                                                           informele sektor. Almal in die dorp
                                         Groente           het gewoond geraak aan die
                                                           teenwoordigheid     van     informele
        Vrugte                                             handelaars langs die hoofstraat in
                                                           Richardsbaai. Die meeste van hierdie
                                                           informele handelaars is vroue sonder
                                                           enige ander inkomste behalwe om
                                                           hulle goedere langs die straat te
       Richardsbaai – informele handelaar langs            verkoop.
                    die hoofstraat
                                                           Tydens die Desembervakansie, wat
     AANTAL INFORMELE HANDELAARS IN DIE                    normaalweg die piekseisoen vir
   RICHARDSBAAI-SENTRALE SAKEGEBIED (SSK)                  informele handelaars is, het die
                       VIR 2024                            munisipaliteit egter die handelaars
            MAAND              AANTAL                      elkeen R300 beboet omdat hulle
                             INFORMELE
                            HANDELAARS                     goedere sonder 'n permit verkoop het.
          Januarie               35                        Aangesien dit die enigste inkomste vir
          Februarie              22                        sommige       van    die     informele
          Maart                  38                        handelaars is, sal hulle inkomste nou
          April                  24                        'n hewige terugslag kry (verminder).
          Mei                    22                        Om vrugte/groente/gekookte kos
          Junie                  42                        slegs twee keer 'n week te verkoop,
          Julie                  35                        sal nie hulle maandelikse rekeninge
          Augustus               29
                                                           dek nie en sommige van hulle staan
          September              46
                                                           voor moeilike tye.
          Oktober                49
                                                                                         [Aangepas uit
          November               58                                 https://www.citizen.co.za/zululand-
          Desember               60                             observer/opinion-give-vendors-a-break]
      [Aangepas uit https://www.researchgate.net/figure/
           Busiest-Trading-Months-for-Informal-Traders]

           2.5.1      Wat is die informele sektor?                                            (1 x 2)     (2)

           2.5.2      Waarom word die informele handelaar in die foto langs die hoofstraat
                      gevind?                                                      (1 x 1)                (1)
Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 16

Geografie/V2                                   16                           DBE/November 2025
                                          NSS Vertroulik

          2.5.3      Noem TWEE uitdagings wat hierdie informele handelaar moontlik sal
                     ervaar met die tipe goedere wat verkoop word.            (2 x 1)               (2)

          2.5.4      Verwys na die tabel. Verklaar waarom daar gedurende
                     Desembermaand so 'n groot aantal informele handelaars is. (1 x 2)              (2)

          2.5.5      Hoe sal die munisipaliteit van Richardsbaai voordeel trek uit die uitreik
                     van permitte aan informele handelaars?                           (2 x 2)       (4)

          2.5.6      Wat kan die munisipaliteit van Richardsbaai aan die informele
                     handelaars verskaf met die geld wat hulle met die uitreiking van die
                     permitte inkry?                                               (2 x 2)          (4)
                                                                                                    [60]

                                                                   TOTAAL AFDELING A:               120

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 17

Geografie/V2                                17                               DBE/November 2025
                                       NSS Vertroulik

AFDELING B

VRAAG 3: GEOGRAFIESE VAARDIGHEDE EN TEGNIEKE

                ALGEMENE INLIGTING OOR eMALAHLENI (WITBANK)

                                                              eMALAHLENI

                                                                         N

 Koördinate: 25°50'S; 29°10'O

 eMalahleni (voorheen bekend as Witbank) is 'n stad wat op die Hoëveld van
 Mpumalanga, Suid-Afrika, geleë is.

 eMalahleni is in 'n steenkoolmyngebied. Oopgroefmynbou word hoofsaaklik gebruik om
 steenkool te ontgin. Hierdie tipe mynbou behels delf naby die oppervlak om
 steenkoollae te ontgin. Daar is 'n aantal kragstasies, asook 'n staalmeule (aanleg) daar
 naby wat almal steenkool benodig.

 Die plaasgrond om eMalahleni word deur beleggers, steenkoolmynmaatskappye en
 eiendomsontwikkelaars opgekoop om die vinnige groei van die stad te akkommodeer,
 wat vir die plaaslike besighede en inwoners goed is. Die omgewing ervaar hoogs
 besoedelde lug as gevolg van die steenkoolmynbou en kragstasies.
                                                        [Bron: https://en.wikipedia.org.Witbank]

 Die volgende Engelse terme en hulle Afrikaanse vertalings word op die topografiese
 kaart getoon:

 ENGLISH                             AFRIKAANS
 Cemetery                            Begraafplaas
 Diggings                            Uitgrawings
 Golf course                         Gholfbaan
 Open-cast mine                      Oopgroefmyn
 River                               Rivier
 Subsiding ground                    Insakkende grond

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 18

Geografie/V2                                     18                        DBE/November 2025
                                            NSS Vertroulik

 3.1      KAARTVAARDIGHEDE EN BEREKENINGE

          Verwys na die topografiese kaart.

          3.1.1      Jy sal in 'n … rigting op die hoofweg van F in blok C3 na Valley Glen
                     in blok A5 ry.

                     A     noordoostelike
                     B     noordwestelike
                     C     suidoostelike
                     D     suidwestelike                                                (1 x 1)      (1)

          Verwys na die ortofotokaart.

          3.1.2      Bereken die oppervlakte van die afgebakende verskynsel 6 in blok B4,
                     C3 en C4 in m².

                     Gebruik die volgende inligting:

                     Breedte gemeet (ortofotokaartafstand) = 1,8 cm

                     Formule: Oppervlakte = Lengte (L) x Breedte (B)                    (4 x 1)      (4)

          3.1.3      Waarom is die meting van die breedte op die topografiese kaart
                     kleiner as dié op die ortofotokaart?                    (1 x 1)                 (1)

          Verwys na die topografiese kaart.

          3.1.4      Bereken die magnetiese deklinasie van eMalahleni (Witbank) vir
                     2025.

                     Gebruik die volgende inligting:

                     Verskil in jaar: 11
                     Gemiddelde jaarlikse verandering: 5' W                             (3 x 1)      (3)

          3.1.5      Waarom is dit belangrik om die huidige magnetiese deklinasie te
                     bereken?                                                (1 x 1)                 (1)

 3.2      KAARTINTERPRETASIE

          3.2.1      Pas die inligting in KOLOM A by die verskynsels in KOLOM B op die
                     ortofotokaart. Skryf slegs die letter (A–C) langs die vraagnommers
                     (3.2.1(a) en 3.2.1(b)) neer, bv. 3.2.1(c) D.

                                  KOLOM A                             KOLOM B
                         (a) 6                               A gholfbaan

                         (b) 7                               B skool- en ontspanningsarea

                                                             C ou uitgrawings
                                                                                        (2 x 1)      (2)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 19

Geografie/V2                                  19                           DBE/November 2025
                                         NSS Vertroulik

          Verwys na die straatpatroon rondom 8 in blok D4 op die ortofotokaart.

          3.2.2      Verduidelik hoe hierdie straatpatroon uitdagings vir pendelaars
                     (mense wat van en na hulle werk reis) sal veroorsaak.    (1 x 2)             (2)

          Verwys na die begraafplaas by G in blok D2 op die topografiese kaart.

          3.2.3      Identifiseer die grondgebruiksone waarin die begraafplaas geleë is.
                                                                                   (1 x 1)        (1)

          3.2.4      Waarom is hierdie grondgebruiksone (antwoord op VRAAG 3.2.3) 'n
                     geskikte ligging vir die begraafplaas?                  (1 x 2)              (2)

          Verwys na die oopgroefmynbou wat by H in blok D1 op die topografiese kaart
          plaasvind en die algemene inligting.

          3.2.5      Identifiseer EEN tipe vervoerinfrastruktuur wat by die oopgroefmyn
                     gevind word.                                                 (1 x 1)         (1)

          3.2.6      Watter mineraal word by die oopgroefmyn ontgin?                 (1 x 1)      (1)

          Verwys na die nywerhede by I in blok C3 op die topografiese kaart.

          3.2.7      Noem 'n fisiese (natuurlike) faktor wat dit 'n geskikte ligging maak.
                                                                                     (1 x 1)      (1)

          3.2.8      Wat is die ekonomiese voordele van hierdie nywerhede vir die
                     plaaslike bevolking?                                 (1 x 2)                 (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 20

Geografie/V2                                 20                          DBE/November 2025
                                        NSS Vertroulik

 3.3      GEOGRAFIESE INLIGTINGSTELSELS (GIS)

                        Plantegroei-
                        laag
                                                A
                                                +

                      ... -laag                             Nie-standhoudende
                                           B                water

                                                =

               Data-oorlegging
                                           C

                                                            [Bron: Eksaminator se eie skets]

          Verwys na blok E3 op die topografiese kaart.

          3.3.1      Wat is data-oorlegging?                                         (1 x 2)   (2)

          3.3.2      Noem die data-laag by B (in die skets hierbo) soos dit op die
                     topografiese kaart voorgestel word.                    (1 x 1)            (1)

          3.3.3      Teken laag C in die skets hierbo in jou ANTWOORDEBOEK oor. Pas
                     die data-lae van A en B op die skets toe.               (3 x 1)           (3)

          Verwys na die oop spasie in blok E3/E4 op die topografiese kaart.

          3.3.4      Die oop spasie dui aan dat bufferskepping plaasvind om stedelike
                     ontwikkeling te beperk. Noem TWEE bewyse op die topografiese kaart
                     wat die noodsaaklikheid van hierdie bufferskepping ondersteun.
                                                                                (2 x 1)        (2)

                                                                TOTAAL AFDELING B:             30
                                                                    GROOTTOTAAL:               150

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [GEOGRAPHY P2 GR12 QP SEPT2022 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/geography-p2-gr12-qp-sept2022-afrikaans-final/b91dfe1d-9155-431b-92ca-f03d443a7a31) — Geography · QP · 2022 · Afr
- [Gr12 Geography P2 (Afrikaans) SEP 2022 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-geography-p2-afrikaans-sep-2022-question-paper/4d239679-2288-4e40-8882-b8e27f965853) — Geography · QP · 2022 · Afr
- [GEOGRAFIE P2 GR12 QP SEPT 2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geografie-p2-gr12-qp-sept-2020-afrikaans/55a61323-7634-4636-8d3b-14abf69a0a0d) — Geography · QP · 2020 · Afr
- [GEOGRAPHY P2 GR12 QP SEPT 2019 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/geography-p2-gr12-qp-sept-2019-afrikaans-final/850a190f-af73-4b51-a4a5-75fcef5ac912) — Geography · QP · 2019 · Afr
- [Grade 12 NSC Geography P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-geography-p2-afrikaans-preparatory-2017-question-paper/4ad8597c-c5bb-4d9d-9fae-73ba178541c8) — Geography · QP · 2017 · Afr
- [Geography P1 (Afrikaans) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/geography-p1-afrikaans-june-2025-possible-answers/164c2c1c-f5c3-4207-9e0d-0dc315f4a347) — Geography · Memo · 2025 · Afr

## More from Grade 12 Geography

- [Geography Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/geography-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-gauteng/d3fb5096-88f5-455c-a06f-c49c6b862f25) — Memo · 2025
- [GEOGRAPHY P2 GR12 MEMO SEPT2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geography-p2-gr12-memo-sept2024-afrikaans/27e1dff3-4bfc-418a-bfa5-07cebbe45d62) — Memo · 2024 · Afr
- [Gr 12 Geography P2 (Afrikaans) 2024 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-geography-p2-afrikaans-2024-possible-answers/e19dd834-ffaf-4fe6-a8a4-9ee8f8597c29) — Memo · 2024 · Afr
- [Geography P1 May-June 2024 MG Afr.docx](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-geography-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-afrikaans/e693e9b0-f83c-4f6b-b799-09552d4dcf53) — Memo · 2024 · Afr
- [2023 KZN Prelim P1 Memo](https://www.hlayiso.com/library/2023-kzn-prelim-p1-memo/2556a9a4-272d-4f3d-91da-8232c4b2e6b3) — Memo · 2023
- [2023 KZN Prelim P2 QP](https://www.hlayiso.com/library/2023-kzn-prelim-p2-qp/4d6a4eeb-5ee5-44a7-9392-783928539ee7) — QP · 2023

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
