# isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2015 Question Paper

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2015, 22 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-fal-2015-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isixhosa/bf6c338b-039c-48a6-a59b-6320b63316f2
- Updated: 2026-09-28
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 22

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2015 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-fal-2015-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isixhosa/bf6c338b-039c-48a6-a59b-6320b63316f2)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2015 · isixhosa. Question paper, 22 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION

         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)

                                  IPHEPHA LESIBINI (P2)

                                          2015

                                                              AMANQAKU: 70

                                                              IXESHA: Iiyure 2

                           Olu viwo lunamaphepha angama-22.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                              Tyhila iphepha

### Page 2

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    2                        DBE/2015
                                                    SCE

IMIYALELO NENGCACISO

1.       Funda le miyalelo ngenyameko phambi kokuba uqalise ukuphendula imibuzo.

2.       MUSA ukuzama ukufunda lonke iphepha lemibuzo. Yiya kwiphepha
         lesiqulatho elilandelayo uze uphawule amanani emibuzo esetwe kwiincwadi
         ozifundileyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo uze ukhethe leyo ufuna
         ukuyiphendula.

3.       Eli phepha LINAMACANDELO amaNE:

         ICANDELO A: Inoveli                              (35)
         ICANDELO B: Idrama                               (35)
         ICANDELO C: Amabali amafutshane                  (35)
         ICANDELO D: Isihobe                              (35)

4.       Phendula IMIBUZO EMIBINI iyonke:                 umbuzo   OMNYE   ukhethwa
         NAKUWAPHI amacandelo amaBINI.

         ICANDELO A: INOVELI

         Phendula umbuzo kwinoveli oyifundileyo.

         ICANDELO B: IDRAMA

         Phendula umbuzo kwidrama oyifundileyo.

         ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

         Phendula imibuzo esetwe kumabali amafutshane OMABINI.

         ICANDELO D: ISIHOBE

         Phendula imibuzo esetwe kwimibongo YOMIBINI.

5.       Sebenzisa itshekhlisti ukuzincedisa.

6.       Landela imiyalelo esekuqaleni kwecandelo ngalinye ngononophelo.

7.       Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
         kwiphepha lemibuzo.

8.       Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

9.       Ingcebiso yokulawula ixesha: Sebenzisa imizuzu engama-60 kwicandelo
         ngalinye.

10.      Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 3

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    3                          DBE/2015
                                                    SCE

IPHEPHA LESIQULATHO

Eli phepha liza kukunceda ukwazi ukukhetha imibuzo ofuna ukuyiphendula
ngaphandle kokufunda lonke iphepha.

ICANDELO A: INOVELI

Phendula imibuzo ekwinoveli oyifundisiweyo.
         INANI LOMBUZO                  AMANQAKU                   IPHEPHA
1. Kusa Kusihlwa                            35                        5

2. Umqol'uphandle                                     35                 8

ICANDELO B: IDRAMA

Phendula imibuzo ekwidrama oyifundisiweyo.
3. Ndiyekeni                               35                            12

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kumabali amafutshane.
4.1 Umntu akalahlwa                        18                            17

4.2 Ngumntu onjani lo?                                17                 18

ICANDELO D: ISIHOBE

Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kwimibongo.
5.1 Inkonjane                             18                             20

5.2 Funzela enzulwini                                 17                 21

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 4

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    4                   DBE/2015
                                                    SCE

ITSHEKHLISTI

             ICANDELO                     AMANANI           INANI    PHAWULA
                                          EMIBUZO         LEMIBUZO
                                                          EPHENDU
                                                           LWAYO
A: Inoveli
                                              1–2            1
    (Kusa Kusihlwa
     Umqol' uphandle)
                                           OKANYE
B: Idrama
                                               3             1
    (Ndiyekeni)
                                           OKANYE
C: Amabali amafutshane
                                               4             1
    (Umntu akalahlwa
     Ngumntu onjani lo?)

                                           OKANYE
D: Isihobe
                                               5             1
    (Inkonjane
     Funzela enzulwini)

QAPHELA: Qinisekisa ukuba uphendule imibuzo kumaCandelo amaBINI kuphela.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                 Tyhila iphepha

### Page 5

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    5                          DBE/2015
                                                    SCE

ICANDELO A: INOVELI

UMBUZO 1

KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

ISICATSHULWA A

1.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         'UNtsibande, mzi wasemaZizini nasemaJwarheni akafanga. Mna ndithi esi
         sisikhumbuzo sokuba le ntlantsi ishiyekileyo iqhuqhumbayo isahlalelwe
         kukuba ibe sisibane kwixa elizayo. Lo mzi wakwaNtsibande ngokubanzi
         udalelwe ukuba ukhonze isizwe. Naba babini balishiye eli phakade phantsi
         kwenkonzo yesizwe, ukanti ndiyaliphinda elithi, mzi wakwaNtsibande, sulani
         iinyembezi nithathe amanzi nisele ...'

         'Ningalili niqalekise kuba aniyazi imisebenzi kaYehova ukuba yimimangaliso
         kwayo. Nali ke elokugqibela endiza kulibhekisa kuni bafo basemaJwarheni,
         Thamsanqa nawe Mpumelelo. Ngokwangoku ke Thamsanqa, Jwarha
         isenguwe indoda yalo mzi eshiyekileyo kodwa ekuhambeni kwexesha uza
         kuncediswa ngunyana lo womkhuluwa wakho. Ninobabini ningamaxhadi alo
         mzi ashiyekileyo.'

         'Wena woba liliso kulo mzi uncediswa nguYolisa lo. Imisebenzi kaThixo
         ingummangaliso kuba uLungile waba ngathi uyazi ukuba intambo yakhe
         iyasongwa xa wayeniphuthuma kwezo ndawo benikuzo ukuba nize kujonga
         usapho lwakhe. Nibambisane ngoxolo nto zakuthi. Kuwe, Mpumelelo mfo
         wam, ndiza kuwenza abe mbalwa. Eli gama lithi Mpumelelo apha kuwe
         lisisipho esikhulu. Into ethetha ukuthi ujongwe kukuphumelela. Ingade libe
         liyaduduma namhlanje linesithokothoko sobumnyama, neengqimba zamafu
         entlupheko nokuqaqamba kwentliziyo yakho, kodwa liza kududuma lidlule
         kushiyeke kuphela ilitha eliya kuloziza kuso sonke isibhakabhaka
         esigubungele umzi wakwaNtsibande nowakwaNtu ngokubanzi ...'

         1.1.1       Ngubani     obalisa   ibali lokukhula   likaMpumelelo      kwaba
                     bakwizibiyeli? (Ngusibonda/NguYolisa/NguThamsanqa)                       (1)

         1.1.2       Nika amagama abantu ABABINI abangcwatywayo ngale mini.                   (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 6

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      6                              DBE/2015
                                                      SCE

         1.1.3       Tshatisa intetho ekuKholam A nentsingiselo yayo ngokwasebalini
                     ekuKholam B.

                                   KHOLAM A                            KHOLAM B
                     (a)      '... le ntlantsi ishiyekileyo    (i) Ningoothobela sikutyele.
                              iqhuqhumbayo
                              isahlalelwe ukuba ibe           (ii) Ningabaxhasi beli khaya
                              sisibane kwixa elizayo ...'          abaseleyo.

                     (b)      '... sulani iinyembezi          (iii) Lo mntwana ushiyekileyo
                              nithathe amanzi nisele ...'           ukhathazekileyo useza
                                                                    kuphumelela ebomini.
                              '... ningamaxhadi alo mzi
                     (c)      ashiyekileyo ...'               (iv) Thuthuzelekani kwimeko
                                                                   ebuhlungu nizixolise.

                                                                                                    (3)

         1.1.4       Ingaba uMpumelelo ngumlinganiswa oyintloko kule noveli? Xhasa
                     impendulo yakho ngezizathu eziBINI.                                            (2)

         1.1.5       Xela ingxaki adibene nayo uThamsanqa akufika kwikhaya
                     lakwaNtsibande.                                                                (1)

         1.1.6       Uyidlale njani indima yobuzali uYolisa kubomi bukaMpumelelo?                   (2)

         1.1.7       Idala oluphi uvakalelo imiqondiso ekrwelelwe umgca ngaphantsi?                 (1)

         1.1.8       Senzo sini asenzileyo uNozililo ukuphemba ingxabano phakathi
                     kukaLungile noNomakhwezi?                                                      (2)

         1.1.9       Thelekisa indlela abafa ngayo abazali bakaMpumelelo neyokufa
                     kukaNozililo noNtongana.                                                       (2)

         1.1.10      Cacisa amazwi abhalwe ngqindilili ngokubhekiselele kule noveli.                (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                              Tyhila iphepha

### Page 7

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    7                        DBE/2015
                                                    SCE

ISICATSHULWA B

1.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Wasuka wabhonga ngoku kungasazeki nokuba ubhongiswa ziintlungu okanye
         kukumka kwengqondo na. Uye wayekwa kulaa ndawo akuyo ebebhijalaza
         ezama ukuthetha kwaye wayethukela kuba zazikhe zivakale. Okwethutyana
         kuye kwaqwalaselwa le kaMpumelelo. Uthe akuphathaphathwa ngabanye
         oogqirha, bafika ngethamsanqa engenanxeba linzulu. Wasindiswa ziimpahla
         nakukuba noko isikhali esiya besibundunyuva. Akuba asiziwe, wacelwa
         ukuba makakhe aphumle angasondeli kwesiya sigulana. Walile. Uthe akukho
         nto anayo uya emsebenzini wakhe yena.

         Ngeli xesha kwenzeka le nto iye yabethelwa umnxeba inkosikazi yakhe kuba
         nayo yayingasebenzi kude. Ifike kanye xa aphathwaphathwa ngabanye
         oogqirha, wayakwayiphoxa uMpumelelo ngelithi, 'My dear, lo msebenzi
         siwuphetheyo apha ngoku asingowabafazi, ngowamadoda. Amadoda zinto
         ezikhe zivane amandla. Kuyacaca ukuba namhlanje ndinyanga uSamson.
         Andikwazi ke wena ukuba uza kuthiwani na nguye. Into ebhetele qinisa
         ibhanti neewigi kuba apho akuthe thwe khona kwakwazi uSathana kuphela.'

         Inkosikazi oku kuqhula kukaMpumelelo ibiseyikuqhelile. Imthe gxezu
         yakubona ukuba usaphindela. UMpumelelo yena akakhange ahoye koko
         uqhube umsebenzi wakhe.

         Kwalile emva kweentsuku ezimbini, oogqirha, ukufika kwabo baphindela
         kwakulaa mntu, bamxilonga. Babeze namanye amadoda amabini okuncedisa
         xa kuthe kwakho inkathazo. Bafika ethe cwaka kungekho ngxolo,
         bundlobongela nadumbe, nazithuko. Uthe uMpumelelo makakhululwe.

         1.2.1       Xela igama lendawo esakhiwa kuyo esi sibhedlele.                       (1)
         1.2.2       Yintoni eyakhokelela ekubeni sibhonge isigulana?                       (2)

         1.2.3       Olu nyango alusebenzisileyo uMpumelelo kwesi sigulana lwaba
                     nafuthe lini kwikhondo lakhe lobugqirha?                               (2)

         1.2.4       Amazwi athi, 'My dear, lo msebenzi siwuphetheyo apha ngoku
                     asingowabafazi, ngowamadoda ...' aqulethe eyiphi ingcinga kwezi
                     zilandelayo?

                     A     Ingcinga enye ebethelelekileyo ngokobuhlanga.

                     B     Ingcinga enye ebethelelekileyo ngokwesini.

                     C     Ingcinga enye ebethelelekileyo ngokwebala.

                     D     Ingcinga enye ebethelelekileyo ngokwendawo.                      (1)

         1.2.5       Ludlulisa eyiphi intsingiselo kulo        mxholwana   usingiselo
                     olukrwelelwe umgca ngaphantsi?                                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 8

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    8                         DBE/2015
                                                    SCE

         1.2.6       Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                        (2)

         1.2.7       Uzotywe njengomlinganiswa onjani uMpumelelo?                            (2)

         1.2.8       Mfanekiso-ngqondweni mni ozotywa sisifanekisozwi esibhalwe
                     ngqindilili?                                                            (1)

         1.2.9       Nika izinto zibe MBINI ezibonakalisa           ukuba   inkosikazi
                     kaMpumelelo ibimxhasa umyeni wayo.                                      (2)

         1.2.10      Sinxulumana njani isihloko sencwadi esithi 'Kusa Kusihlwa'
                     nomxholo wencwadi?                                                      (2)
                                                                                             [35]

                                            OKANYE

UMBUZO 2

UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani

ISICATSHULWA A

2.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Uthe akucingisisa nzulu, wajika selekufuphi ukuba angene. Naako esonda
         ngomnyango awayengene ngawo kuqala selezimisele mpela ukuba
         uyayichitha loo mbeko; iMoonglow ayingangaye.

         'Sis'Linda!' likhwaze kabukhali ilizwi emva kwakhe xa kanye wayesithi
         uyaphuma. Limtsho wema bhuxe, wabaza iindlebe, efuna ukuva leyo yayiza
         kubhekiswa kuloo Sis'Linda.

         Waliva nje ukuba elo lizwi lelomthengisi weziselo abekhe wancokola naye
         kancinci esazithengela iwhisky yakhe. Eyona nto yayingumnqweno wakhe,
         nangaphandle kokuphulaphula eyayiza kuthethwa, yayikukubona loo
         sis'Linda – umntu awayeseve lukhulu ngaye. Nguyena mntu abengakhange
         ambone kuloo holo. Uthe esaxakwe ukuba uza kubheka athini na, waliva
         liphinda ilizwi lomthengisi: 'Akuyilibele na itshintshi yakho?'

         Eqonda ukuba kwakusabhekiswa kulaa sis'Linda, okaHlobo omaqhinga uthe
         phethuthu ngokukhawuleza okungummangaliso, wazibuzisa: 'Utsho mna na,
         nkos'am?'

         'Uxolo, nkos'am; ndibhekisa kuSis'Linda elaa nenekazi,' yatsho loo nkewu
         yeziphungo isalatha kwelinye icala lendlu.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 9

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     9                              DBE/2015
                                                     SCE

         OkaHlobo uwulandele loo mnwe ngamehlo, wawubona apho walathe khona.
         Wavakala ezindumzelela yedwa: 'Mehlo am, kumhla watyeba namhlanje.'
         Obunjalo bona ubuhle babungafanele ukuba bube busalathwa nje nayiminwe
         engcangcazelayo yeenkowane eziphethwe ngumqhele; ngaphezulu,
         babungafanelekile kwimbutho engenasidima njengaleyo yaseMoonglow.

         Yayingekho indoda – ndithetha mna esempilweni – eyayingenakungagungqi
         ithe nqwakaqha nobunjalo ubuso. NokaHlobo wayengafanele ukugxekwa
         ngedumbe awasuka wangenwa lilo.

         2.1.1       Wayephi uHlobo ngokwesi sicatshulwa?                                          (1)

         2.1.2       Mfanekiso-ntelekelelo mni ozotywa sisifanekisozwi esibhalwe
                     ngqindilili?                                                                  (2)

         2.1.3       Xela isizathu sokuba uHlobo abe nomnqweno wokumbona 'loo Sis'
                     Linda'.                                                                       (2)

         2.1.4       Kwenzeka ntoni ngaphambili kuHlobo kule ndawo akuyo ukuze
                     abone ukuba ayingangaye?                                                      (2)

         2.1.5      Tshatisa ibinzana elikuKholam A nentsingiselo ekuKholam B.

                               KHOLAM A                         KHOLAM B
                      (a)     '... uyayichitha loo     (i) Wayexelelwe izinto ezininzi.
                              mbeko ...'
                                                      (ii) Waphandlwa ngomnwe
                      (b)     '... wabaza iindlebe         esweni.
                              ...'
                                                      (iii) Wamamela ngomonde
                      (c)     '... umntu wayeseve           nangenyameko.
                              Lukhulu ...'
                                                      (iv) Uyayishiya loo ndawo
                                                           ebekuyo.                                (3)

         2.1.6       Lo mntu wayezenza uNksk. Hobe wathi yintoni eqhube uLinda
                     ukuba ade abulale uEddie?                                                     (1)

         2.1.7       Maqhinga mani awenzileyo uHlobo okungena endlwini kaLinda
                     ngenjongo yokuphanda?                                                         (2)

         2.1.8       Isimntwiso esikrwelelwe umgca ngaphantsi siphuhlisa ntoni?                    (1)

         2.1.9       Yintoni edale impixano phakathi kukaEddie nabahlobo bakhe
                     awayesebenza nabo eMoonglow?                                                  (2)

         2.1.10      Nika izinto EZIMBINI ezimenza agqame uHlobo njengomcuphi
                     onesakhono kuphando lweli tyala.                                              (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 10

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    10                          DBE/2015
                                                    SCE

ISICATSHULWA B

2.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Kuphakame umtshutshisi, wahambisa wathi, 'Wena Ohloniphekileyo,
         makubechosi, kubehele! Ngokuzithoba okukhulu, ndenza isicelo sokuba le
         nkundla mayigunyazise okokuba ummangalelwa abe selugcinweni
         lwentolongo de kube nguloo mhla wokuvavanywa kwetyala ...' 'Wena
         Ohloniphekileyo!' Isukume ngaloo mazwi into kaKhumalo: 'Egameni
         lommangalelwa, ndicela ukuba le nkundla ibonakalise uvelwano
         kummangalelwa ngokuthi imkhulule ngebheyile, abe ngaphandle kwentolongo
         de kufike umhla wokuvavanywa kwetyala.
         'Ummangalelwa ulufanele uvelwano ngenxa yobuthathaka bempilo yakhe,
         ngakumbi emva kwesi sihelegu sokufa kwalowo wayethandana naye.'
         Egqithisa incwadana kumantyi, uthe, 'Ndihambisa incwadi enengxelo
         efungelweyo, evela kugqirha wommangalelwa obemvavanya kutshanje.
         Wafumanisa ukuba ukukhathazwa yintliziyo.
         'Andiqondi ukuba ukukhululwa kwakhe kothi kuphazamisane nabatshutshisi
         xa beqokelela ubungqina, njengoko isifundiswa seqabane lam sikhe satsho.
         Ndikhe ndadlana iindlebe namapolisa awenza uphando ngeli tyala,
         ndafumanisa ukuba sebufunyenwe bonke ubungqina obumbeka ityala
         ummangalelwa. Yintoni ke ngoko angathi aphazamise kuyo xa sekuhanjwe
         kangako?
         '... Mandibuye ndiyicele le nkundla ibekekileyo ukuba ikhe iqwalasele isimo
         sommangalelwa ... Ngumntu owaziwayo noxabisekileyo, othe wabekwa
         emawongeni aphakamileyo ngenxa yokuthenjwa. Amapolisa ayayazi indlela
         athe waziphatha kakuhle ngayo ngexesha ebevalelwe ngalo.

         'Kwityala abekwa lona, usatyholwa, ndingade ndithi usarhanelwa. Le nkundla
         ngoko      ayimele     kumjonga      njengombulali,     njengerhoqololwana
         elingathembekanga, engekagwetywa ngokwasemthethweni.

         2.2.1       Ngubani igama legqwetha likaLinda?                                     (1)

         2.2.2       Urhaneleka ngantoni uLinda?                                            (1)

         2.2.3       Khankanya izinto zibe MBINI ezibangela uLinda arhaneleke.              (2)

         2.2.4       Khetha eyona njongo ichanekileyo yokusetyenziswa kolwimi
                     kumazwi athi, 'Wena Ohloniphekileyo!' kwezingezantsi.

                     A     Ukucenga
                     B     Ukuchukumisa
                     C     Ukuhlonipha
                     D     Ukuqhatha                                                        (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 11

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2       11                          DBE/2015
                                                       SCE

         2.2.5       Mpazamo zini EZIMBINI              zophando    awazenzayo   okaHlobo
                     kuphando lwakhe lwetyala?                                                    (2)

         2.2.6       Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                             (2)

         2.2.7       Nika izinto eziMBINI azenzileyo uDuma Hlelo ezibonakalisa ukuba
                     usisicaka esithembekileyo sikaLinda.                                         (2)
         2.2.8       Ucinga   ukuba    iMantyi   yathatha isigqibo esilungileyo
                     ngokungamniki uLinda ibheyile ngokobungqina obabuphambi
                     kwenkundla? Xhasa impendulo yakho.                                           (2)
         2.2.9       Uyavelana noLinda              ngokurhanelwa    kwakhe   ngokubulala
                     isithandwa sakhe?                                                            (2)
         2.2.10      Sinxulumana njani isihloko sencwadi, 'Umqol'uphandle' nomxholo
                     webali?                                                                      (2)
                                                                                                  [35]
                                                              AMANQAKU ECANDELO A:                35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

### Page 12

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      12                            DBE/2015
                                                      SCE

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 3

NDIYEKENI – DM Jongilanga

ISICATSHULWA A

3.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         (Kungena uMaziko elandelwa nguMnu. Ndila kwiofisi kaMnu Loni. Bengene.)

         Loni:        Thabathani izihlalo, manene. Buya nocango olo (Bahlale). Mnu Ndila
                      ndiyacinga ukuba kunokuba unawo amanakanibe okuba ube ubizelwe
                      apha ngoku. Kambe le tasi iphezu kwetafile iyathetha.

         Ndila:       Hayi chief, andinalo nofifi olu, tu.

         Loni:        Le tasi yekabani?

         Ndila:       Yeyam.

         Loni:        Ifuna ntoni apha?

         Ndila:       Nam ndithe nqa ukuba ifuna ntoni na apha.

         Maziko:      Mfondini, Dicksie, lungis'umlomo lo xa kunje.

         Loni:        Kutheni le nto uthuma abantwana utywala ngexesha lesikolo?

         Ndila:       Obuphi utywala?

         Loni:        Obu buphezu kwetafile.

         Ndila:       Ukuba ibibobam ngebungekh'apha. Manene, sanukuthi nakudinwa
                      ndim kwesi sikolo nindimbele ingcwaba ndijongile.

         Loni:        Xa uzimbela       ingcwaba     ngokwakho,   unga   ungaya   kulala   kulo
                      nababukeli?

         Maziko:      Manene siyawuphosa umhlola. Ndila, mfondini, vuma ityala nokuba
                      alingomafutha. Uthi uLiziwe uthunywe nguwe, kwaye le tasi yeyakho.

         Ndila:       Andazani natywala. Ndithume uLiziwe itasi yam endlwini qha, qwaba
                      ke. Enye imfungumfungu le nindotha ngayo yimigibe nje yenu kwaye
                      indoda izizibeke kakuhle izabatha, izibeke ngobunono zingagqibi ithafa.

         Loni:        Izabatha zantoni?

         Ndila:       Ukuba ufuna ukundibeka ityala undise ngaphambili, qhuba ngoku
                      indlela ingekazali ziimbovane. What is the charge preferred against me?

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 13

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2         13                           DBE/2015
                                                         SCE

         3.1.1       Xela indawo abaxoxa bekuyo aba balinganiswa bakwisicatshulwa.                   (1)

         3.1.2       Yintoni ebangela ukuba uNdila abizelwe kule ndawo uyikhankanye
                     ku 3.1.1?                                                                       (1)

         3.1.3       Uyintoni uLoni kuNdila ngokwale drama?                                          (1)

         3.1.4       Tshatisa ibinzana elikuKholam A nentsingiselo yalo ekuKholam B.

                                  KHOLAM A                                 KHOLAM B
                     (a)     'Thabathani izihlalo ...'         (i) Thetha ngembeko.

                     (b)     'Buya nocango ...'            (ii) Yenza imimangaliso.

                     (c)     '... Lungis' umlomo ...'      (iii) Hlalani phantsi.

                                                           (iv) Vala umnyango.                       (3)

         3.1.5       Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                                (2)

         3.1.6       Yintoni injongo yokusetyenziswa kwesi simntwiso sikrwelelwe
                     umgca ngaphantsi?                                                               (2)

         3.1.7       Saba yintoni isigqibo sentlanganiso yekomiti yesikolo ngesenzo
                     sikaNdila?                                                                      (2)

         3.1.8       Bonisa isenzo sobunyoka esenziwe nguMaziko kuNdila?                             (2)

         3.1.9       Tyhila isigqebelo esivezwa ngamazwi kaLoni ewabhekisa kuNdila
                     athi:

                     'Xa uzimbela ingcwaba ngokwakho, unga ungaya kulala kulo
                     nababukeli?'                                                                    (2)

         3.1.10      Sinxulumana njani isihloko sedrama, 'Ndiyekeni' nomxholo?                       (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 14

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      14                            DBE/2015
                                                      SCE

ISICATSHULWA B

3.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Njobe:         Uqonde ngani ukuba akazange avulelwe?

         Nomawele: Sasikrobile, sambona xa emkayo. Ndigqithe apho. Ngobu
                   busuku kuse efile, sothuswa sisikhalo esikrakra phaya
                   kwaFuneka sabuya sayeka. Sithe sikroba asabona nto. Ndithi ke
                   mandikuhlebele endikwaziyo, ndingazi ke nokuba ezi ndlela
                   azidibani na?

         Njobe:         Ndiyabulela, usizele nomcimbi obalulekileyo. Wobuya uve
                        ngathi. Enkosi.

         Nomawele: Enkosi sajini.
                   (Uthe ephuma nje                 ahlanganisana   awakwantsasana    onda
                   ngendlu kaFuneka.)

         Amapolisa: Nkqo! Nkqo!

         Funeka:        Ngubani lowo efuna ntoni?

         Zanele:        Yhu nto ... mbi ngamapolisa. Eve ntoni? O!

         Funeka:        Shut up you fool. (Avule)

         Njobe:         Ewe nkosazana. Yindlu yakho le?

         Funeka:        Ewe.

         Njobe:         O! Singamapolisa sifuna ukukhe sinibuze imibuzo.

         Zanele:        Imibuzo yantoni? Akukho nto sikhe sayenza.

         Maqhinga:      Ngubani othe nenze nto phi nini?

         Zanele:        Imibuzo yeyani ke? (Amehlo emdiza ukoyika nezandla ezi)

         Njobe:         Ndifuna ukwazi amagama enu. (Axelwe)

         Njobe:         Niyamazi uMawonga?

         Funeka:        Ukumazi njani?

         Maqhinga:      Kukho okunye ukumazi?

         Zanele:        Siyamazi.

         Njobe:         O! Ugqibele nini ukuza apha?

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 15

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     15                               DBE/2015
                                                     SCE

         Funeka:         Unenyanga engasezi apha.

         Maqhinga:       Uyaqonda ukuba namhlanje kungoLwesine?

         Funeka:         Ewe.

         Maqhinga:       Ukhe weva ukuba            uMawonga      ucholwe   efile     ekuseni
                         ngoLwesibini?

         Funeka:         Ndivile.

         Maqhinga:       Khange eze apha ngokuhlwa koMvulo?

         Funeka:         Hayi.

         Njobe:          O! Ngubani lo wayenkqonkqoza ekhwaza ngemali yakhe
                         ephelele apho ngokuhlwa kweCawe?

         Zanele:         Tyhini silibele, wayezile ndamgxotha kuba ndamala kudala.

         Maqhinga:       O! Nxayiphi ngoku benisithi unenyanga engasezi apha?

         Funeka:         Ukulibala yinto ekhoyo.

         Njobe:          Madoda khanigubhulule le ndlu, ngoku.

         3.2.1       Uzotywa njengomlinganiswa onjani uNomawele?                                     (1)

         3.2.2       Isenzo sikaNomawele            sokuhlebela   amapolisa     sikhokelele
                     entwenini?                                                                      (1)

         3.2.3       Izalathisi zeqonga eziphawulwe ngqindilili nakekeleyo zibonisa
                     msebenzi mni kule ilandelayo?

                     A    Zibonisa intshukumo.
                     B    Zibonisa indawo.
                     C    Zibonisa ingxoxo.
                     D    Zibonisa icala.                                                            (1)

         3.2.4       Nika iimpawu eziphambili zomlinganiswa onguFuneka zibe MBINI.                   (2)

         3.2.5       Khankanya izenzo zempindezelo zikaMawonga zibe NTATHU.                          (3)

         3.2.6       Ingaba uFuneka noZanele bagwetywe ngokufanelekileyo na?
                     Xhasa impendulo yakho.                                                          (2)

         3.2.7       Ngqina ubunyani bamazwi kaLoni athi, 'ithambo lenyoka lihlaba
                     elimzondayo, linobuzaza sele ibole yagqiba'.                                    (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 16

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    16                      DBE/2015
                                                    SCE

         3.2.8       Xela zibe NTATHU izenzo zobutshijolo ezenzeka kwaFuneka.              (3)

         3.2.9       Mfundiso ni edluliswa ngumbhali ngesi sicatshulwa?                    (2)
                                                                                           [35]

                                                          AMANQAKU ECANDELO B:             35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 17

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    17                       DBE/2015
                                                    SCE

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

UMBUZO 4

NDAKUYICEL'IVUTHIWE – LL Ngewu & EZ Guqa
ISICATSHULWA A: UMNTU AKALAHLWA – LL Ngewu
4.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Akugqithanga nyanga zininzi uNobesuthu noNomtha behlelwa sisiwo esahlela
         udadewabo. Akuluva olu daba uMathidala uthule wathi tu ngokungathi
         akwehlanga nto abengayilindelanga kweli khaya. Zihambile iinyanga
         uNobesuthu noNomtha bemangalisiwe kukuthula kukayise, benqwenela
         ukuba lingade lidudume lidlule, kuba kona bekubonakala ukuba lihlomile.
         Abaqinisekanga nokuba imeko eyehlela uThandile ingaba yayenze
         indod'enkulu izibone iyinkunzi enqunyulwe amanqindi na. Bakhe baceba
         ukumehla entloko uyise ngenye imini badomboze bacele uxolo ngesi senzo
         sabo, koko baphinda baqonda ukwenza oko ingakukuzinqikel'ubugqwangu.

         Kwalile ngenye imini sebefuna ukulibala ukuba uyise yindoda engqwabalala
         wabalinda kwada kwasebusuku balala. Naye umhlekazi lo ebesele
         engqengqile kwigumbi lakhe lokulala. Ushukumise inkosikazi yakhe wathi
         kuyo:

         'MaMthi khawundibizele aba bafazazana?'

         'Abaphi yise kaThandile?'

         'UNobesuthu noNomtha.'

         'Baqale nini ngoku aba bantwana ukuba babe ngabafazazana?'

         'Ayifuni wena ke loo nto.'

         UMaMthi ukhe wathalalisa wazirhonisa ecinga ukuba indoda yakhe iza
         kuluyeka olu chuku ebekubonakala ukuba izimisele ukuluqhwaya.

         'MaMthi, MaMthi, undivile kodwa ukuba ndithe ndibizele aba bafazazana?'
         Uthe phulukutshu ezingubeni uMaMthi eqonda kakuhle ukuba kumyeni wakhe
         isithathu ngumnqakathi. Ufike iintombi zakhe zingekalali zincokola kamnandi.

         Nakuba isibane besilozilozisa nje ezi ntombi zibone ngentsobi yobuso ukuba
         akatyhilekanga laye nelizwi lintama ukungakhululeki komninilo.

         4.1.1       Xela amagama eentombi EZIMBINI ezagxothwa nguMathidala
                     kwesi sicatshulwa.                                                     (2)

         4.1.2       Bonisa ukuchaneka kwegama, 'isiwo' ngokubhekisele kumxholo
                     webali.                                                                (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 18

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     18                             DBE/2015
                                                     SCE

         4.1.3       Wenze ntoni uMathidala akubona ukuba            uThandile ukhulelwe?
                     Xhasa impendulo yakho.                                                        (2)
         4.1.4       Tshatisa ibinzana elikuKholam A nentsingiselo yalo ekuKholam B.

                                   KHOLAM A                            KHOLAM B
                      (a)    '... benqwenela ukuba            (i) Izifumane ingakwazi
                             lingade lidudume lidlule ...'        kwenza nto.

                      (b)    '... izibone iyinkunzi          (ii) Bebawela ukuba athethe
                             enqunyulwe amanqindi na.'            iphele.

                      (c)    '... ukwenza oko                (iii) Ingakukuqala inkathazo
                             ingakukuzinqikel'ubugqwa              ngokwakho.
                             ngu.'
                                                             (iv) Ingakukuzibona
                                                                  ungahlelanga kakuhle.            (3)

         4.1.5       Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                              (2)
         4.1.6       Uzotywe njengomlinganiswa onjani uMaMthi? Xhasa impendulo
                     yakho.                                                                        (2)
         4.1.7       Kutyhila ntoni ukubalekela   kwabantwana     bakaMathidala
                     kwamkhuluwa wakhe ngendlela abahlalisene ngayo abantu bale
                     ndawo?                                                                        (2)
         4.1.8       Saba yintoni isiphelo seentombi zikaMathidala?                                (1)

         4.1.9       Mfundiso ni edluliswa ngumbhali ngeli bali?                                   (2)

ISICATSHULWA B: NGUMNTU ONJANI LO?

4.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Umfundisi ukhe wanyeka ngemva efun'ukuqiniseka ukuba umhlambi wakhe
         uyalandela na. Phaya kula ndawo ebexabe kuyo bekuxabe umkhumbi ngoku
         kubonakala ukuba umfi ubhokile ebhokisini ubhejele ukuba baya kuphuma
         naye kolo xa bevile. Azamile amadoda koko umkhumbi uxingile emgubasini.
         Enye indoda ikhe yacebisa ukuba lukhutshwe olo cango nomgubasi walo
         koko eli liphendulwe yenye indoda ethe ukungena kwayo loo bhokisi
         bekungakhutshwanga cango. Aduntsuzile amadoda selebile ngathi
         ebethen'iikati. Kuxokozele ngoku exandeni kubonakala ukuba izimvo
         zamadoda ziyabetha-bethana. Le ngxokozelo ibixutywe sisikhalo somnye
         wabazili ebekubonakala ukuba ukhubeke kakhulu.

         Phaya enkundleni abalindi bebesele bolule iintamo befuna ukuqonda ukuba
         kwenzeka ntoni exandeni. Gagwazana lithile lomfazi likhe lahlabela iculo
         lisithi, 'Yesu langa lomphefumlo', koko lincediswe nje ngabantu abambalwa
         abangahambanga mgama mde nale ngoma. Neli gagwazana lomfazi likhethe
         ukuthula nalo lolule elayo intamo lilinganise abanye abantu.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 19

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    19                          DBE/2015
                                                    SCE

         Kude kufuphi naba bantu bebehleli enkundleni bekukho isiqhu
         sabatshakazana ebebexakeke yinto ebebexakeke yiyo kwindawo apho
         bekubaswe khona kuphekwe ukudla kokondla abantu abaze kulo mkhuhlane.
         Inani lezo mbiza belifikile kwishumi. Ezantsi kweli ziko bekukho isibaya apho
         amadoda amaninzi ebehleli khona. Kwesi sibaya bekukho ungxawu
         obebaselwe ngabafana ...

         4.2.1       (a) Ngubani lo mfi kuthethwa ngaye kwisicatshulwa?                        (1)

                     (b) Chaza indlela awasweleka ngayo?                                       (1)

         4.2.2       Chaza ngeengongoma eziNTATHU ubudlelwane phakathi komfi
                     nabamelwane bakhe.                                                        (3)

         4.2.3       Xela izinto zibe MBINI ezazibangela ukuba              kungabikho
                     kuyondelelana kwingoma kule nkonzo yomngcwabo.                            (2)

         4.2.4       Ibinzana elithi '... urhatyazo lwamehlo' linika eyiphi intsingiselo
                     kwezi zilandelayo?
                     A Ukutshona kwelanga.

                     B Ukungaboni kakuhle.

                     C Ukuhamba kancinci.

                     D Ukubiza into ekude.                                                     (1)
         4.2.5       Xela intsingiselo yesaci esibhalwe ngqindilili.                           (2)

         4.2.6       Loluphi udidi lwempixano oluvelayo ngexesha lenkonzo yezithethi?
                     Xhasa impendulo yakho.                                                    (2)

         4.2.7       Ucinga ukuba isikhalo esikrakra somzili sinyanisekile? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                          (2)

         4.2.8       Bakho ngabuni abafana abahleli ngasesibayeni ngaphandle
                     komngcwabo?                                                               (1)

         4.2.9       Sinxulumana njani isihloko sebali elifutshane elithi 'Ngumnt'onjani
                     lo' nomxholo webali?                                                      (2)
                                                                                               [35]

                                                            AMANQAKU ECANDELO C:               35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 20

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2                     20                     DBE/2015
                                                                     SCE

ICANDELO D: ISIHOBE – VUKANI MADODA KUSILE

Phendula imibuzwana YOMIBINI.

UMBUZO 5

5.1      Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

         Inkonjane – VV Sigonya

         1       Ndayibon' indand' ipheph' okwengelosi.
         2       Ndayibanga ngeliso ndathi yeyam.
         3       Mpiko zayo zaphendlwa-phendlwa;
         4       Ngumoy' ongephi zityhil' ubumbeje-mbeje,

         5       Ndayibonga ndagqiba ngentliziyo.
         6       Ndafihl' izikhwazo ndisoyik' uluntu.
         7       Yandimemez' ibik' udaba.
         8       Yavakal' intlontl' ingqay' ubomi bam.

         9       Wavakal' umoya wentumekelelo.
         10      Zagungq' iingcango zentliziyo.
         11      Lwabeth' uvalo lundityel' uba yeyam.
         12      Umoya wembala nawo wandingqinela.

         13      Ndayondela; ndayijonga; ndayiphonononga;
         14      Ndafik' iyimfezek' ingqibelelo.
         15      Yayizotyiwe ngenene ngemini yehlobo.
         16      Yabuthabatha bonk' ubume bam.
                 ......................................................................

         17      Luqhotyoshwe kweso sithuba ke olu lwimi
         18      Ndithethe ndagqiba kodwa hayi intlokomo.
         19      Ndazibona ndindodwa ndisemehlwen' oluntu.
         20      Ndanyalasa; ndingqola-ngqola; ndibheshuza;
         21      Ngomphefumlo ndingaboni mntu.

         22      Manqina mani na la andicaf' umphefumlo?
         23      Nzipho zini na ezi zindikrwemp' ulonwabo?
         24      Ncumo luni na olu lukuwe ntakandini?
         25      Mdiki mni lo ulele kwezo nzipho?

         26      Ntakandini yezulu;
         27      Ngeba wena uyinzulu;
         28      Ngoba wena unyulu.

         5.1.1         Chonga igama kumqolo woku-1 elibonisa ukuba le ntaka
                       yayibhabha ngobuchule.                                                              (1)

         5.1.2         Xela uhlobo lophindaphindo olunomgca ngaphantsi ekuqaleni
                       kumqolo woku-1 nowesi-2.                                                            (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                     Tyhila iphepha

### Page 21

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2                      21                                   DBE/2015
                                                                      SCE

         5.1.3          Tshatisa ibinzana elikuKholam A nentsingiselo yalo ekuKholam B.

                                     KHOLAM A                                             KHOLAM B
                         (a)      Yandimemeza ...                                 (i) Ukuthabatheka.
                                  [umqolo we-7]
                                                                                 (ii) Yayinomtsalane.
                         (b)      ... Wentumekelelo
                                  [umqolo we-9]                                 (iii) Ukukhathazeka.

                         (c)      Yayizotyiwe ...                               (iv) Yayidalwe yantle.
                                  [umqolo we-15]                                                                          (3)

         5.1.4          Yiyiphi injongo yokusetyenziswa kophawu loshiyelelo lwesikhamiso
                        kumqolo wesi-4?                                                                                   (1)

         5.1.5          Chonga ibinzana elikwisitanza sesi-4 elithetha ukuba inkonjane
                        intle ayinasiphako.                                                                               (2)

         5.1.6          Xela udidi lwalo mbongo. Nika isizathu sempendulo yakho.                                          (2)

         5.1.7          Umqolo we-13 uvuselela wuphi umfanekiso-ngqondweni?                                               (1)

         5.1.8          Caphula umqolo kwisitanza sesi-5 obonisa ukuba imbongi
                        yayibongela ngaphakathi inkonjane.                                                                (2)

         5.1.9          (a) Nika isafobe esisetyenziswe kumqolo wama-24.                                                  (1)

                        (b) Cacisa injongo yembongi yokusebenzisa isafobe osinikileyo.                                    (2)

         5.1.10         Nika umongo wesitanza sesi-7.                                                                     (2)

5.2      Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

         Funzela enzulwini – SSM Mema

         1        Lishush'idabi kumathaf'obu bomi
         2        Kuqhum'amaqulo kuchachamb'umchiza;
         3        Uxhob'ufohlel'umlisela nomthinjana,
         4        Usilwa noSathana, usilwa nobumnyama.

         5        Ayaxhaxh'amagwala kuband'umchachazo.
         6        Ubomi ngumzamo kosind'amakroti;
         7        Ubomi ngumthwalo bufuna umqolo;
         8        Umgomo um'umi ulind'umzingisi.

         9        Ubomi lidabi lokulwa nomna;
         10       Iyathimbis'inyama ayifuni kuthotyozwa,
         11       Aying'ingaba lidini lokuzis'impumelelo,
         12       Ayingi ingalinda ijonge inzaliseko.
                  ..................................................................................

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                                    Tyhila iphepha

### Page 22

IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    22                          DBE/2015
                                                    SCE

         13       Mawuqaqambe umgomo phambi kwakho,
         14       Uziqhiz'iimbophelelo ezikuqamangeleyo,
         15       Uyibeke nxamny'imithwalo ekudobelelayo;
         16       Ulubaleke ngomonde ugqats'olukumeleyo.

         17       Wofuman' abaninzi bengqengq'elungqamekweni,
         18       Wofuman'iqela ligxampuz'emgxobhozweni.
         19       Onke loo maqela akukhwebela kuwo;
         20       Maz'ungawahoyi ufunzele enzulwini.

         21       Ofun'igolide akaqhwayi emgqubeni,
         22       Axel'isikhukukazi sifun'imibungu.
         23       Ozingela izilo uthabatha izagweba,
         24       Avuke kwangonyezi abuye nofele.
         25       Oswele umgomo ufana nemfama

         5.2.1       Uthetha ntoni umqolo okrwelelwe umgca ngaphantsi kwisitanza
                     sokuqala?                                                              (2)

         5.2.2       Chonga ibinzana kwisitanza sokuqala elibonisa ukuba imbongi
                     ibhekisa kulutsha.                                                     (1)

         5.2.3       Igama elibhalwe ngqindilili kwisitanza soku-1 lityhila umqondiso
                     wantoni?                                                               (2)

         5.2.4       Loluphi uvakalelo olutyhilwa ngumqolo wesi-5?                          (1)

         5.2.5       Nika intsingiselo equlathwe ngumqolo we-10.                            (2)

         5.2.6       Bhala umongo wesitanza sesi-4.                                         (2)

         5.2.7       Khetha intsingiselo enikwa ngumqolo othi,          '...   abaninzi
                     bangqengq'elungqamekweni' kwezi zilandelayo?

                     A    Kukufuna undikho.
                     B    Kukujonga phambili empumelelweni.
                     C    Kukuba ngungantweni.
                     D    Kukuphumla emva kokuphumelela.                                    (1)

         5.2.8       Chaza ngamazwi akho okuthethwa ngumqolo wama-21.                       (2)

         5.2.9       Cacisa indlela      umbhali asebenzise   ngayo   ulwimi kumqolo
                     wama-25.                                                               (2)

         5.2.10      Myalezo mni odluliswa ngulo mbongo?                                    (2)
                                                                                            [35]

                                                          AMANQAKU ECANDELO D:              35
                                                             AMANQAKU EWONKE:               70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2015/3c5fad44-1343-4739-a412-d657dd4bc516) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2023/c2ccb5a8-b3fd-4bac-ae46-e6328b577441) — isiXhosa FAL · QP · 2023 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 May-June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2022/1b6b5ddb-5697-4e8d-871b-aaaf7a175b33) — isiXhosa FAL · QP · 2022 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-isixhosa/043b5e44-9015-4512-8068-83d917978e7e) — isiXhosa FAL · Memo · 2024 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-feb-march-2015/5b0c8b63-1dff-4ac0-9811-df2db4cbbb4f) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/04ab24a6-11eb-48dd-8982-55d658ed43ce) — isiXhosa FAL · QP · 2024 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
