# isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

> Grade 12 isiXhosa HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2022, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2022-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-isixhosa/6e8eeaa7-df58-46df-800a-f67e43483c5e
- Updated: 2026-09-28
- Subject: isiXhosa HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-hl) › [isiXhosa HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2022-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-isixhosa/6e8eeaa7-df58-46df-800a-f67e43483c5e)

## About this document

Isixhosa Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · isixhosa. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                                SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

                         ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                                 IPHEPHA LESITHATHU (P3)

                                         NOVEMBA 2022

                               ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

AMANQAKU: 100

                    Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-16.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                 Tyhila iphepha

### Page 2

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 2                    DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

IINKCUKACHA EZIYA KUBAMAKISHI

Ekuhloleni umsebenzi wabaviwa, le miba ilandelayo, eminye yayo icatshulwe
kwirubrikhi yokuhlola, mayithathelwe ingqalelo:

      Makubekho ubungqina bokucwangcisa, bokuhlaziya, bokuhlela nobokulungisa
       iziphene kumsebenzi aza kuwunikezela.

      Makayazi injongo, abantu ajolise kubo nomxholo – kwakunye nerejista, isimbo
       sokubhala nethoni.

      Ukusetyenziwa kolwimi, upelo neempawu zobhalo.

      Izakhi zolwimi zibandakanya ulwazi olunzulu ngolwimi.

      Ukhetho magama nokusetyenziswa kwezafobe.

      Ukubunjwa kwezivakalisi.

      Ukubhalwa kwemihlathi.

      Ukutolikwa kwesihloko esiza kuvezwa kumxholo ngokupheleleyo:
       Intshayelelo, ukukhuliswa kwezimvo nesiphelo.

      Nangona umviwa ekhuthazwa ukuba abhale inombolo nesihloko sombuzo
       kuyacetyiswa ukuba othe waphazama akasibhala isihloko enombole
       ngokuchanekileyo anganyityelwa manqaku.

      Xa umviwa edlulisile kwinani lamagama amiselweyo kwimpendulo yakhe
       makanganyityelwa manqaku kuba irubrikhi sele iziqingqile izohlwayo.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 3

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 3                  DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

IINGCEBISO NGENDLELA YOKUMAKISHA

ICANDELO A: ISINCOKO

Jonga kwiCANDELO A: Irubrikhi yokuhlola isincoko ifumaneka kwiphepha le-14 ukuya
kwele-15 lesi sikhokelo sokumakisha.

          IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO
              IMIQATHANGO               AMANQAKU
 UMXHOLO NOCWANGCISO                        30
 ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA         15
 ISAKHIWO                                    5
 AMANQAKU EWONKE                            50

ICANDELO B: IMIHLATHI

Jonga kwiCANDELO B: Irubrikhi yokuhlola imihlathi efumaneka kwiphepha le-16 lesi
sikhokelo sokumakisha.

          IMIQATHANGO ESETYENZISELWA UVAVANYO
              IMIQATHANGO               AMANQAKU
 UMXHOLO, UCWANGCISO NEFOMATHI              15
 ULWIMI, ISIMBO SOKUBHALA NOKUHLELA         10
 AMANQAKU EWONKE                            25

1.       Funda umhlathi wonke uze ugqibe ngenqanaba loMXHOLO, UCWANGCISO
         neFOMATHI.

2.       Funda umhlathi kwakhona uze ukhethe inqanaba elichanekileyo loLWIMI,
         ISIMBO SOKUBHALA nokuHLELA.

         QAPHELA:

                Iifomathi ezahlukeneyo zemihlathi/ezifundisiweyo ziyasetyenziswa.
                 Oku kufuneka kuthatyathelwe ingqalelo xa kuhlolwa ifomathi.

                Nika amanqaku ngefomathi echanekileyo.

                Jonga uthungelwano lwezimvo kuko konke okubhaliweyo.

         QAPHELA:

               Amanqaku anikwe ngezantsi kwisihloko ngasinye kwesi sikhokelo
                sokumakisha asetyenziswa kuphela njengesikhokelo kubamakishi.

               Makwamkelwe indlela umviwa ngamnye asitolike ngayo isihloko,
                nokuba iyohluka kumanqaku anikiweyo, okanye kwiimbono
                okanye iindlela asitolika ngayo ummakishi.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                     Tyhila iphepha

### Page 4

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 4                  DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ICANDELO A: IZINCOKO

Kulindeleke ukuba umviwa abhale isincoko esiNYE esinomthamo wamagama
angama-340390 ngesiNYE sezihloko ezinikiweyo. Umviwa angabhala naluphi na
udidi lwesincoko: esibalisayo, esichazayo, esixoxayo, esivelela amacala amabini,
esicamngcayo, okanye naziphi na ezidityanisiweyo kwezi ngesihloko asikhethileyo.

IIMPAWU ZESINCOKO

Isincoko esibalisayo:

-   Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo.
-   Sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
-   Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
-   Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo,
    mazibonakale.
-   Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace kwazo
    ezingunobangela wezinye, kungenjalo angasebenzisa izixhobo ezifana
    nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
-   Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
-   Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
-   Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo kofunda
    isincoko, lungekrwada phofu.

Isincoko esichazayo:

-   Sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
-   Sichaza into/umntu/indawo/imeko, njalo njalo.
-   Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
-   Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
    izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi.
-   Sisebenzisa imifanekiso-ntelekelelo nezafobe zentetho.
-   Sivakalisa iimvakalelo zombhali.

Isincoko esicamngcayo:

-   Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
-   Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
-   Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
-   Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana
    nezichazi, imifanekiso – ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
    nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.)
-   Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                    Tyhila iphepha

### Page 5

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 5                    DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

Isincoko esixoxayo:

-     Umviwa uthatha icala ngomba othile.
-     Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
      ezithile.
-     Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
      lokuvula.
-     Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye
      ukucaphula kumava anawo ayinyani.
-     Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
-     Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso.

Kwisincoko esivelela amacala omabini:

-     Inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.
-     Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
-     Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
-     Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
      luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa
      makalunike olwakhe uluvo xa evala.
-     Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani obuxhasayo.
-     Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
-     Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo.

UMBUZO 1

1.1        Obabulapho ubumnandi … kanti liphupha.

           Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
           elinye.
           Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
           Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
           iintsingiselo zempendulo.
           Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

           Umxholo:
           - Ingalibali elingephupha elinobumnandi obubalaseleyo elibandakanya
              umviwa.
           - Angabhala ngephupha elingento ayiphumeleleyo emvisa kamnandi.
           - Ingaliphupha ebelingombhiyozo.
           - Ingaliphupha elineziganeko zeentsuku ezininzi.

           [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

           Ulwimi:

           Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
           nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
           sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                          [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 6

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 6                   DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.2      Mhle ngaphakathi nangaphandle lo mntu.

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Angabhala ngobuhle ngezenzo ezihambelana nobuhle benkangeleko.
         -  Angabhala ngobubele obungazenzisiyo, ngezinwe kunye nobuhle
            benkangeleko.
         -  Angabhala ngothando olungazenzisiyo nobuhle benkangeleko.
         -  Angabhala ngobuntu obuhambelana nobuhle benkangeleko.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
         oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
         isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                 [50]

1.3      Ubuhlobo benene bufuna kuqale wena ubengumhlobo.

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Angabhala ngeempawu ezilindelekileyo zobuhlobo benene.
         -  Angabhala ngezenzo zokunceda umhlobo kanti uza kufumana umhlobo
            wenene.
         -  Angabhala ngokuba awukwazi ukunikezela into ongenayo.
         -  Angabhala ngobuhlobo obuveza isandla esihlamba esinye.
         -  Angabhala ngokwenza komnye into ofuna ukuba yenziwe kuwe.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                          [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                     Tyhila iphepha

### Page 7

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 7                   DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.4      Alitshoni lingaphumi.

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Ingalibali   lemini   enye/leemini   eziliqela/isiganeko/iziganeko/imeko
             yokulahlekelwa lithemba kodwa kugqibele ngempumelelo.
         -  Angabhala ngobubi obebuyincindi yekhala baze bajika bayincindi yobusi.
         -  Kungangemeko eqale kakubi kodwa iphele sele intle.
         -  Angabhala ngokuba akukho ngxaki ingenasisombululo.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

1.5      Ixesha ngumaph'esehlutha.

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Angabhala ngokuba ixesha liyakunika amathuba likwawoxutha.
         -  Angabhala ngokusebenzisa ixesha ngokulungileyo nokulimosha.
         -  Angabhala ngemingeni ogaxeleka kuyo ekhokelela ukuba ungazuzi nto.
         -  Uluvo/iingcebiso ngokuphucula ukusebenzisa ixesha.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 8

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 8                  DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.6      Umlilo uyinzuzo okanye uyilahleko.

         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Angabhala ngoncedo lomlilo/ukubaluleka kwawo.
         -  Angabhala ngeengxaki eziza nomlilo nezisombululo.
         -  Angabhala ngenzuzo/ ilahleko ngokweendidi zemililo nemisebenzi yazo.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

1.7      Umviwa makanike isihloko esifanelekileyo.
         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         -  Ingalibali lemini enye/isiganeko/imeko yolonwabo/umbhiyozo.
         -  Angabhala ngomhla wokuzalwa/umtshato/impumelelo.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                           [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 9

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                 9                     DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

1.8      Umviwa makanike isihloko esifanelekileyo.
         Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala
         elinye.
         Isincoko masicwangciswe ngokukuko.
         Impendulo isenokuba kwinqanaba lentsingiselo yentsusa/efihlakeleyo/azixube
         iintsingiselo zempendulo.
         Imo efanelekileyo: intshayelelo, isiqu nesiphelo.

         Umxholo:
         - Angabhala ngokuthelekisa/ukuthelekiswa komntu ofika esikhundleni
           nomntu obenempumelelo kwisikhundla eso.
         - Angabhala ngamava omntu ongene endaweni yomntu obesenza kakuhle.
         - Angahlomla ngeempawu ezibalaseleyo zomntu obekwisikhundla ekungene
           kuso omnye.
         - Ungangomntu ongena esikhundleni esingaphezu kwamandla akhe.

         [Nawuphi na umxholo ohambelana nesihloko uya kwamkelwa.]

         Ulwimi:
         Ulwimi maluhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana
         nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
         sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.                            [50]

                                                             AMANQAKU ECANDELO A:           50

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 10

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                10                   DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ICANDELO B: IMIHLATHI

UMBUZO 2

Kulindeleke ukuba umviwa abhale imihlathi emiBINI kule ibuziweyo. Ubude
beempendulo mabube li-100120 amagama umxholo kuphela. Ulwimi, irejista, isimbo
sokubhala nethoni mayifanelane nenjongo yobhalo.

2.1      ILETA ESESIKWENI

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo [15]

         -   Iidilesi zimbini zibhalwa kwicala lasekhohlo zombini, eyombhali weleta
             ilandelwe yeyomhleli.
         -   Igama lesitalato, ilokishi nedolophu zibhalwa ngokupheleleyo.
             (azisetyenziswa izifinyezI).
         -   Kulandela umcimbi.
         -   Isibuliso – akunyanzelekanga ukuba umbize ngegama umhleli
             kwamkelekile ukusebenzisa uMhlekazi/Nkosazana/Nkosikazi.
         -   Isakhiwo siquka intshayelelo, isiqu nesiphelo.
         -   Ileta imalunga neendlela ezinembuyekezo olunokuchitha ngazo
             isithukuthezi ulutsha.
         -   Umhlathi wokuqala mawunike intsusa nezizathu zokubhala.
         -   Umhlathi olandelayo ukhulisa umxholo.
         -   Umhlathi wokugqibela unamazwi okuqukumbela neengcebiso kwiingxaki.
         -   Isiphelo sibeseseleta esesikweni size silandelwe yifani noonobumba-
             magama ombhali.
         -   Kubhalwe indawo nomhla.
         -   Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo.

         Ulwimi isimbo sokubhala nokuhlela:[10]

         -   Ithoni nerejista isesikweni.
         -   Ulwimi malube lolusesikweni, luvakale, lusulungeke.
         -   Ubhalo maluvakale, luyondelelane, lucace lube semxholweni.                    [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                      Tyhila iphepha

### Page 11

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                11                    DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

2.2      I-IMEYILE

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo [15]

         -   Kunyanzelekile ivele idilesi yombhalelwa ibe neempawu zejelo
             alisebenzisayo.
         -   Kolandelayo umgca kukho imigcana/imiqolwana equlethe isizathu
             sokubhalwa kwe-imeyile/umongo wayo ngokufutshane.
         -   Inesibuliso esidiza ukuba kubhalelwa umhlobo.
         -   Umxholo ungokukhuthaza umhlobo ukuba andwendwele iziko elipapashe
             umbhalo othi, 'Ndikhetha ukumamela ibali lakho kunokuya emngcwabeni
             wakho.'
         -   Makusetyenziswe isimbo neefonti ezifundeka lula.
         -   Mayingabhalwa ngoonobumba abakhulu bodwa, iifonti mazingaxutywa,
             makusetyenziswe uhlobo olunye.
         -   Mayibhalwe ngemibala engaphandliyo okanye engacimelanga kodwa
             eyenza kubelula ukufunda.
         -   Isiphelo masibonise ubuhlobo – Umhlobo wakho negama.
         -   Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo

         Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela [10]

         -   Kusetyenziswe irejista engekho sesikweni nolwimi olungandilisekanga.           [25]

2.3      IRIVYU

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo [15]

         -   Mayibe ngenkqubo yolutsha umviwa ebeyimamele kunomathotholo.
         -   Mayiveze iimpawu zayo eziphambili.
         -   Mayivakalise izimvo neemvakalelo zomviwa ngenkqubo yolutsha leyo.
         -   Mayithelekiswe nezinye iinkqubo zolutsha.
         -   Mayiveze okuyinyani ingabaxi, okubi nokuhle ngendlela ehloniphayo
             nenika isidima.
         -   Mayitsale umdla woyifundayo.
         -   Mayiquke ulwazi ekungenakubalula ukulufumana kweminye imithombo
             ngale nkqubo.
         -   Mayibhalwe ngokucacileyo, ingqale ukuze inike isigxeko ncomo
             ngenkqubo ebeyimamele.
         -   Mayiveze ukunyaniseka, ukuyazi kakhulu le nto kuthethwa ngayo kule
             nkqubo.
         -   Mayibalule ukuba ngoobani abantu abafanele ukumamela le nkqubo
             nezizathu zoko.
         -   Uvumelekile umbhali ukuba acaphule nalapha kumxholo wenkqubo eyona
             nto inokwenza umtsalane kubantu.
         -   Kwisiphelo makuvele umyalezo/imfundiso enikwa ngumbhali ngale
             nkqubo.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 12

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                12                    DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

         Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela [10]

         -   Makusetyenziswe ulwimi nethoni ngokwerivyu le ibhaliweyo.
         -   Kubhalwe ngezivakalisi ezipheleleyo.
         -   Makusetyenziswe isigama sokuchaza esizoba imeko/oko kuthethwa
             ngako kucace.
         -   Makusetyenziswe ulwimi olusesikweni.
         -   Makusetyenziswe      amagama        namabinzana        abhekise kwimeko
             (enjengobugcisa) izindululo, izalathisi nezihlomelelo.                         [25]

2.4      INTETHO

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo: [15]

         -   Mayibe nesihloko aza kuthetha phantsi kwaso.
         -   Mayahlulwe ibenentshayelelo, isiqu nesiphelo.
         -   Intshayelelo mayithengise iingcamango (iimbono zabafundi ngomba
             wemithetho elawula imbonakalo yeenwele esikolweni sakhe) kwabaza
             kuyiphulaphula.
         -   Mayitsale       umdla       wabaphulaphuli       (Umviwa       angenza
             ibalana/umzekeliso/umzekelo ozalana nentetho le aza kuyenza).
         -   Mayikhankanye iingongoma aza kucangcatha kuzo. (Mazibe zezisukela
             kwisihloko sentetho/kwingcamango ephambili yentetho).
         -   Mayinxibelelane/inxulumane         nabaphulaphuleyo        (unokuthetha
             ngamava/ngemeko/ngesimo        esaziwa     ngumntu    wonke,     kwabo
             baphulaphuleyo).
         -   Isiqu    sentetho    siquka    iingongoma      eziphambili   zomyalezo
             ebezikhankanyiwe xa bekusenziwa intshayelelo.
         -   Mayigxininise ngokumana iphindaphinda ingongoma ebalulekileyo phambi
             kokuba igqithele kwelandelayo aza kuthetha ngayo umviwa.
         -   Kunokusetyenziswa      amabalana      ahlekisayo    amafutshane/iintetho
             ezihlekisayo ukugxininisa oko kuthethwayo ngendlela egcina abantu
             benomdla.
         -   Isiphelo masishwankathele iingongoma eziphambili ezibubethelela ukuze
             abaphulaphuli bahlale bezikhumbula.
         -   Mayibe nophawu olubonisa ukuba iyaphela, ifikelele esiphelweni.
             Umzekelo amagama anjengo-'elokugqiba'/'ndivala ngelithi …'

         Ulwimi isimbo sokubhala nokuhlela: [10]

         -   Irejista indilisekile kuba yenzelwa abantu abangasondelanga kulo
             uyinikezelayo ngoko ke nesigama sibonisa undilliseko.
         -   Kwakhona, irejista, ithoni nesigama sihambelana nendawo intetho
             eyenziwa kuyo kunye nodidi lwabantu eyenzelwa bona/abaphulaphuleyo.            [25]

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 13

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                13                    DBE/Novemba 2022
                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

2.5      I-AJENDA NEMIZUZU YENTLANGANISO
         Ifomathi, ucwangciso nomxholo [15]

         -   Kwi-Ajenda makuvele igama lekomiti yabahlali, umhla wentlanganiso,
             indawo, amaxesha neengongoma ze-ajenda.
         -   Imizuzu mayibhalwe ilandele iingongoma ze-ajenda.
         -   Imibandela ekuza kuxoxwa ngayo mayinonjolwe
         -   Makudweliswe amagama abantu abakhoyo kwintlanganiso namagama
             abantu abangxengxezileyo.
         -   Makuvele kuphela izigqibo ezithatyathwe kwintlanganiso ngokwesihloko.
         -   Kuvumelekile ukuba kusetyenziswe amagama athi, 'Kugqitywe ekubeni ...'
         -   Makusetyenziswe izenzi ezikwixesha elidlulileyo.
         -   Makubhalwe isaziso sentlanganiso eza kulandela.
         -   Makuvele ixesha ephume ngalo intlanganiso.
         -   Makubhalwe umqulunqi wemizuzu ongunobhala wekomiti yabahlali.
         -   Umhla ekuqulunqwe ngayo le mizuzu mayibhalwe.
         Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela [10]
         -  Ulwimi olundilisekileyo.
         -  Amagama afana no'kugqitywe'.
         - Kusetyenziswa ixesha elidlulileyo.                                               [25]
2.6      INGXOXO YABABINI

         Ifomathi, ucwangciso nomxholo [15]
         - Intshayelelo mayibhalwe kwizibiyeli (izalathisi zeqonga) umzekelo: indawo,
            ixesha izithethi nomba ekuxoxwa ngawo. Abathabathi-nxaxheba
            bayabulisana kodwa bangabheki phambili kakhulu ngomba wempilo.
         - Kwisiqu mayibhalwe kusetyenziswa intetho-ngqo ngaphandle kweempawu
            zocaphulo.
         - Isithethi masibhalwe ngasekhohlo ephepheni, ze silandelwe yikholon [:]
         - Makushiywe umgca ongabhalwanga phakathi kwezithethi.
         - Ingcaciso engenye mayibhalwe kwizibiyeli ( ). Umzekelo ingcaciso ebonisa
            intshukumo, iimvakalelo neemeko abakuzo aba bathethayo (umzekelo:
            ehleka).
         - Mayingafikeleli esiphelweni ingakhange ifezekise injongo yengxoxo
            ngeembono zokuyekwa kwabantu bazixhome izinto ezingobomi babo
            kumaqonga onxibelelwano nokungazixhomi.
         - Kwisiphelo ingxoxo mayisongwe ngokuba ifikelele esiphelweni.
         - Mazivalelisane izithethi iseso sinelizwi lokubulela kuba ngabantu
            abaqheleneyo nabasondeleleneyo banokuphela ngendlela ebonisa oko.

         Ulwimi/isimbo sokubhala nokuhlela[10]

         -   Ithoni nerejista esesikweni ukuya kwengekho sikweni.
         -   Kuthethwa kwixesha langoku ze kusetyenziswe elidlulileyo/eladlulayo xa         [25]
             kubhekiswa kwisiganeko esithile.
                                                        AMANQAKU ECANDELO B:                50
                                                             AMANQAKU EWONKE:               100

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                       Tyhila iphepha

### Page 14

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                                                               14                                                                   DBE/Novemba 2022
                                                                                  NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ICANDELO A: IZINCOKO – AMANQAKU
o    Sebenzisa le rubrikhi rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, Icandelo A)
o    Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlula-hlulwe ngokwamanqanaba amahlanu.
o    Imigangatho yomxholo, ulwimi nesimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlula-hlulwe kubini, kwakho amanqaku abelwe abo banezincoko ezikwinqwanqwa
     eliphakamileyo nezo zikwinqwanqwa elingezantsi kwinqanaba ngalinye.
o    Isakhiwo asichatshazelwa kukwahlulwa ngokwenqwanqwa eliphezulu nelisezantsi.

   Imiqathango                                      Egqwesileyo                  Esemagqabini                 Eyanelisayo             Eyinxalenye          Engaphumelelanga
                                                                                 neqaqambileyo               nefanelekileyo
UMXHOLO                                                 28–30                        22–24                       16–18                    10–12                    4–6
NOCWANGCISO                                   -Impendulo igqwesile/          -Impendulo ixongxwe          -Impendulo iyanelisa.    -Impendulo             -Impendulo ayihambelani
                                              inomtsalane, ngaphezu          ngobugcisa.                  -Izimvo ziyathungelana   ayinaluthungelwano     nomxholo kwaphela.

                       Inqwanqwa
(Impendulo                                    koko bekulindelekile.          -Izimvo zihambelana          noko ziyaqinisekisa      Lungqinelanayo.        -Izimvo ziyabhidisa
nezimvo)                                      -Izimvo eziqiqisisiweyo,       gingci nomxholo kwaye        ngokusemxholweni.        -Izimvo azicacanga      kwaye azingqamananga
Uyondelelwaniso                               ezixhokonxa iingcinga          zinomdla zinobungqina        -Ilungelelanisiwe noko   kwaye ayizizo           kwaphela nomxholo.
                                              nezivuthiweyo.                 bokuvuthwa.                  kwaye iyathungelana      ezomfundi.             -Azicacanga kwaye
lwezimvo
                     eliphakamileyo
                                              -Impendulo elungelelaniswe     -Ilungelelaniswe kakuhle     kuquka intshayelelo,     -Buncinci ubungqina    ziphindaphindiwe.
ngokucwangcisa                                kakuhle ngokugqwesileyo        kakhulu kwaye                isiqu ukuqukumbela/      bolungelelwaniso       -Azilungelelaniswanga
Ukuqonda injongo,                             enothungelwano                 iyathungelana                nesiphelo.               nothungelwano          kwaye azithungelani.
abantu ekujoliswe                             (enonamathelwano)              (inonamathelwano)                                     lweengcamango.
kubo kunye nesimo                             ukuquka intshayelelo, isiqu,   kuquka intshayelelo, isiqu
sentlalo                                      ukuqukumbela/nesiphelo.        ukuqukumbela/nesiphelo.
                                                        25–27                          19–21                      13–15                    7–9                     0–3
 30 AMANQAKU                                  -Impendulo egqwesileyo         -Impendulo ixongxwe          -Impendulo eyanelisayo   -Ubukhulu becala       -Akukho linge

                     Inqwanqwa elingezantsi
                                              kodwa ineendawana esilela      kakuhle.                     nangona kumana           impendulo              lokuphendula isihloko.
                                              kuzo ukuba neempawu            -Izimvo ziyahambelana        kubakho izikhewu         ayihambelani           -Ayihambelani kwaphela
                                              ezinomtsalane ogqwesileyo      zinomdla.                    kwingcaciso.             nomxholo.              nomxholo kwaye
                                              wesincoko esinkqenkqeza        -Ilungelelaniswe kakuhle     -Izimvo                  -Izimvo zibonakalisa   ayifanelekanga.
                                              phambili.                      iyathungelana                ziyanamathelana          ukungahlangani         -Ayingqamananga
                                              -Izimvo ezivuthiweyo           (inonamathelwano)            ngokwanelisayo kwaye     nokubhidisa.           nomxholo kwaphela
                                              neziqiqisisiweyo.              kuquka intshayelelo, isiqu   ziyaqinisekisa.          -Phantse bungabikho    kwaye inobubhutyu-
                                              -Izimvo zilungelelaniswe       nesiphelo.                   -Kukho ulungelelwaniso   ubungqina              bhutyu.
                                              ngobugcisa.                                                 olufumanekayo            bolungelelwaniso
                                              zinothungelwano                                             nothungelwano            nothungelwano.
                                              (zinonamathelwano)                                          kwintshayelelo, isiqu
                                              kuquka intshayelelo, isiqu                                  nesiphelo.
                                              kunye nesiphelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                                                                                                                      Tyhila iphepha

### Page 15

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                                                                15                                                                          DBE/Novemba 2022
                                                                                   NSC – Isikhokelo Sokumakisha

   ULWIMI, ISIMBO                                             14–15                        11–12                         8–9                        5–6                         0–3
   SOKUBHALA                                        -Ithoni, irejista, isimbo     -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ulwimi alunantsingiselo.
   NOKUHLELA                                        sokubhala, isigama            sokubhala kunye             sokubhala nesigama          sokubhala nesigama          -Ithoni, irejista, isimbo
   Ithoni, irejista,                                zifaneleke kakhulu            nesigama ziqaqambe          zifanelekile kwinjongo,     azihambelani                sokubhala nesigama

                         Inqwanqwa eliphakamileyo
   isimbo sokubhala                                 kwinjongo, abantu             kakhulu kwinjongo, abantu   abantu ekujoliswe kubo      nenjongo, abantu            azihambelani mpela
                                                    ekujoliswe kubo nakwisimo     ekujoliswe kubo nesimo      nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo             nenjongo, abantu
   nesigama
                                                    sentlalo.                     sentlalo.                   -Ulwimi lusetyenziswe       nesimo sentlalo.            ekujoliswe kubo nesimo
   esifanelene                                      -Ulwimi lusetyenziswe         -Ulwimi luchanekile kwaye   ngokufanelekileyo           -Ulwimi lusetyenziswa       sentlalo.
   nenjongo/nesimo                                  ngokuzithemba,                ithoni isetyenzisiwe        ukudlulisa umyalezo.        ngendlela                   -Ukusetyenziswa
   sentlalo.                                        luyachukumisa                 ngokufanelekileyo           -Ithoni ifanelekile.        ebuthathaka.                kwesigama
   Uchongo magama,                                  ngokugqwesileyo.              nangokuzinzileyo            -Izixhobo zolwimi           -Ithoni nochongo            kunqongophele
   ukusetyenziswa                                   -Ithoni edlwengula umxhelo    kwisincoko siphela.         zisetyenzisiwe              magama                      ngokubaxekileyo de
   kolwimi nemigaqo,                                nenobuciko.                   -Ubukhulu becala akukho     ukuphuhlisa                 azifanelekanga.             ungakwazi ukuqonda
   Iimpawu                                          -Phantse kungabikho           ziphene kwigrama nopelo.    nokuphucula umxholo.        -Isigama                    okubhaliweyo.
   zokubhala, igrama,                               nasinye isiphene segrama      -Sixongxwe kakuhle                                      sinqongophele
                                                    nopelo.                       kakhulu.                                                kakhulu.
   nopelo.
                                                    -Sixongxwe ngobugcisa
                                                    obukhulu.
   15 AMANQAKU
                                                                13                           10                            7                          4
                                                    -Ulwimi lugqwesile kwaye      -Ulwimi luyakuthimba        -Ukusetyenziswa             -Ukusetyenziswa
                                                    kusetyenziswe izixhobo        kwaye ubukhulu becala       kolwimi ngokwanelisayo      kolwimi
                         Inqwanqwa
                                                    zolwimi ezibonakalisa         luchanekile.                kodwa kusekho               ngokungafanelekanga.
                                                    ubuciko ngokufanelekileyo.    -Ithoni iqaqambile kwaye    ukungangqinelani apha       -Kuncinci okanye
                                                                                                                                          akukho ukohluka –
                         elingezantsi
                                                    -Phantse kungabikho           ichanekile.                 naphaya.
                                                    nasinye isiphene segrama      -Zimbalwa iziphene          -Ubukhulu becala ithoni     hlukana kwezivakalisi.
                                                    nopelo.                       zegrama nopelo.             ifanelekile kodwa           -Isigama
                                                    -Sixongxwe ngobugcisa.        -Sixongxwe kakuhle.         usetyenziso zixhobo         sinqongophele
                                                                                                              zolwimi lunqongophele.      ngokugqithisileyo.
   ISAKHIWO                                                     5                             4                            3                          2                         0–1
   Iimpawu zodidi                                   -Isihloko sikhuliswe          -Iinkcukacha zakhiwe        -Ukuphuhliswa               -Kukho amanqaku             -Amanqaku
   lwesincoko,                                      ngokugqwesileyo.              ngokulandelelana            kweenkcukacha               asemxholweni.               asemxholweni awakho.
   ukuphuhliswa                                     -Iinkcukacha ezigqwesileyo.   nangokuqiqisisiweyo.        ngokusemxholweni.           -Izivakalisi nemihlathi     -Ulwakhiwo lwezivakalisi
   kwemihlathi                                      -Izivakalisi, imihlathi       -Ziyathungelana.            -Izivakalisi, imihlathi     zineemposiso.               nemihlathi
   nokubunjwa                                       zakhiwe ngokugqwesileyo.      -Ukwakhiwa kwezivakalisi    zakhiwe kakuhle.            -Isincoko                   lunobubhutyu-bhutyu.
                                                                                  nemihlathi                  -Isincoko                   sisesemxholweni             -Isincoko siphume
   kwezivakalisi.
                                                                                  kuyahambelana,              sisesemxholweni.            nangona zisekhona           kwaphela emxholweni.
   5 AMANQAKU                                                                     kwahluka-hlukene.                                       iziphene.

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha                                                                                                                               Tyhila iphepha

### Page 16

IsiXhosa Ulwimi Lwasekhaya HL/P3                                               16                                                                      DBE/Novemba 2022
                                                                  NSC – Isikhokelo Sokumakisha

ISIHLOMELELO B: IRUBRIKHI YOKUHLOLA IMIHLATHI ULWIMI LWASEKHAYA [25 AMANQAKU]

      Imiqathango                  Egqwesileyo                  Esemagqabini                Eyanelisayo                    Eyinxalenye              Engaphumelelanga
                                                                neqaqambileyo              nefanelekileyo
 UMXHOLO,                              13–15                        10–12                       7–9                             4–6                           0–3
 UCWANGCISO                 -Impendulo igqwesile            -Impendulo esemagqabini     -Impendulo eyanelisayo      -Kubonakala ubunzima           -Impendulo ibonakalisa
 NEFOMATHI                  ngaphezu koko                    ebonisa ulwazi olululo      ebonisa ulwazi              malunga nolwazi               ukunqongophala kolwazi
                            bekulindelekile.                 ngeempawu zodidi            ngeempawu zodidi            lweempawu zolu didi           ngeempawu zodidi
 -Impendulo nezimvo.        -Izimvo eziqiqisisiweyo         lomhlathi.                   lomhlathi.                  lwetekisi.                    lomhlathi.
 -Ulungelelwaniso           nezivuthiweyo.                  -Ubhalo lusemxholweni.      -Ayikho mxholweni           -Kukho ukungqamana             -Intsingiselo ilahlekile
                            -Ulwazi olunzulu ngeempawu      -Ukuthungelana komxholo      Ngokupheleleyo.            okungephi okusemxholweni       kwaye akakho mxholweni
 lwezimvo.
                            zohlobo lomhlathi obhaliweyo.    nezimvo, kucaciswe         -Kukho ukuphambuka          kodwa kukho ukuphambuka        kwaphela.
 nokucwangcisa              -Ubhalo lusemxholweni           kakuhle                      okungephi emxholweni.      kubhalo.                       -Ayithungelani kumxholo
 -Injongo, abantu           ncakasana.                       kakhulu kwaye              -Ubukhulu becala            -Akusoloko kukho               nezimvo.
 ekujoliswe kubo,           -Ukuthungelana komxholo         neenkcukacha                 uyathungelana              uthungelwano phakathi          -Zimbalwa kakhulu
 iimpawu/imigaqo            nezimvo.                         zixhasa isihloko.           umxholo nezimvo.           komxholo nezimvo.              iinkcukacha ezixhasa
 nesimo sentlalo.           -Icaciswe nzulu kwaye zonke     -Ifomathi efanelekileyo     -Ezinye iinkcukacha         -Zimbalwa iinkcukacha          isihloko.
                            iinkcukacha ziyasixhasa          eneziphene ezingephi.       ziyasixhasa isihloko.       ezixhasa isihloko.            -Ayisetyenziswanga
                            isihloko.                                                   -Ubukhulu becala            -Imigaqo eyimfuneko            imigaqo eyimfuneko
                            -Ifomathi yamkelekile kwaye                                  ifomathi ifanelekile        yefomathi isetyenziswe        yefomathi.
                            ichanekile.                                                  kodwa kukho iziphene        ngokungacacanga.
                                                                                         ezingephi.                 -Imigaqo engundoqo
                                                                                                                     yefomathi yetekisi
 15 AMANQAKU                                                                                                         ityeshelwe.
 ULWIMI, ISIMBO                         9–10                          7–8                         5–6                           3–4                           0–2
 SOKUBHALA                  -Ithoni, irejista, isimbo       -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo   -Ithoni, irejista, isimbo      -Ithoni, irejista, isimbo
 NOKUHLELA                  sokubhala, isigama zifaneleke   sokubhala, isigama          sokubhala, isigama          sokubhala, isigama             sokubhala, isigama
 Ithoni, irejista, isimbo   ngokukodwa kwinjongo,           zifaneleke kakhulu          zifanelekile kwinjongo,     asifanelekanga                 asihambelani nenjongo,
 sokubhala, injongo/        abantu ekujoliswe kubo          kwinjongo, abantu           abantu ekujoliswe kubo      ngokupheleleyo kwinjongo,      abantu ekujoliswe kubo
 imeko, abantu              nakwisimo sentlalo.             ekujoliswe kubo kunye       kunye nesimo sentlalo.      abantu ekujoliswe kubo kunye   nesimo sentlalo.
 ekujoliswe kubo nesimo     -Ulwimi lusetyenziswe           nakwisimo sentlalo.         -Kukho iziphene             nesimo sentlalo.               -Izele ziziphene yaye
                            ngokuchanekileyo kwaye          -Ubukhulu becala ulwimi     ezimbalwa zolwimi.          -Ukusetyenziswa kolwimi        iyabhidisa.
 sentlalo.
                            lwakhiwe ngokukuko.             lusetyenziswe ngokukuko     -kukho isigama              ngokungachanekanga             -Isigama asihambelani
 Ukusetyenziswa             -Phantse kungabikho nasinye     nangokuchanekileyo          esaneleyo.                  kubangela iziphene             nenjongo.
 kolwimi nemigaqo yalo.     isiphene segrama nopelo.        -Isigama sichaneke          -Iziphene                   ezibaxekileyo.                 -Intsingiselo
 Uchongo magama.                                            kakuhle.                    aziyichaphazeli             -Intsingiselo ilahlekile.      ichaphazeleke
 Iimpawu zokubhala                                          -Ubukhulu becala akukho     intsingiselo.                                              ngokukodwa.
 nopelo.                                                    ziphene.

 10 AMANQAKU

Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

## Related documents

- [IsiXhosa HL P3 May-June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2022/c4ae73db-43ac-49b3-856c-caebebaa564f) — isiXhosa HL · QP · 2022 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isixhosa-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isixhosa/144627a0-8784-408e-875f-fe5f89d59aff) — isiXhosa HL · QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-nov-2023/80aeedab-965a-48a0-ac68-db4daec7fa72) — isiXhosa HL · QP · 2023 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-nov-2020/84b435a6-4c08-4660-937a-8946a7b606f4) — isiXhosa HL · QP · 2020 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2019-memo/eeda53e2-d0f9-41b1-9724-3eb966bbd98a) — isiXhosa HL · Memo · 2019 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2017-memo/f668b02d-559a-47f0-92b4-ec76aaf3a900) — isiXhosa HL · Memo · 2017 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa HL

- [Gr 12 IsiXhosa HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isixhosa-hl-atp-2023-24/47d8428a-6bc8-499c-acc8-8a8ebf4dd491) — ATP
- [XHOSA HL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-hl-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/d20cd17b-c868-4b95-8f4f-0b5c4e80f427) — QP · 2025
- [IsiXhosa HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p1-may-june-2025/81b1e1ae-3e52-401a-857c-f072993aeb60) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-p3-may-june-2025/6d5fad84-05dc-4e7b-b291-bfa93d99bdda) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1-2/e0bfc21f-9053-4dca-af3a-73495767fc72) — Errata · 2024 · isiXhosa
- [ERRATA ISIXHOSA HL P1](https://www.hlayiso.com/library/errata-isixhosa-hl-p1/febe0a8c-f958-41d4-a87c-589d34cf4f1a) — Errata · 2024 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
