# Hospitality Studies Grade 12 NSC November 2025 Memo (Afr)

> Grade 12 Hospitality Studies memorandum from the NSC November Exam 2025 (Afrikaans), 17 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2025-nsc-november-exam-memorandum/a3a4a43c-d284-4d6f-b252-a82c53e6efcd
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Hospitality Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2025
- Exam period: NSC November Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 17

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Hospitality Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/hospitality-studies) › [Hospitality Studies Grade 12 NSC November 2025 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2025-nsc-november-exam-memorandum/a3a4a43c-d284-4d6f-b252-a82c53e6efcd)

## About this document

Hospitality Studies · Grade 12 · NSC November Exam · 2025. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NASIONALE
                             SENIOR SERTIFIKAAT
                            SENIOR CERTIFICATE

                                    GRAAD 12

                              GASVRYHEIDSTUDIES

                                 NOVEMBER 2025

                                 NASIENRIGLYNE

PUNTE: 200

                     Hierdie nasienriglyne bestaan uit 17 bladsye

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 2

Gasvryheidstudies                            2                    DBE/November 2025
                                      NSC – Nasienriglyne

 AFDELING A: KORTVRAE

 VRAAG 1
 1.1       MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE
            1.1.1  C✓         M115 F207
            1.1.2  A✓         M52    F10
            1.1.3  C✓         M137-143 F149
            1.1.4  A✓         M66    F12
            1.1.5  D✓         M194 F37
            1.1.6  A✓         M47    F5
            1.1.7  B✓         M172
            1.1.8  C✓         M132 F163
            1.1.9  B✓         M153 F177
            1.1.10 D✓         M150 F167-170                                                (10)
 1.2       PASITEMS

            1.2.1    E✓       (ii)✓                                                        M18
            1.2.2    A✓       (v)                                                         F138
            1.2.3    C✓       (i)                                                         (6)

 1.3      EENWOORDITEMS
          1.3.1 Aspiek✓                                                 M         F162
          1.3.2 Buite verbruik/ander perseel/af van die perseel✓        M168      F55
          1.3.3 Stoom✓                                                  M122      F185
          1.3.4 Sout/Tamatie/suur(asyn/suurlemoensap/lemmetjiesap)✓     M104      F183
          1.3.5 'Bellboy'/Deurwag/Deurman/Portier/Sekuriteit/           M6        F124
                 Valet/lakei/lyfbediende/Motorwag✓
          1.3.6 Blinis✓                                                 M69
          1.3.7 Lewer/Niertjies/Soetvleis✓                              M80      F190
          1.3.8 Chakalaka/Atjar✓                                        M152     F175
          1.3.9 POS/Verkooppuntstelsel/EPOS✓                            M37      F101
          1.3.10 Cholera✓                                               M25      F78
                                                                                             (10)
 1.4       KEUSE                                                                           M2-3
 1.4.1     C/instandhouding/huishouding                                                   F108-
 1.4.2     A/kroeg,D/konferensielokaal/funksielokaal                                     119
 1.4.3     B/wassery                                                                      (4)
 1.5       VOLGORDE
           1.5.1 C✓, A✓, E✓, D ✓, B✓                                                       M136
                                                              (Korrekte volgorde)          F148
                                                                                           (5)

 1.6       KEUSE
 1.6.1     C, D✓,F✓, I✓,J✓                                     (Enige volgorde)           M192
                                                                                           F36
                                                                                           (5)

                                                            TOTAAL AFDELING A:             40

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 3

Gasvryheidstudies                          3                            DBE/November 2025
                                    NSC – Nasienriglyne

 SECTION B: KITCHEN AND RESTAURANT OPERATIONS;
            HYGIENE, SAFETY AND SECURITY

 QUESTION 2

 2.1       2.1.1     • Daar sal werksvloei-onderbreking by die werk wees as gevolg
                       van die afwesigheid van 1 personeellid/vat langer om die taak te
                       verrig/ ‘n tekort aan vaardighede/ besigheidsbedrywighede word
                       negatief beïnvloed aangesien dit ‘n beperkte spyskaart tot gevolg
                       kan hê
                     • Dit sal produktiwiteit/dienslewering verlaag/stadige diens
                     • Personeelmoraal sal laag wees
                     • Werknemers kan moegheid ervaar as gevolg van die ekstra
                       werkslading/personeel sal onder druk/oorwerk wees
                     • Daar sal tydelike/vakante poste wees en die werkgewer sal
                       nuwe/tydelike werkers moet huur
                     • Die werkgewer sal die werkers moet heroplei wat tydsverlies tot
                       gevolg sal hê
                     • Die besigheid sal inkomste/wins verloor                                 M27
                     • Toename in koste as gevolg van heraanstelling en heropleiding           F81
                                                                                (Enige 3)       (3)

           2.1.2     Sam kan nie verhoed word om te werk nie, want:
                     • 'n voedseldienswerker wat geïnfekteer is met MIV kan nie
                       verhoed word om te werk nie behalwe as hulle ander infeksies
                       het (soos diarree of hepatitis)/TB
                     • die oordrag van MIV/Vigs na voedsel en drank is nie 'n risiko nie
                     • MIV/Vigs kan nie oorgedra word deur die deel van apparaat soos
                       messe, vurke/ deur dieselfde badkamerfasiliteite te gebruik
                       nie/dit kan nie oorgedra word deur aanraking of om naby aan
                       mense te wees nie
                     • solank Sam al die standaard higiënepraktyke volg, is hy nie 'n
                       bedreiging vir ander nie
                     • dit is teen die wet om teen ‘n persoon wat MIV positief is, te
                       diskrimineer                                                            M26
                     • daar mag geen skending/oortreding van sy menseregte wees                 F79-
                       met betrekking tot sy privaatheid nie                                   80
                                                                                (Enige 2)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Gasvryheidstudies                          4                             DBE/November 2025
                                    NSC – Nasienriglyne

 2.2       2.2.1     Die aanlyn besprekingstelsel laat die volgende toe:
                     • gaste bespreek kamers op die rekenaar deur gebruik te maak
                        van aanlyn sekuriteit
                     • die aanlynsekuriteit beskerm die privaatheid en finansiële
                        inligting van gaste
                     • hotelle/kamers kan vergelyk word ten opsigte van pryse en
                        fasiliteite
                     • spesiale aanbiedinge en inligting oor pryse is maklik bekombaar/
                        dit kan goedkoper wees om vooraf te bespreek
                     • laaste-minuut-besprekings kan maklik/gerieflik/teen enige tyd
                        dag/nag gemaak word
                     • gaste het toegang tot die elektroniese hotelstelsel wat geld en tyd
                        spaar/vinniger
                     • dit laat universele toegang toe/laat aanlyn toegang toe vanuit die
                        gemak van jou huis
                     • dit sal die kamer vooraf bevestig/ onmiddelike bevestiging
                     • beperk administrasie tydens aankoms
                     • sal jou toelaat om resensies van vorige gaste se eravrings te
                        sien
                     • minder foute word gemaak aangesien gaste se data outamaties
                        ingevoer word
                     • persoonlike inligting word gestoor vir toekomstige verwysing             M40
                     • bewys van kommunikasie vir die gas en die instelling/ gaan                F103
                        papierloos                                             (Enige 3)        (3)

           2.2.2     •   Die naam sal ingevoer word op die rekenaar en die
                         registrasiekaart sal gedruk word
                     •   Die opgelaaide persoonlike inligting/naam van die gas sal
                         gekontroleer word
                     •   Sodra die bespreking vertoon word op die skerm sal 'n kamer
                         toegeken word vanaf die lys van vakante kamers/dit sal die
                         bespreking en tipe kamer wat bespreek is, vertoon
                     •   Die gesin se kredietkaartdetails sal geneem word en 'n
                         elektroniese sleutel sal aan die familie uitgereik word
                     •   Die tegnologie gebaseerde sisteem laat ook toe dat inteken
                         gedoen kan word met 'n skootrekenaar of 'n handrekenaar/
                         tablet/selfoon
                     •   Gaste kan inteken in die hotelsitkamer/tuis om lang rye te
                         voorkom
                     •   Tydens inteken kan die gas se rekening terselfdertyd geskep             M40
                         word/ dit bevestig die bedrag wat alreeds betaal is                    F104
                                                                                 (Enige 3)       (3)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Gasvryheidstudies                          5                             DBE/November 2025
                                    NSC – Nasienriglyne

 2.3       2.3.1     Jacob was onprofessioneel in sy optrede en het die volgende
                     getoon:
                     • oneerlik/Jacob was nie eerlik nie, want hy het die oorfone vir
                         homself gevat/Jacob het die oorfone gesteel
                     • onbetroubaar✓vind die oorfone en gee dit nie vir die gas/
                         ontvangs terug nie✓
                     • oneerbiedig/sonder respek✓/hy het nie Levile se eiendom
                         respekteer nie
                      • nie 'n goeie spanlid nie/ nie lojaal teenoor sy restaurant nie✓/hy
                         het opgetree op 'n manier wat nie 'n goeie spanlid van die
                         restaurant verteenwoordig nie
                      • negatiewe houding✓ hy was ongeskik/nie
                         beleefd/onbedagsaam
                      • nie samewerkend✓ hy het nie positiewe kliëntediens gelewer
                         nie/ nie bereid om te help nie
                      • geen integriteit/swak werksetiek/oneties Jacob het ontken dat            M31
                         hy die oorfone gesien het/ hy het gejok oor die oorfone                  F88
                                     (Enige 2 etiese aspekte met ‘n verduideliking vir elk)       (4)

           2.3.2     •   Jacob se gedrag sal 'n negatiewe impak op die besigheid hê
                     •   Sy gedrag toon swak kliëntediens wat sal lei tot ontevrede
                         kliënte wat nie bereid sal wees om te betaal vir swak diens nie
                     •   Die ontevrede kliënte/teleurstellende ervaring sal daartoe lei dat
                         kliënte nie lojaal gaan wees en terugkeer na die besigheid
                         nie 
                     •   Die kliënte sal negatiewe nuus versprei/slegte beeld van die
                         restaurant/ slegte resensies skep wat nie meer kliënte sal lok
                         nie as gevolg van Jacob se gedrag/ slegte reputasie
                     •   Die besigheid sal kliënte verloor                                       M33
                     •   Die restaurant se inkomste/wins verlaag                                 F91
                                                                                (Enige 4)         (4)

                                                                 TOTAAL AFDELING B:               20

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Gasvryheidstudies                           6                             DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

 AFDELING C:         VOEDING EN SPYSKAARTBEPLANNING;
                     VOEDSELKOMMODITEITE

 VRAAG 3

 3.1       3.1.1     •   30 minute voor die funksie begin/17:30/18:00/6nm                        M74
                                                                                                  F15
                                                                                                  (1)

           3.1.2     •   Die happies is klein hapgrootte/vingerhappies/mini happies
                     •   Die happies sluit 'n verskeidenheid geure/bestanddele/
                         sout/spekgevulde sampioen, gerookte salm-canapés en
                         bieftoebroodjies/soet/ mini-vrugtestokkies, sjokoladetruffels
                     •   Gaste kan happies met hul hande optel/jy het nie apparaat
                         nodig om die happies te eet nie/ die happies is nie morsig nie/
                         daar is geen bene wat weggegooi moet word nie
                     •   Warm en koue happies is ingesluit/verskeidenheid
                         temperautre
                     •   Daar is 'n verskeidenheid vorms
                     •   Daar is ‘n verskeidenheid kleure
                     •   Daar is 'n verskeidenheid teksture/sagte/spekgevulde
                         sampioen, sjokoladetruffels en bros/mini-vrugtestokkies,
                         gerookte salm-canapés 
                     •   Die happies kan aantreklik en kreatief bedien word 
                     •   Die spyskaart maak voorsiening vir ‘n verskeidenheid                     M74
                         gaste/kulture/gelowe                                                    F12
                                                                                (Enige 3)         (3)

           3.1.3     Nie geskik:
                     •   Mini-bieftoebroodjies – Die Hindoe-gas sal nie die bief eet nie,
                         want dit word as heilig beskou
                     •   Spekgevulde sampioen – Hindoe-gas sal nie sampioene eet nie
                         want dit is by hulle dieet uitgesluit/eet ook nie varkprodukte nie
                     •   Gerookte salm-canapés – Ortodokse Hindoe-gaste eet nie vis
                         nie/ hulle is meestal veganisties
                     •   Sjokoladetruffels – bevat eiergele/alkohol wat nie geskik is vir
                         ortodokse Hindoe-gaste nie
                     Geskik:
                     • Mini-vrugtestokkies – Hindoe-gas kan vrugte eet aangesien hulle
                        'n streng vegetariese dieet volg
                     • Sjokoladetruffels – Hindoe-gas kan melkprodukte inneem/daar is
                        geen alkohol/eiergeel in die truffels nie                                M44
                     • Gerookte salm-canapés – Hindoe-gaste eet wel vis                          F3
                                                                                   (Enige 5)      (5)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Gasvryheidstudies                          7                            DBE/November 2025
                                    NSC – Nasienriglyne

           3.1.4     •   Stel die tafels en stoele verspreid deur die lokaal op/stoele
                         lukraak gerangskik deur die lokaal/gerangskik teen die muur/in
                         groepies
                     •   Laat spasie vir gaste om rond te beweeg
                     •   Voorsien a paar hoë ronde tafels waarby gaste kan byeenkom
                     •   Plaas 'n sentrale tafel vir die uitstalling van voedsel/ stel
                         buffettafels op vir happies indien selfbediening gebruik gaan
                         word
                     •   Die buffettafel moet ‘n instellingspunt/fokuspunt/
                         blommerangskikking hê/ hors d’oeuvres kan op verskillende
                         hoogtes geplaas word vir ‘n aantreklike voorkoms
                     •   Gebruik kerse/feetjieliggies om atmosfeer te skep
                     •   Gebruik versierings/linne om die tema te pas
                     •   Plaas tafeldoeke op die tafel/ tafeldoeke moet tot op die grond
                         hang/ eweredig hang aan alle kante
                     •   Stel die nodige oudiovisuele apparaat op vir toesprake/
                         klanksisteem vir musiek
                     •   Plaas eetgereihouers op die buffettafels/versprei tussen die
                         tafels/ geen eetgerei hoef op die tafels geplaas te word nie
                     •   Plaas die koue happies op die tafel voordat gaste arriveer
                     •   Plaas aparte tafels vir die drankies/ “mocktails”                     M179
                     •   Gebruik kleiner tafels vir gebruikte glase en bordjies                F15
                     •   Handhaaf ‘n gemaklike kamertemperatuur                (Enige 4)       (4)

 3.2       3.2.1     Voedselkoste = Gerookte Salm-canapés+ Mini-bieftoebroodjies+
                     Spekgevulde Sampioene+Mini-vrugtestokkies+ Sjokoladetruffels               M62
                     = R500+ R640+R500+R360+R450✓                                               F23
                     = R2 450.00                                                               (2)

          3.2.2      Verkoopprys = voedselkoste÷ voedselkoste %                                M62
                     = R2 450÷40%/0.40                                                         F23
                     = R6 125                                                                  (3)

           3.2.3     Netto wins = Verkoopprys – Totale koste (VK+AK+OK)
                     = R6 125-[R2 450+R150+R400 (R100 x 2 ure x 2 skoonmakers)]
                     = R6 125 - R3 000
                     = R3 125
                                                   OF
                     Netto wins = Verkoopprys – Totale koste (VK+AK+OK)
                     = R6 125-[R2 450+R150+R200 (R100 x 2 ure vir 2skoonmakers)]
                     = R6 125 - R2 800                                                         M62
                     = R3 325                                                                  F23
                                                                                                (4)

 3.3       3.3.1     Pasteurisasie:
                     • Die melk word verhit tot 72/71 °C vir 15 sekondes, dan verkoel
                       na 4 °C en vernietig sommige mikroörga-nismes✓                          M150
                     • is 'n preserveringsmetode wat ensieme inaktiveer/dit maak                F169
                       ensieme onaktief                                     (Enige 2)          (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Gasvryheidstudies                              8                             DBE/November 2025
                                        NSC – Nasienriglyne

          3.3.2          Preserverings-                         Onderskei
                         metode
                         Sterilisasie/     • kook die melk bo 100 °C/hoër as kookpunt/
                         Kook                 geen vog is verwyder
                         (1)               • kook sal mikroörganismes elimineer/
                                               doodmaak
                                           • geen groei van bakterieë
                                           • Hermetiese verseëling voorkom dat mikro-
                                               organismes binnekom                  (Enige 2)
                         Bevriesing        • melk is gevries en temperature is verlaag tot
                         (1)                  onder 0°C/ nie hoër as -18 °C/ geen vog is
                                              verwyder
                                            • mikroörga-nismes nie doodgemaak
                                              nie/geëlimineer nie
                                            • die groei van bakterieë word verminder/ver-
                                              traag/onaktief                   (Enige 2)
                         Droging/Dehidre • hitte word gebruik om vog te verwyder
                         er                • mikroörga-nismes sal nie groei weens die
                                              tekort aan vog                    (Enige 2)
                         (1)
                         UHT/Ultra Hoë • Melk word blootgestel aan spesiale hitte
                         Temperatuur            behandeling en verpakkingsprosesse✓
                         Behandeling/Ult • Melk word blootgestel aan hoë temperature
                         ra-                    van 140°C vir 2-4 sekondes en onmiddelik
                         hittebehandelin        afgekoel tot kamertemperatuur✓
                         g                 • Suiwer melk het geen preserveermiddels
                         (1)                    bygevoeg✓
                                            • Mikroörganismes word vernietig✓
                                                                                (Enige 2)
                         Inmaak            • Die melk word verhit tot ‘n hoë temperatuur✓
                         (1)                    om die vog te verminder✓
                                            • Vir kondensmelk word suiker word bygevoeg
                                                as preserveermiddel✓
                                            • Vir verdampte melk word volroommelk eers
                                                gepasteuriseer✓, dan gekonsentreer✓ deur
                                                ‘n groot volume water onder vakuum te
                                                verdamp✓
                                            • Melk word hermeties verseël in ‘n blik✓
                                                                                  (Enige 2)
                                  (Enige 2 preserveringsmetodes + 2 verskille vir elk)

 3.4     3.4.1       •    Droë bone: Rooi nierboontjiesBotter/Lima
                          Boerboontjies/FavaSojaboneCannellini
                          WitSuikerSwartMung/Moong/DitlhodiHarricot/SlaaiPinto
                     •    Lensies/Dhal/Masoor/geellensies/rooi/oranje/
                          swart/bruin
                     •    Kekerertjies/Wholegram
                     •    Splitertjies/geel splitertjies/groen splitertjies                       M102
                     •    Swartoogertjies/-boontjies/Cowpea                                         F181
                                                            (Enige 2 relevante peulgroente)          (2)
Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 9

Gasvryheidstudies                          9                            DBE/November 2025
                                    NSC – Nasienriglyne

           3.4.2     •   As gevolg van morele/etiese redes/teen die doodmaak van
                         diere/ weersin in die idee om diere te eet✓
                     •   Vir gesondheidsredes, as gevolg van hoë vlakke van cholesterol
                         en hormone in vleis/uitsluiting van vleis voorkom hartsiektes,
                         oorgewig en diabetes
                     •   Geloofsredes/kulturele oortuigings verbied die eet van vleis
                     •   Om omgesingsvriendelik te wees/die vleisbedryf word
                         voorgehou dat hulle 'n negatiewe impak op die omgewing het/
                         vir die volhoubaarheid van die planeet/ om die
                         koolstofvoetspoor te verlaag
                     •   Sekere mense hou nie van die smaak van vleis nie
                     •   Vleis is duurder as die meeste plantprodukte
                     •   Verhoogde bewusmaking in die media om veganisme te
                         bemark
                     •   Verhoogde verskeidenhied en beskikbaarheid van veganistiese            M98
                         voedsel                                                               F178
                                                                               (Enige 4)        (4)

           3.4.3     Neute en sade is goeie bronne van:
                     • Proteïen✓
                     • Vitamien B✓
                     • Hoog in vet maar laag is in cholesterol/gesonde vet/
                        oncersadigde vet✓
                     • Minerale (magnesium, fosfor, kalium, mangaan)
                     • Vesel/komplekse koolhidrate
                     • Vitamien E, wat 'n goeie anti-oksidant is
                     • Omega 6                                                                 M105
                     • Lae GI/ dit is stadig verteerbaar/stadige vrystelling van                F181
                        energie                                               (Enige 4)        (4)
                                                                                                [40]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 10

Gasvryheidstudies                           10                            DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

 VRAAG 4

 4.1       4.1.1     Broskorsdeeg/Pâte á foncer/Pâte brisée/Pâte Sucrée                          M115
                                                                                 (Enige 1)        F206
                                                                                                  (1)

           4.1.2     1 : ½ /2 : 1/ helfte van die botter tot die meel                            M114
                                                                                                  F206
                                                                                                  (1)

           4.1.3     (a) Insny:
                     • deur die insnymetode te gebruik word botter eweredig
                          versprei
                     • verhoed dat botter smelt /smeer bly hard/hitte van hande sal               M115
                          die botter smelt                                                       F206
                     • dit sal oorhantering van die deeg voorkom            (Enige 2)            (2)

                     (b) Rus:
                     • Dit sal verhoed dat deeg krimp tydens bak                                 M119
                     • Dit sal verhoed dat die botter smelt/ botter word ferm                    F206
                     • Dit help die gluten om te ontspan                     (Enige 2)           (2)

                     (c) Prik:                                                                    M116
                     Dit sal lug toelaat om te ontsnap/ geen blasies/“blistering” sal vorm/       F206
                     voorkom ‘n oneweredige kors                                                 (1)

 4.2       4.2.1     Koue nagereg                                                                M137
                                                                                                  F148
                                                                                                  (1)

           4.2.2     •   Voeg die gehidreerde gelatien direk by die warm vloeistof/
                         vrugtesap
                     •   Smelt die gehidreerde gelatien oor stoom/warmwater bad/                  M130
                         bain marie                                                              F161
                     •   Smelt in die mikrogolf vir 'n paar sekondes    (Enige 2)                (2)

           4.2.3     •   Dit sal tot gevolg hê dat die aarbeie eweredig versprei is              M130
                     •   Aarbeie sal nie sink of boontoe dryf nie                (Enige 1)       F162
                                                                                                  (1)

           4.2.4     •   Koekstruif moet verkoel word tot 'n temperatuur van 5 °C/
                         verkoel
                     •   Bedek om kruiskontaminasie te voorkom/ lugdigte houer
                     •   Bedek om uitdroging te voorkom
                     •   Moenie die koekstruif naby uie of sterkgegeurde voedsel stoor
                         nie/bedek om die absorpsie van geure te voorkom                         M147
                     •   Moenie vir langer as 24 uur stoor nie want die jel sal verswak          F154
                     •   Kan nie gevries word nie                                (Enige 4)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 11

Gasvryheidstudies                           11                            DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

           4.2.5     •   Om die stysel volledig te gelatiniseer
                     •   Om te verdik en vorm te behou/ om die regte konsistensie te
                         bereik                                                                  M137
                     •   Om die styselagtige smaak as gevolg van ongegelatiniseerde               F147
                         sysel, te verhoed                                   (Enige 2)           (2)

           4.2.6     Nie 'n goeie keuse/nie geskik
                     •    Dit bevat melkvastestowwe en suiker 
                     •    Melkvastestowwe is sensitief vir hitte en maak die sjokolade
                          ongeskik vir kook en bak 
                     •    Die sjokolade mag stol/verhard en korrelrig raak en lewer 'n
                          vetterige resultaat/vet skei
                     •    Slegs geskik as eetsjokolade/kommersiële sjokolade
                                                       OF
                     Goeie keuse/Geskik
                     •    Dis goedkoop
                     •    Dis slegs geskik as dit nie verhit word nie/dit kan gerasper
                          word/skaafsels/ fyn gekap
                     •    Couverture/'compound' melksjokolade kan gebruik word, maar
                          dan moet dit getemper word/bak-melksjokolade kan gebruik
                          word aangesien dit ‘n hoë groentevetinhoud het                         M144
                     •    Dit sal bydra tot die kleur en geur/verbeter die voorkoms van           F156
                          die nagereg         (1 punt vir geskik/nie geskik+ 2 motiverings)      (3)

 4.3       4.3.1     Indien die water vir 5 minute kook:
                      • Te veel water sal verdamp/die verhouding sal verander/het te
                          min stoomontwikkeling tot gevolg
                      • Finale produk se volume is kleiner                                       M124
                      • Die kwantiteit van die produk sal minder wees                            F186
                      • Die eindproduk sal hard/taai wees                (Enige 2)               (2)

           4.3.2     •    Ongegelatiniseerde stysel sal veroorsaak dat die Franse
                          krullers platval✓
                     •    Geen holte sal vorm nie/kleiner volume hê
                     •    Die pasta sal te dik wees/swaar/ sal nie die korrekte
                          konsistensie hê nie                                                    M91
                     •    Dit sal die verhouding van die chouxpasta verander                     F192
                     •    Die eindproduk sal taai/ styselagtig wees          (Enige 2)           (2)

           4.3.3     • Die pasta moet volledig afgekoel wees om oorkoagulering te
                       voorkom
                     • Voeg geklopte eier bietjie-vir-bietjie by/dit sal verseker dat die
                       pasta die korrekte konsistensie bereik/dit sal dik, glad, blink en
                       stadig van die lepel af vloei 
                     • Verseker dat die pasta glad, maklik spuit en nie loperig is nie           M124
                     • Klop na elke byvoeging van die eier verseker emulsifisering van            F185
                       die mengsel                                             (Enige 2)         (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 12

Gasvryheidstudies                           12                           DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

           4.3.4     • Dit sal olie absorbeer/dit sal te olierig wees
                     • Dit sal nie behoorlik rys nie/dit sal nie ‘n holte vorm nie/ klein
                       volume hê
                     • Dit sal tot op die bodem sink                          (Enige 1)         (1)

 4.4       4.4.1     Lende                                                                      M92
                                                                                                 F193
                                                                                                 (1)

          4.4.2                T-been-biefstuk                    Porterhouse-biefstuk
                     • Snit van die lende                • Snit van die lende langs die
                                                            kruis
                     • Het 'n klein deeltjie filet aan    • Groter as die T-been en het ŉ
                       die een kant en 'n groot             groter stuk filet                   M93
                       oogspier aan die ander kant • Dit is 50 mm dik                          F193
                                                (Enige 1)                         (Enige 1)      (2)

          4.4.3      Rooster/'braai'/vlakbraai/oondbraai/droëhittegaarmaakmetodes is
                     die mees geskikte
                     Motivering: T-been is van die agterkwart
                                  Dit is 'n sagte vleissnit/AAA jong dier
                                  T-been het minder bindweefsel en meer spiervesel
                                  wat droëhittegaarmaakmetodes geskik maak
                                  Die spiervesel moet net koaguleer - die interne
                                  temperatuur is laag                                           M93
                                  Dit is ‘n vinnger metode wat sappiger vleis tot gevolg         F193
                                  sal hê                           (Enige 1 + motivering)       (2)

           4.4.4                   T-been Biefstuk              Koedoe-filet
                     Marmering     Marmering versprei deur      Geen marmering
                                   die spierweefsel/
                                   tussenspiervet
                     Vet           Nie maer/dik vetlaag/        Baie maer/het geen vet
                                   onderhuidse vet             nie
                     Been          • Bene is rooi en            • Geen bene
                                       poreus                  • Geen bene gevolglik
                                   • Bene gee geur                minder geur
                                                                                                 M81
                                   • Daar is ‘n T-vorm                        (Enige 1)
                                                                                                 F197
                                       been binne in
                                                                                                 (6)
                                                 (Enige 1)

           4.4.5     • Marinering
                     • Lardering
                     • Bardering
                     • Peper                                                                    M86
                     • Vulsel                                                                   F200
                     • Bedruip met ‘n sous                                     (Enige 2)        (2)
                                                                                                 [40]

                                                                 TOTAAL AFDELING C:              80

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 13

Gasvryheidstudies                           13                          DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

 AFDELING D: SEKTORE EN LOOPBANE;
             VOEDSEL- EN DRANKBEDIENING

 VRAAG 5

 5.1       5.1.1     Mandy en Phumi Soet en Sout Peuselgenot                                   M11
                                                                                                F131
                                                                                                (1)

           5.1.2     •   Brei die besigheid binne 'n jaar uit
                     •   Trek na hulle eie perseel
                     •   Toename in aantal personeel                                           M12
                     •   Verkoop ten minste 1100 peuselkpoppies per maand                      F131
                                                                               (Enige 2)        (2)

           5.1.3     • Sjefs – aankoop van bestanddele/berei die peuselkoppies
                     • Kassier – Moet kontant optel aan einde van skof/werk met die
                       kasregister/ontvang geld van klante
                     • Besigheidseienaars is oorhoofs verantwoordelik vir alle                  M12
                       besigheidsaktiwiteite soos bemarking, finasnsies en                      F131
                       besigheidsplan                                        (Enige 2)         (2)

           5.1.4     •   Die maandelikse besigheidsinkomste is R90 000
                     •   R60 000 is geallokeer vir die uitgawes van die besigheid              M12
                     •   Die besigheid maak R30 000 wins/ die inkomste is meer as die           F131
                         uitgawes                                             (Enige 2)        (2)

           5.1.5     Ja/hulle maak genoeg wins om die besigheid uit te brei:
                     • Hulle voorspel dat hulle met die verkope van 1100 koppies per
                        maand, 'n wins sal maak
                     • Tans dek die inkomste hul lopende uitgawes en hulle maak 'n
                        wins
                     • Hulle verkoop 300 peuselkoppies elke Saterdag wat 1200
                        peuselkoppies per maand is, wat alreeds die 1100 peuselkoppies
                        oorskry                                                                M12
                     • Gebasseer op die kontantvloei-analise, maak hulle ‘n R30 000             F131
                        wins/33% wins                                  (1 ja en 1 rede)        (2)

 5.2       5.2.1     •   Die volgers van die besigheid se Instagramblad
                     •   Die gemeenskap van die Nahoonvallei Park waar die besigheid
                         gestasioneer is
                     •   Toeriste/ mense wat by Nahoonvallei Park verby gaan
                     •   Familie en vriende
                     •   Koffieliefhebbers
                     •   Besigheidsmense                                                       M16
                     •   Mense wat opsoek is na goeie aanbiedinge                              F135
                     •   Volwassenes/studente                              (Enige 1)           (1)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 14

Gasvryheidstudies                           14                          DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

           5.2.2     •   Produk – verkoop cappuccino/koffie
                     •   Plek – Elfin Glen-weg 2, Nahoonvalleipark
                     •   Promosie – koop een kry een gratis
                     •   Mense/People - Volgers op instagram/ enige iemand van die
                         bogenoemde teikenmark                                                 M134
                     •   Verpakking/ aanbieding - koffiekoppies/ die patroon op die            F110
                         cappuccino-koppie                                      (4 x 2)        (8)

           5.2.3     • Die besigheid verskaf werk
                     • Die aansien en lewenstandaard van die menses al verbeter
                     • Ekonomiese groei word verbeter
                     • Dit sal die veelvuldige effek ('multiplier') in beweging bring
                     • Dit sal die BBP van die land verhoog
                     • Dit kan buitelandse beleggers lok
                     • Die inkomste wat gegenereer word kan bydra tot die verbetering
                       van infrastruktuur/help om natuurlike hulpbronne te onderhou            M1
                     • Die besigheid sal bydra tot belasting betaling                          F108
                     • Toeriste sal waardevolle buitelandse valuta inbring (Enige 4)           (4)

 5.3       5.3.1     Finansies/boekhouding                                                     M5
                                                                                                F112
                                                                                                (1)

           5.3.2     • Hou toesig oor al die finansiële prosedures van die
                       hotel/monitor inkomstes en uitgawes
                     • Berei finansiële verslae voor/onderhou die hotelboekhou-
                       rekords/boekhouding
                     • Voorbereiding van kontantvloeivoorspellings
                     • Teken kontrakte met betroubare diensverskaffers
                     • Betaal salarisse van personeel
                     • Kontroleer bankprosedures/verseker dat geld wat verskuldig is
                       aan die besigheid betaal word
                     • Hou toesig oor die ouditering van hotelfondse
                     • Verseker betaling van belasting en BTW
                     • Hanteer navrae van gaste rakende hulle rekeninge                        M5
                     • Betaal verskaffers/betaal vir dienste gelewer                           F123
                     • Stel begrotings op                                 (Enige 3)            (3)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 15

Gasvryheidstudies                           15                            DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

           5.3.3     • Die finansiële afdeling verseker dat die inkomste spandeer word
                       ooreenkomstig die begroting en behoeftes van die instansie
                     • Die finansiële afdeling stel 'n begroting op vir al die departemente
                       in die hotel
                     • Die finansiële afdeling betaal die personeel-salarisse van alle
                       departemente
                     • Die finansiële afdeling bevonds programme vir induksie en
                       opleiding van werknemers
                     • Menslike hulpbronne verseker dat prosedures in plek is en dat
                       die personeel opgelei is om hul pligte behoorlik te kan uitvoer
                     • Stel werknemerkontrakte, gedragskodes, prosedure, werk-
                       skedule en roosters op
                     • Menslike hulpbronne adverteer en stel nuwe werkpersoneel
                       aan                                                                       M7
                     • Dit is dus belangrik dat hierdie departemente saamwerk om die              F119
                       sukses van die instansie te verseker                       (Enige 4)      (4)
                                                                                                  [30]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 16

Gasvryheidstudies                           16                           DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

 VRAAG 6
 6.1      6.1.1                                       WYN A               WYN B
                      Oesjaar                     2022✓             1998✓
                      Kultivar                    Chenin Blanc✓     Shiraz✓                      M156-
                      Bedieningstemperatuur       7–10 °C/          15–20 °C/18 °C/              162
                                                  10–12 °C✓         Europese kamer               F47-
                                                                    temperatuur/                 58
                                                                    kamertemperatuur✓            (6)
           6.1.2     •    Plaas die bottel in 'n yshouer langs die tafel✓                        M166
                     •    Drapeer ‘n servet oor die kant van die ysbak/om die nek van die        F60
                          wynbottel✓                                           (Enige 1)         (1)
 6.2       •   Was eetgerei in warm, seperige water
           •   Spoel af in warm water                                                           M176
           •   Lugdroog/ droog die eetgerei af met ‘n skoon pluisvrye doek                      F58
           •   Poleer/poets die eetgerei deur 'n skoon lap te gebruik          (Enige 3)        (3)
 6.3       Afkrummel
           Die kelner moet:
           •    Die prosedure uitvoer nadat die hoofgereg bedien is en voor
                nageregbediening
           •    Verwyder enige ander onnodige items
           •    Hou 'n bord op die palm van die linkerhand
           •    Vou 'n diendoek/servet en hou dit in jou regterhand of tussen 'n lepel en
                'n vurk/ gebruik ‘n afkrummelborsel
           •    Begin regs van die gasheer/linkerkant van die gasheer
           •    Staan tussen twee gaste
           •    Borsel halfpad af tussen twee gaste op die bord deur die gevoude
                diendoek te gebruik
           •    Verskuif die hef van die nageregeetgerei wat na jou toe wys
                afwaarts/vertikaal in posisie
           •    Beweeg antikloksgewys op hierdie manier deur af te krummel en                    M194
                eetgerei reg te skuif                                                           F37
           •    Eindig by die gasheer                                         (Enige 4)         (4)

 6.4       Die kelner moet:
           •    Die probleem vinnig ontlont:vra die gas om op te hou 
           •    Beheer jou emosies/bly kalm
           •    Neem beheer van die situasie
           •    Wees beleefd en vriendelik sonder om familiêr te wees
           •    Gee aandag, maar moenie op die flirtasie reageer nie
           •    Bedien die maaltyd so vinnig as moontlik
           •    Indien die situasie buite beheer raak, roep die maitre d' of restaurant
                bestuurder
           •    Versoek dat 'n kelner van 'n ander geslag die tafel oorneem                     M185
           •    As die gas aanhou en die situasie raak buite beheer, vra sekuriteit om die       F42
                gas na buite te vergesel                                        (Enige 3)       (3)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 17

Gasvryheidstudies                           17                             DBE/November 2025
                                     NSC – Nasienriglyne

 6.5       •   'n Lap wat die kelner se hande en gewrigte beskerm teen brand wanneer
               warm borde hanteer word
           •   Dra eetgerei en klein items
           •   Gebruik tydens afkrummeling
           •   Kelners gebruik dit om borde vanaf die kombuis te dra
           •   Gebruik om druppels tydens koffie- of drankbediening op te vang
           •   Gebruik tydens die aanbieding van die wynbottel
           •   Gebruik om gemorsde voedsel/drank op die tafel op te vee                        M176
           •   Gebruik om bokant van die wynbottel af te vee nadat dit oopgemaak is            F36
           •   Gebruik om rondom die wynbottel te drapeer/ oor die ysbak     (Enige 2)         (2)
 6.6       6.6.1     Guéridon-trollie✓                                                          M175
                                                                                                F37
                                                                                                (1)
           6.6.2     Ja/Dit is geskik
                     • Die trollies is toegerus met 'n gasbrander/dit benodig nie
                         elektrisiteit in die geval van 'n kragonderbreking nie
                     • Crêpes Suzette sal in ŉ braaipan op die guéridon trollie voor die
                         gaste gegbraai word tydens 'n kragonderbreking
                     • Crêpes Suzette word geflambé op die trollie tydens 'n                    M175
                         kragonderbreking wat sal bydra tot die atmosfeer binne die             F37
                         restaurant                 (1 punt vir ja/ geskik + enige 2 redes )   (3)
 6.7       6.7.1     Gebou/'Built'/ Gelaagd✓                                                    M161
                                                                                                F67
                                                                                                (1)
           6.7.2     •    Bedien in 'n verkoelde/skoon glas✓
                     •    Gebruik koue bestanddele/vloeistowwe om die koggelkelkie/
                          “mocktail” voor te berei✓
                     •    Ys moet helder en skoon wees
                     •    Akkurate afmetings moet gebruik word/gebruik 'n
                          sopiemaat/volg die resep✓
                     •    Moenie die glas oorvol maak nie✓
                     •    Die bestanddele word in lae geplaas in die glas waarin dit
                          bedien word✓
                     •    Die bestanddele dryf bo-op mekaar/begin met die digste
                          bestanddeel eerste en eindig met die ligste bestanddeel
                     •    Moenie die klaargemaakte koggelkelkie roer nie
                     •    Goeie kwaliteit/vars bestanddele word gebruik✓                        M161
                     •    Garnering moet eetbaar wees/ dit moet pas by die tipe                 F64-
                          koggelkelkie (mocktail)✓                                              65
                     •    Sit garnering laaste by✓                            (Enige 4)         (4)

           6.7.3     Ja/Geskik
                     Koggelkelkie ('Mocktails') is nie-alkoholiese drankies wat geen            M160
                     alkohol bevat nie, en dus geskik is vir 16-jariges✓                        F64
                                                     (1 punt vir ja/ geskik + enige 1 rede)     (2)
                                                                                                [30]
                                                                  TOTAAL AFDELING D:            60
                                                                      GROOTTOTAAL:              200

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Hospitality Studies Nov 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper/55490c75-abb8-4b8d-8bd0-9317ccd8b064) — Hospitality Studies · QP · 2025 · Eng
- [Hospitality Studies Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper/bd012d04-38d3-472c-aabe-d1bf858380e9) — Hospitality Studies · QP · 2025 · Afr
- [Hospitality Studies Nov 2020 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2020-memo-afr/9ea87a18-3b42-43a7-b421-818ca72d40e8) — Hospitality Studies · Memo · 2020 · Afr
- [Hospitality Studies Nov 2020 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2020-memo-eng/87677332-bbd7-4c07-b16d-6103bf60e26e) — Hospitality Studies · Memo · 2020 · Eng
- [Hospitality Studies Nov 2019 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2019-nsc-november-exam-memorandum-english/59e29e54-3bfd-4d9d-857f-ef698a3a9024) — Hospitality Studies · Memo · 2019 · Eng
- [Hospitality Studies Nov 2018 FINAL Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2018-final-memo-eng/4cdf167c-e681-44bc-a84c-fa83d2c48fd0) — Hospitality Studies · Memo · 2018 · Eng

## More from Grade 12 Hospitality Studies

- [Gr 12 Hos Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-hos-stu-atp-2023-24/4e9030f8-f7e2-4194-b34d-54503b168619) — ATP
- [Hospitality Studies May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-may-june-2025-eng/99e20a4e-9fa1-4a1a-9994-1ad55925edbd) — QP · 2025 · Eng
- [Hospitality Studies Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2024-afr/7a21e6ec-19c9-4f3b-bc1d-ef0ef2999d2a) — QP · 2024 · Afr
- [Hospitality Studies Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2024-eng/3419e83b-be9c-4195-8115-efa7a93b1fcb) — QP · 2024 · Eng
- [Hospitality Studies May-June 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2024-nsc-june-exam-question-paper-afrikaans/2e4af392-e74c-47c0-b55b-eed2493c2da9) — QP · 2024 · Afr
- [Hospitality Studies May-June 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2024-nsc-june-exam-question-paper-english/806498cf-9645-4a93-ada9-382ac410d556) — QP · 2024 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
