# isiZulu FAL Grade 12 March Test 2018 Question Paper

> Grade 12 isiZulu FAL question paper from the March Test 2018, 8 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2018-march-test-question-paper/b9a2f2d6-a645-4380-b816-2006ed4d8dba
- Updated: 2026-09-28
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: March Test
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 March Test 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2018-march-test-question-paper/b9a2f2d6-a645-4380-b816-2006ed4d8dba)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · March Test · 2018. Question paper, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

KWAZULU NATAL
DEPARTMENT OF BASIC EDUCATION
GREENBURY SECONDARY SCHOOL
ISIVIVINYO SIKAMASHI WEZI- 2018
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

IBANGA LE-12

UMHLOLI: P.N. LUTHULI
UMCUBUNGULI: 5.B. MDUNGE
ISIKHATHI: IHORA (1)
AMAMAKE 40

USUKU: 16/3/18

INANI LAMAKHASI: 8

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

- LELI PHEPHA LIHLUKANISWE IZIQEPHU EZINTATHU

- FUNDISISA IMIGOMO YALELI PHEPHA NGAPHAMBI
KOKUPHENDULA IMIBUZO.

- PHENDULA YONKE IMIBUZO NGOLIMI OHLOLWA NGALO.

- HLELA IZIMPENDULO ZAKHO NJENGOBA ZIHLELWE EMIBUZWENI.

- HLELA ISIKHATHI SAKHO UKUZE UQEDE.

- BHALA NGOBUNONO OBUKHULU NANGOKUCACILE.

Pheqa ikhasi

### Page 2

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1

Fundisisa lesi sigephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

INKALAKATHA YAHLANGANISA IZINHLANGA

INkalakatha yigama_ clisetshenziswa_ elokishini elisho umuntu
owenza izinto ngokudlulele kunabanye. Abanye bathi uyisilkhokho
UMduduzi Edmond Tshabalala owazalwa ngomhla we-17 Januwari
1978 endaweni yaseSOWETO elokishini laseZola naye ubenjalo.
Wakhula ehlala nomama wakhe, ugogo kanye nodadewabo ababili.
Ubaba wakhe akamazi ngoba washona ngonyaka azalwa ngawo.
Waziwa kakhulu ngegama_ likaMandoza. Abanye babembiza
ngenkalakatha.

Kwathatha iculo elilodwa ukuhlanganisa abaMnyama nabaMhlophe
baseNingizimu Afrika. INingizimu Afrika yayihlulexa —ukuhlala
ngokubekezelelana ngokobuhlanga (race). UMandoza wazakhela
udumo (fame) ngengoma/ ngeculo lakhe elithi iNkalakatha
Le ngoma wayikhipha ngonyaka wezi-2000. Ngalesi  sikhathi
inkululeko phakathi kwezinhlanga zaseNingizimu Afrika
yayiseyintsha. Ukufika kwale ngoma kwaba nomphumela omuhle
wokuhlanganisa izinhlanga nokufunda umculo we-kwaito. Yayidlalwa
kuyo yonke imisakazo, imicimbi nakumabonakude. Kwaba yingoma
eyashisa izikhotha, UMandoza waqamba ngayo i-albhamu yakhe
yesibili eyayihlanganiswe uGabi Le Roux owayesebenza
ngokuzimisela ukuthuthukisa umculo we-kwaito.

UGabi Le Roux noMandoza babengamathe nolimi. Wasebenza
naye isikhathi eside kwezomculo. UGabi umchaza uMandoza
njengomculi owayenento ehlukile ongeke uyifundiswe noma
uyithenge. Wayekwazi ukuheha abantu ngomculo wakhe, bazibone
bonke sebedansa ngisho bengawazi amagama eculo (lyrics)
aliculayo, Wayengumfana wase-Afrika owayeyisibonelo kwabanye
ontanga bakhe. Uthi wakhula ehlupheka kodwa ngokusebenzisa
ithalente lakhe wakhombisa ukuthi noma ngubani angawafeza
amaphupho akhe.

Umceulo uyakwazi ukuthatha umuntu) umbeke kwelinye  izinga.
UMandoza akavelanga nje waba isibonelo esihle kwasekuqaleni
kwempilo yakhe, Ukukhulela elokishini kunezirselelo (challenges)
eziningi ikakhulukazi uma ungumfana okhula ngaphandle kukababa.
Maningi amaphutha owenzayo ngokududana/ngokukhohlisana
nabanye abafana. Ngesikhathi uMandoza eneminyaka  eyi-16,
waboshelwa ukuntshontsha/ukweba imoto. Kwaba isifundo kuyena
ulkuthi ubugebengu abubuyiseli/abukhokheli ngoba wagwetshwa
unyaka nohhafu ejele laseSun City.

a

10

20

25

30

35

### Page 3

on

Ngenkathi ebuyela ekhaya wahlangana nabangane bakhe akhula
nabo uSiphiwe 'The General GTZ! Sibisi, uSizwe ‘Lollipop’ Motaung
noSibusiso ‘Bless' Thanjekwayo, baqala iqgembu lomculo elibizwa
ngeChiskop. |-Chiskop yayisebenza noGabi Le Roux enkampanini
yakhe iGroove City, Kulapho baqala khona ukukhula/ukuthuthuka,
Inhloso. kaGabi kwakungukubenza babe ngabaculi abazimele.
UMandoza nguyena owashesha wakulungela ukuzimela ngenxa
yethalente ayenalo  emculweni nokusebenza kanzima. UBless
noLollipop sebadlula nabo emhiabeni.

Umculo kaMandoza wawunomyalezo kanye nesifundo Kubantu.
Ingoma yakhe ethi: ‘Uzoyithola Kanjani Uplel’ Ekhoneni' kuthiwa
yagqugquzela ‘amajita amaningi asekasi' (abafana baselokishini)
angasebenzi ukuba ahambe ayoluna —umsebenzi, Abantu
babeyithanda le ngoma ngoba yayinciphisa ubuvila kubantu
abangafuni ukuzenzela_ izinto, UMandoza wayecula ngezilimi
eziningi — ezifana nesiBhunu, — isiNgisi, isiXhosa — nesiZulu.
Wacula nabaculi bezinhlanga ezahlukene. Ngonyaka_ wezi-2004,
wasebenza noDanny kK ku-albhamu — i-Same Difference.
Kwakuyisikhathi esihlukile ezweni ngoba ukusebenzisana kwabaculi
bezinhlanga_ ezingafani kwakungajwayelekile eNingizimu_ Afrika
Kwaba nesifundo — sokuthi singasebenzisana yize — singafani.
Kwakhombisa nokuthi umculo uyabahlanganisa abantu kunciphe
ukucwasana/ukubandlululana. Lokhu kwenza abantu bathatheka
bayithenga kakhulu le alpbhamu yabo. Bathola iSAMA ye-Best Pop
Album nendondo yeChannel O Music Awards. Ziningi izindondo
azithola ngezingoma zakhe ezahlukene.

UMandoza waqalwa ukugula, waphathwa isifo somdlavuza (cancer).
Wangena ephuma — ezibhedlela, Ngelinye — ilanga waphuma
esibhedlela waya ekhonsathini yomcula eyokhuluma nabalandeli
bakhe. Abantu bajabula — kakhulu ukumbona — nakuba/noma
babemzwela ngenxa yempilo yakhe eyayingaseyinhle. Abangani
bakhe babezama ukuthi ajabule angabuzweli kakhulu ubuhlungu
nakuba wayengasaboni kahle emehlweni.

Ngomhla we-18 Septhemba 2016, iNingizimu Afrika yathola izindaba
ezibuhlungu zokuthi akasekho emhiabeni. Imiyalezo yenduduzo
yavela kuwo wonke amazwe omhlaba ngenxa yomsebenzi wakhe
kwezomculo. /Nkalakatha yayidlalwa — kuyo yonke  imisakazo
ngenhloso yokumbhlonipha nokumkhumbula. Washiya emhlabeni
unkosikazi wakhe uMpho Mputhi kanye nabantwana babo,

‘Lala kahle Nkalakatha, uyibekile induku ebandla.’

[Icashunwe ephephandabeni Isolezwe, Sephthemba 2016, yase iyahunyushwa]

40

70

~
a

1.1 llokishi laseZola litholakala kuyiphi indawo?

1.2 Umuntu onjani obizwa ngesikhokho?

### Page 4

1.3 lyiphi ingoma eyayikhuthaza abantu ukuthi bahambe bayosebenza? (4)
1.4 Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe.

Ukuthi ingoma ishisa izikhotha kusho ingoma........

A eshisa amazwi abantu

B_ eculwa nguMandoza kuphela

C edume kakhulu

D yaselokishini (1)

1.5 Tomula umusho esigabeni sesi-5 ositshela ukuthi abangane abaqala iqembu
leChiskop sebashona. (2)

1.6 Chaza isifundo esatholwa uMandoza ngokwenza izinto ezenziwa abafana

abangalungile? (2)

1.7 Yikuphi okwenza uMandoza aphumelele emculweni? Bhala amaphuzu
AMABILI (2)

1.8 Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile njengoba

zisetshenzisiwe endabent:
(a) Amathe nolimi (2)
(b) Uyibekile induku ebandla (2)

1.9 Kwaba namthelela muni ukusebenza ndawonye kukaMandoza noDanny K?
Bhekisa endabeni. (2)

1.10 Uyavumelana yini nokuthi ukufa kukaMandoza kwashintsha abantu abaningi.

Sekela ngokubhekisa esigabeni sesi-8. (2)

1.14 Ngokucabanga kwakho ingane ekhula ingenaye ubaba iyahlupheka yini?
Sekela impendulo yakho. (2)

[20]

An,

### Page 5

ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2

Fundisisa lesi siqephu bese usifingga ngamaphuzu ayi-7.

IMIYALELO

i. Bhala amaphuzu ayi-7 ngemisho ephelele, amagama owasebenzisile
angeqi/ angadluli kwangama-60.

2. Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela kweyoku-1 kuya kweye-7,
Bhala iphuzu eliloldwa emshweni ngamanye.

4. Ekugcineni kwamaphuzu wonke owabhalile , bhala inani lamagama

owasebenzisile.

IZINDLELA ZOKWEHLISA ISISINDO NAMAFUTHA EMZIMBENI

Imizimba yabantu ayifani futhi ayilingani, Kukhona abantu abazalwa bebakhulu kanti
abanye benziwa ukudla abakunikwa besebancane. Isisindo namafutha kuyinkinga
ukulwa nakho emzimbeni futhi kwenza/kubangela izifa ezahlukene. Zikhona izindlela
ezingasiza ukuze umuntu akwazi ukuphila nesisindo kanye namafutha adingwa
umzimba wakhe,

Ukugala usuku Iwakho kudinga ube namandla Kanye nomfutho, Ekuseni uma uvuka
kufanele uphuze  inkomishi yamanzi afudumele anolamula zonke — izinsuku.
Amanzi ayadingeka egazini kumele uwaphuze usuku lonke okungenani_ izinkomishi
eziyi-8 ngosuku.

Abantu: bacabanga_ukuthi ukuya ejimini kuphela okwehlisa  isisindo namafutha.
Kubalulekile ukuqala ngokwazi isisindo namafutha adingwa umzimba_ wakho,
Ukuzivocavoca ngokwenza ama-earobics nokuhamba_ imizuzu €ngama-60 kwenza
ujuluke, lokhu kungasehlisa_isindo emzimbeni walkho. Ungenzi okwenziwa yilaba
abafuna ukuba nesisindo eseqile.

Ziningi iziphuzo ezimnandi nezihehayo abantu abaziphuzayo. Ukugwema (ukuyeka)
utshwala, ijusi neziphuzo ezinoshukela omningi kubalulekile. Itiye eliluhlaza (green tea)
nelkhofi elimnyama kungcono kunalezi Ziphuzo ezakha isisindo namafutha.

Izitolo zithengisa izinhlobo zamafutha amaningi amanyeé awo ayingozi emizimbeni
yethu. Kudingeka usebenzise amafutha i-olive off uma upheka. Abeluleki bokudla bathi
i-olive oil ingcono ngoba inamakhalorizi amancane.

Isidlo sasebusuku  sibalulekile kuwo wonke umuntu, Isikhathi odla ngaso_ isidlo
Sasebusuku masibe ngaphambi kwehora lesi-7, Ukudla akugayeki ngakwanele uma
umuntu edla ebusuku kakhulu,

### Page 6

Kuyadingeka ukubheka izithako (ingredients) zokudla okuthengayo. Thenga ukudla
okunezithako ezinoshukela omncane noma ezingenawo. Funda amalebula (labels)
okudla okuthengayo.

Impilo iyashesha kanjalo nabantu bathenga ukudla okusheshayo (fast food). Umzimba
udinga ukudla okuxube imisoco elingene ukuze usebenze kahle. Kungcono
ukuziphekela kunokudla ijanki.

'Yidla kahle ukuze uphile kahle."

[Umbhalo wokuziqambela]

AMAMAKI ESIQEPHU B:

10

### Page 7

ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3

Bukisisa le khathuni bese uphendula imibuzo ezolandela.

Eish! Awubheke uTboz
madoda ebhayiza!
Akaboni yini ukuthi
umama uFlo lona acela
kuye imali. Uzosiceba
emakhaya ukuthi sidojile -
esikoleni. Phela thina
sizoziphantela/
sizoziphandela inyuku

yokugembula!
(washo ebaleka uMpho)

Baba igama lami
nginguMlungisi,
sengiqedile
esikoleni kodwa
lutho umsebenzi.
Ngicela ungiphe
itoho ukuze
ngisize ekhaya.

[Umbhalo wokuziqambela-izithombe-www.googlepics com]

3.1 Yini eyenza uMpho abaleke? (2)
3.2 Indlela uMlungisi amise ngayo izandla iveza muphi umuzwa? (1)
3.3 Khetha impendulo efanele kulezi ozinikeziwe:

Ukuphanta/ ukuphanda ulimi lwasemgwaqweni olusho......

A ukubaleka

B ukuzizamela

C ukubamba itoho

D ukudabukisa. (1)
3.4 Yimiphi imiphumela yokudoja esikoleni? Bhala OKUBILI, (2)
3.5 Qhathanisa izizathu ezenza umlungisi noTboz babe semgwaqweni. (2)

### Page 8

3.6 Ubona ukuthi yini engenziwa ukwehlisa isibalo sabantu abahlala
emgwaqweni? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)

[10]

[AMAMAKI ASEWONKE: 40]

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2018/81ac5ba1-c3d4-4194-bab1-c25b0e86e072) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2018/e4b39684-5ce9-4435-9b58-42019ef655c9) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2018/6b9486b1-ebd6-45e8-b7cc-b2511c4b4f29) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-nov-2018/459585c2-a876-480d-aae5-d45ba6a46d01) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2018/68135d4a-de96-4366-b915-6cd7f60fe58b) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2018/74c60f35-72d8-422c-b97e-bdc21bf10468) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8210b3fd-54a1-4a7b-a22f-fe44c32fcc1a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
